​2025 yılının Kasım ayına ait Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verileri, piyasa beklentileri ve farklı hesaplama yöntemleri arasındaki ayrışmayı keskinleştirdi.

TÜİK’e göre yıllık enflasyon bir önceki aya göre düşüş gösterirken, başta konut ve ulaştırma olmak üzere temel harcama gruplarındaki yüksek fiyat artışları dikkat çekti. İstanbul Ticaret Odası (İTO) verileri de %38,28’lik yıllık artışla TÜİK’in enflasyonunun genel verinin üzerinde seyrettiğini ortaya koydu.

TÜİK’in açıkladığı enflasyon rakamı, AA Finans ve Reuters anketlerine katılan ekonomistlerin ortalama %1,25 ile %1,31 arasındaki aylık artış tahminlerinin önemli ölçüde altında gerçekleşti.

Yıllık enflasyon ise ekim ayındaki %32,87 seviyesinden %31,07’ye gerileme kaydetti. ​

​Akademisyenlerden oluşan Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) tarafından hesaplanan enflasyon rakamları ise TÜİK verilerinden belirgin bir biçimde ayrıştı.

ENAG’a göre kasım ayında enflasyon aylık bazda %2,13 artarken, yıllık enflasyon ise %56,82 seviyesine ulaştı. Bu hesaplama farkı, kamuoyunda uzun süredir tartışılan enflasyonun gerçek düzeyi konusundaki ayrışmayı derinleştirdi.

Öte yandan, İstanbul’un enflasyonunu hesaplayan İTO ise aylık %1,19 ve yıllık %38,28 oranlarını tespit etti.

TÜİK ile ENAG arasında yarı yarıya fark yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ekim 2024 dönemi (30.09.2024-31.10.2024) günlük fiyat değişimlerinden elde edilen ENAGrup Fiyat Endeksi aylık bazda %5,57 arttı.

Ekim 2024 dönemi (30.09.2023-31.10.2024) günlük fiyat değişimlerinden elde edilen ENAGrup Fiyat Endeksi yıllık bazda %89,77 arttı.

TÜİK de bugün açıklayacak

Eylül ayı enflasyon rakamları, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından bugün saat 10:00’da açıklanacak.

ENAG: Yıllık enflasyon artışı yüzde 89.77 yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ENAG kurucusu Prof. Dr. Veysel Ulusoy açıklanan enflasyon oranlarının akabinde Cumhuriyet TV’ye açıklamalarda bulundu. Ulusoy, TÜİK’in açıklayacağı yıl sonu enflasyon oranının yüzde 100’e yanlışsız ilerlediğini söz etti.

“ENAG TÜM BİLGİLERİNİ ONLİNE ELDE EDER”

ENAG’ın enflasyon bilgilerini hesaplarken TÜİK’ten farklı olarak kullandığı usulleri açıklayan Ulusoy, “Enflasyon datalarının oluşturulmasında hem ENAG hem de TÜİK birebir matematiksel yollarını kullanırken, sepetin ve husus tartılarının da misal olduğunu vurgulamak isterim. TÜİK data toplama uygulamasını piyasa inerek ve online fiyatlardan sağlarken, ENAG tüm bilgilerini her gün online olarak elde etmektedir. Bu prosedür Harvard Üniversitesi bünyesindeki araştırma kümesi tarafından da uygulanmaktadır” dedi.

“ORANLAR DAİMA YÜKSELECEK”

Önümüzdeki aylarda enflasyon oranlarının gelebileceği düzeylere dikkat çeken Ulusoy, “Artık baz tesirinin enflasyon datalarını makyajlama mühleti sonuna geldik. Bilhassa dövizdeki artıştan ötürü gerçekleşecek geçiş özelliği ile de önümüzdeki aylarda daima yükselen oranları göreceğiz. TÜİK yıl sonu enflasyonu yüzde 100’e yanlışsız gidiyor” açıklamasında bulundu.

