Bakanlıktan yapılan açıklamada, yeni fonla yurt içi nadir toprak elementleri tedarik zincirlerinin güçlendirilmesinin, yabancı kaynaklara olan bağımlılığın azaltılmasının ve ABD’nin enerji güvenliğinin artırılmasının hedeflendiği aktarıldı.

Açıklamada, nadir toprak elementleri için yurt içi tedarik zincirlerinin geliştirilmesine yönelik 134 milyon dolara kadar bir fon sağlanacağı kaydedildi.

Bakanlığın açıklamasında, bu kapsamda, maden artıkları, elektronik atıklar ve diğer atık malzemeleri dahil geleneksel olmayan kaynaklardan nadir toprak elementlerinin geri kazanılması ve rafine edilmesine yönelik projelerin destekleneceği belirtildi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen ABD Enerji Bakanı Chris Wright, ABD’nin ekonomisini ayakta tutan mineraller ve malzemeler için uzun süredir yabancı ülkelere bağımlı olduğuna işaret etti.

Wright, “Bu kaynaklara kendi ülkemizde sahibiz, ancak yıllarca süren rehavet, Amerika’nın madencilik ve sanayi altyapısını diğer uluslara kaptırdı.” değerlendirmesinde bulundu.

Bu eğilimi tersine çevirdiklerini kaydeden Wright, Amerika’nın enerji ve ekonomik güvenliği için gerekli malzemeleri çıkarma, işleme ve üretme kabiliyetini yeniden inşa ettiklerini belirtti.

ABD’den nadir toprak elementleri için 134 milyon dolarlık fon yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bayraktar, etkinliğin ardından Şehit Esma Çevik-1 üretim kuyusu önünde gazetecilere yaptığı açıklamada, faaliyetleri yerinde görmek için Gabar’da bulunduklarını, insanların kesintisiz enerjiye ulaşması için büyük bir gayretin içerisinde olduklarını söyledi.

Ülkeyi enerjide bağımsız kılmak için çok önemli projeler yürüttüklerini bildiren Bayraktar, insana dair yaptıkları işin merkezinde aslında kadınların bulunduğunu ve Gabar’da birçok kadın çalışanın bulunduğunu belirtti. Türkiye’nin her yerinden kadın mühendislerin geldiğini ifade eden Bakan Bayraktar, şöyle konuştu:

“Onlar da bu büyük projeyi ülkemiz için iftihar vesilesi olan bu projeyi yerinde görmek için buradalar. Çocuklarımızla burada artık bu dağlarda roket sesi değil, raket sesi duyacağız. Gençlik ve Spor Bakanlığımızın organizasyonunda çok güzel bir programı gerçekleştirdik. Terörsüz Türkiye, Türkiye’nin en önemli projesi. Burada özellikle son 4 yıldır buradaki petrolün keşfiyle ve üretimiyle başlayan süreç, bize terörsüz Türkiye’nin ne olduğunu çok kısa bir kesiti açıkçası. Bu dağlar terörün kol gezdiği, girilemeyen, gidilemeyen yerlerdi ama şimdi burada yaklaşık 3 bin 500 insanımıza ki bunların büyük çoğunluğu Şırnak’ın kendi çocukları, teknisyenleri, mühendisleri, başta onlar olmak üzere istihdam kapısı oldu. Artık dağlarda büyük bir faaliyet, çalışma ve umut var dolayısıyla artık gençlerimizin gözünde geleceğe dair hayaller var. Bunu görmek açısından da Terörsüz Türkiye’nin ne olduğunu görmek açısından da önemliydi.”

Programa katılan kadın mühendislere teşekkür eden Bayraktar, Gabar’da petrol üretiminin büyük bir kararlılıkla devam ettiğini, günde yaklaşık 80 bin varil petrol ürettiklerini bildirdi.

“Bugüne kadar 3 milyar doların üzerinde bir petrol üretmiş olduk. Yeni keşiflerle, rezervlerle bu sayıyı artırmayı hedefliyoruz. Hedefimiz çok net, Cumhurbaşkanımızın liderliğinde onun ortaya koyduğu Türkiye Yüzyılı vizyonunda enerjide ülkemizi mutlaka bağımsız kılacağız.” ifadelerini kullanan Bayraktar, emek veren tüm çalışanlara teşekkür etti. Bayraktar, üretimin artarak devam edeceğini, Şırnak’ın, getirdikleri çalışmaların neticesinde daha da büyüyerek bir petrol ve enerji kenti olacağını dile getirdi. Nadir elementlerle ilgili bir açıklamasının olacağını belirten Bayraktar, şunları aktardı:

