Buna göre, TCMB toplam rezervleri, 198,4 milyar dolar olan tarihi zirvesine yaklaştı.

Aynı dönemde brüt döviz rezervlerinde de belirgin bir artış kaydedildi. Brüt döviz rezervleri haftalık bazda 4,8 milyar dolar yükselerek 71,6 milyar dolara ulaştı. Önceki hafta bu kalem 66,8 milyar dolar seviyesinde bulunuyordu.

Altın rezervleri de artışını sürdürerek 114,5 milyar dolardan 116,7 milyar dolara yükseldi. Net uluslararası rezervler ise 76,9 milyar dolardan 82,9 milyar dolara çıktı. Swap hariç net rezervlerde de artış görülürken, bu kalem 62,6 milyar dolardan 70,1 milyar dolara yükseldi.

Merkez Bankası rezervleri tarihi zirvenin eşiğinde yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Trump’ın konuşması Cumhuriyetçiler tarafından sık sık ayakta alkışlanırken, Demokratlar ise yerlerinde oturarak Trump’a sessizce tepkilerini gösterdi. “Amerika geri döndü. Amerikan rüyası durdurulamaz ve ülkemiz bir geri dönüşün eşiğinde.” diyen Trump, birçok ABD yönetiminden daha fazla işi 43 günde başardıklarını savundu.

“Modern tarihte ilk kez, Amerikalıların çoğu ülkemizin yanlış yönden ziyade doğru yöne gittiğine inanıyor.” ifadelerini kullanan Trump, ekonomiden sınır güvenliğine birçok alanda imza attığı başkanlık kararnamelerinden tek tek bahsetti.

Trump, şunları kaydetti:

“İlk görev günümde güney sınırımızda ulusal acil durum ilan ettim ve ABD ordusunu ülkemizin işgaline karşı koymak üzere görevlendirdim. Sonuç olarak, geçen ay yasa dışı sınır geçişleri en düşük seviyeye indi. Adaletsiz Paris İklim Anlaşmasından çekildim. Yozlaşmış Dünya Sağlık Örgütünden çekildim. Amerikan karşıtı BM İnsan Hakları Konseyi’nden de çekildim.”

Ayrıca Trump, kadın ve erkek olmak üzere sadece iki cinsiyetin bulunduğunu resmen kabul eden başkanlık kararnamesine de imza attığını vurguladı.

Zelenskiy’den mektup 

Trump, Kongre ortak oturumunda Amerikan halkına hitap ederken, konuşmasının dış politika bölümünde Rusya-Ukrayna Savaşı’na değindi.

Trump, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın artık sona ermesi gerektiğini ve bu savaşın bitmesini çok istediğini vurgulayarak, iki tarafla da görüşmelerin sürdüğünü söyledi.

Bugün Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy‘den bir mektup aldığını açıklayan Trump, şunları kaydetti:

“Mektupta şu ifadeler yer alıyor: Ukrayna kalıcı barış için en kısa zamanda müzakere masasına oturmaya hazırdır. Hiç kimse barışı Ukraynalılardan daha fazla isteyemez. Ben ve ekibim kalıcı bir barış için Başkan Trump’ın güçlü liderliği altında çalışmaya hazırız.”

Zelenskiy’nin mektubunu okumaya devam eden Trump, Ukrayna’nın nadir toprak elementleri anlaşmasını imzalamaya hazır olduğunu, “Madenler ve güvenlikle ilgili anlaşmaya gelince, Ukrayna sizin için uygun olan herhangi bir zamanda bu anlaşmayı imzalamaya hazırdır.” sözleriyle duyurdu.

Mektup için Zelenskiy’ye teşekkür eden Trump, eş zamanlı olarak Rusya ile de görüşmelerin sürdüğünü ve barış anlaşması için masaya oturmaya Rusların da hazır olduğunu düşündüğünü dile getirdi.

ABD Başkanı Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, geçen cuma günü Oval Ofis’teki görüşmede kameralar önünde tartışmış, daha sonra yapılacağı duyurulan ortak basın toplantısı iptal edilmişti. Zelenskiy, Beyaz Saray’dan tek başına ayrılmış ve nadir toprak elementleri anlaşması da imzalanmamıştı.

Trump, Zelenskiy’nin “Amerikan halkına saygısızlık ettiğini” savunmuş, Zelenskiy ise özür dileyecek yanlış bir şey yapmadığını söylemişti.

Grönland’ı bir şekilde alacağız

Öte yandan Trump, daha önceki sözlerine atıfta bulunarak, Grönland’ın Amerikan ulusal çıkarları için çok önemli olduğunu ve burayı almak istediklerini yineledi.

“Bu akşam Grönland halkına da bir mesajım var. Kendi geleceğinizi belirleme hakkınızı kuvvetle destekliyoruz ve eğer isterseniz, sizi Amerika Birleşik Devletleri’ne bekliyoruz. Grönland’a ulusal güvenlik ve hatta uluslararası güvenlik için ihtiyacımız var. Sanırım öyle ya da böyle bunu elde edeceğiz. Bunu elde edip sizi güvende tutacağız. Sizi zengin edeceğiz ve birlikte Grönland’ı daha önce mümkün olduğunu düşünmediğiniz yerlere taşıyacağız.” ifadelerini kullanan Trump, bu bölgenin kendileri için çok önemli olduğunu vurguladı.

Panama Kanalı’nı geri alacağız

Bir kez daha “Panama Kanalı’nı geri alacağız.” diyen Trump, bu yönde somut adımlar atmaya başladıklarını söyledi.

