Böylece ek bütçe için gereken “karşılığı kadar gelir gösterme” koşulu da aşılmış oldu. Yasaya nazaran eklenecek ödenek ve gelir varsayımı eşit olmak zorunda. Bu nedenle Meclis’e ek bütçe sunulmuş olsa da bu yıl için öngörülen açık kestirimi değişmiyor, 659.4 milyar lira olarak duruyor. Ek bütçedeki ödenek ve gelirin eşit olması yasal mecburilik.

ANAYASAYA AYKIRI

Ancak ek bütçe teklifinde buna ait yani işçi masrafları ile ilgili bir ödenek yok.

CHP Meclis’te görüşmeleri devam eden ek bütçeye ait hazırladığı raporda, kamu çalışanlarının maaş ve fiyatları ile emekli aylıklarına yapılan artırımlar nedeniyle bütçeye toplam 794.1 milyar liralık ek yük geldiğine işaret ederek “Bu ek yük için TBMM’ye sunulan torba maddede gizli bir ‘ek bütçe’ bulunuyor” değerlendirmesini yaptı.

Torba yasa ile cumhurbaşkanına bu gayelerle kamu kurum ve kuruluşlarının bütçesine ödenek ekleme yetkisi verildiğine dikkat çekilen raporda, bunun anayasaya da açıkça karşıt olduğu vurgulandı.

Raporda, ek bütçe teklifi ile eklenmek istenen ödeneklerin zelzele nedeniyle istenenler dışındakiler ile torba yasaya gizlenen ek bütçenin tamamının AKP’nin seçimleri kazanmak için yaptığı harcamalar ve verdiği vaatlerin sonucu olduğu vurgulandı.

Torba yasaya ‘bütçe’ saklandı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Önce kurumlar vergisinde 5 puan artırış ile motorlu taşıtlar vergisini iki katına çıkaran düzenleme TBMM’ye sevk edildi. Akabinde cuma günü sürpriz biçimde KDV 2 puan artırılırken, talih oyunları vergisi iki katına çıkarıldı.

Ekonomim’den Hüseyin Gökçe’nin haberine nazaran; kurumlar vergisi, KDV, MTV üzere kalemlerdeki artışın bütçeye gelir tesiri 250 milyar lira civarında bir büyüklüğe erişiyor. Fakat cuma günü TBMM’ye sunulan ek bütçe kanun teklifinde ise 1 trilyon 150 milyar liralık bir vergi geliri öngörüsü bulunuyor.

Şu ana kadar yapılan vergi artışlarıyla beklenen gelirin, ek bütçe düzenlemesinde öngörülen gelirin altında kalması, farkın yeni vergilerle mi kapatılacağı yorumlarına yol açtı. Diğer bir tabir ile ortadaki farkın bu kadar yüksek olması birinci etapta, kamuoyuna daha evvel açıklanan vergilerin dışında yeni vergilerin de getirilebileceği, daha doğrusu vergide öteki kalemlerde de artış olabileceği fikrini getiriyor.

Teorik olarak bu güçlü bir mümkünlük olsa da vergi uzmanları, artan KDV ile birlikte yaşanacak fiyat artışlarının vergi alınacak matrahları da yükselteceği, münasebetiyle gelir kaleminde artış yaşanacağını belirtiyorlar. Misal formda büyümenin de gelir ögesini artırıcı tesiri olduğuna vurgu yapılıyor.

2023 yılı bütçesinde toplam vergi gelirleri 3 trilyon 673 milyar lira civarındayken, ek bütçe ile bunun yaklaşık üçte birine karşılık gelen 1 trilyon 150 milyar liralık vergi öngörülüyor. Örneğin gelir vergisi kaleminden 503 milyar liralık gelir beklentisine, ek bütçe ile bunun yarısına yakın 203 milyar lira daha ekleniyor.

“ARTIŞIN KAYNAĞI ARTIRIM MI VERGİ Mİ OLACAK?”

Yine kıymetli bir gelir kalemi olan ÖTV’de 2023 yılının tamamında 512 milyar liralık gelir bekleniyordu. Ek bütçe ile buna yarısından fazla yani 307 milyar liralık bir ek gelir beklentisi getiriliyor. Bunun önümüzdeki periyotta ÖTV kalemlerinde öbür artış getirip getirmeyeceği ise şu an prestijiyle soru işareti olarak duruyor.

Örneğin; petrol ve doğalgaz eserlerinden alınması öngörülen vergi bütçede 85 milyar lira iken, ek bütçe ile buna 112 milyar lira daha ekleniyor. Motorlu taşıt araçları satışından alınan ÖTV bütçede 204 milyar lira iken, buna da 142 milyar lira ekleniyor. Bu bilgiler, ya eserlerin fiyatında önemli artış ya da vergide artış manasına geliyor.

Artırım fırtınasının akabinde… Yeni vergiler yolda mı? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.