Vatandaş çarşı pazarda fiyatların düştüğünü hissedemezken, ekonominin büyüdüğüne dair gelen veriler de kafa karışıklığı yaratıyor. TÜİK’in bu sabah açıkladığı büyüme verisini değerlendiren ekonomist Mahfi Eğilmez, iş dünyasından gelen sinyallerle, TÜİK’in açıkladığı rakamın örtüşmediğini, kafa karıştıran bazı unsurlar olduğunu belirtti. Özellikle sanayici ve inşaatçıların işlerin durgunluğundan şikayet ettiğine dikkat çeken Mahfi Eğilmez, ancak TÜİK’e göre bu alanlarda işlerin gayet yolunda göründüğünü söyledi. Mahfi Eğilmez, tablolar değerlendirildiğinde sadece ihracatçının yakınmasının örtüştüğünü ifade ederek büyüme değerlendirmesini şöyle yaptı:

“TÜİK, üçüncü çeyrek büyüme verisini açıkladı. Buna göre Türkiye ekonomisi üçüncü çeyrekte geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 3,7 artmış bulunuyor.

Büyümenin ayrıntılarına indiğimizde bazı kafa karıştıran unsurlar var. Geçen yılın üçüncü çeyreğine göre neler olduğunu bir tabloya dökelim (kaynak: TÜİK, Dönemsel Gayrisafi Yurt İçi Hâsıla, III. Çeyrek: Temmuz-Eylül, 2025, Haber Bülteni 1 Aralık 2025):

Tabloya göre tarım sektörü hariç bütün sektörler büyümüş. Tek kaybeden, üstelik de yüzde 12,7 gibi ciddi bir oranla, tarım sektörü olmuş. Tarım sektöründeki bu olumsuz gidişin maliyeti giderek ağırlaşıyor, ileride daha da ağır olacak. Tarım sektörüyle ilgili olarak zaman geçirmeden kapsamlı bir programın yürürlüğe konması, tersine öneri yapan uluslararası kuruluşları dinlemeksizin tarım kesimine geniş bir destekleme uygulamasını hemen başlatmak gerekli diye düşünüyorum. Bu önerimin iki gerekçesi var: (1) tarım üretimini kaybediyoruz. (2) Tarımla uğraşanlar bu uğraşıyı terk ederek kentlere geliyor ve burada ikinci, üçüncü sınıf işlere girerek tarımda verecekleri katkı kadar katkı veremiyorlar.

Tabloda yer alan finans ve sigorta faaliyetleri, bilgi ve iletişim faaliyetleri gibi alanlardaki büyüme bu sektörlerdeki talebe ve kârlara bakıldığında normal sonuçlar olarak görülüyor.

Buna karşılık inşaat ve sanayi sektörlerindeki büyüme oranları piyasada konuşulanlarla hiç bağdaşmıyor. İnşaat sektöründeki firmalar “satışların durduğundan” şikâyet ediyorlar. Oysa TÜİK’in konut satışları endeksi bu şikâyetlerin pek doğru olmadığını gösteriyordu. Burada da sonuç endeks bilgilerini doğrular şekilde çıkmış. İnşaat sektörü büyümede lokomotif olmaya devam etmiş. Benzer şikâyetler sanayi sektörü için de geçerli. Her kesimden sanayici, işlerinin kötüye gittiğinden, maliyetlerin çok yükseldiğinden ve yeterince kazanamamaktan şikâyet ediyor. Özellikle tekstil sektöründe bu şikâyetler en üst düzeyde. Gerek İmalat Sanayii Kapasite Kullanım Oranındaki (KKO) gelişmeler gerekse TÜİK’in Sanayi Üretim Endeksi (SÜE) verileri de bu şikâyetlerin haklı olduğunu gösteriyor. Aşağıdaki grafik KKO ve SÜE’de 2024 başından 2025 Eylül ayına kadar olan gelişmeleri sergiliyor (grafik, TCMB KKO ve TÜİK arındırılmış SÜE verileri kullanılarak tarafımdan hazırlanmıştır):

Grafik, KKO’da oluşan aşağı yönlü eğilimi ve SÜE’de 2025 başından beri yaşanan dalgalanmaları ve aşağıya gidişi gösteriyor.

Bu durumda eğer TÜİK’in hesaplamaları doğruysa inşaatçı ve sanayicilerin şikâyetleri haksız yok eğer onların şikâyetleri haklıysa TÜİK’in hesaplamaları sorunlu demektir. Bir başka deyişle ikisi birden doğru olamaz.

Yine tablo bize ürün üzerindeki vergilerin ciddi oranda arttığını gösteriyor bu artış ürünlere verilen sübvansiyonlar düşüldükten sonraki artış olduğu için görüldüğünden de fazla demektir.