Panama Kanalı’nı Amerikalıların yaptığını ve daha sonra Panama’ya verdiklerini anlatan Trump, kanalın kontrolünün daha sonra Çin’e geçtiğini savunarak, bunu kabul etmeyeceklerini kaydetti.

Altın kubbe füze savunma kalkanı

Trump, İsrail’dekine benzer bir füze savunma kalkanına ihtiyaçları olduğunu belirterek, “Kongre’den, ülkemizi korumak için tamamı ABD’de üretilen son teknoloji ürünü altın kubbe füze savunma kalkanını finanse etmesini istiyorum.” dedi.

ABD Başkanı, 3,5 yıl önce Afganistan’dan çekilme sürecinde Amerikan askerlerini hedef alan ve DEAŞ üyelerinin yaptığı belirtilen bir saldırının failinin de yakalandığını ve ABD’ye getirildiğini duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump, 2. başkanlık döneminin ilk Kongre ortak oturumunda, sınır güvenliğinden ekonomiye, federal yönetimi düzenlemeden dış politikaya kadar birçok alanda attıkları adımlarla “Amerikan rüyasını” yeniden hayata geçirmeye kararlı olduklarını söyledi.

ABD Başkanı Trump, 1 saat 38 dakika süresiyle Kongre tarihinin en uzun başkanlık konuşmasını yaptığı ortak oturumda 2. başkanlık döneminin başladığı 20 Ocak’tan bu yana yaptığı faaliyetleri Amerikan halkına anlattı.

Konuşmasının başında kendisini protesto ederek konuşmasını bölen Demokrat vekil Al Green’in salondan çıkarılması ise gecenin öne çıkan olayı oldu.

Trump’ın konuşması Cumhuriyetçiler tarafından sık sık ayakta alkışlanırken, Demokratlar ise yerlerinde oturarak Trump’a sessizce tepkilerini gösterdi.

“Amerika geri döndü. Amerikan rüyası durdurulamaz ve ülkemiz bir geri dönüşün eşiğinde.” diyen Trump, birçok ABD yönetiminden daha fazla işi 43 günde başardıklarını savundu.

“Modern tarihte ilk kez, Amerikalıların çoğu ülkemizin yanlış yönden ziyade doğru yöne gittiğine inanıyor.” ifadelerini kullanan Trump, ekonomiden sınır güvenliğine birçok alanda imza attığı başkanlık kararnamelerinden tek tek bahsetti.

Trump, şunları kaydetti:

“İlk görev günümde güney sınırımızda ulusal acil durum ilan ettim ve ABD ordusunu ülkemizin işgaline karşı koymak üzere görevlendirdim. Sonuç olarak, geçen ay yasa dışı sınır geçişleri en düşük seviyeye indi. Adaletsiz Paris İklim Anlaşmasından çekildim. Yozlaşmış Dünya Sağlık Örgütünden çekildim. Amerikan karşıtı BM İnsan Hakları Konseyi’nden de çekildim.”

Ayrıca Trump, kadın ve erkek olmak üzere sadece iki cinsiyetin bulunduğunu resmen kabul eden başkanlık kararnamesine de imza attığını vurguladı.

Cinsiyet değiştiren bireylerin kadın sporlarına katılmalarını engellediklerini kaydeden Trump, devlet okullarında cinsiyet değişimi ideolojinin aşılanmasının tamamen önüne geçeceklerini vurguladı.

“Altın Kart” adını verdiği uygulamadan da bahseden Trump, “5 milyon dolar karşılığında satışa sunulacak olan bu kartla, dünyanın dört bir yanından en başarılı istihdam yaratan insanların ABD vatandaşlığına giden yolu satın almalarını sağlayacağız.” değerlendirmesini yaptı.

“Son yönetimden ekonomik bir felaket ve enflasyon kabusu devraldık”

Konuşmasında ekonomiye ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Trump, en önemli önceliklerinden birinin ekonomiyi kurtarmak olduğunu söyledi.

Trump, önceki yönetimden ekonomik bir felaket ve enflasyon kabusunu devraldıklarını belirterek, “Başkan olarak, bu zararı tersine çevirmek ve Amerika’yı yeniden uygun fiyatlı hale getirmek için her gün mücadele ediyorum.” dedi.

ABD’de artan yumurta fiyatları için eski ABD Başkanı Joe Biden’ı suçlayan Trump, yumurta fiyatlarını düşürmek için çalıştıklarını kaydetti.

Trump, enflasyonu yenmek için verdikleri mücadelenin ana odağından birinin enerji maliyetlerini düşürmek olduğuna işaret ederek, bu nedenle göreve geldiği ilk gün Ulusal Enerji Acil Durumu ilan ettiğini hatırlattı.

“Kritik mineraller ve nadir toprak elementlerinin üretimini artırmak için tarihi bir adım atacağım”

Yönetiminin Alaska’da Japonya, Güney Kore ve diğer ülkelerin trilyonlarca dolarlık yatırımla ABD’nin ortağı olmak istedikleri, dünyanın en büyükleri arasında yer alan devasa bir doğal gaz bor hattı üzerinde çalıştığını bildiren Trump, “Ayrıca bu hafta içinde ABD’de kritik minerallerin ve nadir toprak elementlerinin üretimini önemli ölçüde arttırmak üzere tarihi bir adım atacağım.” diye konuştu.

Trump, enflasyonla mücadele için sadece enerji maliyetini düşürmekle kalmayacaklarını, aynı zamanda vergi mükelleflerinin paralarının israf edilmesine de son vereceklerini vurgulayarak, bu amaçla Hükümet Verimliliği Departmanını kurduğunu, yüz milyarlarca dolarlık yolsuzluk bulduklarını ve bu paranın çoğunu geri aldıklarını anlattı.