“Nadir toprak elementlerini de enerji bağımsızlığımızda ve ülkemizin hakikaten oyun değiştirici etkisi olan bir konu olarak görüyoruz. Bu konuda çalışmaları yapan, oradaki rezervi bulan, inşallah pilot tesisini kuran ve şimdi endüstriyel tesis kuracak olan da yine bizleriz. Bu vizyonla hareket ediyoruz. Bütün bunları yaparken bir taraftan da Cumhuriyet Halk Partisi, efendim oradaki çalışmaların geciktiğinden dem vuruyor. Aynı Cumhuriyet Halk Partisinin yönetiminde olan Eskişehir Büyükşehir Belediyesinin bu projenin oradaki pilot tesisinin kurulumuyla alakalı mahkemeye başvurusu, onu durdurmakla alakalı başvurusu var. Bu belgeyi de sizlerle, sizler vasıtasıyla kamuoyunuzla paylaşırız. Ki kimin bu konuyu istismar ettiği, kimin ortada aslında bir iş olmasın tarafında olduğunu milletimiz bir kez daha görecek.”

“Bugün yepyeni bir Türkiye fotoğrafı görüyoruz”

AK Parti Genel Merkez Kadın Kolları Başkanı Tuğba Işık Ercan da kendileri için çok anlamlı ve tarihi bir gün olduğunu belirtti. Yıllar boyunca terörle, acıyla, gözyaşıyla, karanlıkla anılan bu dağların zirvesinde bağımsız enerji meşalesini yakan 73 mühendis kadınla Gabar’da bulunduklarını ifade eden Ercan, “Bu yükseklikten şehirlerimize, ovalarımıza bakarken aynı zamanda umudun ve yeniden doğuşun sembolü olan bir geleceğe de bakıyoruz. Burada nice canlarımızı yitirdik, nice ocaklara ateşler düştü. Anneler çocuklarını toprağa verirken yüreklerimiz dağlandı. Milletimizin enerjisini, gençlerimizin umudunu çalan terör, bu ülkenin kalkınmasının önündeki en büyük engeldi. Hamdolsun AK Parti iktidarı ile birlikte Sayın Cumhurbaşkanı’mızın liderliğinde bugün yepyeni bir Türkiye fotoğrafı görüyoruz. Terörsüz Türkiye hedefimizle birlikte artık bu toprakların kaderinin değiştiğine hep birlikte şahitlik ediyoruz.” dedi.

Artık Şırnak, Hakkari ve Diyarbakır’ın da İstanbul ve Ankara kadar huzurun adresi olduğunu belirten Ercan, 24 yıldır yaptıkları hizmetlerin en yakın şahitlerinden birinin bu bölge ve Şırnak olduğunu anlattı. Enerji yatırımları, spor tesisleri ve eğitim imkanlarıyla bu toprakların yeniden hayat bulduğunu dile getiren Ercan, “Şehit Esma Çevik-1 Arama Kuyusu’nda gerçekleştirilen Cumhuriyet tarihinin en büyük petrol keşfinde Şehit Aybüke Yalçın sahasında bulunan 600 milyon varillik petrol rezervinde kadın mühendislerimizin emeği büyüktür. Onlar teknik bilgi, donanım ve cesaretleriyle bu toprakların geleceğini şekillendiriyorlar. Bugün yanımızda bulunan kadın mühendislerimiz, yıllarca terörün gölgesinde kalmış bu dağları ve Türkiye’nin dört bir yanını alın terleriyle yeniden dönüştürerek, bu değişimin sembolü oluyorlar. Yıllarca korkuyla anılan bu dağlarda artık üretimin, kalkınmanın ve emeğin sesini yükseltiyorlar.” ifadelerini kullandı.

Programa, Vali Birol Ekici, Belediye Başkanı Mehmet Yarka, İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Zafer Tombul, İl Emniyet Müdürü Volkan Sazak, AK Parti Şırnak Milletvekili Arslan Tatar, TPAO Bölge Müdürü Oğuz Şahin, Şırnak Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Osman Geliş ve AK Parti İl Başkanı İbrahim Halil Erkan katıldı.

Bakan Bayraktar, Gabar’da Türkiye’nin farklı illerinden gelen 73 kadın mühendisle buluştu

Bayraktar, Şırnak’ta Gabar Dağı’ndaki petrol üretim sahasında “Türkiye’nin Mühendis Kadınları Gabar Buluşması” söyleşisine katıldı. Bakan Bayraktar, AK Parti Genel Merkez Kadın Kolları Başkanı Tuğba Işık Ercan’ın öncülüğünde Türkiye’nin farklı illerinden gelen 73 kadın mühendisle Gabar’daki Şehit Esma Çevik-1 üretim kuyusunda bir araya geldi.