“TÜRKİYE’NİN İKTİSAT SİYASETİ YOK”

Türkiye’deki iktisat siyasetine ilişkin “Şu an Türkiye’nin bir iktisat siyaseti yoktur, varsa yoksa para (döviz) bulma uğraşı üzerine kurulmuş bir akıl yönetiyor bizi” değerlendirmesini yapan Ulusoy, “Fiyatlar genel düzeyinin ta başından yanlış sunulmasından kaynaklanan alım gücü azalışı günümüzde yüzde 50’yi aşmıştır” diyerek kelamlarını noktoladı.

ENAG kurucusu Prof Dr. Ulusoy Cumhuriyet TV’ye anlattı: ‘TÜİK yılsonu enflasyonu yüzde 100’e gidiyor’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Akademisyenlerin ve ekonomistlerin bağımsız biçimde oluşturduğu Enflasyon Araştırma Kümesi (ENAG) bilgilerine nazaran, temmuzda aylık enflasyon yüzde 13.18, yıllık enflasyon ise yüzde 122.88 olarak hesaplandı.

2023 yılı, Ocak-Temmuz devri enflasyon oranı ise yüzde 69.21 oldu. Böylelikle temmuz ayında aylık enflasyonda çift haneler görüldü.

ENAG, haziran ayında tüketici fiyatlarının aylık bazda yüzde 8.54, yıllık bazda ise yüzde 108.58 oranında arttığını açıklamıştı.

EN FAZLA ARTIŞ ULAŞTIRMADA

TÜİK alt kümeleri gösterge olarak alındığında en az aylık artış yüzde 1.13 ile Giysi ve Ayakkabı en fazla yükseliş ise yüzde 22.08 ile Ulaştırma kaleminde gerçekleşmiştir.

İSTANBUL ENFLASYONU YİNE YÜKSELİŞE GEÇTİ

İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) 1 Ağustosta açıkladığı datalara nazaran, İstanbul Ücretliler Geçinme Endeksi temmuz ayında bir evvelki aya nazaran yüzde 9,84 artarak yıllık yüzde 63,7’ye yükseldi.

Endeks 2022 yılı Kasım ayında yüzde 105,55 ile son 25 yılın en yüksek düzeyini gördükten sonra Haziran ayında 12 aylık çerçevede yüzde 55,19’a gerilemişti.

TÜİK DATALARI BEKLENİYOR

Öte yandan, her ayın üçünde enflasyon datalarını açıklayan Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), temmuz ayı enflasyon sayılarını bugün saat 10.00’da açıklayacak.

Son Dakika… ENAG temmuz ayı enflasyon datalarını açıkladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ENAG kurucusu Prof. Dr. Veysel Ulusoy açıklanan enflasyon oranlarının akabinde Cumhuriyet TV’ye açıklamalarda bulundu. Ulusoy, TÜİK’in açıklayacağı yıl sonu enflasyon oranının yüzde 100’e yanlışsız ilerlediğini tabir etti.

“ENAG TÜM BİLGİLERİNİ ONLİNE ELDE EDER”

ENAG’ın enflasyon bilgilerini hesaplarken TÜİK’ten farklı olarak kullandığı prosedürleri açıklayan Ulusoy, “Enflasyon bilgilerinin oluşturulmasında hem ENAG hem de TÜİK tıpkı matematiksel prosedürlerini kullanırken, sepetin ve husus yüklerinin da benzeri olduğunu vurgulamak isterim. TÜİK data toplama uygulamasını piyasa inerek ve online fiyatlardan sağlarken, ENAG tüm datalarını her gün online olarak elde etmektedir. Bu formül Harvard Üniversitesi bünyesindeki araştırma kümesi tarafından da uygulanmaktadır” dedi.

“ORANLAR DAİMA YÜKSELECEK”

Önümüzdeki aylarda enflasyon oranlarının gelebileceği düzeylere dikkat çeken Ulusoy, “Artık baz tesirinin enflasyon bilgilerini makyajlama müddeti sonuna geldik. Bilhassa dövizdeki artıştan ötürü gerçekleşecek geçiş özelliği ile de önümüzdeki aylarda daima yükselen oranları göreceğiz. TÜİK yıl sonu enflasyonu yüzde 100’e hakikat gidiyor” açıklamasında bulundu.