ABD Başkanı Trump, “Bulabildiğimiz tüm sahtekarlık, israf ve hırsızlıkları ortadan kaldırarak enflasyonu yenecek, mortgage (konut kredisi) oranlarını düşürecek, araba ödemelerini ve market fiyatlarını azaltacak, yaşlılarımızı koruyacak ve Amerikalı ailelerin cebine daha fazla para koyacağız.” ifadelerini kullandı.

Kongre’ye vergi indirimlerini geçirme çağrısında bulundu

Kongre’ye vergi indirimlerini hayata geçirme çağrısında bulunan Trump, tüm gelir vergilerinde kalıcı indirimler istediklerini, bahşişlerden, fazla mesailerden ve sosyal güvenlik ödemelerinden vergi alınmaması gerektiğini belirtti.

Trump, vergi indirimlerinin bir parçası olarak, yerli üretim ve tüm imalat üzerindeki vergileri düşürmek istediklerini dile getirdi.

Tarifelerin “biraz rahatsızlığa” neden olacağını söyledi

Konuşmasında gümrük vergilerine de değinen Trump, 2 Nisan’da karşılıklı tariflerin devreye gireceğini yineledi.

Trump, “Bize ne tarife uygularlarsa, biz de onlara tarife uygulayacağız. Bizden ne vergi alırlarsa, biz de onlardan vergi alacağız. Eğer bizi kendi pazarlarından uzak tutmak için parasal olmayan tarifeler uygularlarsa, biz de onları kendi pazarlarımızdan uzak tutmak için parasal olmayan engeller uygulayacağız.” değerlendirmesinde bulundu.

Tarifelerin 2 Nisan’dan itibaren ABD’ye gelen tarım ürünlerine de uygulanacağını aktaran Trump, “Biraz alışma dönemi olabilir.” dedi.

Trump, tarifelerin Amerika’yı yeniden zenginleştirmek ve büyük yapmakla ilgili olduğunu vurgulayarak, “Biraz rahatsızlık olacak ama bununla bir sorunumuz yok. Çok fazla olmayacak.” ifadelerini kullandı.

Eski ABD Başkanı Biden döneminde yerli yarı iletken üretiminin artırılması amacıyla hayata geçirilen CHIPS Yasası’nı “korkunç bir şey” olarak nitelendiren Trump, “Yüz milyarlarca dolar veriyoruz ve bunun hiçbir anlamı yok. Paramızı alıyorlar ve harcamıyorlar.” şeklinde konuştu.

Trump, söz konusu yasadan ABD’nin kurtulması gerektiğini savundu.

Trump halka seslendi: Ülkemiz bir geri dönüşün eşiğinde yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Geçtiğimiz yıl, ABD’nin dış siyasetinin önde gelen yayınlarından Foreign Policy’de “Batı, Afrika’yı nasıl kaybetti?” başlıklı bir yazı yayınlandı. Yazıda Batılıların sömürge geçmişinin üzerine koyamadığını, Rusların ve Çinlilerin altyapı yatırımları ve güvenlik garantileri sağlayarak kıtayı ele geçirdiği anlatılıyordu. Foreign Policy’e nazaran Afrika’ya “parmak sallamak” tahlil getirmeyecekti. 

Çin’in “Bir Nesil Bir Yol” projesinin deniz ayağı Afrika kıyılarına da ulaştı. Afrika boynuzu olarak da bilinen Doğu Afrika ülkeleri yapılan altyapı yatırımlarıyla Çin nüfuzu altına girdi. Bu değişimin birinci ayak seslerini Etiyopya’da çıkan iç savaşta gördük. Batı dayanaklı Tigray Kurtuluş Ordusu (TPLF) Çin ve Rusya’nın takviyesini alan Etiyopya hükümetiyle kanlı bir savaşa girdi. Çatışmalar lakin geçtiğimiz sene Etiyopya lehine sonlandı. 

BATI AFRİKA’DA DARBE FURYASI

Son yıllarda Batı Afrika da tıpkı Doğu’daki üzere birçok darbe ve iç karışıklığa sahne oldu. Bilhassa kıtanın 8 darbeyle en fazla darbe yaşamış ülkesi olan Burkina Faso periyodun en çok zorluk yaşayan ülkesiydi. Burkina Faso’da neredeyse 6 ayda bir darbe olmuştu. Ocak 2022’de ordunun idareye el koymasından sırf 8 ay sonra tekrar darbe olmuş ve ülkenin başına 36 yaşındaki Yüzbaşı İbrahim Traore geçmişti. Traore’nin başa geçişi Burkina Faso tarihindeki birçok darbeden sadece biri olarak görülüyordu ancak o denli olmadı. Yüzbaşı Traore, Fransız askerlerine ülkeyi terk etmeleri için bir ay verdi.

Geçtiğimiz ay Rusya’da ortalığı birbirine katan Wagnerlerin önderi Yevgeny Prigojin, Yüzbaşı Traore için bir “kahraman” tabirini kullandı. Ne olmuştu da Ruslar, bu Batı Afrika ülkesinin politik figürleriyle ilgili konuşma gereği duymuştu?

Burkina Faso, Rusların ilgilendikleri tek ülke değil. Geçtiğimiz yıllarda ismi darbelerle anılan Mali, Çad ve Nijer de Wagnerlerin en etkin olduğu ülkeler olarak biliniyor. İşte son darbenin yaşandığı Nijer’de de Burkina Faso’ya benzeri bir durum var. 

