Financial Times’ın haberine göre, Harg’a yönelik saldırıların Washington için uzun zamandır kırmızı çizgi konumunda. Trump yönetiminin bu çok önemli ihracat merkeziyle nasıl başa çıkacağı sorusu tansiyonu her geçen gün artan savaşın en önemli gündem maddeleri arasında. Zira adaya ne olacağı İran’a yönelik uzun vadeli stratejisini de ilgilendiriyor.

Ekonominin can damarı ve savunmasız bir hedef

İran kıyılarının yaklaşık 25 kilometre açığında bulunan Harg Adası, günde 7 milyon varile kadar petrol yükleme kapasitesiyle 1960’lardan bu yana ülkenin ana ham petrol ihracat terminali olarak hizmet veriyor.

Adanın İran kıyılarının sığ olması nedeniyle ülkenin yurtdışına sattığı her 10 varil petrolden dokuzu buradan yükleniyor. Harg’ın önemini vurgulayan eski ABD İran özel elçisi yardımcısı Richard Nephew durumu, “O ada olmasa ekonomi dibe vurur” diyerek özetliyor.

Güneyde kümelenmiş depolama tankları ve dev tanker iskeleleriyle oldukça korunmasız olan tesis, İran-Irak savaşında da ağır bombardımana tutulmuştu.

Bölgesel krizin ortasında tam kapasite mesai

İran’ın komşu ülkelerin enerji altyapısına yönelik saldırıları ve İsrail’in Tahran’daki ana yakıt depolarını vurarak devasa yangınlara yol açmasına rağmen, Harg’a yönelik hiçbir saldırı gerçekleşmedi. Aksine, terminalin savaşın ortasında bile tam kapasiteyle çalışmaya devam ettiği görülüyor.

Terminalin operasyonel gücünü kanıtlayan en somut veri ise tanker hareketliliği. Gemi takip sistemlerini yanıltmaya yönelik yanıltıcı sinyallere rağmen analistler, cuma gecesi dev bir ham petrol tankerinin çatışmalar nedeniyle diğer gemilere kapalı olan Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini tespit etti.

ABD Başkanı Donald Trump hedefleri genişleteceğinin sinyalini verirken, FT haberine göre bölgedeki bir enerji yöneticisi, “Benim endişem ABD’nin Harg’ı vurma fikrine sıcak bakması ve sonrasında kılıçların çekilmesidir” diyerek tansiyonun yükselebileceğine dikkat çekiyor.

İsrail İran’da felaket istiyor

İsrail İran’ın enerji altyapısına saldırılması konusunda baskı yapıyor. İsrail muhalefet lideri Yair Lapid, ekonomiyi felç etmek ve rejimi devirmek için “İran’ın tüm petrol sahalarını ve Harg Adası’ndaki enerji endüstrisini yok etme” çağrısında bulundu.

Ancak uzmanlar bu hamlenin risklerine dikkat çekiyor. Columbia Üniversitesi’nden Nephew, Harg’a yapılacak bir saldırının İran’ı Körfez ülkelerinin petrol altyapısını hedef almaya itebileceğini belirtiyor.

Nephew, “Eğer rejim değişikliği başarılı olursa, bu durum halef hükümeti son derece zayıflatır. Bu, Harg Adası’nın hedeflenmeyeceği anlamına gelmiyor, ancak şu ana kadar neden hedeflenmediğini açıklıyor” diyor.

Savaş sonrası İran senaryoları ve ABD’nin kırmızı çizgisi

Beyaz Saray’ın stratejisi, savaş sonrası İran yönetimini kendi istedikleri biçimde inşa etme çabasıyla şekilleniyor. Beyaz Saray Ulusal Enerji Hakimiyeti Konseyi İdari Direktörü Jarrod Agen, nihai hedefin “tüm petrolü teröristlerin ellerinden almak” olduğunu ifade ediyor.

Hudson Enstitüsü’nden Michael Doran ise Harg’ın uzun süredir Amerikan yönetiminin bir kırmızı çizgisi olduğunu vurgulayarak, “ABD, savaş sonrası İran ekonomisinin temelini yok etmek istemiyor” diyor.

Doran, petrol fiyatlarında artış istemeyen ABD’nin belirlediği çerçeveye İsrail’in de uymak zorunda olduğunun altını çiziyor.

Operasyonel iş bölümü ve rejim değişikliği hedefi

İsrail ve ABD orduları taarruzu coğrafi olarak bölüşmüş durumda; İsrail jetleri batı ve orta İran’ı vururken, ABD güçleri Harg’ı da içeren güney kanadından sorumlu.

İran petrolünün ezici çoğunluğunun Çin’e akması ve Pekin ile ilişkilerin önemi de adanın güvenliğinde rol oynuyor.

Orası düşerse İran ekonomisi çöker: Harg Adası yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “2025 senesinde Türk ekonomisinin direnci sınanmış ve ekonomimiz çok başarılı bir sınav vermiştir. Sadece büyüme rakamları değil, işte ihracat rakamları da Türkiye’nin kapasitesini ortaya koymuştur. Şimdi sizlere 2025 yılına ait dış ticaret verilerimizi paylaşmak istiyorum. Aralık ayında 26,4 milyar dolarla aylık bazda yeni bir ihracat rekoruna imza attık. İlk defa aylık ihracatımız 26 milyar dolar eşiğini aşmış oldu. 2025 yılı mal ihracatımızda da benzer bir rekor söz konusu. Önceki yıla kıyasla yüzde 4,5 artan mal ihracatımız dikkatinizi çekiyorum, toplam 273,4 milyar dolara ulaştı. 2025 yılında en yüksek yıllık ihracatını gerçekleştirdik. Hayırlı uğurlu olsun diyorum. 2025 yılına ait rekorlarımız elbette bununla bitmiyor. Geçen yılın ilk 10 ayında mal ihracatımızda artış kaydettik. 5 ayında ise aylık mal ihracatı rekoru kırıldı. 2025 yılında mal ihracatımızda net olarak 11,7 milyar dolar artış yaşandı” dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Küresel ekonomideki belirsizliklerin, tıkanıklıkların ve dalga boyu yükselen rekabetin her ülke gibi Türkiye’ye de yansımaları oldu. Ayrıca biz küresel gündemi en çok meşgul eden olayların tam merkezinde yer alan bir coğrafyada bulunuyoruz. Bu gerçek 2025 yılında da değişmedi. Geride bıraktığımız 2025 senesinde Gazze başta olmak üzere gönül ve kültür coğrafyamızın farklı köşelerinde zulüm, katliam ve kaos hakimdi. Çoğu çocuk ve kadın, 71 binden fazla Filistinli kardeşimiz Filistinli, acımasız saldırıları İsrail’in bu saldırıları karşısında, evet, vuruşları halinde ne yazık ki şehit düştü. Aynı saldırılarda 172 bin kardeşimiz yaralandı. Yüzde 90’ı enkaza dönen Gazze’de son asrın en büyük soykırımlarından biri yaşandı. Uluslararası sistem, özellikle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi yine kendisinden beklenenleri yerine getiremedi. Bunun da bedelini maalesef Gazzeli mazlumlar ödedi. Bizim de çabalarımızla sağlanan ateşkese rağmen İsrail hükümeti insani yardım girişlerini engellemeye, sivilleri katletmeye, Ortadoğu’dan Afrika’ya uzanan geniş bir alanda istikrarsızlık üretmeye devam etti” diye konuştu.