Kadın mühendislerle sohbet eden Bayraktar, daha sonra burada düzenlenen “Türkiye’nin Mühendis Kadınları Gabar Buluşması” söyleşisine katıldı. Bayraktar, burada yaptığı konuşmada, yaptıkları işi ülkenin milli güvenliğinin ayrılmaz parçası olarak gördüklerini belirtti. Enerjisiz bir hayatın mümkün olmadığını ifade eden Bayraktar, “Bazen bize diyorlar ki, ‘Bu işi biraz abartmıyor musunuz?’ Hayır abartmıyoruz. Buradaki mühendis arkadaşlarımız bizi çok daha iyi anlayacaklardır. Enerjisiz bir hayat düşünmek mümkün değil. Ülkemizin de enerji ihtiyacı her geçen yıl artıyor.” dedi.

Petrol ve doğal gaz çalışmalarına ilişkin bilgileri paylaşan Bayraktar, kararlılık, azim ve inançla bunların neticelerini almaya başladıklarını bildirdi. AK Parti Genel Merkez Kadın Kolları Başkanı Ercan da Türkiye’nin farklı illerinden kadın mühendislerle buluştuklarını kaydetti.

Aralarında Gabar’da görev yapan kadın mühendislerin de bulunduğunu belirten Ercan, “Hepsiyle gurur duyuyoruz. Kadınlara verdiği özel destekten dolayı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız Alparslan Bayraktar’a teşekkür ediyorum. Gabar’da kadınlarımızın, çocuklarımızın sesinin yükselmesi hepimiz için ayrı anlam içeriyor.” ifadelerini kullandı.

Bayraktar, daha sonra kadın mühendislerin sorularını yanıtladı.

Bayraktar: Nadir toprak elementleri enerji bağımsızlığımızın anahtarı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Haberde şöyle denildi:

“Konuya yakın kaynaklara göre, Ankara ve Washington, Eskişehir’in Beylikova ilçesinde yakın zamanda keşfedilen büyük nadir toprak elementi rezervini geliştirmek için olası bir ortaklığı değerlendiriyor. Görüşmeler gizli olduğu için isimlerinin açıklanmasını istemeyen kaynaklar, keşfedilen elementler arasında seryum, praseodim ve neodim bulunduğunu, ancak şu aşamada kalite konusunda net bir bilgi olmadığını belirtiyor.

İki ülke, geçtiğimiz ay Beyaz Saray’da Cumhurbaşkanları Donald Trump ve Recep Tayyip Erdoğan arasında gerçekleşen görüşmenin ardından enerji ve savunma alanlarında iş birliğini derinleştirmeye çalışıyor. Eğer taraflar, Beylikova’da bulunan bileşiklerin ortak rafinasyonu konusunda anlaşmaya varırsa, bu durum Çin ile yapılmış geçici bir anlaşmayı geçersiz kılabilir. Kaynaklara göre, Rusya ile yapılan son görüşmeler de sonuçsuz kaldı, ancak detay verilmedi.

ÇİN İLE BİR MUTABAKAT ZAPTI İMZALANMIŞTI

Türkiye ve Çin, Ekim 2024’te aynı proje için bir mutabakat zaptı imzalamıştı, ancak Pekin’in materyalleri Çin’e taşıma ve orada rafine etme ısrarı ve teknoloji transferine yanaşmaması nedeniyle görüşmeler yavaşladı. Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı konuya ilişkin yorum yapmayı reddetti.

Kaynakların aktardığına göre, Türkiye Beylikova’da bir rafineri kurmayı planlıyor. İlk testler, buradaki cevherin ağırlıkça %1’in üzerinde nadir toprak oksidi içerdiğini gösteriyor; bu da madenciliğin ticari olarak uygulanabilir olduğunu ortaya koyuyor. Türkiye ayrıca Kanada ve İsviçre ile de fizibilite çalışmaları dahil olmak üzere potansiyel iş birliği için görüşmeler yürütüyor.

Buna ek olarak, Ankara, yatırımcılara rezervlerin büyüklüğünü gösterebilmek için Avustralya Jeobilimciler Enstitüsü’ne (JORC Kodu kapsamında) sertifikasyon başvurusu yapmayı planlıyor. JORC Kodu, şirketlerin keşif sonuçlarını kamuya açıklarken uyması gereken asgari standartları belirliyor.

İPHONE’DA DA KULLANILIYOR

Ankara’nın Batılı ortaklarla yürüttüğü bu görüşmeler, ABD ve Avrupa Birliği’nin Çin’in nadir toprak elementleri üretimi ve işlenmesindeki hâkimiyetini azaltma çabalarını yoğunlaştırdığı bir döneme denk geliyor. Nadir toprak elementleri; savunma, ileri tıbbi teknoloji ve iPhone gibi günlük elektronik ürünler için hayati öneme sahip 17 metalik elementi kapsıyor.