Yönetimi ele alan kumandan Omar Tchiani, ülkede 2019’dan beri etkin olan ABD üssündeki askerlerin dışarı çıkmasını yasakladı. Bir SİHA üssü olarak da kullanılan bu ABD üssü, hava alanının kapatılmasıyla büsbütün etkisiz hale geldi. 

NEDEN BATI AFRİKA?

Hem Wagner önderi Prigojin’e hem de bahisle ilgili yorum yapan başka Rus analistlere nazaran darbeler furyasının sebebi Fransa ve ABD’nin bölgedeki “yeni sömürgeci” davranışları. Uranyum yataklarıyla gündeme gelen Nijer’de faal Fransız şirketlerinin Nijer halkının yaşadığı yoksulluktan direkt sorumlu olduğu tez ediliyor. Burkina Faso’nun yeni önderi Yüzbaşı Traore de buna vurgu yapmıştı. Traore, “Afrika, dünyanın en varlıklı kıtası… Pekala biz neden bu kadar fakiriz?” dedi. 

Batılılar ise tüm bunların, Rusya’nın Afrika’da yer edinebilmesi için yürürlüğe sokulmuş bir plan olduğunu söylüyor. Onlara nazaran Çin, altyapı yatırımı ismi altında Afrika’yı borç tuzağına çekerken Rusya da Wagnerler aracılığıyla koltuğu sallantıdaki önderlere muhafaza sağlıyor ve karşılığında ülkedeki yer altı kaynaklarını Prigojin üzere oligarkların güç şirketlerine açıyor. Batı medyasında Afrika’da el ele giden “borç ve Wagner” tuzağıyla ilgili çokça makale yazıldı. Hatta Vladimir Putin, St. Peterburg’da Afrika başkanlarıyla yaptığı toplantıda kıtanın toplam 23 milyar dolarlık borcunu sildiğini açıkladı. “Bizim kimseye tuzak kurduğumuz yok” mesajı vermeye çalıştı. 

Ancak Rusya’nın, “Batı Afrika’yı hala uranyum için yağmalıyor” savı da tartışmalı. Nijer, dünyadaki uranyum madeninin sadece yüzde 4’üne sahip. Uranyum pazarının global bedeliyse 2022 yılında 2.7 milyar doları buldu. Yani batılılara nazaran Nijer’deki Uranyum yataklarının “yağmalanmasının” kar odaklı bir mantığı yok. 

Tabii Uranyum bu topraklardaki tek kaynak değil, birçok Afrikalının gözünde de fakir olmalarının sebebi Fransızlar olarak görülüyor.

KİM KİME KARŞI?

Nijer darbesiyle Batı Afrika’daki iştirakler yavaştan ortaya çıktı. Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) Fransa ve ABD’den yana hal aldı. ECOWAS ülkelerinin başını çeken Nijerya, Nijer’e karşı yapılabilecek muhtemel bir askeri müdahalenin işaretini verdi.

Bölgedeki en üçlü orduya sahip Nijerya’ya Benin, Gana, Togo ve Senegal takviye veriyor. ECOWAS’ı müdahale etmesi durumunda karşılık vermekle tehdit eden ve Nijer’i savunacağını açıklayan ülkeler ise Mali, Burkina Faso, Cezayir ve Gine’ydi. 

Dahası, sokakta Rus bayrakları ve “Yaşasın Rusya” sloganlarıyla yürüyen Nijerlilere takviye için Kasım Süleymani’nin vefatından sonra İran’ın Kudüs gücü birliklerinin başına geçen İsmael Gani’nin uçağı Libya’dan Nijer’e ulaştı. Kudüs gücü, gayri nizami savaş metotları kullanan ve İran’ın nüfuzunu Ortadoğu ve Afrika’da yaymaya çalışan bir askeri yapıdır. 

FRANSA’NIN HAYALLERİ

Uzun vakit ağızlara pelesenk olan “NATO’nun beyin mevti gerçekleşti” cümlesinin mimarı Emmanuel Macron’un, ABD dışında sürdürmek istediği bir kadro emperyalist hayalleri olduğu biliniyor. Batı Afrika’da tutunması giderek zorlaşan Fransa, halihazırda kıtadaki varlığını sürdürmek istiyor. Tekrar de askeri müdahale Batı’da çok dayanak gören bir fikir değil. Mümkün bir müdahalede Batılıların istihbarat yardımı ve hava dayanağıyla hudutlu kalması gerektiğini düşünüyorlar. Ukrayna ve tahminen de ileride Tayvan için hazırlık yapan ABD’nin Afrika’da bu türlü bir çatışmayla kaybedecek vakti yok. 

Nijerya, “askeri müdahale son seçenek” dese de geçtiğimiz günlerde tansiyon süratli bir halde tırmandı. Şayet geri adım atılmazsa Batı Afrika’da bir çok ülkenin dahil olabileceği bir karmaşanın fitili ateşlenebilir.

Afrika savaşın eşiğinde! Doğu’yla Batı’nın yeni cephesi… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Geçtiğimiz yıl, ABD’nin dış siyasetinin önde gelen yayınlarından Foreign Policy’de “Batı, Afrika’yı nasıl kaybetti?” başlıklı bir yazı yayınlandı. Yazıda Batılıların sömürge geçmişinin üzerine koyamadığını, Rusların ve Çinlilerin altyapı yatırımları ve güvenlik garantileri sağlayarak kıtayı ele geçirdiği anlatılıyordu. Foreign Policy’e nazaran Afrika’ya “parmak sallamak” tahlil getirmeyecekti. 