‘RUSYA-UKRAYNA ARASINDAKİ SAVAŞ 5’İNCİ YILINA GİRMEK ÜZERE’

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Geçtiğimiz seneye damgasını vuran bir diğer çatışma sahası Karadeniz’in kuzeyi. Rusya-Ukrayna arasındaki savaş 5’inci yılına girmek üzere. Orada da yüz binlerce insan öldü, şehirler yıkıldı, milyonlarca kişi evini terk etmek zorunda kaldı. Son aylarda savaşın Karadeniz’deki ticareti ve seyrüsefer güvenliğini tehdit eder boyutlara geldiği görülüyor. Bunun önüne geçilmesi noktasında gerekli temaslarda bulunuyoruz. Karşılıklı saldırılarla giderek kontrolden çıkma riski taşıyan bu savaşın bir an önce adil ve sürdürülebilir bir barışla sona ermesi samimi temennimizdir” ifadelerini kullandı.

‘ARALIK AYINDA 26,4 MİLYAR DOLARLA AYLIK BAZDA YENİ BİR İHRACAT REKORUNA İMZA ATTIK’

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “2025 senesinde Türk ekonomisinin direnci sınanmış ve ekonomimiz çok başarılı bir sınav vermiştir. Sadece büyüme rakamları değil, işte ihracat rakamları da Türkiye’nin kapasitesini ortaya koymuştur. Şimdi sizlere 2025 yılına ait dış ticaret verilerimizi paylaşmak istiyorum. Aralık ayında 26,4 milyar dolarla aylık bazda yeni bir ihracat rekoruna imza attık. İlk defa aylık ihracatımız 26 milyar dolar eşiğini aşmış oldu. 2025 yılı mal ihracatımızda da benzer bir rekor söz konusu. Önceki yıla kıyasla yüzde 4,5 artan mal ihracatımız dikkatinizi çekiyorum, toplam 273,4 milyar dolara ulaştı. 2025 yılında en yüksek yıllık ihracatını gerçekleştirdik. Hayırlı uğurlu olsun diyorum. 2025 yılına ait rekorlarımız elbette bununla bitmiyor. Geçen yılın ilk 10 ayında mal ihracatımızda artış kaydettik. 5 ayında ise aylık mal ihracatı rekoru kırıldı. 2025 yılında mal ihracatımızda net olarak 11,7 milyar dolar artış yaşandı” dedi.

Erdoğan: Türkiye ekonomisi 2025’te çok başarılı bir sınav verdi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ekonomistlerin 2025 yılının tamamına ilişkin büyüme beklentilerinin ortalaması ise yüzde 3,49 oldu.

Türkiye ekonomisi, 2024’ün üçüncü çeyreğinde yüzde 2,8, 2025 yılının ikinci çeyreğinde ise yüzde 4,8 büyüme kaydetmişti.

TÜİK tarafından açıklanan verilere göre, GSYH 2025 yılı üçüncü çeyrek ilk tahmini; zincirlenmiş hacim endeksi olarak, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 3,7 arttı.

İnşaat sektörü yüzde 13,9 arttı

GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2025 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak; inşaat yüzde 13,9, finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 10,8, bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 10,1, ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar yüzde 9,6, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 7,1, sanayi sektörü yüzde 6,5, ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri yüzde 6,3, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 4,4, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 4,2, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 2,1 arttı. Tarım sektörü ise yüzde 12,7 azaldı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,1 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, 2025 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 3,4 arttı.

GSYH cari fiyatlarla 17 trilyon 424 milyar 718 milyon TL oldu

Üretim yöntemiyle Gayrisafi Yurt İçi Hasıla tahmini, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 41,6 artarak 17 trilyon 424 milyar 718 milyon TL oldu. GSYH’nin üçüncü çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 432 milyar 880 milyon olarak gerçekleşti.

Hanehalkı nihai tüketim harcamaları yüzde 4,8 arttı

Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları 2025 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 4,8 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 0,8, gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise yüzde 11,7 arttı.

Mal ve hizmet ihracatı yüzde 0,7 azalırken ithalatı yüzde 4,3 arttı

Mal ve hizmet ihracatı, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 0,7 azalırken ithalatı yüzde 4,3 arttı.

İşgücü ödemeleri yüzde 41,1 arttı

İşgücü ödemeleri, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 41,1 arttı. Net işletme artığı/karma gelir yüzde 43,5 arttı.

İşgücü ödemelerinin katma değer içerisindeki payı yüzde 35

İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı geçen yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 35,0 iken, bu oran 2025 yılında da yüzde 35,0 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 46,0 iken yüzde 46,7 oldu.

