DEHB NEDİR?

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), nörogelişimsel bir bozukluktur ve çoklukla çocukluk periyodunda başlar, fakat yetişkinliğe kadar sürebilir. Bu bozukluk, dikkat eksikliği, hiperaktivite ve dürtüsel davranışların besbelli bir formda görüldüğü bir tabloyu tanımlar. DEHB, bireyin fonksiyonelliğini olumsuz tarafta etkileyebilir, bilhassa eğitim, iş ve toplumsal alakalar alanlarında zorluklar yaratabilir.

DEHB BELİRTİLERİ NELERDİR?

Dikkat Eksikliği:

• Görevleri tamamlamakta zahmet çekme.
• İşleri düzenlemekte ve planlamakta zorluk yaşama.
• Ayrıntılara dikkat etmekte zorlanma.
• İşleri sık sık unutma yahut kaybetme.
• Sık sık dikkatinin dağılması ve odaklanmakta zorlanma.
• Dinleme esnasında dikkatinin dağılması.
• İşleri sonlandırmada zahmet çekme.

Hiperaktivite:

• Huzursuzluk ve daima yerinde duramama.
• Otururken sık sık kıpırdama yahut sallanma.
• Konuşma sırasında zıplama yahut yere vurma üzere hiperaktif davranışlar.
• Gereksiz yere koşma yahut tırmanma.
• Sessiz ve sakin aktivitelerde uzun vadeli kalma zahmeti.
• İçsel bir huzursuzluk hissi.

Dürtüsellik:

• Sabırsızlık ve sık sık beklemekte zorlanma.
• Sıra beklememekte zorluk.
• Konuşurken kelamları kesme yahut diğerinin kelamını tamamlama.
• Düşünmeden harekete geçme ve riskli davranışlara yatkınlık.
• İhtiyat yahut sonuçları düşünmeme.

DEHB NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tedavisi, bireyin yaşına, semptomların şiddetine, ömür biçimine ve gereksinimlerine bağlı olarak farklı yollar içerebilir. Ekseriyetle multidisipliner bir yaklaşım benimsenir ve tedavi sürecinde psikoeğitim, psikoterapi, davranış terapileri ve gerektiğinde ilaç tedavisi üzere farklı prosedürler kullanılabilir. İşte DEHB tedavi seçeneklerinin bir özeti:

Psikoeğitim: DEHB’nin nasıl çalıştığı, semptomların ne olduğu ve nasıl yönetileceği konusunda bireye ve ailesine eğitim verilmesi kıymetlidir. Bu, bireyin durumunu anlamasına, semptomları tanımasına ve uygun idare stratejilerini öğrenmesine yardımcı olabilir.

Psikoterapi: Terapistlerle gerçekleştirilen kişisel yahut küme terapileri, DEHB ile başa çıkmak için stratejiler öğrenmeye yardımcı olabilir. Bilişsel davranışçı terapi, öfke idaresi marifetleri, vakit idaresi ve örgütlenme üzere mevzularda takviye sağlayabilir.

Davranış Terapileri: DEHB semptomlarını yönetmek için davranış değişikliği stratejileri geliştirilir. Müspet pekiştirmeler, maksat belirleme, planlama ve sıralama üzere metotlar kullanılarak istenen davranışlar teşvik edilir.

İlaç Tedavisi: Kimi durumlarda, ilaç tedavisi DEHB semptomlarını yönetmede tesirli olabilir. Ekseriyetle stimülan ilaçlar (örneğin, metilfenidat yahut amfetamin türevleri) kullanılır. Bu ilaçlar, hudut sistemi üzerinde tesir ederek dikkat eksikliği ve hiperaktiviteyi azaltabilir. İlaç tedavisi tabip nezaretinde gerçekleştirilmelidir ve bireyin sıhhat durumu göz önünde bulundurularak karar verilmelidir.

Yaşam Şekli Değişiklikleri: Sağlıklı beslenme, tertipli fizikî aktivite, kâfi uyku ve gerilim idaresi üzere hayat stili faktörleri DEHB semptomlarını yönetmeye yardımcı olabilir. Bu faktörler bireyin genel güzellik halini ve dikkatini olumlu istikamette etkileyebilir.

DEHB tedavisi, her birey için şahsileştirilmiş bir yaklaşım gerektirir. Uzman bir sıhhat profesyoneli, bireyin durumunu kıymetlendirecek, semptomlarını kıymetlendirecek ve en uygun tedavi planını oluşturacaktır. Tedavi süreci sabır ve istikrar gerektirebilir, lakin uygun tedavi ve dayanakla DEHB’li bireylerin ömür kalitesini artırmak mümkündür.