Çin’in “Bir Nesil Bir Yol” projesinin deniz ayağı Afrika kıyılarına da ulaştı. Afrika boynuzu olarak da bilinen Doğu Afrika ülkeleri yapılan altyapı yatırımlarıyla Çin nüfuzu altına girdi. Bu değişimin birinci ayak seslerini Etiyopya’da çıkan iç savaşta gördük. Batı dayanaklı Tigray Kurtuluş Ordusu (TPLF) Çin ve Rusya’nın takviyesini alan Etiyopya hükümetiyle kanlı bir savaşa girdi. Çatışmalar lakin geçtiğimiz sene Etiyopya lehine sonlandı. 

BATI AFRİKA’DA DARBE FURYASI

Son yıllarda Batı Afrika da tıpkı Doğu’daki üzere birçok darbe ve iç karışıklığa sahne oldu. Bilhassa kıtanın 8 darbeyle en fazla darbe yaşamış ülkesi olan Burkina Faso devrin en çok zorluk yaşayan ülkesiydi. Burkina Faso’da neredeyse 6 ayda bir darbe olmuştu. Ocak 2022’de ordunun idareye el koymasından sırf 8 ay sonra tekrar darbe olmuş ve ülkenin başına 36 yaşındaki Yüzbaşı İbrahim Traore geçmişti. Traore’nin başa geçişi Burkina Faso tarihindeki birçok darbeden sırf biri olarak görülüyordu lakin o denli olmadı. Yüzbaşı Traore, Fransız askerlerine ülkeyi terk etmeleri için bir ay verdi.

Geçtiğimiz ay Rusya’da ortalığı birbirine katan Wagnerlerin önderi Yevgeny Prigojin, Yüzbaşı Traore için bir “kahraman” sözünü kullandı. Ne olmuştu da Ruslar, bu Batı Afrika ülkesinin politik figürleriyle ilgili konuşma gereği duymuştu?

Burkina Faso, Rusların ilgilendikleri tek ülke değil. Geçtiğimiz yıllarda ismi darbelerle anılan Mali, Çad ve Nijer de Wagnerlerin en etkin olduğu ülkeler olarak biliniyor. İşte son darbenin yaşandığı Nijer’de de Burkina Faso’ya emsal bir durum var. 

Yönetimi ele alan kumandan Omar Tchiani, ülkede 2019’dan beri etkin olan ABD üssündeki askerlerin dışarı çıkmasını yasakladı. Bir SİHA üssü olarak da kullanılan bu ABD üssü, hava alanının kapatılmasıyla büsbütün etkisiz hale geldi. 

NEDEN BATI AFRİKA?

Hem Wagner önderi Prigojin’e hem de hususla ilgili yorum yapan öbür Rus analistlere nazaran darbeler furyasının sebebi Fransa ve ABD’nin bölgedeki “yeni sömürgeci” davranışları. Uranyum yataklarıyla gündeme gelen Nijer’de etkin Fransız şirketlerinin Nijer halkının yaşadığı yoksulluktan direkt sorumlu olduğu argüman ediliyor. Burkina Faso’nun yeni başkanı Yüzbaşı Traore de buna vurgu yapmıştı. Traore, “Afrika, dünyanın en varlıklı kıtası… Pekala biz neden bu kadar fakiriz?” dedi. 

Batılılar ise tüm bunların, Rusya’nın Afrika’da yer edinebilmesi için yürürlüğe sokulmuş bir plan olduğunu söylüyor. Onlara nazaran Çin, altyapı yatırımı ismi altında Afrika’yı borç tuzağına çekerken Rusya da Wagnerler aracılığıyla koltuğu sallantıdaki önderlere muhafaza sağlıyor ve karşılığında ülkedeki yer altı kaynaklarını Prigojin üzere oligarkların güç şirketlerine açıyor. Batı medyasında Afrika’da el ele giden “borç ve Wagner” tuzağıyla ilgili çokça makale yazıldı. Hatta Vladimir Putin, St. Peterburg’da Afrika başkanlarıyla yaptığı toplantıda kıtanın toplam 23 milyar dolarlık borcunu sildiğini açıkladı. “Bizim kimseye tuzak kurduğumuz yok” mesajı vermeye çalıştı. 

Ancak Rusya’nın, “Batı Afrika’yı hala uranyum için yağmalıyor” argümanı da tartışmalı. Nijer, dünyadaki uranyum madeninin sırf yüzde 4’üne sahip. Uranyum pazarının global bedeliyse 2022 yılında 2.7 milyar doları buldu. Yani batılılara nazaran Nijer’deki Uranyum yataklarının “yağmalanmasının” kar odaklı bir mantığı yok. 

Tabii Uranyum bu topraklardaki tek kaynak değil, birçok Afrikalının gözünde de fakir olmalarının sebebi Fransızlar olarak görülüyor.

KİM KİME KARŞI?

Nijer darbesiyle Batı Afrika’daki paydaşlıklar yavaştan ortaya çıktı. Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) Fransa ve ABD’den yana hal aldı. ECOWAS ülkelerinin başını çeken Nijerya, Nijer’e karşı yapılabilecek mümkün bir askeri müdahalenin işaretini verdi.

Bölgedeki en üçlü orduya sahip Nijerya’ya Benin, Gana, Togo ve Senegal dayanak veriyor. ECOWAS’ı müdahale etmesi durumunda karşılık vermekle tehdit eden ve Nijer’i savunacağını açıklayan ülkeler ise Mali, Burkina Faso, Cezayir ve Gine’ydi. 