Türkiye ekonomisi 3. çeyrekte yıllık bazda yüzde 3.7 büyüdü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kara kutu incelenecek

Azerbaycan-Gürcistan sınırına yakın Signagi bölgesinde düşen askeri kargo uçağına ilişkin açıklamalarda bulunan Erdoğan, “Uçağın kara kutusuna ve şehitlerimizin naaşlarına kısa sürede ulaştık. Cuma günü de ebedi istirahatgahlarına uğurlamak üzere şehitlerimizi ülkemize getirdik. Bakanlarımızın, milletvekillerimizin, sivil ve askeri erkan ile vatandaşlarımızın katılımıyla şehitlerimize son görevimizi yerine getirdik. Bir kez daha aziz hatıralarını daima yaşatacağımız kahraman askerlerimizi kemal-i hürmetle yad ediyor, her birine Cenab-ı Allah’tan rahmet niyaz ediyorum. Aynı şekilde Hırvatistan dönüşü düşen Orman Genel Müdürlüğümüze ait yangın söndürme uçağında şehit olan pilotumuza da Rabb’imden rahmet diliyorum. Kaza-kırım ekibimizin topladığı veriler ışığında ve kara kutunun incelenmesi neticesinde, 20 canımızı şehit verdiğimiz elim hadisenin neden yaşandığını çok daha net görebileceğiz. Bunları da başta şehit yakınlarımız olmak üzere kamuoyumuzla şeffaf bir şekilde paylaşacağız.”

Zafer Günü’nü Azerbaycanlı kardeşleriyle kutlamak ve Azadlık Meydanı’nda tertiplenen Zafer Geçidi Töreni’ne iştirak etmek üzere 8 Kasım’da Bakü’de olduklarını anımsatan Erdoğan,
“İki devlet-tek millet” düsturuyla bundan sonra da iyi ve kötü günlerinde, tüm imkanlarıyla can Azerbaycan’ın yanında olacaklarını vurguladı. Erdoğan, özellikle Güney Kafkasya’da kalıcı barışın tesisi ve ekonomik kalkınmanın ivme kazanması için üzerlerine düşeni yapmaktan geri durmayacaklarını ifade etti.

Milli gelir 17 bin dolara yaklaştı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 10 Kasım’da Cumhuriyet’in banisi ve ilk Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, vefatının 87’nci yıl dönümünde saygıyla yad ettiklerini anımsatarak, şöyle konuştu:

“İktidarlarımız boyunca ‘Millete efendilik yoktur; hadimlik vardır’ prensibinden hareketle aziz milletimize kimsenin patronluk taslamasına, parmak sallamasına, Anadolu insanını hor, hakir görmesine müsaade etmedik. Bu topraklarda kurduğumuz devletler zincirimizin en son halkası olan Türkiye Cumhuriyeti’ni ilelebet muzaffer ve muvaffak kılmak için canla başla çalıştık. Bir dönem toplu iğne dahi üretemeyen bir ülkeyi, dünyanın en büyük 17’nci, Avrupa’nın en büyük 7’nci ekonomisi haline getirdik.

2025 yılı ikinci çeyreğinde kişi başı milli gelir 17 bin dolara yaklaştı. 2002 senesinde yılda sadece 36 milyar dolar ihracat yapabiliyorduk. Ekim 2025 itibarıyla yıllıklandırılmış ihracımız 270,2 milyar dolarla rekor kırdı. Hizmetler ihracatımız ise 14 milyar dolardan 121,6 milyar dolara çıktı. Savunma sanayisinde bir zamanlar yüzde 80 oranında dışa bağımlı olan Türkiye, bugün bu alanda dünyanın imrenerek takip ettiği bir seviyeye yükseldi. İHA ve SİHA üretiminde artık dünyanın ilk 3 ülkesi arasındayız.”

İki devletli çözümden geri adım yok

Erdoğan, 13 Kasım’da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığına seçilmesini müteakip ilk resmi yurt dışı ziyareti vesilesiyle Tufan Erhürman’ı Ankara’da misafir ettiklerini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

“Sayın Cumhurbaşkanı ile milli davamız Kıbrıs’ta adil, kalıcı ve Ada’daki gerçeklere uygun bir çözüme yönelik atılabilecek ortak adımları değerlendirdik. Sayın Erhürman’ın son dönemde Rum kesimine yönelik mesajlarında, Kıbrıs Türkü’nün egemen eşitliğinden ödün verilmeyeceğini vurgulaması önemlidir.

Geçmişte defalarca denenmiş ve netice alınmamış önerilerin tekrar ısıtılmaya çalışılmasını, vakit kaybı olarak görüyoruz. Kıbrıs meselesinin çözümü, çeşitli vesilerle altını çizdiğimiz üzere, iki devletin bir arada var olmasından geçiyor. Kıbrıs Türkü’nün ilk baştan beri gösterdiği cesaret, irade ve yapıcı tutumu, Rum tarafı da gösterirse Ada’da egemen eşitliğe ve eşit uluslararası statüye dayalı kalıcı, adil ve gerçekçi bir çözüm bulunabilir. Değilse adaletsizlik üzerine hiçbir çözüm bina edilemez. Bu vesileyle Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ilanının 42’nci yıl dönümünü bir kere daha tebrik ediyor, Kıbrıs Türkü’nün esenlik ve güvenliği için şehit olan tüm Mehmetçik ve mücahitlerimizi rahmetle yad ediyorum.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 14 Kasım’da Atatürk Kültür Merkezi’nde, Şule Yüksel Şenler Vakfı ile Doktor Beti Şabaz Merkezinin organize ettiği “Uluslararası İnsan Hakları Konferansı ve Yankılar Sergisi”nin açılışını gerçekleştirdiklerini söyledi.

45 bin konut teslim edildi

Adıyaman’ı 15 Kasım’da ziyaret ettiklerini, deprem bölgesinin yaralarını sarmayı süratle sürdürdüklerini vurgulayan Erdoğan, “Eylül ayında Malatya’da 304 bininci afet konutumuzun kurasını çekmiştik. Adıyaman’da da 350 bininci yuvamızın anahtarlarını teslim etmenin sevincini yaşadık. Böylece tek seferde toplam 45 bin 342 konut ve işyerini daha teslim etmiş olduk. Yıl sonunda Adıyaman’ımızda toplam 43 bin 573 konut ve iş yerini daha teslim etmeyi hedefliyoruz. 11 ilimiz için hedefimiz; yıl başından önce 453 bin bağımsız bölümün anahtar teslimini yapmaktır.” diye konuştu.