Geçtiğimiz yıl Eylül ayında, Türkiye, ABD ve AB liderliğinde kurulan ve kritik minerallerin tedarik zincirlerini çeşitlendirmeyi amaçlayan bir ortaklığa katıldı. Ancak aynı zamanda Çin liderliğindeki BRICS oluşumunda “ortak ülke” statüsü de teklif edildi ve Çin’den elektrikli araç üretimi alanında yatırım aldı.

Türk yetkililer, Boeing ve Lockheed Martin gibi ABD’li devlerle yapılan anlaşmalarda da teknoloji transferi ve yerli üretimin temel öncelik olduğunu vurgulamaya devam ediyor.”

Türkiye “nadir toprak elementleri için ABD ile görüşüyor” iddiası yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Gazetenin haberinde, Trump’ın yarın Alaska’da Putin’le yapacağı görüşmede çeşitli karlı fırsatlar sunacağı, bunların arasında Alaska’daki doğal kaynakların Rusya’ya açılması ve Rusya’nın havacılık sektörüne yönelik bazı ABD yaptırımlarının kaldırılmasının da yer aldığı iddia edildi.

ABD, Rusya’ya yönelik bazı mali yaptırımları geçici olarak hafifletti
Trump’tan Putin’e, “savaşı durdurmazsan sonuçları Rusya için ağır olur” uyarısı
Rus uzmanlara göre, Putin-Trump zirvesinde Ukrayna’da barışın yol haritası ortaya çıkacak
Beyaz Saray, Alaska’daki Trump-Putin zirvesinden ümitli
Haberde, Trump yönetimindeki isimlerden ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in, Rusya ile ekonomik tavizleri değerlendirerek ateşkes sürecini hızlandırmaya çalıştığı kaydedildi.

Habere göre, bu teklifle Rusya’ya, Ukrayna’da kontrolündeki bölgelerde bulunan nadir toprak elementlerine erişim hakkı verilmesi gündemde. Dünya genelinde batarya üretiminde kullanılan lityum rezervlerinin yaklaşık yüzde 10’una sahip Ukrayna’daki en büyük iki lityum yatağı ise şu an Rusya’nın kontrolündeki bölgelerde bulunuyor.

Haberde, mayısta ABD ile Ukrayna arasında nadir toprak elementleri konusunda anlaşma imzalandığı, yeni maden işletmelerinin Rusya’nın işbirliğiyle daha hızlı faaliyete geçebileceği ifade edildi.

ABD Başkanı Trump, 8 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, ABD ile Ukrayna arasında nadir elementler anlaşmasının resmen imzalanarak yürürlüğe girdiğini duyurmuştu.

Trump, “Ukrayna ile yasama organları tarafından da tamamen onaylanan nadir elementler anlaşmasını henüz sonuçlandırdık. Anlaşma artık imzalandı ve onaylandı, artık çok büyük miktarda, çok yüksek kaliteli nadir toprak elementine erişimimiz var.” ifadelerini kullanmıştı.

Ukrayna ile ABD arasında nadir toprak elementleri anlaşması çerçevesinde 18 Nisan’da mutabakat zaptı imzalanmıştı.

Trump’tan Putin’e nadir toprak elementleri teklifi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye son yıllarda enerji politikalarında önemli adımlar atarak yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı bir dönüşüm süreci başlattı. Bu kapsamda Türkiye, güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarını hızlandırdı. Yenilenebilir enerji 2024’ün sonu itibarıyla Türkiye’nin toplam kurulu güç kapasitesinin yaklaşık yüzde 60’ını oluşturarak 68 gigavata ulaştı ve bu oran Avrupa ülkeleriyle rekabet edecek seviyelere geldi. Bu gelişmeler, Türkiye’nin sürdürülebilir enerji hedeflerine ulaşma çabalarını güçlendiriyor.

Türkiye’nin enerji dönüşümünde stratejik bir fırsat olarak değerlendirilen nadir toprak elementleri (NTE) bu dönüşümün sürdürülebilirliği açısından kritik bir rol oynuyor. Nadir toprak elementlerinin özellikle rüzgar türbinleri ve elektrikli araçlarda kullanımı, bu elementleri yenilenebilir enerji dönüşümünün vazgeçilmez bir unsuru yapıyor. Türkiye, yaklaşık 694 milyon tonluk nadir toprak elementi rezerviyle, Çin’in ardından dünyanın en büyük ikinci rezervine sahip ülkesi konumundadır. Bu durum, Türkiye’nin hem enerji güvenliği hem de ekonomik kalkınması açısından stratejik bir avantaja sahip olduğunu gösteriyor.