“TÜRKİYE’NİN İKTİSAT SİYASETİ YOK”

Türkiye’deki iktisat siyasetine ilişkin “Şu an Türkiye’nin bir iktisat siyaseti yoktur, varsa yoksa para (döviz) bulma çabası üzerine kurulmuş bir akıl yönetiyor bizi” değerlendirmesini yapan Ulusoy, “Fiyatlar genel düzeyinin ta başından yanlış sunulmasından kaynaklanan alım gücü azalışı günümüzde yüzde 50’yi aşmıştır” diyerek kelamlarını noktoladı.

ENAG kurucusu Prof Dr. Ulusoy Cumhuriyet TV’ye anlattı: ‘TÜİK yılsonu enflasyonu yüzde 100’e gidiyor’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Akademisyenlerin ve ekonomistlerin bağımsız biçimde oluşturduğu Enflasyon Araştırma Kümesi (ENAG) bilgilerine nazaran, temmuzda aylık enflasyon yüzde 13.18, yıllık enflasyon ise yüzde 122.88 olarak hesaplandı.

2023 yılı, Ocak-Temmuz periyodu enflasyon oranı ise yüzde 69.21 oldu. Böylelikle temmuz ayında aylık enflasyonda çift haneler görüldü.

ENAG, haziran ayında tüketici fiyatlarının aylık bazda yüzde 8.54, yıllık bazda ise yüzde 108.58 oranında arttığını açıklamıştı.

EN FAZLA ARTIŞ ULAŞTIRMADA

TÜİK alt kümeleri gösterge olarak alındığında en az aylık artış yüzde 1.13 ile Giysi ve Ayakkabı en fazla yükseliş ise yüzde 22.08 ile Ulaştırma kaleminde gerçekleşmiştir.

İSTANBUL ENFLASYONU YİNE YÜKSELİŞE GEÇTİ

İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) 1 Ağustosta açıkladığı bilgilere nazaran, İstanbul Ücretliler Geçinme Endeksi temmuz ayında bir evvelki aya nazaran yüzde 9,84 artarak yıllık yüzde 63,7’ye yükseldi.

Endeks 2022 yılı Kasım ayında yüzde 105,55 ile son 25 yılın en yüksek düzeyini gördükten sonra Haziran ayında 12 aylık çerçevede yüzde 55,19’a gerilemişti.

TÜİK DATALARI BEKLENİYOR

Öte yandan, her ayın üçünde enflasyon bilgilerini açıklayan Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), temmuz ayı enflasyon sayılarını bugün saat 10.00’da açıklayacak.

Son Dakika… ENAG temmuz ayı enflasyon datalarını açıkladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ENAGrup Tüketici Fiyat Endeksi (E-TÜFE) Eylül ayında %6,24 arttı. E-TÜFE’nin son 12 aylık artışı %130,13 olarak gerçekleşti. 2023 yılı, Ocak-Eylül dönemi enflasyon oranı ise %95,33 oldu.

ENAGRUP TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (E-TÜFE) VE TÜİK ANA HARCAMA GRUP ENFLASYON ORANLARI

TÜİK alt grupları gösterge olarak alındığında en az aylık artış %1,80 ile Giyim ve Ayakkabı en fazla yükseliş ise %11,05 ile Eğlence ve Kültür kaleminde gerçekleşti.

TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) YILLIK %61,53, AYLIK %4,75 OLDU

TÜİK rakamlarına göre; TÜFE’deki (2003=100) değişim 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre %4,75, bir önceki yılın Aralık ayına göre %49,86, bir önceki yılın aynı ayına göre %61,53 ve on iki aylık ortalamalara göre %55,30 olarak gerçekleşti.

ÖZEL KAPSAMLI TÜFE GÖSTERGESİ (B) YILLIK %67,22, AYLIK %5,06 OLDU

TÜİK rakamlarına göre, işlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE’deki değişim, 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre %5,06, bir önceki yılın Aralık ayına göre %54,66, bir önceki yılın aynı ayına göre %67,22 ve on iki aylık ortalamalara göre %57,75 olarak gerçekleşti.