Filistinlilerin toprakları gasbedildikçe bölgedeki hiçbir ülke güvenlik içinde olamaz

Gazze’de Türkiye’nin de katkısıyla sağlanan ateşkesin ihlallere rağmen devam etmesini çok kıymetli bulduklarını vurgulayan Erdoğan, “Hamas, Netanyahu hükümetinin tüm provokasyonlarına rağmen attığı imzanın arkasında duruyor ve sorumluluklarını yerine getiriyor. Başta Sayın Trump olmak üzere, Amerikan yönetiminin de bu konuda yapıcı bir yaklaşım sergilediğini görüyoruz. İnsani yardımlar konusunda İsrail’den kaynaklı çeşitli aksaklıklar yaşansa da biz mevcut tüm imkanları kullanarak, Gazze’ye yardımlarımızı ulaştırıyoruz.” dedi.

Erdoğan, 810 ton insani yardım taşıyan 18’inci İyilik Gemisi’nin, cuma günü El-Ariş Limanı’na ulaştığını, 47 tır dolusu malzemeyi Refah Sınır Kapısı’na yönlendirdiklerini belirterek, şunları kaydetti:

“Öte yandan, havaların soğuması ve yağışların başlamasıyla birlikte Gazze’deki durum giderek kötüleşiyor. Gazze halkının bir an önce derme çatma çadırlardan kurtarılması gerekiyor. Ülkemizdeki konteynerlerin Gazze’ye sevki, sahada ciddi bir rahatlamaya yol açacaktır. Bununla ilgili temaslarımız da devam etmektedir. Burada şu gerçeğin altını önemle çizmek durumundayım, Filistin devleti kurulmadan, bölgeye tam olarak huzur, istikrar ve güven ortamının yerleşmesi mümkün değildir. Filistin’de işgal devam ettikçe, Filistin kanadıkça, Filistinlilerin toprakları gasbedildikçe, açık söylüyorum, bölgedeki hiçbir ülke güvenlik içinde olamaz. 1967 sınırları temelinde iki devletli çözüme yaklaştığımız ölçüde barış kapısı aralanacak, uzaklaştığımız ölçüde de bu kapı kapanacaktır. Bu gerçeğin hiçbir şekilde göz ardı edilmemesi gerektiğine inanıyorum. Türkiye’nin bütün çabası, bütün gayreti de bunun içindir. Günü kurtarmayı değil, müreffeh bir geleceği inşa etmeyi hedefliyoruz. Önümüzdeki dönemde daha çok çalışacağız, daha fazla emek harcayacağız ve inşallah bölgede kalıcı barışa giden yolun ardına kadar açılmasını sağlayacağız.”

Erdoğan: Ülkeyi dünyanın en büyük 17. ekonomisi haline getirdik yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Finans ve Bankacılık Bölüm Başkanı Prof. Dr. Güven Delice, Rusya-Ukrayna savaşının Rus ekonomisine etkilerini kaleme aldı.

Rusya’nın Ukrayna’daki askeri cephenin yanı sıra yönetmekte zorlandığı bir diğer cephe ekonomik alanda açılmış, ekonominin üretim kısmı önemli ölçüde militarize olmuştur. Savaşın ve yaptırımların ortaya çıkardığı zorluklar arasında askeri harcamalardaki artışların diğer sektörler üzerindeki etkileri; büyüme oranları, uluslararası ticaret ve yatırım faaliyetlerindeki gerilemeler; işgücü kıtlığı ve enflasyonist baskılar önemli yer tutmaktadır. İstatistiki verilerin şeffaflığı ve güvenilirliği ile ilgili sorunlar ekonomik duruma yönelik sağlıklı analizler yapılmasını engellese de konuyla ilgili yapılan çalışmalar, IMF ve Rusya Merkez Bankası verileri üzerinden bazı değerlendirmeler yapılması mümkün gözükmektedir.

Ekonomik ve finansal yaptırımlar

2014’te Rusya’nın Kırım’ı ilhakına tepki olarak ABD öncülüğünde yürürlüğe konulan dar kapsamlı yaptırımlar uyarı işlevi görememişti. 2022’de Rusya-Ukrayna savaşının başlamasıyla birlikte Batı tarafından Rus ekonomisini sıkıntıya sokup Putin’i savaşı sona erdirmeye zorlamak amacıyla, geniş kapsamlı ve çok daha sert yaptırımlar gündeme getirildi. Bu çerçevede, Rus bankalarının ve şirketlerinin uluslararası finansal sistemden dışlanması, döviz rezervlerinin dondurulması, ülke içinde özellikle stratejik sektörlerde üretimi yetersiz olan mal ve hizmetlerin ithalatının ve Rus enerji ihracatının azaltılmasına yönelik yaptırımlar uygulamaya konulmuştur. Yaptırımlar çerçevesinde yüzlerce şirket Rusya’daki faaliyetlerini sonlandırmış ve çok sayıda Rus vatandaşının ülke dışındaki varlıkları dondurulmuştur.

Rusya yaptırımlara karşı kamu harcamalarını artırarak ve sermayenin ülkeden çıkışını engelleyerek direnmeye çalışmış ve yabancı yatırımların durma noktasına gelmesi karşısında savunma sanayisine yönelik devlet destekli büyük çaplı yatırımlar devreye almıştır. Ulusal bir ödeme sistemi geliştirilmiş ve döviz rezervlerinde doların payı azaltılmıştır. Başta petrol olmak üzere uluslararası enerji piyasasındaki oynaklığı azaltmak için geliştirilen “mali kural” uygulaması döviz kuru dalgalanmalarını azaltmış ve enflasyonist baskıların yönetilmesine katkı yapmıştır. Teknokrat yönetim, esnek tedarik zincirleri ve enerji gelirleri yaptırımların etkilerinin azaltılmasını mümkün kılmış Rus ekonomisi bu sayede yaptırımların oluşturduğu zorlu koşullara uyum sağlayabilmiştir. Ancak uzun vadede bu durumun tersine dönmesi yüksek bir olasılık olarak gözükmektedir. Savaşın üçüncü yılında Rus ekonomisi uluslararası yaptırımların etkilerini daha fazla hissetmeye başlamış ve ekonomide savunma sanayi hariç durgunluk belirtileri görülmeye başlanmıştır.

Rusya ekonomisi nispi olarak dirençli ve istikrarlı bir görünüme sahip olmakla birlikte, ekonomik kırılganlıkları giderek artmaktadır. Ayrıca, makroekonomik dengesizlikler ve yapısal sorunlar daha görünür hale gelmekte ve bu durum savaşın sürdürülebilirliği açısından önemli bir kısıt işlevi görmektedir.