Türkiye’nin sahip olduğu NTE yenilenebilir enerji teknolojilerinde kritik rol oynayan elementlerden oluşuyor. Bu elementler, rüzgar türbinleri ve elektrikli araç motorları için gerekli olan kalıcı mıknatısların üretiminde kullanılıyor. Beylikova sahasındaki rezervler ve işleme tesisleri, Türkiye’nin bu alandaki potansiyelini daha da güçlendiriyor. Beylikova sahasında Eti Maden tarafından kurulan pilot işleme tesisinin, yıllık 10 bin ton nadir toprak oksit üretim kapasitesine ulaşması bekleniyor. Bu üretim kapasitesinin artması, Türkiye’nin NTE maliyetlerinde bağımsız bir yapı kazanmasına ve uluslararası pazarda rekabet avantajı elde etmesine olanak sağlayacaktır.

Uluslararası Enerji Ajansına göre küresel ölçekte Çin’in yüzde 62 üretim ve yüzde 90 işleme payıyla hakim olduğu NTE pazarında, Türkiye’nin sahip olduğu rezervler hem küresel tedarik zincirine çeşitlilik sağlama hem de stratejik bir alternatif olma potansiyeli taşıyor. Türkiye, bu potansiyelini NTE katkılı ürünler yoluyla yüksek katma değer yaratma fırsatına dönüştürebilir. Özellikle kalıcı mıknatıslar, enerji depolama sistemleri ve yüksek teknoloji gerektiren diğer ürünlerin yerli üretimi bu kaynakların ekonomik getirisini oldukça artıracaktır.

Rüzgar türbinlerinde ve elektrikli araçlarda NTE kullanımı ve maliyetler

Rüzgar enerjisi, Türkiye’nin yenilenebilir enerji kaynakları arasında en hızlı büyüyen sektörlerden biridir. 2024’ün sonu itibarıyla Türkiye’nin toplam rüzgar enerjisi kurulu gücü yaklaşık yüzde 11’llik payla 12,6 gigavat seviyesine ulaştı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar 2035’e kadar toplam güneş ve rüzgar enerjisi kurulu güç hedefini 120 gigavat olarak açıkladı. Bu kapasitenin yaklaşık 50 gigavatının ise rüzgar enerjisi kurulu gücü olması bekleniyor. Bu büyüme hedefi, rüzgar türbinlerinde kullanılacak olan kalıcı mıknatısların üretimi için büyük bir NTE talebi yaratıyor.

Türkiye’nin 2035’e kadar rüzgar türbinleri için yaklaşık 11,7 kilo ton kalıcı mıknatıs ihtiyacı olacağı öngörülüyor. Bu mıknatısların maliyeti, kullanılan nadir toprak elementlerinin küresel piyasalardaki fiyatlarına bağlıdır. Mevcut fiyat tahminlerine göre rüzgar türbinlerinde kullanılacak nadir toprak elementlerinin toplam maliyetinin 2035’e kadar 627 milyon dolar ile 882 milyon dolar arasında olacağı düşünülüyor. Türkiye’nin Beylikova gibi büyük rezervlere sahip sahalarını etkin bir şekilde kullanarak yerli üretim kapasitesini artırması, bu maliyetleri önemli ölçüde azaltacaktır. Yerli üretim, yalnızca ekonomik avantaj sağlamakla kalmayıp aynı zamanda enerji güvenliğini destekleyerek Türkiye’nin rüzgar enerjisi sektöründe bağımsız bir konum kazanmasına katkı sunacaktır.

Elektrikli araçlar, düşük karbonlu ulaşım çözümlerinin öncüsü olarak hızla büyüyen bir sektör haline geldi. Türkiye’de 2024’te yaklaşık 100 bin elektrikli araç satışı gerçekleştirildi ve bu sayının 2035’e kadar 1,8 ile 4,2 milyon arasında bir seviyeye ulaşması bekleniyor. Elektrikli araç motorlarında kullanılan kalıcı mıknatıslar, NTE talebinin en önemli kaynaklarından biridir. Elektrikli araçların büyük bir kısmı için araç başına yaklaşık 2 kilogram kalıcı mıknatıs kullanıldığı göz önüne alındığında, bu sektörün gelecekteki NTE talebi oldukça yüksektir.

Bu doğrultuda, düşük talep ve fiyat senaryosuna göre Türkiye’nin elektrikli araç sektöründe yaklaşık 2,85 kiloton kalıcı mıknatıs ihtiyacı oluşacak ve bu ihtiyacın maliyeti yaklaşık 461 milyon dolar olacaktır. Öte yandan, yüksek talep ve fiyat senaryosunda, elektrikli araç sayısındaki hızlı artışa bağlı olarak 6,74 kiloton kalıcı mıknatıs talebinin ortaya çıkması ve bu talebin toplam maliyetinin yaklaşık 1,5 milyar doları bulması bekleniyor. Türkiye’nin kendi rezervlerini işleyerek bu elementlerin üretiminde kendi kapasitesini artırması, elektrikli araç üretiminde maliyet avantajı sağlayacaktır. Ayrıca bu durum, Türkiye’nin elektrikli araç sektöründe daha rekabetçi bir konuma gelmesine olanak tanıyacaktır.