GSYH’nin harcamalar yönünden durumuna baktığımızda bu yılın üçüncü çeyreğinde hane halkı nihai tüketiminin geçen yılın üçüncü çeyreğine göre yüzde 4,8 oranında arttığını görüyoruz. Normal koşullarda bu artış anormal sayılmaz ama eğer dezenflasyon programı uygulanıyorsa bu artış bize hane halklarının dezenflasyona inanmadığını ve tüketime devam ettiğini gösteriyor. Özellikle de enflasyonun oldukça üzerinde reel faiz verildiği bir ortamda tüketimin bu şekilde artması beklentilerin kırılamadığının açık bir göstermesi olarak karşımızda duruyor.

İhracat geçen yılın üçüncü çeyreğine göre yüzde 0,7 azalırken ithalat yüzde 4,3 artmış görünüyor. Bu da kur baskılamasının artık ihracatı iyice zorlamaya başladığını ve ithalatı teşvik ettiğini açık biçimde gösteriyor. Kuru baskılayarak enflasyonla mücadele bu sistemde yaygın bir uygulamadır. Ne var ki bu tür uygulamalar uzun sürmemesi gereken, en çok bir – bir buçuk yılda sonuç alınması gereken uygulamalardır. Süre uzadıkça yan etkiler ortaya çıkmaya başlar. Türkiye, enflasyonla mücadeleyi aşağı yukarı iki buçuk yıldır uyguluyor. Süre fazlasıyla uzadığı için yan etkiler artmaya başlamış görünüyor. Üstelik yukarıda da değindiğimiz gibi hane halklarının enflasyonun düşeceğine olan inancı bulunmadığı için enflasyonun düşürülmesine katkıları da çok zayıf kalıyor.

İşgücü ödemeleri geçen yılın üçüncü çeyreğine göre yüzde 41,1 artmış görünmesine karşılık GSYH içindeki payı hiç değişmeden yüzde 35 olarak kalmış bulunuyor.

Özetle söylemek gerekirse çevrede gördüğümüz, duyduğumuz yakınmalardan yalnızca ihracatçıların yakınmaları TÜİK verileriyle tutarlı görünüyor. Diğerleri kafa karıştırıcı yakınmalar ya da sonuçlar olarak duruyor.”

KAYNAK: Haber Hürriyeti

Mahfi Eğilmez: TÜİK’e göre işler gayet yolunda görünüyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İşte Eğilmez’in o yazısı:

“15’inci yüzyıldan 20’nci yüzyıla kadar Avrupalı ülkeler, dünyaya egemendi. Coğrafi keşiflerden, ticaretin yaygınlaşmasına, sanayi devrimine kadar bütün önemli adımlar Avrupalılarca atıldı. Buluşların neredeyse tamamı Avrupa’da yapıldı. Avrupalılar, dünyanın her köşesinde koloniler kurmuşlar, sömürge imparatorlukları oluşturmuşlardı. 20’nci yüzyılda bu görünüm değişmeye başladı. İki dünya savaşı Avrupa’yı darmadağın etti.

Özellikle İkinci Dünya Savaşı Avrupa’yı yanmış, yıkılmış bir kıta haline getirmişti. Hitler’in uçaklarla bombalayabildiği İngiltere bile feci durumdaydı.

Gerek ABD’nin Marshall yardımları gerekse IMF ve Dünya Bankası’nın (IBRD) destekleriyle Avrupa, kısa sayılacak bir sürede yeniden yapılanmayı ve yeniden ekonomik güç haline gelmeyi başardı. Bu sefer de İkinci Dünya Savaşı sonrası Japonya’nın hızla gelişmesi Avrupalı ülkeler için yeni bir tehdit oluşturmaya başlamıştı.

Avrupalılar, bir araya gelerek bir birlik içinde toplanmalarının kendilerini daha güçlü kılacağı düşüncesinden hareketle Avrupa Birliği’ni kurdular. Bugün bu birliğin 27 üyesi bulunuyor. Bugüne kadar birlikten iki ülke ayrıldı: Grönland (1985) ve Birleşik Krallık (2020.)

Euronun konumu

Savaşların getirdiği yıkımlara karşın Avrupa Birliği, yirmi birinci yüzyıla girerken ABD’den sonra dünyanın ikinci büyük gücü konumundaydı. Parası (Euro), dolardan sonraki en güçlü rezerv para konumundaydı (bugün hala o konumdadır.)

