Yeni OVP’nin 8 Eylül Pazartesi günü Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında düzenlenecek geniş kapsamlı toplantıyla kamuoyuna duyurulması planlanıyor.

Yeni açıklanacak programda enflasyon, büyümeye yönelik politikalar, yapısal reformların öne çıkması öngörülüyor. Kamu idarelerinin ödenek teklif tavanları da OVP’de yer alacak.

OVP, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ortak çalışmalarla hazırlanıyor ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasının ardından Resmi Gazete’de yayımlanıyor. OVP ile makroekonomik politikaların belirlenmesi, temel ekonomik büyüklüklerin, gelir-gider tahminlerinin, bütçe dengesi ve borçlanma durumunun ortaya konulması amaçlanıyor. OVP, makroekonomik politika çerçevesi ve hedefleri ile öncelikli reform alanlarını ve takvimini gösteriyor.

Mevcut OVP’deki hedefler

2025-2027 dönemini kapsayan OVP’de ekonominin 2025’te yüzde 4, 2026’da yüzde 4,5, 2027’de ise yüzde 5 büyümesi hedeflenmişti. Enflasyonun bu yıl için yüzde 17,5, 2026 için yüzde 9,7, 2027 için yüzde 7 olması öngörülmüştü. Bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının 2025’te yüzde 3,1, program dönemi sonunda ise yüzde 2,5 olarak gerçekleşeceği hesaplanmıştı. Söz konusu programda, işsizlik oranının 2025 hedefi yüzde 9,6, 2026 yılı için yüzde 9,2 ve 2027 için yüzde 8,8 olması hedeflenmişti.

İhracatın, bu yıl sonunda 279,6 milyar dolar, 2026’da 296,1 milyar dolar, program sonunda 319,6 milyar dolar olması hedefi konulmuştu. İthalatın ise 2025’te 369 milyar dolar, gelecek yıl 390,6 milyar dolar, 2027’de de 417,5 milyar dolar olması öngörülmüştü.

Ekonominin yol haritası netleşiyor: Yeni OVP için geri sayım! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

OVP’nin amacının makroekonomik politikaları belirlemek, temel ekonomik büyüklükleri, gelir-gider tahminlerini, bütçe dengesini ve borçlanma durumunu ele almak olduğunu belirten Yılmaz, programın ayrıca kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarını da içerdiğini söyledi.

Yılmaz, OVP’nin, makroekonomik politika çerçevesi ve hedefleriyle öncelikli reform alanlarını ve takvimini ortaya koyduğunu anlatarak, “Bu kapsamda, ekonomik istikrarı sağlamak ve sürdürülebilir büyümeyi desteklemek için belirlenen politikalar ve reformlar, önümüzdeki üç yıllık dönemde ekonomimizin yol haritasını oluşturacaktır.” diye konuştu.

Geçen yıl yapılan genel seçimlerin ardından ülkede siyasi belirsizliğin ortadan kalktığına ve seçimsiz uzun bir döneme girildiğine işaret eden Yılmaz, seçimlerin hemen ardından uygulamaya koyulan ekonomi programıyla politika belirsizliklerini giderdiklerini bildirdi. Yılmaz, güncellenen OVP ile ülkenin istikrarını ve kalkınmasını sağlayacak, refahını artıracak politikaları hayata geçirmeye devam edileceklerini kaydetti.

Yılmaz, OVP’nin ilk yılına yönelik uygulanacak politikalar ve somut tedbirlerin 2025 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda ayrıntılı yer alacağını dile getirerek, OVP hazırlık sürecinde farklı paydaşlarla kapsamlı istişare toplantıları gerçekleştirdiklerini, bu süreçte toplumun çeşitli kesimlerinden gelen görüş ve önerileri dikkate aldıklarını ve daha kapsayıcı bir politika seti oluşturulmasını hedeflediklerini bildirdi.

“Programımız başarıyla çalışmakta ve sonuç üretmektedir”

2025-2027 dönemini kapsayan OVP hazırlıklarının haziranda kamu kurumları ile yapılan bütçe görüşmeleriyle başladığını, ilgili kurumlardan politika ve tedbir önerilerinin toplandığını, temmuz ve ağustosta makroekonomik verilerin değerlendirildiğini, bütçe dengesi ve kamu harcamaları gibi temel konularda analizler ve toplantılar yapıldığını ifade eden Yılmaz, ağustos sonunda OVP taslağının nihai hale getirilerek ilgili kurumlara ve Ekonomi Koordinasyon Kuruluna sunulduğunu söyledi.

Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayı ile OVP’nin, Resmi Gazete’de yayımlanarak resmiyet kazanacağını, hazırlık sürecinin titizlikle planlandığını ve zamanında gerçekleştiğini belirtti.

Geçen yılki 2024-2026 dönemi OVP’ye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yılmaz, şöyle konuştu:

“Geçtiğimiz eylül ayında uygulamaya koyduğumuz OVP çerçevesinde son bir seneyi değerlendirdiğimizde, temel makroekonomik göstergelerdeki öngörü ve hedefler önemli oranda gerçekleşmiş olup, mevcut tahminler büyük oranda geçerliliğini korumaktadır. Bu, programımızın etkinliğini ve öngörülebilirliğini ortaya koymaktadır. İlk olarak, öngördüğümüz takvime uygun olarak dezenflasyon sürecinin etkileri 2024 yılı haziran ayından itibaren başlamıştır. Bu tarihten itibaren enflasyon oranında bugüne kadar 23,5 puanlık bir düşüş kaydedilmiştir ve bu sürecin devam etmesini bekliyoruz. Büyüme kompozisyonundaki dengelenme ile birlikte cari işlemler dengesi, beklentilerimizin de altında gerileyerek olumlu bir tablo çizmiştir. İstihdam alanında ise iktisadi faaliyetteki dengelenme eğilimine rağmen, işsizlik oranları hedeflerimizin de ötesinde bir iyileşme göstermiştir. Kamu harcamalarında etkinlik ve verimlilik arttıkça, bütçe açığı da tahminlerimizden daha olumlu bir seyir izlemiştir. Bu durum, kamu maliyesinin sürdürülebilirliğine katkı sağlamıştır.

Ayrıca, makroekonomik göstergelerdeki bu olumlu gelişmeler, yatırımcıların ülkemize olan bakışını da olumlu yönde etkilemiş, kredi notları ve ulusal rezervlerimiz artarken, ülkemizin risk primi düşmüştür. Bu sonuçlar, 2024-2026 OVP’si kapsamında uygulanan politikaların etkinliğini ve ekonomi üzerindeki olumlu sonuçlarını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Programımız başarıyla çalışmakta ve sonuç üretmektedir.”

“1 milyon 105 bin ilave istihdam imkanı oluşmuştur”

Türkiye ekonomisinin geçen yılki yüzde 5,1 oranla birlikte 14 yıl boyunca kesintisiz büyüme sürecini devam ettirdiğini belirten Yılmaz, bu yılın ilk yarısında ise milli gelir büyümesinin yüzde 3,8 olarak gerçekleştiğini ve ekonominin sağlam temeller üzerinde büyüdüğünü söyledi.

Yurt içi talebin büyümeye katkısının geçen yıla göre önemli oranda azaldığını, ancak net mal ve hizmet ihracatının büyümeye pozitif katkı sağladığını ifade eden Yılmaz, geçen yıl sanayi sektörünün küresel sıkılaştırıcı politikalardan daha fazla etkilendiğini ve milli gelir büyümesinden daha yavaş büyüdüğünü, ancak alınan önlemlerle ekonomide dengeli bir büyüme kompozisyonu yakalandığını kaydetti.

Yılmaz, enflasyonla mücadelede dezenflasyon dönemine girildiğini, ağustos itibarıyla birikimli TÜFE artış oranının bir önceki yılın aynı dönemine göre gerileyerek yüzde 52 oranında kaydedildiğini hatırlatarak, bu gelişmenin dezenflasyon sürecinin etkili olmaya başladığını gösterdiğini, bu eğilimin eylül ayı ve sonrasında da devam etmesini beklediklerini dile getirdi.