EN AZ ARTIŞ GÖSTEREN ANA GRUP %2,59 İLE GİYİM VE AYAKKABI OLDU

Ana harcama grupları itibarıyla 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre en az artış gösteren ana grup %2,59 ile giyim ve ayakkabı oldu. Buna karşılık, 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise %30,27 ile eğitim oldu.

AĞUSTOS 2023’TE RAKAMLAR NASILDI?

Ağustos 2023 rakamları açıklandığında ise; TÜİK verilerine göre, enflasyon ağustosta aylık bazda yüzde 9,09 artarken yıllık bazda yüzde 58,94 olmuştu. ENAG verilerine göre ise; ağustos ayında tüketici fiyat endeksi (E-TÜFE), temmuz ayına göre yüzde 8,59 oranında artmış olarak açıklanmış, yıllık enflasyonun ise, ağustosta yüzde 128,05’e yükseldiği bildirilmişti.

Yıllık enflasyon; ENAG: %130,13 TÜİK: %55,30 yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

32 ŞİRKET KULLANIYOR

Türkiye’de faaliyet gösteren 32 yabancı şirketin çalışan artırımları için ENAG’dan 2 yıldır bilgi aldığını belirten Ulusoy, “Yüzde 80’i de bizim sayılarımıza nazaran artırım yapıyor. Hatta hayat sigortası getirilerine dair açılan 7-8 davada hâkimin isteğiyle enflasyon sayılarımızı gönderdik ve bizi baz aldılar” dedi. Arjantin’in 2014-2017 yılları ortasında Memleketler arası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası tarafından kabul gören enflasyon sayılarının olmadığını hatırlatan Ulusoy, “O periyot Arjantin’in resmi enflasyon kurumu palavra oranlar açıklamıştı. Arjantin’in ENAG’ını kuran Alberto Cavallo da çok daha yüksek sayılar hesaplıyordu. Ve milletlerarası davalar açılmıştı resmi istatistik ofisine. Bizde de misal bir duruma yanlışsız gidiyoruz” diye konuştu.

YUNANİSTAN HATIRLATMASI

Prof. Dr. Fatih Özatay ise “ENAG’ın yanı sıra İTO enflasyonunda da TÜİK ile bariz bir ayrışma görüyorsunuz. Bu durumda TÜİK’e karşı bir soru işareti doğuyor” dedi. Özatay şunları söyledi: “Ekonomi idaresinin de açıklanan datalara inanç duyulması için bir çalışma kümesi kurup bu bahse eğilmesi gerekiyor. Örneğin Yunanistan’ın büyük krize girmeden evvel açıkladığı bütçe ve kamu borcu sayılarının makyajlı olduğunu yeni gelen hükümet açıklamıştı. Bu büyük krizi tetikleyen ögelerden birisi olmuştu. Bu bahislere dikkat edilmeli. Bilgilere duyulan kuşkular kredibiliteyi azaltıyor ve prestij eksikliği yaratıyor.”

Resmi datalara karşı inancın azalmasının ekonomik kaos yaratacağını söyleyen TÜİK eski Lideri Birol Aydemir ise şöyle konuştu: “TÜİK şeffaflıktan vazgeçti, enflasyonu nasıl düşürürüm diye düşünüyor. Şirketler de buna karşı kendi tedbirlerini alıyorlar. Olan yurttaşa oluyor.”

E-TÜFE’DE YILLIK ARTIŞ YÜZDE 108.5

TÜİK bayram tatili nedeniyle Haziran 2023 enflasyonunu açıklamayı iki gün erteledi. Buna rağmen ENAG, her zamanki tarihte açıkladığı araştırma sonuçlarında günlük fiyat değişimlerinden elde ettiği Tüketici Fiyat Endeksi’nin (E-TÜFE) Haziran 2023’te aylık yüzde 8.54 arttığını belirtti. ENAG’a nazaran enflasyondaki 12 aylık artış oranı yüzde 108.58, 6 aylık artış ise yüzde 50.53 oldu.