Dahası, sokakta Rus bayrakları ve “Yaşasın Rusya” sloganlarıyla yürüyen Nijerlilere takviye için Kasım Süleymani’nin vefatından sonra İran’ın Kudüs gücü birliklerinin başına geçen İsmael Gani’nin uçağı Libya’dan Nijer’e ulaştı. Kudüs gücü, gayri nizami savaş metotları kullanan ve İran’ın nüfuzunu Ortadoğu ve Afrika’da yaymaya çalışan bir askeri yapıdır. 

FRANSA’NIN HAYALLERİ

Uzun vakit ağızlara pelesenk olan “NATO’nun beyin mevti gerçekleşti” cümlesinin mimarı Emmanuel Macron’un, ABD dışında sürdürmek istediği bir ekip emperyalist hayalleri olduğu biliniyor. Batı Afrika’da tutunması giderek zorlaşan Fransa, halihazırda kıtadaki varlığını sürdürmek istiyor. Yeniden de askeri müdahale Batı’da çok takviye gören bir fikir değil. Mümkün bir müdahalede Batılıların istihbarat yardımı ve hava dayanağıyla hudutlu kalması gerektiğini düşünüyorlar. Ukrayna ve tahminen de ileride Tayvan için hazırlık yapan ABD’nin Afrika’da bu türlü bir çatışmayla kaybedecek vakti yok. 

Nijerya, “askeri müdahale son seçenek” dese de geçtiğimiz günlerde tansiyon süratli bir biçimde tırmandı. Şayet geri adım atılmazsa Batı Afrika’da bir çok ülkenin dahil olabileceği bir karmaşanın fitili ateşlenebilir.

Afrika savaşın eşiğinde! Doğu’yla Batı’nın yeni cephesi… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İsrail’de Yüksek Mahkeme’nin yürütme üzerindeki kontrolünü kaldıracak yasaya karşı ocaktan bu yana devam eden protesto şovlarına verdiği dayanakla bilinen Olmert, “Bu daha evvel hiç olmadığı kadar önemli bir tehdit. İç savaşa yanlışsız gidiyoruz” dedi.

Ülkenin istikrarı ve hükümetin idare marifetini kaybetme ihtimallerine karşın “sivil itaatsizlik” sözünü kullanan Olmert, “Hükümet, İsrail demokrasisinin temellerini tehdit etmeye karar verdi ve bu bizim ne kabul ne de tahammül edebileceğimiz bir şey” diye konuştu.

TARTIŞMALI YARGI DÜZENLEMESİ

İsrail Adalet Bakanı Yariv Levin’in 5 Ocak’ta duyurduğu “yargı reformu” Yüksek Mahkeme’nin yetkilerini sonlandırma ve iktidarın yargı atamalarında kelam sahibi olması üzere çeşitli yasa tasarılarını içeriyor.

Başbakan Netanyahu, 27 Mart’ta, ülke çapında giderek artan kitlesel protestolara ve grevlere neden olan yargı düzenlemesini ertelediğini açıklamış fakat 2023-2024 bütçesinin mayıs sonunda Meclisten geçmesinin akabinde yargı düzenlemesini tekrar gündeme getireceklerini duyurmuştu.

Hükümet, muhalefetle müzakerelerin tıkanmasının akabinde yakın vakitte yargı düzenlemesi için yine düğmeye basmıştı.

Tartışmalı yargı düzenlemesi kapsamında Yüksek Mahkeme’nin hükümet üzerindeki kontrolünü kaldıracak yasa tasarısı, siyasi ve toplumsal muhalefetin tüm reaksiyonlarına karşın bugün Mecliste kabul edilmişti.

İsrail’de 10 binden fazla yedek asker, hükümetin yargı düzenlemesini protesto için istekli ordu misyonunu bırakacaklarını açıklamıştı.

İsrail’de siyaset, ordu, güvenlik, iktisat ve yargıda üst seviye vazifelerde bulunmuş isimler, hükümetin yargı düzenlemesine karşı olduklarını açıklamıştı.

İsrail’de Netanyahu hükümetinin yargı düzenlemesi aykırısı protestolar, 7 aydır devam ediyor.

Eski İsrail Başbakanı Olmert: Ülke, iç savaşın eşiğinde yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Nael’i öldüren polis memuru, olayın çabucak akabinde kasıtlı cinayet suçlamasıyla gözaltına alındı. Nael’in ailesinin avukatı Yassine Bouzrou, polisin genci “soğukkanlılıkla” öldürdüğünü tabir etti. Nael’in annesi ise “bebeğimi benden aldılar” biçiminde açıklamada bulundu.

Cinayet soruşturmasını yürüten Nanterre savcısı Pascal Prache, Perşembe günü Fransız savcıların, polis memurunun silahını yasal olarak kullanmadığını tespit etmesinin akabinde polis memuruna karşı taammüden adam öldürme ön suçlamalarında bulunduğunu belirtti. Prache, gencin vurulduğu sırada kullandığı araçta rastgele bir silah taşımadığını da ekledi.

Soruşturma kapsamında tabir veren polis memuru, başlangıçta gencin otomobilini direkt üzerlerine sürdüğünü tez etti. Lakin toplumsal medyada yayınlanan bir görüntüde, iki polis memurunun aracı durdurmaya çalıştığı, birinin silahını gence doğrulttuğu ve uzaklaşmaya çalışırken yakın uzaklıktan ateş ettiği görüldü.