Avrupa’nın dünyanın ikinci büyük gücü konumu yüzyılın ilk çeyreğinde de devam etti. Ne var ki sahne yavaş yavaş uzak doğulularca ele geçirilmeye başlamıştı. Çin, epeyce geriden geldi ve Avrupa Birliğine yetişti. Önümüzdeki çeyrek yüzyılda Avrupa Birliğini geçecek ve ABD’yi yakalamaya gidecek.

Avrupa Birliği, bu meydan okumaya karşın hala çok büyük bir güçtü ve dünya üretiminde, ticaretinde önemli bir yer tutuyordu.

Avrupa’nın önderi: Almanya

Almanya, Fransa ile birlikte birliğe önderlik ediyordu. Ama asıl önder kuşkusuz sanayisiyle, üretimiyle Almanya idi.

Almanya’yı da Avrupa’yı da ABD ve Çin ile rekabet içinde tutan en önemli unsurların başında Rusya’dan alınan ucuz doğalgaz geliyordu. Emek, uzak doğu ülkeleriyle karşılaştırılamayacak kadar pahalıydı. Teknik beceri ve yaratıcılıkta Almanya hala önde gelen ülkelerden birisiydi.

Başta Çin ve Kore olmak üzere uzak doğu ülkeleri son 30 – 40 yılda ABD ve Avrupa’ya yüzlerce öğrenci yollayarak onların gereken teknik eğitimi almalarını ve dönüşlerinde kendi ülkelerinde teknik elemanlar yetiştirmelerini sağladılar. Ve bu alanda da Avrupa’yı hatta ABD’yi geride bıraktılar.

Bu acımasız rekabette kalabilmek için Avrupa’nın elinde yalnızca ucuz Rus doğal gazı vardı artık. O da Ukrayna’nın NATO’ya üye olma niyetini ortaya koyması ve NATO’nun bunu onaylayacağını açıklamasıyla elden gitti. Rusya bu durumu kabul etmedi ve Ukrayna’ya savaş açtı. ABD, Rusya ile ekonomik ilişkilerini kesti ve mal alışverişinin yanı sıra finansal alanda da Rusya’ya ambargo uygulama kararı aldı. Bu kararı Avrupalılar da almak zorunda kaldılar. Çünkü batı dünyasının hegemon devleti ABD idi ve Avrupa, ABD ile ortak strateji izliyordu.

Çin, Avrupa’da 3 ülkeyi ciddi sıkıntıya sürükledi

Rusya, Avrupa Birliği’nin ambargo hamlesine doğal gazı keserek karşılık verdi. 2023 yılında ülkedeki bütün nükleer enerji üretim merkezlerini kapatmış olan Almanya zor durumda kaldı. Uzak doğunun ucuz emeğine karşı elindeki tek kozu da kaptırmış oldu.

Almanya dışındaki Avrupa ülkeleri nükleer enerji üretimine devam etmekle birlikte Almanya kadar üst düzey teknik donanıma ve rekabet gücüne sahip olmadıkları için onlar da zor duruma düştüler. Almanya, Fransa ve İtalya, Avrupa’nın en büyük ve marka olarak en tanınmış otomobil üreticilerine sahip ülkeleridir.

Çin, bu sektöre özellikle elektrikli otomobil üretimine öylesine büyük sayılar, düşük maliyet ve fiyatlar ve yeniliklerle girdi ki bu üç ülkenin otomobil üreticileri ciddi sıkıntılara sürüklendi.

Avrupa’nın 5 büyük sorunu

Bugünkü görünümü itibarıyla Avrupa ekonomilerinin beş büyük sorunu var:

(1) Büyüme hızları çok düşük, ekonomiler eskisi gibi refahı artıramıyorlar.

(2) Nüfus hızla yaşlanıyor. Bu durum yalnızca emeklilik yükünü artırmakla kalmıyor, toplumların yaratıcı yeni buluşlar yapmasının da engelini oluşturuyor.

(3) İlk iki sorun kamu harcamalarının artmasına yol açıyor ve bu durum bu toplumları borç yükünü artırıyor.

(4) Rusya ile Ukrayna savaşı nedeniyle girdikleri ihtilaf nedeniyle ucuz enerjiden yararlanma olanakları kalmadığı için rekabet güçlerini yitirmeye başladılar. Uzak doğunun ucuz ve yaygın rekabetiyle başa çıkamaz durumdalar.

(5) ABD’nin gümrük vergisi tehditleri ve uygulamaları Avrupa’yı zor duruma düşürüyor.

Avrupa’nın rekabette tek yolu var

Bu sorunların çözümü hiç de kolay görünmüyor. Avrupa ülkelerinin çoğu ve özellikle lokomotif konumundaki Almanya, nüfusun yaşlanması nedeniyle başta Çin olmak üzere uzak doğu ülkelerinin yaratıcı, yenilikçi yapısıyla başa çıkabilecek güce artık sahip değil.