TÜİK yerine ENAG’ın enflasyon dataları yeni kıstas oldu: Şirketler de inanmıyor! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bu haber BBC Türkçe’de birinci olarak 6 Ocak 2022’de yayımlanmıştı

Enflasyon Araştırma Kümesi (ENAG) her ay, kendi hesapladığı enflasyon oranıyla kamuoyunun karşısına çıkıyor. ENAG’ın ve Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı enflasyonı oranlar ortasında büyük bir makas olması dikkat çekiyor.

Örneğin Mayıs ayında yıllık enflasyonu TÜİK 39,59, ENAG ise yüzde 109,01 olarak açıklamıştı.

ENAG son olarak Haziran ayı prestijiyle yıllık enflasyonu yüzde 108,58 olarak açıkladı. TÜİK ise verisini 5 Temmuz Çarşamba günü açıklayacak.

Galatasaray Spor Kulübü, 3 Temmuz’da Kamuoyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yaptığı özel durum açıklamasında sponsorluk muahedesinde enflasyona nazaran artış oranı için TÜİK ve ENAG’ın açıklayacağı oranların ortalamalarının alınacağını duyurdu.

Peki kamuoyunun ismini sık sık duyduğu ve açıkladığı enflasyon oranları TÜİK’inkilerden daha yüksek çıkan ENAG nasıl bir küme, kimlerden oluşuyor ve oranları neden farklı?

Bir doktora tezi projesi olarak doğdu

ENAG, 2016 yılında bir doktora tezi projesi olarak doğmuş.

Grup, Yeditepe Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi’ndeki Finansal İktisat Doktora Programı’nda, danışmanlığını Prof. Dr. Veysel Ulusoy’un yaptığı, doktora öğrencisi Serkan Gençer’in tez projesi ile ortaya çıkmış.

Getty Images

Prof. Dr. Ulusoy projenin başlangıcını şu sözlerle anlatıyor:

“Esinlendiğimiz bir kaynak vardı. Harvard Üniversitesi’nde Prof. Dr. Alberto Cavalla öncülüğündeki bir küme, MIT (Massachusetts Institute of Technology) ile ortak olarak bir çalışma yapıyordu. 2007’den itibaren hem Arjantin’in hem Amerika’nın hem de Avrupa’daki kimi ülkelerin günlük enflasyonlarını internette, web scraping (Veri kazıma) sistemiyle alıyorlardı. Biz de bunun Türkiye’de de yapılacağı fikrine kanaat getirdik.

“Danışman olarak o öneriyi yaptım ve yaklaşık 15 gün çalışarak karar verdik. Sonra devam ettik. 2016 ortalarıydı. Yani ENAG, yaklaşık 5,5 yıllık bir emeğin eseri.”

ENAG bir mühlet Prof. Dr. Veysel Ulusoy ve Serkan Gençer tarafından yönetilmiş sonra ise genişlemeye başlamış.

Prof. Dr. Ulusoy, “Hemen çabucak bütün yük doktora öğrencisinin kendisindeydi. Akabinde diğer öğrenciler bu süreçte yazılım geliştirme tarafında istekli göründüler. Birkaç yıl sonra web scraping (Veri kazıma) idaresini onlara da öğrettik ve onlar da bize katkı verdiler.”

Bu süreçte projeye, Türkiye Ekonomik ve Mali Araştırmalar Vakfı (TEMAR) da dayanak vermiş.

Getty Images

ENAG kimlerden oluşuyor?

ENAG bugün, Prof. Dr. Ulusoy ve Gençer dahil olmak üzere yedi kişilik bir akademisyen ve iktisat uzmanları grubundan oluşuyor.

Grubun bir istişare şurası da bulunuyor.

Bu konseyde eski bürokratlar da yer alıyor.

Örneğin eski Hazine ve Dış Ticaret müsteşarı Tevfik Altınok, eski Maliye Bakanlığı hesap uzmanı Dr. Hasan Yalçın, eski maliye müfettişi Sacit Akdemir, heyetteki isimler ortasında.