DEHB nedir? Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu belirtileri nedir? DEHB nasıl tedavi edilir? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

DEHB NEDİR?

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), nörogelişimsel bir bozukluktur ve çoklukla çocukluk devrinde başlar, lakin yetişkinliğe kadar sürebilir. Bu bozukluk, dikkat eksikliği, hiperaktivite ve dürtüsel davranışların besbelli bir formda görüldüğü bir tabloyu tanımlar. DEHB, bireyin fonksiyonelliğini olumsuz istikamette etkileyebilir, bilhassa eğitim, iş ve toplumsal münasebetler alanlarında zorluklar yaratabilir.

DEHB BELİRTİLERİ NELERDİR?

Dikkat Eksikliği:

• Görevleri tamamlamakta zahmet çekme.
• İşleri düzenlemekte ve planlamakta zorluk yaşama.
• Ayrıntılara dikkat etmekte zorlanma.
• İşleri sık sık unutma yahut kaybetme.
• Sık sık dikkatinin dağılması ve odaklanmakta zorlanma.
• Dinleme esnasında dikkatinin dağılması.
• İşleri sonlandırmada zahmet çekme.

Hiperaktivite:

• Huzursuzluk ve daima yerinde duramama.
• Otururken sık sık kıpırdama yahut sallanma.
• Konuşma sırasında zıplama yahut yere vurma üzere hiperaktif davranışlar.
• Gereksiz yere koşma yahut tırmanma.
• Sessiz ve sakin aktivitelerde uzun müddetli kalma zahmeti.
• İçsel bir huzursuzluk hissi.

Dürtüsellik:

• Sabırsızlık ve sık sık beklemekte zorlanma.
• Sıra beklememekte zorluk.
• Konuşurken kelamları kesme yahut oburunun kelamını tamamlama.
• Düşünmeden harekete geçme ve riskli davranışlara yatkınlık.
• İhtiyat yahut sonuçları düşünmeme.

DEHB NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tedavisi, bireyin yaşına, semptomların şiddetine, ömür biçimine ve gereksinimlerine bağlı olarak farklı formüller içerebilir. Çoklukla multidisipliner bir yaklaşım benimsenir ve tedavi sürecinde psikoeğitim, psikoterapi, davranış terapileri ve gerektiğinde ilaç tedavisi üzere farklı teknikler kullanılabilir. İşte DEHB tedavi seçeneklerinin bir özeti:

Psikoeğitim: DEHB’nin nasıl çalıştığı, semptomların ne olduğu ve nasıl yönetileceği konusunda bireye ve ailesine eğitim verilmesi kıymetlidir. Bu, bireyin durumunu anlamasına, semptomları tanımasına ve uygun idare stratejilerini öğrenmesine yardımcı olabilir.

Psikoterapi: Terapistlerle gerçekleştirilen ferdi yahut küme terapileri, DEHB ile başa çıkmak için stratejiler öğrenmeye yardımcı olabilir. Bilişsel davranışçı terapi, öfke idaresi hünerleri, vakit idaresi ve örgütlenme üzere mevzularda dayanak sağlayabilir.

Davranış Terapileri: DEHB semptomlarını yönetmek için davranış değişikliği stratejileri geliştirilir. Müspet pekiştirmeler, maksat belirleme, planlama ve sıralama üzere sistemler kullanılarak istenen davranışlar teşvik edilir.

İlaç Tedavisi: Kimi durumlarda, ilaç tedavisi DEHB semptomlarını yönetmede tesirli olabilir. Çoklukla stimülan ilaçlar (örneğin, metilfenidat yahut amfetamin türevleri) kullanılır. Bu ilaçlar, hudut sistemi üzerinde tesir ederek dikkat eksikliği ve hiperaktiviteyi azaltabilir. İlaç tedavisi hekim nezaretinde gerçekleştirilmelidir ve bireyin sıhhat durumu göz önünde bulundurularak karar verilmelidir.

Yaşam Usulü Değişiklikleri: Sağlıklı beslenme, tertipli fizikî aktivite, kâfi uyku ve gerilim idaresi üzere ömür usulü faktörleri DEHB semptomlarını yönetmeye yardımcı olabilir. Bu faktörler bireyin genel düzgünlük halini ve dikkatini olumlu tarafta etkileyebilir.