Emeği uzak doğu ile rekabet edebilecek şekilde ucuzlatacak halleri olmadığına göre yapabilecekleri tek şey ucuz enerji elde etmeye çalışmak. O nedenle de her tarafta alternatif enerji üretimine geçişe hız verildi.

Son on yılda bu alanda ciddi adımlar atıldı bu kaynaklardan elde edilen enerji miktarında önemli artışlar sağlandı ama bu adımlar henüz Avrupa’ya ucuz enerji sağlamaya yeterli değil. Önümüzdeki çeyrek yüzyılda başta güneş enerjisi ve rüzgâr enerjisi olmak üzere biyokütle enerjisi, dalga enerjisi, jeotermal enerji gibi kaynaklardan enerji üretimi en önemli yatırım alanları olacak.”

Mahfi Eğilmez, “Avrupa zorda” dedi, çıkış yolunu gösterdi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Buna nazaran Merkez Bankası Para Siyaseti Heyeti, siyaset faizini 750 puan artışla yüzde 25’e yükseltti.

Böylelikle faiz 4 yılın en yüksek düzeyine çıktı. Merkez Bankası böylelikle üç ayda 16.5 puanlık faiz artışı yaptı.

Ağustos toplantısı yeni lider yardımcıları Cevdet Akçay, Hatice Karahan ve Fatih Karahan’ın katıldığı birinci PPK toplantısı olarak da kayda geçti.

Merkez Bankası’nın faiz kararını ekonomist Mahfi Eğilmez kıymetlendirdi.

Eğilmez, Merkez Bankası’nın siyaset faizini artırması ülkede parayı daha değerli hale getireceğini, tasarruf eğiliminin artacağını ve talebin düşmeye başlayacağını kaydetti. Talepteki düşüşün de enflasyondaki artış suratının evvel frenlenmesine sonra da düşmesine neden olacağını söz etti.

Mahfi Eğilmez’in ilgili yazısı şu biçimde:

“Bankalar ilerleyen aylarda likiditeye ulaşmanın daha sıkıntı ve maliyetli olacağını kestirim ederek, evvelden daha çok kaynak çekebilmek için, mevduat faizlerini artırmaya başlarlar.

Doğal olarak kaynak maliyetlerinde ortaya çıkan bu artışlar bankaların kredi faizlerini de artırmasına neden olur. Böylelikle merkez bankasının siyaset faizini artırması ülkede parayı daha kıymetli hale getirir ve tasarruf eğilimi artmaya, talep düşmeye başlar. Talepteki düşüş enflasyondaki artış suratının evvel frenlenmesine sonra da düşmesine neden olur.

Bu tablo, Merkez Bankası’nın yaptığı siyaset faizi artışının kısa vadede yaratacağı sonuçları veriyor. Tabloyla ilgili birkaç açıklama yapmakta fayda olabilir: Kurdaki düşüş (TL’nin yabancı paralara karşı bedel kazanması) ithalatı TL cinsinden ucuz, ihracatı ise kıymetli hale getirdiği için ithalatı artırır, ihracatı düşürür.

İthalatın artması tabloda ithalatçı açısından olumlu olarak gösterilmiş olmakla birlikte toplum açısından olumsuzdur. İhracatın düşmesiyle yerli tüketicilerin olumlu etkilenecek olmasının nedeni ihracatçıların, ihraç edemeyeceği malları iç piyasada satışa sunması ve bu biçimde iç piyasada artan arzla birlikte fiyatlarda ek düşüş yaşanmasıdır.

Bu olguyu, mesela Rusya’ya ihraç edilemeyen domateslerin iç piyasada satılmasıyla domates fiyatlarının düşmesi biçiminde orta sıra yaşıyoruz.

Merkez Bankası’nın siyaset faizini yüzde 25’e yükseltmesinin birinci sonucu kur üzerinde görüldü, TL, yabancı paralara karşı bedel kazandı.

Piyasada, Merkez Bankası’nın faizi artırmaya devam edeceği kanısının doğmasıyla birlikte dövize olan talepte düşüş eğilimi ortaya çıkınca kur da geriledi. Öbür tesirler biraz daha vakte bağlı olarak ortaya çıkacaktır.

Bununla birlikte bu tabloda yer alan kimi sonuçların kesinlikle burada gösterildiği üzere çıkması kaide değildir.

Örneğin bu faiz artışı şayet başta yargı bağımsızlığı (hukukun üstünlüğü) ve demokrasinin güçlendirilmesi üzere yapısal ıslahatlarla desteklenirse ya da toplumun beklentilerinde çeşitli nedenlerle güzelleşmeler ortaya çıkarsa o vakit sonuçların kimileri farklı olabilir. Örneğin yatırımlar düşmeyebilir, hatta yabancı yatırımlarla birlikte yatırımlarda artış görülebilir.