‘Hiçbir maddi dayanak almıyoruz’

Prof. Dr. Ulusoy, ENAG’ın maddi olarak kimseden takviye almadığını, ardında hiçbir kümenin olmadığını söylüyor.

“Peki çalışmalar nasıl yürüyor?” sorusuna şu karşılığı veriyor:

“Gruptakilerin birden fazla istekli. Şayet bir finansman gereği duyuyorsak Veysel hocanın maaşının bir kısmı diyelim (Gülüyor). Tertemiz, ardında rastgele bir kuruluş yok.”

Getty Images

‘Hiçbir siyasi yaklaşımımız yok’

Prof. Dr. Ulusoy, maddi olarak kimseden dayanak almadıkları üzere rastgele bir siyasi kümeyle da alakalarının olmadığını savunuyor.

Kamuoyunun bir kısmında haklarında yapılan, siyasi angajmanları olduğu istikametindeki tenkitleri hatırlattığımızdaysa şunları söylüyor:

“Hiçbir siyasi yaklaşımımız, siyasi telaffuzumuz yoktur. Siyasetin temelinden kaynaklanan bir eğilimimiz yahut dataları değiştirme taktiğimiz yoktur. Bütün bilgiler yapay zekâ prosedürüyle bilgisayardan elde edilir, kalite şurası tarafından süzgeçten geçirilir, büyük tartışmalar, büyük tahlillerden sonra ay sonunda, ayın 3’ünde yayınlanmak üzere taslak olarak hazırlanır ve kamuoyuna sunulur. Bu kadar kolay.”

• Enflasyon hesaplaması için ENAG’dan yeni model: ‘Veriyi siyasetten arındırmazsanız fakirlik başlar’

ENAG dataları nasıl topluyor?

Ulusoy, enflasyonu hesaplarken dataları internet üzerinden data kazıma denilen formülle topladıklarını anlatıyor.

Verileri büsbütün web sayfalarından, bilhassa de bütün hane halklarının etkin olarak kullandığı sayfalardan topladıklarını belirtiyor.

“Bu, Harvard ve MIT’de uygulanan prosedürün aynısıdır. Dünyada da birtakım merkez bankları, kendi enflasyon bilgilerini oluşturmak için, kendi bünyelerinde bu usulü kullanırlar” diyor.

Getty Images

ENAG enflasyonu nasıl hesaplıyor?

ENAG olarak saatlik enflasyonu hesaplayacak bir sistemlerinin olduğunu, bunu sonra günlük hesaplayıp aylığa çevirdiklerini, onu da yıllığa çevirdiklerini anlatıyor Ulusoy.

Ayçiçek yağı fiyatındaki değişimi örnek olarak aktarmasını istediğimizde bunu şöyle açıklıyor:

“Bütün elde edilebilir ayçiçek yağı fiyatlarının bilgileri o gün çekiliyor. O gün promosyon varsa da o gün artırım varsa da o gün fiyatı değişmemişse de bütün ayçiçek yağı fiyatları çekiliyor. İstatistikteki büyük sayılar kanunu kapsamında bunun ortalaması alınıyor ve bu ortalamadan yola çıkılarak o günkü ayçiçek yağının enflasyonu hesaplanıyor.

“Hata olmasın diye en az yedi sekiz bilgisayardan, eş vakitli olarak, Türkiye’nin her yerinden bütün fiyatları alıyoruz. Eserlerin ortalama fiyatlarını hesaplıyoruz. Günlük hesapları sonra aylığa çeviriyoruz. Eserlerin ortalama fiyatlarıyla TÜİK’in sayfasındaki tartısını çarpıp, enflasyon sepetine katkısını ölçüyoruz. TÜİK’in 415 unsurluk enflasyon sepetinin birebirini kullanarak enflasyon oranını elde ediyoruz.”

Peki, bu 415 unsurluk sepet konusunda TÜİK’le yaklaşım farkları var mı?