Türkiye’nin NTE küresel tedarik zincirindeki önemi

Dünya genelinde nadir toprak elementlerinin tedariki büyük ölçüde Çin’e bağımlıdır. Çin, küresel NTE üretiminin yaklaşık yüzde 62’sini gerçekleştiriyor ve işleme kapasitelerinde daha da yüksek bir paya sahip. Bu durum, dünya genelinde enerji teknolojileri ve yüksek teknoloji sektörlerinde önemli bir tedarik riski oluşturuyor. Türkiye’nin sahip olduğu NTE rezervleri, Çin’e bağımlılığa karşı alternatif bir kaynak sunma potansiyeli taşıyor. Özellikle Beylikova sahasındaki işleme tesisleriyle Türkiye’nin, Çin’in bu alandaki hakimiyetine karşı dengeleyici bir rol üstlenmesi bekleniyor.

Nadir toprak elementlerinin ham madde olarak ihraç edilmesi yerine işlenmiş uç ürünlere dönüştürülerek ihraç edilmesi, Türkiye ekonomisi için daha yüksek katma değer yaratacaktır. Rüzgar türbinleri ve elektrikli araç motorlarında kullanılan kalıcı mıknatısların yerli üretimi, Türkiye’nin yenilenebilir enerji sektöründe maliyet avantajı sağlamasına yardımcı olacaktır. Bunun yanı sıra, yüksek teknoloji ürünleri için gerekli olan NTE bileşenlerinin Türkiye’de üretilmesi, ülkenin uluslararası pazarda rekabet gücünü artıracaktır. Türkiye’nin bu alandaki yatırımları, yerli sanayi için yeni iş imkanları yaratırken uluslararası tedarik zincirinde daha güçlü bir yer edinmesine katkıda bulunacaktır.

Türkiye’nin NTE rezervlerini verimli bir şekilde kullanması, enerji teknolojileri alanında dışa bağımlılığını da azaltacaktır. Türkiye yerli üretimle rüzgar türbinleri ve elektrikli araç motorlarında kullanılan kalıcı mıknatıslar için ithalata duyulan ihtiyacı minimuma indirecektir. Bu durum hem enerji güvenliği hem de ekonomik istikrar açısından büyük önem taşıyor. Aynı zamanda, nadir toprak elementlerinin işlenerek ihraç edilmesi, Türkiye’ye önemli bir döviz girdisi sağlayarak ihracat gelirlerini artıracak ve ülkenin uluslararası ticaretteki konumunu güçlendirecektir.

Sonuç olarak Türkiye, sahip olduğu 694 milyon tonluk NTE rezerviyle yenilenebilir enerji dönüşümünde ve düşük karbonlu teknolojilerde liderlik potansiyeline sahiptir. Rüzgar türbinleri ve elektrikli araç sektörlerinde artan kalıcı mıknatıs ve NTE talebi, Türkiye’nin bu alandaki stratejik önemini daha da artırıyor. 2035’e kadar her iki sektörde de NTE kullanımından kaynaklanan toplam maliyetin 2 milyar doları aşabileceği öngörülüyor. Ancak Türkiye’nin yerli üretim kapasitesini artırmasıyla bu maliyetlerin büyük bir kısmını azaltarak hem yerli sanayiye hem de küresel pazara katkı sağlaması bekleniyor. Bu doğrultuda, Türkiye’nin NTE kaynaklarını etkin bir şekilde değerlendirmesi, enerji güvenliği, ekonomik kalkınma ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmasında kritik bir rol oynayacaktır.

Türkiye’nin nadir toprak elementleri stratejik olarak neden önemli? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye son yıllarda enerji politikalarında önemli adımlar atarak yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı bir dönüşüm süreci başlattı. Bu kapsamda Türkiye, güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarını hızlandırdı. Yenilenebilir enerji 2024’ün sonu itibarıyla Türkiye’nin toplam kurulu güç kapasitesinin yaklaşık yüzde 60’ını oluşturarak 68 gigavata ulaştı ve bu oran Avrupa ülkeleriyle rekabet edecek seviyelere geldi. Bu gelişmeler, Türkiye’nin sürdürülebilir enerji hedeflerine ulaşma çabalarını güçlendiriyor.