*Cinayet anına dair görüntü

ŞİDDET SEVİYESİ 2005’DEN BERİ EN YÜKSEK SEVİYESİNDE

Cezayir kökenli 17 yaşındaki Nael’in polis tarafından öldürülmesinin akabinde Fransa genelinde ayaklanmalar patlak verdi. BFMTV’de yer alan bir habere nazaran, yetkililer, bu isyanların şiddet düzeyinin 2005’te Paris’te kimlik denetimi yapan polisten kaçarken saklandığı tansiyon trafosuna sığınıp elektrik çarpması sonucu hayatını kaybeden 17 yaşındaki Zyed Benna ile 15 yaşındaki Bouna Traoré’nin mevti akabinde başlayan ayaklanmalardan daha yüksek olduğunu düşünüyor. Ayrıyeten polis memurlarının sözlerine nazaran, kimi polis karakollarının göstericilerle çatışmak için kâfi cephaneleri kalmamış durumda.

Fransa’nın personel sınıfı banliyölerinden gelen protestocular, polisle ağır havai fişeklerle çatışırken pek çok sokak, alışveriş merkezi, bina ve araç ateşe verildi. Medyaya yansıyan görüntü imajlarında protestocuların polis karakollarına saldırdığı ve ateşe verdiği görüldü.

Nael’in annesi Perşembe günü Nanterre’de bir protesto davetinde bulunarak “Herkes gelsin, oğlum için bir isyana öncülük edeceğiz” dedi. Reuters’ın haberine nazaran, 2017’den bu yana polis cinayetlerine kurban gidenlerin birçoklarının siyah ya da Arap kökenli olduğunu doğrulandı. Ayrıyeten İnsan hakları kümeleri ise bu cinayeti, Fransız polisi içindeki sistematik ırkçılığın bir ispatı olarak gördü.

*Nael M.’in annesi

Nael’in annesinin öncülük ettiği protestoya binlerce kişi katıldı. Polis, göstericilere göz yaşartıcı gaz ile müdahale etti. Protestocular “Polis tarafından öldürülen insanların yüzde 90’ı beyaz değil” ve “Nael için adalet” yazılı pankartlar taşıdı.

Olayların üzerine açıklamada bulunan içişleri Bakanı Gérald Darmanin toplam 40,000 polis memurunu görevlendirmeyi planladıklarını söyledi. Protestoların birinci gününden beri 300’den fazla polis yaralanırken toplam gözaltı sayısının 667 olduğu açıklandı. Ayrıyeten açıklamaya nazaran gözaltına alınanların çoğunluğunu ise 14 ile 18 yaş ortasındaki gençler oluşturdu. İçişleri Bakanı Darmanin, bu gençleri ‘’düzensizliğin profesyonelleri’’ olarak tanımladı ve herkese konuta dönme davetinde bulundu.

Fransa geneline yayılan protestolar Lider Emmanuel Macron’u , Brüksel’de düzenlenen AB tepesinden ayrılmaya ve Cuma günü acil bir güvenlik toplantısı düzenlediği Paris’e dönmeye zorladı. Olaylarla ilgili sükunet daveti yapan Macron, Nael M.’nin öldürülmesini affedilemez olarak kınadı.

BELÇİKA’YA DA YAYILDI

Belçika’nın birtakım bölgelerinde başlayan ayaklanmaların toplumsal medyada paylaşılmaya başlanmasının akabinde Avrupa kamuoyunda olayların Avrupa’nın farklı yerlerine de sıçrama ihtimaline yönelik tasalar artmaya başladı

Belçika’da kimileri kapüşonlu ve maskeli protestocular, sokaklarda otomobilleri ateşe verirken ve havai fişekleri silah olarak kullanırken yetkililerle çatıştı. 

Belçika polis sözcüsü Ilse Van de Keere, çok sayıda yangının denetim altına alındığını ve olaylarla ilgili olarak yaklaşık bir düzine kişinin gözaltına alındığını açıkladı. 

Fransa anarşinin eşiğinde yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bu da Betelgeuse’in yakın vakitte bir süpernovaya dönüşerek patlayacağını düşündürüyor.

Yıldızların yakıtı bittiğinde ve hasebiyle ömürlerinin sonuna geldiğinde kendi içine çökerek şiddetle patlamasına süpernova ismi veriliyor.

DÜNYA’YA YAKIN OLDUĞU İÇİN GEZEGENİ NASIL ETKİLEYECEĞİ DE TARTIŞILIYOR

Öte yandan Betelgeuse, Dünya’ya oldukça yakın bir yıldız olduğu için beklenen süpernovanın gezegeni nasıl etkileyeceği de tartışma konusu.

Independent Türkçe’de yer alan tartışmada Birleşik Krallık’taki Manchester Üniversitesi’nden astrofizik profesörü Albert Ziljstra, Betelgeuse’un vefatının Dünya’dan nasıl görüneceğini araştırıyor. The Conversation için kaleme aldığı yeni bir makalede bilim insanı, yıldızın son derece parlak bir hal alacağını ve bir yıl boyunca Dünya’dan gündüz vakti bile görülebileceğini söz etti.

Ziljstra, “Önce nötrino ismi verilen ve bizim için zararsız olan kütlesiz parçacıklardan oluşan bir yağmur tespit edeceğiz” diye yazdı:

“Bundan sonra, yıldız süratle parlayacak.”

Bu basamakta Betelgeuse, dolunay kadar parlak hale gelecek. Daha sonra yavaş yavaş sönükleşecek. Bu da 6 ila 12 ay sürecek. Bilim insanı bu mühlet boyunca yıldızın gün ışığında bile görünür olacağını söylüyor.