Ekonomik görünüm

IMF verilerine göre, savaşın başladığı 2022’de Rus ekonomisi yüzde 1,4 daralmış ve savaş ekonomisi kapsamında uygulamaya geçirilen mali teşvikler ve savunma harcamalarının katkısıyla 2023 (yüzde 4,1) ve 2024 (yüzde 4,3) yıllarında pozitif reel büyüme oranları elde edilmiştir. Batı’nın sert yaptırımları ve Rusya’nın uyguladığı sermaye kontrolleri nedeniyle finansal sermayenin önemli bir kısmı ülke içinde kalmış ve yatırımları finanse etmiştir. Gelirlerdeki ve kredilerdeki artış, tüketim harcamalarını artırmış; askeri teçhizat ve yatırımlardaki artış ve sermaye kaçışının engellenmesiyle birlikte bu durum, daha yüksek ekonomik büyüme oranlarına yol açmıştır. Yani ironik bir biçimde savaş, ekonomik büyümenin itici gücü olmuştur. Ancak bu büyümenin sürdürülebilirliği ve sağladığı refah faydaları tartışmalı olup “savunma harcamalarının tetiklediği düşük kaliteli ekonomik büyüme” olarak nitelendirmesine sebep olmuştur. Bu anlamdaki büyümenin de sınırlarına gelindiği yorumları yapılmaktadır. 2025’te Rus ekonomisindeki büyümenin yüzde 1’in altına düşeceği tahmin edilmektedir.

Bu dönemdeki pozitif büyüme, bazı önemli ekonomik göstergelerde giderek artan zayıflık belirtileriyle birlikte gerçekleşmiştir. Bu anlamda yükselen enflasyon önemli bir endişe kaynağı olmuştur. Üç yıl boyunca artan kamu harcamaları ve reel ücret artışları enflasyonu körüklemiştir. 2024’te enflasyon oranı yüzde 9,5’e yükselmiştir. Rusya Merkez Bankası yüksek faiz oranlarıyla bu enflasyonla mücadele etmeye zorlanmış bu çerçevede faiz oranları 2024’te yüzde 21’e yükseltilmiştir. Bu oran 2013’ten sonraki en yüksek seviyedir. Halihazırda bu oran yüzde 17 civarındadır.

Ülkede işsizlik oranları oldukça düşük (yüzde 2,3 civarı) olmakla birlikte, ciddi bir işgücü krizi söz konusudur. Çalışma çağındaki nitelikli işgücünün bir kısmı savaş sonrası ülkeyi terk ederken, önemli bir kısmı da Rus ordusuna alınmıştır. Bu işgücü açığının ücretlerin hızla artmasına ve aynı zamanda üretim tesislerinin büyük bir kısmının düşük kapasiteyle çalışmasına yol açtığı değerlendirilmektedir.

Kamu harcamalarının özellikle askeri harcamaların gayri safi yurt içi hasıladaki (GSYH) payının ve artış hızının yüksekliği ekonominin sağlıklı işleyişi bakımından önemli bir sorun alanı olarak varlığını sürdürmektedir. Kamu harcamalarının yüksekliği, ekonomik büyümeye katkı yapmış, ancak para ve maliye politikaları arasındaki uyumsuzluğu derinleştirmiştir. Mevcut göstergeler, Rusya’nın ekonomik durgunlukla karşı karşıya kalabileceğine işaret etmektedir. Petrol ve doğal gaz gelirlerinin bütçeye katkısının azalma seyrinde olduğu, savunma harcamalarında küçük ölçekli bir azalmanın dikkat çektiği yeni bütçe taslağında açıkların finansmanında iç borçlanma ve vergi artışlarının öne çıktığı belirtilmektedir.

Enerji ihracatındaki düşüşler kamu maliyesi üzerindeki baskıyı artırmıştır. Savaşın da etkisiyle yükselen petrol fiyatları sayesinde askeri harcamalar bir süre çok fazla sorun yaşanmadan finanse edilebilmiştir. Ancak süreç içerisinde petrol fiyatlarında yaşanan düşüşler, gelirlerin azalmasına yol açmıştır. Yaptırımlar çerçevesinde Avrupa’nın Rus petrolüne talebi kademeli olarak azaltılmış, bu da Rusya’yı Çin ve Hindistan gibi alternatif pazar arayışlarına itmiştir.

Rusya’da uzun vadeli ekonomik görünümü olumsuz etkileyen önemli yapısal sorunlar varlığını sürdürmektedir. Savaşın daha da kötüleştirdiği bu tür sorunlar arasında, devletin ekonomideki payının yüksekliği, ekonominin değişken petrol ve doğalgaz fiyatlarına olan yüksek düzeyli bağımlılığı, bu bağımlılığın sonucu olarak dış şoklara karşı aşırı duyarlılık, özel sektör yatırımlarının yetersizliği ve düşük verimlilik ön sıralarda gelmektedir. Yüksek üretim ve finansman maliyetlerinin yanı sıra küresel pazarlardan izole olmanın da etkisiyle, savunma sanayi ve ilgili sektörler dışında kalan firmaların büyüme ve karlılık durumları zamanla zayıflamıştır.

Ancak bazı göstergelerdeki bozulmalara ve birtakım yapısal sorunlara rağmen, Rusya yaptırımlara ve savaşın yüksek maliyetlerine karşı direnç göstermeye devam etmektedir. İstatistiksel belirsizlikler, ekonomik kırılganlıkları sağlıklı bir şekilde tespit etmeye imkân vermemekle birlikte, savaştan ve yaptırımlardan kaynaklanan sorunların Rusya’nın uzun vadeli ekonomik görünümü üzerinde daha belirgin etkiler doğurması beklenmektedir.

Savaş ve yaptırımların gölgesinde Rus ekonomisi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Buna göre, GSYH 2025 yılı ikinci çeyrek ilk tahmini zincirlenmiş hacim endeksi olarak geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 4,8 arttı. Böylece Türkiye ekonomisi büyüme trendini 20 çeyreğe taşımış oldu.

Üretim yöntemine göre cari fiyatlarla GSYH, geçen yılın aynı çeyreğine kıyasla yüzde 43,7 artarak 14 trilyon 578 milyar 556 milyon liraya çıktı. GSYH’nin ikinci çeyrek değeri, cari fiyatlarla ABD doları bazında 377 milyar 622 milyon olarak gerçekleşti.

GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde, yılın ikinci çeyreğinde geçen yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak inşaat sektörü toplam katma değeri yüzde 10,9, bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 7,1, sanayi sektörü yüzde 6,1, ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri yüzde 5,6, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 5,4, ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar yüzde 3, finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 2,6, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 2,6 ve diğer hizmet faaliyetleri yüzde 2,1 artarken tarım sektörü yüzde 3,5, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri ise yüzde 1,2 azaldı.

AA Finans Büyüme Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, bu yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda Türkiye ekonomisinin yüzde 3,87 büyümesini öngörmüştü.

Böylece Türkiye ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde beklentilerin üzerinde büyüme kaydetti.

Öte yandan TÜİK geçmiş çeyreklere ilişkin büyüme verilerinde revizyona gitti.

Türkiye ekonomisinin 2021’den bu yana büyüme hızı, yıllar ve çeyrekler itibarıyla şöyle:

Buna göre, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,6 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, ikinci çeyrekte geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 4,6 artış gösterdi.

Yerleşik hane halklarının tüketim harcamaları, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 5,1 yükseldi. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 5,2 azalırken, gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 8,8 artış kaydetti.

Mal ve hizmet ihracatı, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 1,7, ithalatı yüzde 8,8 arttı.

İş gücü ödemelerinde yüzde 42 artış

İş gücü ödemeleri söz konusu dönemde yüzde 42, net işletme artığı/karma gelir yüzde 46,3 artış gösterdi.

İş gücü ödemelerinin cari fiyatlarla gayri safi katma değer içerisindeki payı geçen yılın ikinci çeyreğinde yüzde 38,8 iken bu oran bu yılın aynı döneminde yüzde 38,4 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı da yüzde 39,5 iken ikinci çeyrekte yüzde 40,2 olarak belirlendi.

Tablolar

Sektörler

TÜİK verilerine göre, GSYH iktisadi faaliyet kollarına göre zincirlenmiş hacim endeksi değişim oranı (yüzde) şöyle:

Şimşek: Önümüzdeki dönemde büyümenin kademeli olarak potansiyel seviyesine ulaşmasını öngörüyoruz

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, önümüzdeki dönemde finansal koşulların daha elverişli hale gelmesi ve küresel ticarette belirsizliklerin azalmasıyla büyümenin kademeli olarak potansiyel seviyesine ulaşmasını öngördüklerini söyledi.

Şimşek yaptığı açıklamada, “Bugün TÜİK tarafından açıklanan büyüme verileriyle birlikte milli getir serilerinde “Uyumlaştırılmış Avrupa Revizyon Politikası” çerçevesinde revizyon yapıldı. Veri kaynaklarının iyileştirilmesi, hesaplama yöntemlerinin güncellenmesi ve kapsam değişiklikleri kaynaklı yapılan bu revizyon serilerde köklü bir değişikliğe yol açmadı.” dedi.

Şimşek şu bilgileri verdi:

“Türkiye ekonomisi, 2025 yılının ikinci çeyreğinde yıllık yüzde 4,8. mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış çeyrektik yüzde 1,6 büyüdü. Böylece ilk yarıda yıllık büyüme yüzde 3,6 oldu. Milli gelirimiz yıllıklandırılmış 1.5 trilyon dolara yaklaştı.

İkinci çeyrekte takvim ve düşük baz etkilerinin de katkısıyla yıllık büyümedeki artışla birlikte dezenflasyonun sürmesi uyguladığımız programın başarısını net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Üretim tarafında, zirai dona bağlı olarak daralan tarım dışında tüm sektörlerde katma değer arttı. İmalat sanayimiz, son 12 çeyreğin en yüksek performansını sergiledi. Bu dönemde yüksek teknolojili üretimdeki yıllık yüzde 40’lık güçlü büyüme nitelik açısından da önemli bir gelişmedir.

Tüketim ile yatırımın dengeli seyri devam etti. İhracat küresel zorluklara rağmen ikinci çeyrekte artarken öne çekilen ithalat talebi ve üretimdeki güçlü artışın etkisiyle net dış talebin büyümeye katkısı negatif gerçekleşti. Bununla birlikte cari açığın milli gelire oranı ikinci çeyrek itibarıyla yıllık yüzde 1.3 ile sürdürülebilir seviyelerde kalmaya devam etti.

Önümüzdeki dönemde finansal koşulların daha elverişli hale gelmesi ve küresel ticarette belirsizliklerin azalmasıyla büyümenin kademeli olarak potansiyel seviyesine ulaşmasını öngörüyoruz.

2026-28 dönemini kapsayan Orta Vadeli Programımızı çok yakında kamuoyuyla paylaşacağız. Güçlü politika eşgüdümüyle fiyat istikrarı ve sürdürülebilir yüksek büyümeyi sağlayarak vatandaşlarımızın refahını daha da artırmak için programımızı kararlılıkla uygulamayı sürdüreceğiz.”

Türkiye ekonomisi 2. çeyrekte yıllık bazda yüzde 4.8 büyüdü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“Barış anlaşması yapmak istemeyen bir liderle ekonomik bir anlaşma yapmak çok zor”

Scott Bessent, “Barış anlaşması yapmak istemeyen bir liderle ekonomik bir anlaşma yapmak çok zor.” diye konuştu.

Zelensky’nin Amerikan halkına saygısızlık ettiğini savunan Bessent, “Buraya gelip bu şekilde davranması kabul edilemezdi.” değerlendirmesinde bulundu.

Bessent, “Başkan Zelenskiy ile Kiev’de uzun, hararetli bir müzakere gerçekleştirdik ama bu ekonomik anlaşmayı yapacaktık. Ancak bunun kamuoyuna bu şekilde yansımasının geri dönüşü olup olmayacağını göreceğiz.” dedi.

ABD Hazine Bakanı Bessent, Zelenskiy ile müzakerelere devam edilip edilmeyeceğinin Başkan Trump’a bağlı olacağını belirtti.

“Tarifeler gelir getirmeye devam edecek”

Güncel ekonomik konulara dair de değerlendirmelerde bulunan Bessent, ülkenin verdiği açığın düşürülmesinde tarife gelirlerinin oynayacağı role dikkati çekti.