Son bir yılda istihdamın güçlü şekilde artış gösterdiğini ve işsizliğin önemli oranda gerilediğini, geçen yılın ikinci çeyreğinde 31 milyon 556 bin olan istihdamın, bu yılın ikinci çeyreğinde 32 milyon 661 bine ulaştığını anlatan Yılmaz, “Son bir yılda, bugünden bir yıl geriye gittiğinizde 1 milyon 105 bin ilave istihdam imkanı oluşmuştur. Bu artış ekonominin farklı sektörlerinde istihdam olanaklarının arttığını ve iş gücüne katılımın desteklendiğini göstermektedir.” şeklinde konuştu.

Yılmaz, geçen yılın ikinci çeyreğinde yüzde 9,7 olan işsizlik oranının bu yılın ikinci çeyreğinde yüzde 8,8’e gerilediğini, işsizlik oranındaki bu düşüşün istihdam artışının ve genel ekonomik güçlenmenin sonucu olduğunu, uygulanan ekonomi politikalarının etkinliğini ortaya koyduğunu vurguladı.

Cari işlemler açığı

Geçen yılın aralık ayı itibarıyla cari işlemler açığının milli gelire oranının yüzde 4’lere düştüğünü ve 45 milyar dolarlık bir cari açıkla yılın kapatıldığını aktaran Yılmaz, Haziran 2024 itibarıyla cari işlemler açığının daha da gerileyerek milli gelirin yüzde 2,2’sine kadar düştüğünü ve 24,8 milyar dolar seviyesine ulaşıldığını ifade etti.

Yılmaz, cari işlemler açığındaki gerilemenin Türkiye ekonomisinin dış şoklara karşı direncini artırdığını ve sürdürülebilir bir dış ticaret dengesine doğru ilerlediğini gösterdiğini belirterek, olumlu tablonun güncellenmiş OVP ile pekiştirileceğini söyledi.

Geçen yıl ocak ayında Türk lirası mevduatlarının toplam mevduatlar içindeki payının yüzde 39 seviyesinde olduğunu ifade eden Yılmaz, bu oranın bu yılın ağustos ayında yaklaşık yüzde 54 seviyesine yükseldiğini bildirdi.

Yılmaz, geçen yılın ortalarında Kur Korumalı Mevduat’ın (KKM) toplam mevduatlar içindeki payının yüzde 28’i aştığını, ancak bu oranın hızla gerilediğini ve Ağustos 2024’te yüzde 10 seviyesine kadar düştüğünü belirterek, KKM bakiyesinin zirve yaptığı dönemde 3,4 trilyon Türk lirası seviyesine ulaştığını, bugün ise 1,6 trilyon Türk lirasına indiğini kaydetti.

Dolar bazında da geçen yıl KKM’nin en yüksek seviyesinin 140 milyar dolar olduğuna dikkati çeken Yılmaz, bu rakamın 47,8 milyar dolara düştüğünü aktardı.

“Ekonomi politikalarımızın doğru yönde ilerlediğinin göstergeleri”

Yılmaz, geçen yılın ocak ayında yüzde 44,4 seviyesinde olan yabancı para mevduatlarının payının, bu yılın ağustos ayında yüzde 36,3’e gerilediğini bildirerek, bu eğilimlerin, ekonomi politikalarının etkisi ve finansal istikrarı sağlamak amacıyla atılan adımların başarısını gösterdiğini ifade etti.

Türk lirasının güçlenmesi ve milli para birimine güvenin artmasının enflasyonla mücadele ve makroekonomik istikrarın sağlanmasında önemli bir gelişme olduğunu dile getiren Yılmaz, şöyle devam etti:

“Geçen yılkinden bugüne baktığımızda rezervlerde önemli gelişmeler görüyoruz. Brüt uluslararası rezervlerimizin 26 Mayıs 2023 tarihinde 98,5 milyar dolar seviyesinden 23 Ağustos 2024 tarihinde 150,4 milyar dolara yükseldiğini görüyoruz. 52 milyar dolara ulaşan bu artış ekonomimizin dış şoklara karşı dayanıklılığını arttırmak bakımından son derece olumlu bir gelişmedir.