Türkiye’nin enerji dönüşümünde stratejik bir fırsat olarak değerlendirilen nadir toprak elementleri (NTE) bu dönüşümün sürdürülebilirliği açısından kritik bir rol oynuyor. Nadir toprak elementlerinin özellikle rüzgar türbinleri ve elektrikli araçlarda kullanımı, bu elementleri yenilenebilir enerji dönüşümünün vazgeçilmez bir unsuru yapıyor. Türkiye, yaklaşık 694 milyon tonluk nadir toprak elementi rezerviyle, Çin’in ardından dünyanın en büyük ikinci rezervine sahip ülkesi konumundadır. Bu durum, Türkiye’nin hem enerji güvenliği hem de ekonomik kalkınması açısından stratejik bir avantaja sahip olduğunu gösteriyor.

Türkiye’nin sahip olduğu NTE yenilenebilir enerji teknolojilerinde kritik rol oynayan elementlerden oluşuyor. Bu elementler, rüzgar türbinleri ve elektrikli araç motorları için gerekli olan kalıcı mıknatısların üretiminde kullanılıyor. Beylikova sahasındaki rezervler ve işleme tesisleri, Türkiye’nin bu alandaki potansiyelini daha da güçlendiriyor. Beylikova sahasında Eti Maden tarafından kurulan pilot işleme tesisinin, yıllık 10 bin ton nadir toprak oksit üretim kapasitesine ulaşması bekleniyor. Bu üretim kapasitesinin artması, Türkiye’nin NTE maliyetlerinde bağımsız bir yapı kazanmasına ve uluslararası pazarda rekabet avantajı elde etmesine olanak sağlayacaktır.

Uluslararası Enerji Ajansına göre küresel ölçekte Çin’in yüzde 62 üretim ve yüzde 90 işleme payıyla hakim olduğu NTE pazarında, Türkiye’nin sahip olduğu rezervler hem küresel tedarik zincirine çeşitlilik sağlama hem de stratejik bir alternatif olma potansiyeli taşıyor. Türkiye, bu potansiyelini NTE katkılı ürünler yoluyla yüksek katma değer yaratma fırsatına dönüştürebilir. Özellikle kalıcı mıknatıslar, enerji depolama sistemleri ve yüksek teknoloji gerektiren diğer ürünlerin yerli üretimi bu kaynakların ekonomik getirisini oldukça artıracaktır.

Rüzgar türbinlerinde ve elektrikli araçlarda NTE kullanımı ve maliyetler

Rüzgar enerjisi, Türkiye’nin yenilenebilir enerji kaynakları arasında en hızlı büyüyen sektörlerden biridir. 2024’ün sonu itibarıyla Türkiye’nin toplam rüzgar enerjisi kurulu gücü yaklaşık yüzde 11’llik payla 12,6 gigavat seviyesine ulaştı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar 2035’e kadar toplam güneş ve rüzgar enerjisi kurulu güç hedefini 120 gigavat olarak açıkladı. Bu kapasitenin yaklaşık 50 gigavatının ise rüzgar enerjisi kurulu gücü olması bekleniyor. Bu büyüme hedefi, rüzgar türbinlerinde kullanılacak olan kalıcı mıknatısların üretimi için büyük bir NTE talebi yaratıyor.

Türkiye’nin 2035’e kadar rüzgar türbinleri için yaklaşık 11,7 kilo ton kalıcı mıknatıs ihtiyacı olacağı öngörülüyor. Bu mıknatısların maliyeti, kullanılan nadir toprak elementlerinin küresel piyasalardaki fiyatlarına bağlıdır. Mevcut fiyat tahminlerine göre rüzgar türbinlerinde kullanılacak nadir toprak elementlerinin toplam maliyetinin 2035’e kadar 627 milyon dolar ile 882 milyon dolar arasında olacağı düşünülüyor. Türkiye’nin Beylikova gibi büyük rezervlere sahip sahalarını etkin bir şekilde kullanarak yerli üretim kapasitesini artırması, bu maliyetleri önemli ölçüde azaltacaktır. Yerli üretim, yalnızca ekonomik avantaj sağlamakla kalmayıp aynı zamanda enerji güvenliğini destekleyerek Türkiye’nin rüzgar enerjisi sektöründe bağımsız bir konum kazanmasına katkı sunacaktır.

Elektrikli araçlar, düşük karbonlu ulaşım çözümlerinin öncüsü olarak hızla büyüyen bir sektör haline geldi. Türkiye’de 2024’te yaklaşık 100 bin elektrikli araç satışı gerçekleştirildi ve bu sayının 2035’e kadar 1,8 ile 4,2 milyon arasında bir seviyeye ulaşması bekleniyor. Elektrikli araç motorlarında kullanılan kalıcı mıknatıslar, NTE talebinin en önemli kaynaklarından biridir. Elektrikli araçların büyük bir kısmı için araç başına yaklaşık 2 kilogram kalıcı mıknatıs kullanıldığı göz önüne alındığında, bu sektörün gelecekteki NTE talebi oldukça yüksektir.