Bessent, Çin’e yönelik tarifelerin uygulamaya konulmasından bu yana önemli miktarda gelir elde edildiğini belirtti.

Meksika hükümetinin, Çin’e yönelik ABD’nin uyguladığı tarifelere eş gümrük vergisi uygulama önerisini anımsatan Bessent, Kanada’nın da bunu yapmasının hoş olacağını öne sürdü.

Bessent, böylelikle Kuzey Amerika’yı Çin’den gelen ithalat seline karşı koruyabileceklerini savundu.

“6-12 ay içinde ‘Trump ekonomisi’ başlayacak”

Bessent, devlet harcamalarını azaltıp özel sektörü yeniden harekete geçirdikçe 6-12 ay içinde “Trump ekonomisi”nden bahsedilebileceğini kaydetti.

Ekonomiyi yeniden özelleştireceklerini anlatan Bessent, “Önümüzdeki 6-12 ay içinde düzenlemeleri azalttıkça, daha fazla Amerikan enerjisini çıkardıkça, enerji programımızı oluşturdukça, vergi indirimleri yasasını kalıcı hale getirdikçe ve bazı kesinlikler elde ettikçe, çok hızlı bir şekilde Fed’in hedefi olan yüzde 2 enflasyona dönebileceğimizi düşünüyorum.” dedi.

Uzun vadeli devlet tahvili faizlerinin düşmesinin enflasyonun ne kadar hızlı düşeceğine ve büyüme seviyesine bağlı olacağını aktaran Bessent, geçen yılki başkanlık seçimleri sonrasında tahvil faizinin 20 baz puandan fazla düştüğüne dikkati çekti.

Bessent, mortgage faizleriyle tahvil faizlerinin ilişkisine işaret ederek, konut piyasasının şu anda sıkışmış durumda olduğunu ancak gelecek birkaç hafta içinde çözüleceğini tahmin ettiğini kaydetti.

Vergi indirimlerini öngören bütçe tasarısını geçireceklerini düşündüğünü anlatan Bessent, kaydedilen ilerleme konusunda iyimser olduğunu ifade etti.

“6-12 ay içinde ‘Trump ekonomisi’ başlayacak” yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ekonomistler, geçen yılın dördüncü çeyreğinde yıllık bazda Türkiye ekonomisinin yüzde 2,98; 2024 yılının tamamına ilişkin ise, yüzde 3,12 büyüyeceğini öngörmüştü.

Türkiye ekonomisi, 2024’ün ilk çeyreğinde yüzde 5,3, ikinci çeyreğinde yüzde 2,4 ve üçüncü çeyreğinde yüzde 2,1 büyüme kaydetmişti.

Üretim yöntemine göre cari fiyatlarla GSYH, 2024 yılında bir önceki yıla göre yüzde 63,5 artarak 43 trilyon 410 milyar 514 milyon TL oldu.

Kişi başı gelir 15 bin 463 dolar oldu

Kişi başına GSYH 2024 yılında cari fiyatlarla 507 bin 615 TL, ABD doları cinsinden 15 bin 463 olarak hesaplandı.

İnşaat sektörü 2024 yılında yüzde 9,3 arttı

GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2024 yılında bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak; inşaat sektörü toplam katma değeri yüzde 9,3, ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar yüzde 7,7, finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 4,9, tarım yüzde 3,9, bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 3,4, hizmetler yüzde 3,1, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 2,4, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 1,8, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 1,4, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 1,2 ve sanayi yüzde 0,5 arttı.

GSYH 2024 yılı dördüncü çeyreğinde yüzde 3 arttı

GSYH 2024 yılının dördüncü çeyrek ilk tahmini; zincirlenmiş hacim endeksi olarak, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 3 arttı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,7 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, 2024 yılının dördüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 3,1 arttı.

Üretim yöntemiyle Gayrisafi Yurt İçi Hasıla tahmini, 2024 yılının dördüncü çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 49,0 artarak 12 trilyon 704 milyar 50 milyon TL oldu. GSYH’nin dördüncü çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 369 milyar 368 milyon olarak gerçekleşti.

Hanehalkı nihai tüketim harcamaları 2024 yılında yüzde 3,7 arttı

Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları, 2024 yılında bir önceki yıl zincirlenmiş hacim endeksine göre yüzde 3,7 arttı. Hanehalkı tüketim harcamalarının cari fiyatlarla GSYH içindeki payı yüzde 59,2 oldu.

Hanehalkı nihai tüketim harcamaları 2024 yılının dördüncü çeyreğinde yüzde 3,9 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 1,6, gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise yüzde 6,1 arttı.

Mal ve hizmet ihracatı artarken, ithalat azaldı

Bir önceki yıl zincirlenmiş hacim endeksine göre 2024 yılında mal ve hizmet ihracatı yüzde 0,9 artarken ithalatı yüzde 4,1 azaldı. Mal ve hizmet ihracatı, 2024 yılının dördüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 2,0 azalırken ithalatı yüzde 1,6 arttı.

İşgücü ödemeleri 2024 yılında yüzde 90,0 arttı

İşgücü ödemeleri 2024 yılında bir önceki yıla göre yüzde 90,0 artarken, net işletme artığı/karma gelir yüzde 46,5 arttı. 2024 yılının dördüncü çeyreğinde ise işgücü ödemeleri bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 75,4 artarken, net işletme artığı/karma gelir yüzde 35,9 arttı.

İşgücü ödemelerinin payı yüzde 37,9 oldu

İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı geçen yıl yüzde 32,5 iken bu oran 2024 yılında yüzde 37,9 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 47,0 iken yüzde 42,2 oldu.

Türkiye ekonomisi 2024 yılında %3.2 büyüdü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Küresel piyasalar kasım ayındaki ABD seçimlerinde zafere ulaşan Donald Trump’ı konuşuyor. Trump’ın agresif vaatleri ekonomistleri korkuturken son yapılan anketlere göre yatırımcılarsa daha iyimser bir tavır takınıyor.

Bloomberg Markets Live Pulse anketine göre yatırımcılar 2025 yılında güçlü bir ekonomi ve ABD şirketlerinden güçlü bilanço büyümeleri bekliyor. 553 anket katılımcısının %61’i S&P 500 Endeksi’nin yılı yükselişle bitireceğine inanıyor.