DEHB tedavisi, her birey için şahsileştirilmiş bir yaklaşım gerektirir. Uzman bir sıhhat profesyoneli, bireyin durumunu kıymetlendirecek, semptomlarını kıymetlendirecek ve en uygun tedavi planını oluşturacaktır. Tedavi süreci sabır ve istikrar gerektirebilir, lakin uygun tedavi ve dayanakla DEHB’li bireylerin hayat kalitesini artırmak mümkündür.

DEHB nedir? Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu belirtileri nedir? DEHB nasıl tedavi edilir? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

TAZMİNAT ÖDÜYORLAR

Malpraktis konusunda tabiplere yönelik hami düzenlemeler kâfi seviyede olmasa da en önemli sorun yaşayanların hemşireler, acil tıp teknisyeni, anestezi teknisyeni ve teknikerleri olduğunu kaydeden Yalçınkaya, “Hekimlerdeki ‘Tıbbi Berbat Uygulamaya Ait Zarurî Mali Sorumluluk Sigortası’, bu kümeleri karşılamıyor. Hasebiyle işlerini yaparken tıbbi yanlıştan kaynaklı maddi ve manevi zararlarda direk tazminat kararlarını ödemek zorundalar” diye konuştu. Yalçınkaya, “Özellikle 112, acil servis, ameliyathane, ağır bakım üzere kısımlarda çalışan tabip dışı sıhhat işçileri için de birebir risk var. Davalar açıldığında arkadaşlarımız kendi birikimleri varsa ödüyor, yoksa bir ömür uzunluğu gelirini tazminatlara ödüyor” dedi.

GÜVENLİ ÇALIŞMA ORTAMI

Yanlış enjeksiyon, yanlış ilaç verilmesi, yanlış tedavi, oksijen ve azot üzere hastane donanımı kaynaklı ameliyathanedeki yanılgıların sağlıkçıların en çok karşılaştığı tazminat davaları olduğunu belirten Yalçınkaya, malpraktistin sağlıkçılara yönelik şiddette neden olduğuna dikkat çekti. Yalçınkaya, “Sağlık sistemindeki bozukluğun faturasını tazminat biçiminde maddi olarak ödeyen sağlıkçılar bazen de bunu canıyla ödeyebiliyor. Hasta yakını, sistemden kaynaklı sorunu bilmiyor. Sorunun bizden kaynaklandığını düşünüyor. Bu da sağlıkçılara yönelik şiddete neden oluyor” dedi. Yalçınkaya, bir an evvel bu problemlerin çözülmesi ve sağlıkçıların kaliteli sıhhat hizmeti verebileceği, inançlı çalışma ortamlarına kavuşturulması gerektiğinin altını çizdi.

Fatura sağlıkçıya: Hastanedeki işçi, donanım ve aygıt eksikliği tabiplere ‘şiddet’ olarak dönüyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kalp hastalarının et ve yumurta yemesi yasaktır, günlük nizamlı vitamin alımı kalp krizinden korur, sol kol uyuşması kalp krizi belirtisidir ve kalp krizi geçirmiş hastalar spor yapamaz sözlerinin yanlış bilgi olduğunu söz eden Doç. Dr. Narin, “Kalp hastalarına proteinden güçlü et ve yumurtayı yasaklamak kişiyi un ve şekerin oluşturduğu karbonhidrat eserlerine yönlendirir ve bilhassa kandaki yağ düzeylerinde artışa neden olabilir. Bu kümede yer alan hastalar haftada 2-3 yumurta ve 1-2 porsiyon et tüketmeleri önerilen hayvansal yağların ve proteinin karşılanmasına imkan verecektir. Münasebetiyle kalp hastalarına et ve yumurta yasak değildir. Günlük nizamlı vitamin alımı kalp krizinden korumaz.

Özellikle antioksidan olarak gösterilen C ve E vitaminleriyle ilgili yapılan birçok araştırmada bu vitaminlerin kalp krizinden gözetici tesiri gösterilememiştir. Yeniden koenzim Q, B6 ve B12 vitaminleri ile folik asidin de kalp krizinden müdafaadaki rolü net değildir. Çalışmalara nazaran kalp damar hastalıklarında en olumlu etkiyi D vitamini vermektedir. D vitamini eksikliğinde kalp damar hastalıklarında artış gösterilmiştir. Kâfi D vitamini için her gün 15 dakika güneşlenmek gerekir. Sol kolum uyuşuk, kalp krizi geçiriyor olabilirim değerlendirmesi hem yanlış hem ürkütücü. Toplumda sol kol uyuşukluğu kalp damar hastalığının temel belirtilerinden biri olarak gösterilir.

Uzmanı uyardı: ‘D vitamini eksikliği kalp damar sıhhatini bozuyor’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.