Bu doğrultuda, düşük talep ve fiyat senaryosuna göre Türkiye’nin elektrikli araç sektöründe yaklaşık 2,85 kiloton kalıcı mıknatıs ihtiyacı oluşacak ve bu ihtiyacın maliyeti yaklaşık 461 milyon dolar olacaktır. Öte yandan, yüksek talep ve fiyat senaryosunda, elektrikli araç sayısındaki hızlı artışa bağlı olarak 6,74 kiloton kalıcı mıknatıs talebinin ortaya çıkması ve bu talebin toplam maliyetinin yaklaşık 1,5 milyar doları bulması bekleniyor. Türkiye’nin kendi rezervlerini işleyerek bu elementlerin üretiminde kendi kapasitesini artırması, elektrikli araç üretiminde maliyet avantajı sağlayacaktır. Ayrıca bu durum, Türkiye’nin elektrikli araç sektöründe daha rekabetçi bir konuma gelmesine olanak tanıyacaktır.

Türkiye’nin NTE küresel tedarik zincirindeki önemi

Dünya genelinde nadir toprak elementlerinin tedariki büyük ölçüde Çin’e bağımlıdır. Çin, küresel NTE üretiminin yaklaşık yüzde 62’sini gerçekleştiriyor ve işleme kapasitelerinde daha da yüksek bir paya sahip. Bu durum, dünya genelinde enerji teknolojileri ve yüksek teknoloji sektörlerinde önemli bir tedarik riski oluşturuyor. Türkiye’nin sahip olduğu NTE rezervleri, Çin’e bağımlılığa karşı alternatif bir kaynak sunma potansiyeli taşıyor. Özellikle Beylikova sahasındaki işleme tesisleriyle Türkiye’nin, Çin’in bu alandaki hakimiyetine karşı dengeleyici bir rol üstlenmesi bekleniyor.

Nadir toprak elementlerinin ham madde olarak ihraç edilmesi yerine işlenmiş uç ürünlere dönüştürülerek ihraç edilmesi, Türkiye ekonomisi için daha yüksek katma değer yaratacaktır. Rüzgar türbinleri ve elektrikli araç motorlarında kullanılan kalıcı mıknatısların yerli üretimi, Türkiye’nin yenilenebilir enerji sektöründe maliyet avantajı sağlamasına yardımcı olacaktır. Bunun yanı sıra, yüksek teknoloji ürünleri için gerekli olan NTE bileşenlerinin Türkiye’de üretilmesi, ülkenin uluslararası pazarda rekabet gücünü artıracaktır. Türkiye’nin bu alandaki yatırımları, yerli sanayi için yeni iş imkanları yaratırken uluslararası tedarik zincirinde daha güçlü bir yer edinmesine katkıda bulunacaktır.

Türkiye’nin NTE rezervlerini verimli bir şekilde kullanması, enerji teknolojileri alanında dışa bağımlılığını da azaltacaktır. Türkiye yerli üretimle rüzgar türbinleri ve elektrikli araç motorlarında kullanılan kalıcı mıknatıslar için ithalata duyulan ihtiyacı minimuma indirecektir. Bu durum hem enerji güvenliği hem de ekonomik istikrar açısından büyük önem taşıyor. Aynı zamanda, nadir toprak elementlerinin işlenerek ihraç edilmesi, Türkiye’ye önemli bir döviz girdisi sağlayarak ihracat gelirlerini artıracak ve ülkenin uluslararası ticaretteki konumunu güçlendirecektir.

Sonuç olarak Türkiye, sahip olduğu 694 milyon tonluk NTE rezerviyle yenilenebilir enerji dönüşümünde ve düşük karbonlu teknolojilerde liderlik potansiyeline sahiptir. Rüzgar türbinleri ve elektrikli araç sektörlerinde artan kalıcı mıknatıs ve NTE talebi, Türkiye’nin bu alandaki stratejik önemini daha da artırıyor. 2035’e kadar her iki sektörde de NTE kullanımından kaynaklanan toplam maliyetin 2 milyar doları aşabileceği öngörülüyor. Ancak Türkiye’nin yerli üretim kapasitesini artırmasıyla bu maliyetlerin büyük bir kısmını azaltarak hem yerli sanayiye hem de küresel pazara katkı sağlaması bekleniyor. Bu doğrultuda, Türkiye’nin NTE kaynaklarını etkin bir şekilde değerlendirmesi, enerji güvenliği, ekonomik kalkınma ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmasında kritik bir rol oynayacaktır.

Türkiye’nin nadir toprak elementleri stratejik olarak neden önemli? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.