Katılımcıların önemli bir kısmı Trump yönetimindeki siyasi ortamın kilit bir faktör olacağına dikkat çekti. Bloomberg anketi FED’in 18 Aralık’taki para politikası kararlarından sonra gerçekleştirildi.

Cryptopolitan’ın haberine göre Trump’un politikaları Amerikan ekonomisi beklentileri için adeta iki ucu keskin bıçak niteliğinde. Düşük faiz oranları ve daha serbest bir mevzuat yapısı ekonomik büyümeyi destekleyebilir. Ancak Trump’ın ticaret konusunda vadettiği politikalar enflasyonun yükselmesine sebep olabilir ve böyle bir ortamda faiz oranları da yüksek kalabilir. Bu aynı zamanda yatırımcıların iştahını kapatacak ve ABD borsalarını karamsarlığa itecek bir senaryo.

Societe Generale’den Kit Juckes’a göre ABD’nin ekonomik büyümesi hızla artıyor. Ancak hisse senetlerinden elde edilecek kazançlar sürdürülebilir olmayabilir. Doların güçlü olduğunu belirten Juckes, ancak ABD ekonomisi mevcut rotasında ilerlerse ve küresel tasarruflar ABD piyasalarına akmayı sürdürürse devam edebileceği uyarısında bulundu.

ABD ekonomisinde tüketici harcamaları kritik bir önem taşıyor. 2024 boyunca beklenmedik derecede güçlü kalan tüketici harcamalarında bazı sorunlar ortaya çıkmaya başladı. Trump’ın getireceği gümrük vergileriyle birlikte maliyetler artarsa bu tüketici talebi üzerinde artan bir baskıya sebep olabilir.

State Street Stratejisti Noel Dixon hane halkları üzerindeki tehlikelere dikkat çekiyor. Dixon, “ABD’deki tüketicilerin en alttaki %40’lık kesimi hâlâ önemli bir baskı altında” uyarısında bulundu. Borsa stratejisti gümrük vergilerinden veya enflasyondan kaynaklanabilecek yüksek fiyatların 2025 yılında talebi feci biçimde etkileyebileceğini söyledi.

Bloomberg anketine göre katılımcıların %57’si enflasyon konusunda endişeli olduğunu söylüyor ve ABD Hazinesi tahvil getirilerinin 2025’in başlarında yükselebileceğini belirtiyor. 10 yıllık ABD Hazinesi tahvil faizleri FED’in beklenenden daha sıkı para politikası mesajlarının ardından yedi ayın zirvesinde işlem görüyor.

Graf FED’in faiz indirimlerini duraklatmasını veya bir faiz artırımı gerçekleştirmesini pek olası görmüyor. Ancak mevcut piyasa ortamının aşırı değerli hisse senetleri için bir risk oluşturacağı uyarısında da bulunuyor.

Amerikan ekonomisi Wall Street’e doping olacak mı? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Küresel piyasalar kasım ayındaki ABD seçimlerinde zafere ulaşan Donald Trump’ı konuşuyor. Trump’ın agresif vaatleri ekonomistleri korkuturken son yapılan anketlere göre yatırımcılarsa daha iyimser bir tavır takınıyor.

Bloomberg Markets Live Pulse anketine göre yatırımcılar 2025 yılında güçlü bir ekonomi ve ABD şirketlerinden güçlü bilanço büyümeleri bekliyor. 553 anket katılımcısının %61’i S&P 500 Endeksi’nin yılı yükselişle bitireceğine inanıyor.

Katılımcıların önemli bir kısmı Trump yönetimindeki siyasi ortamın kilit bir faktör olacağına dikkat çekti. Bloomberg anketi FED’in 18 Aralık’taki para politikası kararlarından sonra gerçekleştirildi.

Cryptopolitan’ın haberine göre Trump’un politikaları Amerikan ekonomisi beklentileri için adeta iki ucu keskin bıçak niteliğinde. Düşük faiz oranları ve daha serbest bir mevzuat yapısı ekonomik büyümeyi destekleyebilir. Ancak Trump’ın ticaret konusunda vadettiği politikalar enflasyonun yükselmesine sebep olabilir ve böyle bir ortamda faiz oranları da yüksek kalabilir. Bu aynı zamanda yatırımcıların iştahını kapatacak ve ABD borsalarını karamsarlığa itecek bir senaryo.

Societe Generale’den Kit Juckes’a göre ABD’nin ekonomik büyümesi hızla artıyor. Ancak hisse senetlerinden elde edilecek kazançlar sürdürülebilir olmayabilir. Doların güçlü olduğunu belirten Juckes, ancak ABD ekonomisi mevcut rotasında ilerlerse ve küresel tasarruflar ABD piyasalarına akmayı sürdürürse devam edebileceği uyarısında bulundu.

ABD ekonomisinde tüketici harcamaları kritik bir önem taşıyor. 2024 boyunca beklenmedik derecede güçlü kalan tüketici harcamalarında bazı sorunlar ortaya çıkmaya başladı. Trump’ın getireceği gümrük vergileriyle birlikte maliyetler artarsa bu tüketici talebi üzerinde artan bir baskıya sebep olabilir.

State Street Stratejisti Noel Dixon hane halkları üzerindeki tehlikelere dikkat çekiyor. Dixon, “ABD’deki tüketicilerin en alttaki %40’lık kesimi hâlâ önemli bir baskı altında” uyarısında bulundu. Borsa stratejisti gümrük vergilerinden veya enflasyondan kaynaklanabilecek yüksek fiyatların 2025 yılında talebi feci biçimde etkileyebileceğini söyledi.

Bloomberg anketine göre katılımcıların %57’si enflasyon konusunda endişeli olduğunu söylüyor ve ABD Hazinesi tahvil getirilerinin 2025’in başlarında yükselebileceğini belirtiyor. 10 yıllık ABD Hazinesi tahvil faizleri FED’in beklenenden daha sıkı para politikası mesajlarının ardından yedi ayın zirvesinde işlem görüyor.

Graf FED’in faiz indirimlerini duraklatmasını veya bir faiz artırımı gerçekleştirmesini pek olası görmüyor. Ancak mevcut piyasa ortamının aşırı değerli hisse senetleri için bir risk oluşturacağı uyarısında da bulunuyor.

Amerikan ekonomisi Wall Street’e doping olacak mı? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.