Güven artışı beklenenin çok üzerinde gerçekleşebilir.”

Ekonomist Mahfi Eğilmez, faiz artırımının sonuçlarını yazdı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Buna nazaran Merkez Bankası Para Siyaseti Şurası, siyaset faizini 750 puan artışla yüzde 25’e yükseltti.

Böylelikle faiz 4 yılın en yüksek düzeyine çıktı. Merkez Bankası böylelikle üç ayda 16.5 puanlık faiz artışı yaptı.

Ağustos toplantısı yeni lider yardımcıları Cevdet Akçay, Hatice Karahan ve Fatih Karahan’ın katıldığı birinci PPK toplantısı olarak da kayda geçti.

Merkez Bankası’nın faiz kararını ekonomist Mahfi Eğilmez kıymetlendirdi.

Eğilmez, Merkez Bankası’nın siyaset faizini artırması ülkede parayı daha kıymetli hale getireceğini, tasarruf eğilimi artacağını ve talebin düşmeye başlayacağını kaydetti. Talepteki düşüşün de enflasyondaki artış suratının evvel frenlenmesine sonra da düşmesine neden olacağını tabir etti.

Mahfi Eğilmez’in ilgili yazısı şu formda:

“Bankalar ilerleyen aylarda likiditeye ulaşmanın daha güç ve maliyetli olacağını iddia ederek, evvelden daha çok kaynak çekebilmek için, mevduat faizlerini artırmaya başlarlar.

Doğal olarak kaynak maliyetlerinde ortaya çıkan bu artışlar bankaların kredi faizlerini de artırmasına neden olur. Böylelikle merkez bankasının siyaset faizini artırması ülkede parayı daha değerli hale getirir ve tasarruf eğilimi artmaya, talep düşmeye başlar. Talepteki düşüş enflasyondaki artış suratının evvel frenlenmesine sonra da düşmesine neden olur.

Bu tablo, Merkez Bankası’nın yaptığı siyaset faizi artışının kısa vadede yaratacağı sonuçları veriyor. Tabloyla ilgili birkaç açıklama yapmakta fayda olabilir: Kurdaki düşüş (TL’nin yabancı paralara karşı kıymet kazanması) ithalatı TL cinsinden ucuz, ihracatı ise değerli hale getirdiği için ithalatı artırır, ihracatı düşürür.

İthalatın artması tabloda ithalatçı açısından olumlu olarak gösterilmiş olmakla birlikte toplum açısından olumsuzdur. İhracatın düşmesiyle yerli tüketicilerin olumlu etkilenecek olmasının nedeni ihracatçıların, ihraç edemeyeceği malları iç piyasada satışa sunması ve bu biçimde iç piyasada artan arzla birlikte fiyatlarda ek düşüş yaşanmasıdır.

Bu olguyu, mesela Rusya’ya ihraç edilemeyen domateslerin iç piyasada satılmasıyla domates fiyatlarının düşmesi biçiminde orta sıra yaşıyoruz.

Merkez Bankası’nın siyaset faizini yüzde 25’e yükseltmesinin birinci sonucu kur üzerinde görüldü, TL, yabancı paralara karşı bedel kazandı.

Piyasada, Merkez Bankası’nın faizi artırmaya devam edeceği kanısının doğmasıyla birlikte dövize olan talepte düşüş eğilimi ortaya çıkınca kur da geriledi. Başka tesirler biraz daha vakte bağlı olarak ortaya çıkacaktır.

Bununla birlikte bu tabloda yer alan kimi sonuçların kesinlikle burada gösterildiği üzere çıkması kaide değildir.

Örneğin bu faiz artışı şayet başta yargı bağımsızlığı (hukukun üstünlüğü) ve demokrasinin güçlendirilmesi üzere yapısal ıslahatlarla desteklenirse ya da toplumun beklentilerinde çeşitli nedenlerle güzelleşmeler ortaya çıkarsa o vakit sonuçların kimileri farklı olabilir. Örneğin yatırımlar düşmeyebilir, hatta yabancı yatırımlarla birlikte yatırımlarda artış görülebilir.

Güven artışı beklenenin çok üzerinde gerçekleşebilir.”

Ekonomist Mahfi Eğilmez, faiz artırımının sonuçlarını yazdı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Eğilmez son 1 yıldır mesken sahibinin 30 bin lira olan mesken kirasını 100 bin liraya çıkarmak istediğini sav etti. Site içerisinde ortalama kiraların 35 bin lira olduğunu söyleyen Hasan Eğilmez, mesken sahibine kirayı 40 bin lira yapmayı teklif etti.