Aynı süreçte risk priminin yine çarpıcı bir şekilde düştüğünü, 2023 Mayıs’ta 703 baz puanlara kadar yükselmişken 3 Eylül 2024 itibarıyla 283 baz puana gerilediğini görüyoruz. Bunun daha da aşağılara geldiği günleri de bu süreçlerde gördük. Bu düşüş uluslararası piyasalarda Türkiye’ye olan güvenin arttığını ve risk algısının önemli ölçüde azaldığını göstermektedir. Dış finansmana erişimi kolaylaştıran ve dış finansmanın maliyetini düşüren bu gelişmeyi daha ileri noktalara taşımayı hedefliyoruz. Rezervlerdeki artış risk primindeki düşüş ve Türk lirası mevduatlarının artışı ekonomi politikalarımızın doğru yönde ilerlediğinin ve piyasalarda olumlu yansımalar oluşturduğunun somut göstergeleridir.”

Yılmaz, deprem harcamaları düşüldüğünde 2023 yılı bütçe açığının yüzde 1,6 seviyesine kadar gerilediğini belirterek, deprem harcamalarının geçici ve dönemsel olduğunu, bu harcamaların büyük oranda yatırım niteliği taşıdığını ifade etti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, (OVP) “Ekonomik istikrarı sağlamak, sürdürülebilir büyümeyi destekleyecek politika ve reformlar önümüzdeki 3 yıl ekonominin yol haritasını oluşturacak.” dedi.

Yılmaz, “Brüt uluslararası rezervlerimizin 26 Mayıs 2023’te 98,5 milyar dolar seviyesinden 23 Ağustos 2024 tarihinde 150,4 milyar dolara yükseldiğini görüyoruz. Orta Vadeli Programın amacı enflasyonun tek haneye düşürülmesi, yatırım, istihdam, üretim ve ihracatın artırılması, gelirin toplumun tüm kesimlerine adil dağıtılmasıdır.” ifadelerini kullandı.

Yılmaz, “Yeni OVP dönemi Türkiye’nin ekonomik yapısını güçlendirmek ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak için atılacak önemli adımları kapsamaktadır.” dedi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, “2024’te bölgemizde artan gerilimlerin etkisiyle, büyümenin yüzde 3,5 oranında gerçekleşmesi beklenmektedir. 2025’te büyüme oranının yüzde 4, 2026 ve 2027’de ise sırasıyla yüzde 4,5 ve yüzde 5 seviyelerine çıkması planlanmaktadır. OVP dönemimiz boyunca 2,3 milyon ilave istihdam oluşturulması öngörülmektedir. Bu hedef büyüme potansiyelimizi artırırken, işsizliği kademeli düşürecektir.” şeklinde konuştu.

Yılmaz: “Yıl sonu itibarıyla ihracatımızın 264 milyar dolar, dönem sonunda ise 320 milyar dolara yakın seviyelerde olmasını bekliyoruz. (OVP)Dönem sonunda 83 trilyon TL’lik ekonomik büyüklük, 1 trilyon 774 milyar dolarlık ekonomik hacim ve 20 bin dolar seviyelerine çıkmış kişi başına geliri hedefliyoruz. İthalatımızın yıl sonu itibarıyla 345 milyar dolardan OVP dönemi sonunda 417 milyar dolar seviyesine çıkmasını bekliyoruz. Program dönemi sonunda bütçe açığının milli gelire oranının, uzun dönem ortalamasının altına, yüzde 2,5 oranına gerilemesini hedefliyoruz.” dedi.

Yılmaz, 2024 yılı için enflasyon oranının yüzde 41,5’e gerilemesinin beklendiğini, 2025 yılı için hedefin 17,5 olarak revize edildiğini bildirdi.

2026’da yüzde 9,7’ye düşen enflasyon oranı öngörüyoruz

Yılmaz, “Cari işlemler dengesinde yıl sonu itibarıyla 22 milyar dolar gibi bir açık öngörüyoruz, dönem sonunda da yine aynı seviyelerde kalacağını öngörüyoruz. 2026’da yüzde 9,7’ye, 2027’de ise yüzde 7’ler civarına düşen enflasyon oranı öngörüyoruz. Vergi tabanının genişletilmesi ve kayıt dışılıkla mücadele edilmesi, kamu gelirlerinin artırılmasına ve mali sürdürülebilirliğin sağlanmasına katkıda bulunacaktır.” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, “Dalgalı kur rejiminde ne bir kur tahminimiz var ne bir kur hedefimiz var ne de böyle bir irademiz söz konusu. Kuru esas belirleyecek olan piyasadaki arz ve taleptir.” dedi.