“Bir kez enflasyonun matematiksel, tartı vb. tekniği hiçbir yerde değişmez. Birleşmiş Milletler İstatistik Ofisi’nin COICOP (Kişisel Tüketim Harcamalarının Maksada nazaran Sınıflanması) denilen sistemine nazaran üniteler sınıflandırılmıştır. O sınıflandırma 415 unsur üzerinden olmuştur. Örneğin ayçiçek yağı onlardan bir adedidir, domates bir diğeridir vb.” dedikten sonra TÜİK ile fiyat toplama formülünde farklılıkları olduğunu söylüyor Ulusoy:

“TÜİK sokaktaki marketten yahut belirlediği marketlerden fiyatları alıp ona nazaran aylık enflasyonu hesaplıyor. Bu sokağa inme, markete inme bildiğim kadarıyla ayın başında, ortasında ve sonuna hakikat olmak üzere ayda birkaç kere tekrarlanıyor. Ve yeniden bildiğim kadarıyla TÜİK 550 bin tane günlük bilgi alıyor. Bu bilgileri o COICOP’taki 415 unsur sınıflandırmasına nazaran enflasyon sepetine koyup, yükleriyle çarpıp enflasyon pahasını elde ediyor.”

ENAG’ın ise dataları günlük olarak ve web siteleri üzerinden topladığını belirtiyor.

Ulusoy, data kazıma prosedürüyle her ay milyonlarca bilgi çektiklerini belirtiyor:

“Bir saatte bütün Türkiye’nin bilgilerini alabiliyoruz. Günlük yaklaşık 255 bin datayı bir saatte alabiliyoruz. TÜİK’in aylık 550 bin fiyat verisine rağmen 7,5 milyondan fazla fiyat verisini elde ediyoruz. Bu da bizi büyük sayılar kanununun o hoş sonuçlarına götürüyor.”

Getty Images

TÜİK ile bilgiler neden çok farklı?

“Değildir muhakkak” diyor ENAG yöneticisi ve şu yorumu yapıyor:

“İki tane enflasyon oranı açıklanıyorsa ve bir enflasyon oranı halkın hisleriyle, hissettikleriyle, endüstricinin bilgileriyle, raflardaki fiyatlarla uyuşup başkası uyuşmuyorsa, ortadaki farkı uyuşmayan ünitenin açıklaması gerekiyor.”

Prof. Dr. Ulusoy, “devletlerin genelde makûs datalarda cimri davrandığı” yorumunu da yaptıktan sonra devam ediyor:

“Örneğin büyük bir sarsıntı olduğunda meyyit ve yaralı sayısı devlette cimriliğe neden olur. Enflasyonda da cimriliğe neden olur zira makus bir datadır enflasyon. Devlet her vakit pres yapar.

“Ama ENAG olarak değil de şahsî görüşüm olarak şunu söyleyebilirim; Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki son 40-50 yılda, halkın hissettiği enflasyonla devletin verisi ortasındaki fark hiç bu kadar fazla olmamıştı. TÜİK’in ÜFE’si (Üretici Fiyat Endeksi) ile TÜFE’si (Tüketici Fiyat Endeksi) ortasındaki fark da hiç bu kadar fazla olmamıştı.”

Enflasyon: ENAG nasıl çalışıyor, sonuçları TÜİK’ten neden farklı? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Akademisyenlerin ve ekonomistlerin bağımsız biçimde oluşturduğu Enflasyon Araştırma Kümesi (ENAG) haziran ayı enflasyon bilgilerine ait iki farklı sayı açıkladı. 

ENAGrup Tüketici Fiyat Endeksi (E-TÜFE) Haziran ayında %8.54 arttı. E-TÜFE’nin son 12 aylık artışı %108.58 olarak gerçekleşti. Ocak-Haziran periyodu enflasyon oranı ise %50.53 oldu.

TÜİK DATALARINI 5 HAZİRAN’DA AÇIKLAYACAK

Öte yandan, her ayın üçünde enflasyon datalarını açıklayan Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), haziran ayı enflasyon sayılarını 5 Temmuz’da açıklayacağını duyurdu.

Son Dakika… ENAG haziran ayı enflasyon datalarını açıkladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.