DARP RAPORU ALDI

Eğilmez mesken sahibi ile konuşmak isterken yanında bulunan başka bireyler gerisinden beyzbol sopasıyla saldırdı. Başına ve bedeninin çeşitli yerlerine darbe alan Hasan Eğilmez’i arkadaşı hastaneye götürdü. Darp raporu alan Eğilmez karakola giderek mesken sahibi ve kendisine saldıranlar hakkında şikayetçi olacağını söyledi. Eğilmez yaşananları anlattı.

“100 BİN LİRA KİRA İSTEDİ”

46 yaşındaki Hasan Eğilmez, “Başakşehir’de yaşıyorum ailemle birlikte. Dün başımızdan bir olay geçti. Bu esasen bir sene öncesine dayanıyor. Bildiğimiz bu kiracı konut sahibi olaylarından. Mesken sahibi burada olmayacak bir bedel istedi. 100 bin lira kira istedi. Biz buradaki fiyatların ne olduğunu bildiğimiz için 40 bin liralık bir teklifte bulunduk. Burada bu dediğim sayıları geçen bir daire de yok zati. Bunlar illa ki zorla kendilerinin tehditleriyle öteki numaralarıyla devamlı bizi arayarak bir yıldan beri taciz etmeye başladılar” dedi.

Eğilmez şöyle devam etti:

“Bu süreçte natürel ki meskene kapıya dayanmalar devamlı telefonda arayışlar bizi dışarıda gördüklerinde sesli sesli bağırmalar. İnsanların içinde bir taraftan da rezil etme peşindelerdi kendileri. Olay dün büyümeye başladı. Dün akşam saat 19.30 sıralarında çocuklar parkta oynuyordu. Bizim 1 buçuk yaşında bir kızımız var. Bir oğlumuz var 8 yaşında. Bunları ben meskene götürürken karşılaştık. Zira onlar da tıpkı blokta kaldıkları için tekrar yine bu kira konusunu açtı. Her vakit her gördüğünde açtığı üzere. ‘Tamam anlaşırız, konuşuruz’ dedim hani görüşürüz bunu tekrar dedim. ‘Yok artık görüşeceğiz’ dedi. Ben ‘Verdiğim teklif geçerli’ dedim. ‘Yok ben 100 bin lira istiyorum’ dedi. Bir de bunun üstünde durdu. ‘Yoksa gidersin buradan, ayrılman gerekiyor’ dedi. Ben, ‘Burada çocuklar var dedim beğenilen değil bu yaptığınız’ dedim.

Kendisi hala diretti. ‘Ben gidiyorum’ dedim. Beni çekti itti lakin ben hiçbir karşılık vermedim. Ondan sonra olağan bir formda konutuma gittim. Konutuma gittiğimde akşam bir yürüyüşe geçtiğimizde tekrar parkın oralarda karşılaştık. Tekrar insanların içinde yeniden bağırdı saldırdı. Benim bir arkadaş vardı, kendisi onu tuttu. Ben yaşı büyük diye hürmetimden ötürü bir şey yapmadım. Birşey de söylemedim orada. Biz olağan bir formda devam ettik.”

“BEYZBOL SOPASIYLA 4-5 DARBE VURDULAR ARKAMDAN”

Beyzbol sopalarıyla akına uğradığını sav eden Eğilmez, “Bu bizi takibe aldı yürüyüş yaparken. Biz siteye geldiğimizde bu şahıs esasen planlamış bütün herkesi ayaklandırmış. Sitenin içinde sitenin dışında da bekleyenler vardı beyzbol sopalarıyla, hatta birinde silah da gördük bize silahla gözdağı vermek istedi. Bu indiğinde bir telefon görüşmesi yaptı biraz daha arabasının içinde durdu tam site çıkışında. O ortada çıktıktan sonra bana yanlışsız geldi. Ben de doğal kendimi siper almak istedim. Zira o tek gelmedi. Orada 5-6 kişi üstüme yürüdü” dedi.

Eğilmez şöyle devam etti:

“Ben art taraftakileri göremedim. Süratli bir halde ardıma geçip beyzbol sopasıyla 4-5 darbe vurdular. Olağan ki darbelerinin tesiriyle yere düştüm. Yere düştüğümde bu kişi tekrar kendi beyzbol sopasıyla ben yerde yatarken kanlar içinde, tekrar başıma vurdu.  Güvenlikler müdahale etmeye çalıştı. Onlara da saldırdılar. Sonrasında esasen bir arkadaşım beni aldı siteden çıktık. Direkt biz hastaneye gittik. Zira çok kan kaybı vardı. Bu ortada orada gittik, tedavi olduk. Ben bu bireylerden esasen şikayetçi olacağım. Darp raporunu aldık. Artık şöyle bir telaffuzları vardı. Devlet biziz, kanun biziz, savcı da biziz, avukat da biziz. Yani devletime güvendiğim için ben de bugün şikayette bulunacağım. Bundan sonraki süreci sonuna kadar takip edeceğim.”