İşte ekonominin yeni rotası yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türk iktisadı için aslında parlak bir gelecek fırsatı bulunduğunu, fakat bunun için kapsamlı siyaset değişikliğine gidilmesi gerektiğini söyleyen Acemoğlu, “Şu anda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bunu yapmakla ilgilendiğinden ya da yapsa bile tam manasıyla inandırıcı olacağından çok da emin değilim” dedi.

Mehmet Şimşek’in Türkiye iktisadında kıymetli bir rol üstlenmesinin çok âlâ olacağını, lakin bunun tek başına kâfi olamayacağını vurgulayan Acemoğlu, “Erdoğan hâlâ art planda iktisatla ilgili siyasetleri belirlerse, olağan ki o vakit güya Mehmet Şimşek daha çok vitrinde duruyormuş üzere bir durum olur” dedi.

Türkiye’yi bekleyen iki büyük tehlike

Acemoğlu, “Türkiye’nin karşı karşıya bulunduğu en kıymetli sınamalar sizce ne?” sorusuna şu karşılığı verdi:

– Şu anda Türkiye’nin iki büyük tehditle karşı karşıya bulunduğunu söylemek mümkün. Birincisi demokrasi ile ilgili bunu biraz evvel konuştuk, ikincisi iktisat. İktisadın durumu bence hiç güzel değil. Ve kimin seçimi kazandığından bağımsız olarak bu esasen sorun olacaktı. Yani Erdoğan seçildi iktisat daha makus diyebilir miyiz? Belki… Lakin muhalefet gelseydi de iktisadın durumu bir anda iyileşmeyecekti ve hatta bence muhalefet de iktisadın bu baskısı altında, çok güç vakitlerden geçecekti. Şu anda Türkiye iktisadının hem yapısal meseleleri hem de daha orta vadeli problemleri var. Ve ikisi de çok önemli.

– Yapısal olarak Türkiye iktisadı kurumsal bozukluklardan dolayı, bir açıdan da demokrasinin zayıflığından dolayı, üretkenliğini arttıramıyor, verimliliğini arttıramıyor, teknolojiyi hoş kullanamıyor. Ve bu, son 15 sene içinde artık çok net olarak görebildiğimiz bir şey. İktisadın yeni kesimlere geçmesi, yatırım yapması, bunların hepsi çok yavaşladı. Birebir vakitte orta vadeli sorunlar de var…

Prof. Dr. Daron Acemoğlu: Durum Hiç Yeterli Değil yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Önümüzdeki günlerde Türk medyasında ve Reuters’in haberi ile birlikte Mehmet Şimşek ismi tartışılmaya başlanmıştı Şimşek ekonomik politikaları döneminde Lale devrini yaşayan bir isimken gündeme gelmesi pek bir heyecan yarattı  

Cumhurbaşkanı  Erdoğan’ın seçimi kazanma olasılığından dolayı ekonomiyi teslim etmek istediği isim Şimşek mi sorularını akıllara düşürdü. 

Külliyede gerçekleşen toplantı sonrası ilk açıklama AK Parti sözcüsü Ömer Çelikten geldi  

AKTİF SİYASET DÜŞÜNMÜYORUM. 

Çelik’in Külliyedeki toplantı sonrası basın mensuplarına yaptığı açıklamada Mehmet beyin ziyareti olağanüstü bir ziyaret değil.  

Kendisi çok değerli arkadaşımız, geçmişte hükümetlerimizde görev yaptık. Aktif siyasetten ayrıldıktan sonra görüştüğümüz bir arkadaşımız.  Merak ettikleriniz elbette var acaba aday olacak mı diye. Kendileri siyasetten uzaklaştıktan sonra pek çok işlerle meşgul bir çok görevi var, kendisi de bunu açıklayıp aktif siyaset istemediğini bildirmişti. biz kendisiyle dışarıda da görüşüyoruz seçim havasından ötürü bu tarz hava oluşturuluyor kendisi aktif siyaset düşünmüyor. ama her türlü desteği sağlayacağını söyledi. 

Şimşek ekonominin başına mı geçiyor? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.