100 bin lira kira talebini reddeden kiracıya ‘beyzbol sopalı saldırı’ argümanı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İLK SENARYO: FAİZ YÜZDE 40’A YÜKSELTİRİLİRSE…

Dr. Eğilmez’in “Merkez Bankası Faizi Kaç Puan Artırır?” başlıklı yazısının ilgili kısmı şu biçimde: 

İKİNCİ SENARYO: YÜZDE 15 DÜZEYİNE ÇIKARSA NE OLUR?

“Merkez Bankası’nın siyaset faizini yüzde 8,5’den yüzde 15 seviyesine yükselttiğini düşünelim. Bu artış, son periyotta yaratılan yüksek artış beklentilerinin yarattığı beklenti tuzağı nedeniyle ‘dağ fare yarattı’ yorumuna yol açabilir. Rastgele bir olumlu sonuç yaratamayacağı üzere ilerleyen müddette olumsuz beklentilerin artmasına yol açabilir. Bu çapta bir artışla ülkeye yabancı yatırımcı gelmez, bankalar bir ölçü negatif etkilense de bu etkilenme fazla olmaz. Zombi şirketlerin zombiliği su yüzüne çıkar, KOBİ’ler biraz daha soruna girer. Kur fazla geriye gitmeyeceği için ihracat ve ithalat çok fazla etkilenmez. Bu türlü bir faiz artırımı faizi hiç artırmamaya nazaran beklentilerini haksız çıkaracağı için ilerleyen günlerde daha olumsuz sonuçlara yol açabilir.”

ÜÇÜNCÜ SENARYO: BENİM ÖNERİM…

“Merkez Bankası’nın siyaset faizini yüzde 15’e çıkardığını, enflasyon devam ettikçe faizi kademeli olarak artıracağını açıkladığını, eş – vakitli olarak hükümetin yapısal ıslahatların birinci adımlarını attığını varsayalım. Bu adımlara örnek olarak mesela İstanbul Mukavelesinin tekrar kabul edildiğini, Yargıçlar ve Savcılar Kurulu’ndan yürütmenin temsilcilerini çıkarmak için yasa teklifini meclise sunduğunu ve öteki yapısal ıslahatların planını açıkladığını varsayalım. Bu, en güçlü yaklaşımdır. Bu adımlarla TL, yabancı paralar karşısında bedel kazanır. Burada da kurun gerilemesi nedeniyle bankalar, tüketiciler, gerçek dal ve ihracatçı olumsuz tesirlerle karşılaşır ancak bu tesirler faizin kademeli artırılması nedeniyle ve yapısal ıslahatların takviyesiyle daha hudutlu kalır ve ülkeye yabancı yatırımcı girişi daha ağır olur.

Benim teklifim üçüncü senaryonun uygulanmasıdır. Zira her vakit dediğim üzere faiz tek başına ekonomiyi batırır lakin tek başına kurtaramaz.”

Merkez Bankası faiz kararını bugün 14.00’te açıklayacak. Para Siyaseti Heyeti (PPK) son olarak 18 Mart 2021’de faiz artırım kararı almıştı. 

Mahfi Eğilmez 3 senaryoyla anlattı: Faiz hangi düzeye yükseltilirse nasıl sonuçlar doğurur? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Eğilmez tıpkı vakitte Türk iktisadının enflasyonla uğraşının yalnızca faiz artırımıyla olmayacağını aktararak ‘baştan sonra bozulan sistemin’ yine inşa edilmesi gerektiğini tabir etti. 

“ÇARESİZ KALAN HÜKÜMET…”

Eğilmez’in kelam konusu yazısı şu biçimde: 

“Kur alıp başını gidince ve bizim mevduat sahipleri de onun peşine takılınca çaresiz kalan hükümet kur muhafazalı mevduat hesabı diye bir hesap uydurdu. Bu hesaba geçenler Türk Lirasının döviz karşısında yaşadığı kayıptan etkilenmeyecek ve bankadan alacağı faizle de çıkarlı çıkacaktı. Başlarda bu iş burada anlattığım üzere gelişti. Sonra vakit içinde hükümet çeşitli düzenlemelerle yahut düzenleme dışı baskılarla kuru olduğu yerde tutmaya yöneldi. Bu durumda birinci bakışta bir şey değişmemiş üzere oluyordu. Zira kur kaybı olmuyor üzerine bankanın ödediği faiz alınıyordu. Ne var ki alınan faiz enflasyondan düşüktü. Bir mühlet sonra beşerler kurun yapay bir halde tutulduğunu görünce risklerin büyüdüğünü fark ederek bu işten vazgeçmeye başladılar. Bu sefer çaresiz kalan hükümet bankaların vereceği faiz için koyduğu tavanı kaldırdı. O vakit da faizi düşürmek üzerine kurgulanmış olan model büsbütün bilakis döndü.

“KENDİ PARAMIZI MÜDAFAAYA ÇALIŞSAYDIK BUGÜN DEĞİŞİK BİR YERDE OLACAKTIK”

Son bir buçuk yılımızı elin parasına garanti vererek yani onu müdafaaya çalışarak geçirdik. Halbuki kendi paramızı muhafazaya çalışsaydık bugün apayrı bir yerde olacaktık. Enflasyon ve Merkez Bankası siyaset faizi yüzde 19 iken faize ve kura karışmasaydık ne enflasyon ne de kur burada olacaktı. Faizi düşürerek enflasyonun ve kurun yükselmesine yol açtık, ihracatçı bundan keyifli oldu fakat sonra kurun daha fazla yükselmesinden korkarak bu kere bir yandan eldeki dövizleri piyasaya satarak bir yandan da çeşitli baskılar ve engellemeler yaparak kura müdahale etmeye başladık.Bankalara alış – satış kuru farklarını açtırdık, döviz mevduatı tuttuklarında ya da kredileri artırdıklarında ceza olarak düşük faizli devlet tahvili aldırdık. Bu zaruriliği getirince tahvil faizleri zorlamayla düştü ve gösterge olma manasını yitirdi. Bütün bunları elin parası bizim paramıza karşı bedel kazanmasın diye yaptık. 

“PARAMIZLA İLGİLİ DİREKT BİR ŞEY YAPMADIK, FAİZE KELAM GEÇİREMEDİK”

Kendi paramızla ilgili olarak direkt bir şey yapmadık. Hedef faizi yükseltmemekti fakat faize kelam geçiremedik, Merkez Bankası’nın faizini yüzde 8,5’e düşürmemize rağmen, mevduat faizi yüzde 35’lere, kredi faizi de yüzde 45 – 50’lere yükseldi. İhracat arttı artmasına lakin ithalat çok daha fazla arttı ve cari açık yükseldi. Özetle yeni iktisat modeli diye sunulan tedbirler aslında raydan çıkmış olan iktisadın raya geri oturtulmasını düzgünce zorlaştırdı.

“OYSA YAPMAMIZ GEREKEN TEK ŞEY…”

Ekonomi, iktisat siyasetiyle yönetilir. Biz polisiye tedbirlerle yönetmeye kalktık. Meğer yapmamız gereken tek şey enflasyonla birlikte faizi yükseltip gerisini piyasaya bırakmaktan ibaretti. O vakit kendi paramızın kıymetini korumuş, elin parasıyla uğraşmamış olacaktık.

“ENFLASYON BU ÜÇLÜNÜN ORTASINDA KAYNAYIP GİDİYOR”

Başlangıçta kurun yükselmesinden keyifli olan ihracatçı bugün kurun daha fazla yükselmemesinden şikâyetçi. Türk Lirasının daha fazla paha kaybetmesini talep ediyor. Enflasyon yükselirken faizi düşürerek bozduğumuz sistemde yarattığımız inanılmaz yanlışlardan birisi de bu. İhracatçı, Türk Lirası bedel kaybetsin istiyor, tüketici daha çok para istiyor, hükümet de daha yüksek büyüme istiyor. Ve enflasyon bu üçlünün ortasında kaynayıp gidiyor.  

“NE YAZIK Kİ BUGÜN O NOKTADA DEĞİLİZ”

Ne yazık ki bugün artık yalnızca faizi artırarak enflasyonu düşürecek noktada değiliz. Çok daha fazlasını yapmamız, baştan sona bozduğumuz sistemi düzeltmeye başlamamız gerekiyor. Herkes olmayanı harcamak istiyor, herkes bir mucize bekliyor, yapılması gerekenler konusunda biraz detaya girseniz kimse dinlemek istemiyor. Halbuki şeytan detayda batındır. Bugün biz buz dağının suyun üzerindeki kısmını görüyoruz. Artık zarurî olarak faizi artırdığımızda aşağıda neler olduğu çıkacak ortaya.”

Mahfi Eğilmez uyardı: ‘O noktayı geçtik, yalnızca faiz artırmakla enflasyonu düşüremeyiz’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.