“Geceleri, bir yahut iki yıl daha çıplak gözle görülebilir. Lakin ondan sonra onu bir daha asla göremeyeceğiz.”

Yakınlığı göz önüne alındığında, Betelgeuse patlamasının Dünya’daki hayat için tehlikeli olup olmayacağı da merak ediliyor.

Ancak Ziljstra endişelenecek çok az şey olduğunu söylüyor. Buna nazaran kozmik ışınların bu uzaklıktaki bir süpernovadan getirdiği radyasyon oldukça az olacak.

Bilim insanı iki ila üç milyon yıl evvel bu türlü bir süpernovanın yalnızca 300 ışık yılı uzaklıkta meydana geldiğini ve gezegendeki hayatı neredeyse hiç etkilemediğini belirtiyor.

Öte yandan bu yıldız 30 ışık yılı uzaklıkta yer alsaydı kozmik ışınlar ozon katmanını delerek, kitlesel bir yok oluşa sebebiyet verebilirdi.

Ziljstra, bunun lakin “bir milyar yılda sırf bir kez” gerçekleşebilecek bir olay olduğunu söylüyor.

Bu ortada Betelgeuse’in tam olarak ne vakit patlayacağı da tartışmalı. Çünkü birtakım uzmanlar, halihazırda gezegende yaşayan insanların ömürlerinin bu patlamayı görmeye yetmeyeceği niyetinde.

Betelgeuse süpernovanın eşiğinde: Patlarsa Dünya’da neler olacak? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Nurol Yatırım Bankası A.Ş., şirket hakkında Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde iflas davası açtı. Davalı pozisyonunda ise 300 milyon lira sermayeli Yüksel İnşaat A.Ş ile 76,5 milyon lira sermayeli Yüksel Holding A.Ş. ve 53 milyon lira sermayeli Yüksel Yapı A.Ş. bulunurken kelam konusu şirket bankadan alınan 30 milyon liralık krediyi ödemediği ortaya çıktı.

Halk TV’nin haberine nazaran kümenin bir öbür şirketi Yüksel Güç Elektrik Üretim AŞ. konkordato talebinde bulundu. Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde görülen davada, mahkeme konkordato projesini tasdik etti. Şirketin konkordato talebini kabul eden mahkeme, 627 milyon liralık borcun taksitler halinde ödenmesine karar verdi. Mahkeme, tasdik kararı ile birlikte konkordato komiserler heyetinin da misyonuna son verdi.

DEV PROJELERİ HAYATA GEÇİRDİ

Öte yandan Yüksel İnşaat, Trans Anadolu Doğalgaz Boru Sınırı Projesi’nde (TANAP) yer almıştı. Türkiye’de yüzlerce projeye katılan Yüksel İnşaat, İstanbul’un birinci 5 yıldızlı otelleri Swissotel, Çırağan Otel Kempinski, Hyatt Otel’i de inşa etmişti. Tekrar Zincirlikuyu’daki Tat Towers ile Etiler’deki Akmerkez de Yüksel İnşaat tarafından yapılmıştı. 

TANAP, Swissotel, Akmerkez… Yüksel İnşaat iflasın eşiğinde! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Nurol Yatırım Bankası A.Ş., şirket hakkında Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde iflas davası açtı. Davalı pozisyonunda ise 300 milyon lira sermayeli Yüksel İnşaat A.Ş ile 76,5 milyon lira sermayeli Yüksel Holding A.Ş. ve 53 milyon lira sermayeli Yüksel Yapı A.Ş. bulunurken kelam konusu şirket bankadan alınan 30 milyon liralık krediyi ödemediği ortaya çıktı.

Halk TV’nin haberine nazaran kümenin bir başka şirketi Yüksel Güç Elektrik Üretim AŞ. konkordato talebinde bulundu. Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde görülen davada, mahkeme konkordato projesini tasdik etti. Şirketin konkordato talebini kabul eden mahkeme, 627 milyon liralık borcun taksitler halinde ödenmesine karar verdi. Mahkeme, tasdik kararı ile birlikte konkordato komiserler heyetinin da vazifesine son verdi.

DEV PROJELERİ HAYATA GEÇİRDİ

Öte yandan Yüksel İnşaat, Trans Anadolu Doğalgaz Boru Sınırı Projesi’nde (TANAP) yer almıştı. Türkiye’de yüzlerce projeye katılan Yüksel İnşaat, İstanbul’un birinci 5 yıldızlı otelleri Swissotel, Çırağan Otel Kempinski, Hyatt Otel’i de inşa etmişti. Yeniden Zincirlikuyu’daki Tat Towers ile Etiler’deki Akmerkez de Yüksel İnşaat tarafından yapılmıştı.

TANAP, Swissotel, Akmerkez…Yüksel İnşaat iflasın eşiğinde! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Fransa Başbakanı Elisabeth Borne tarafından yapılan açıklamanın ardından başkent Paris’te sokaklar karıştı. Reformun, Ulusal Meclis’te oylamaya sunulmadan geçmesine tepki gösteren binlerce protestocu Concorde Meydanı’nda bir araya geldi. Polis, kendisine taş atan öfkeli kalabalığı dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandı.

Fransız haber ajansı AFP, 120 kişinin gözaltına alındığını duyurdu. Sendikalar yasayı protesto etmeyi sürdüreceklerini ve 23 Mart’ta yeniden greve gideceklerini açıkladı.

İngiliz Telegraph gazetesi Fransa’nın “demokratik bir çöküşün” eşiğinde olduğunu belirttiği haberinde Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Parlamento’da yuhalandığını yazdı.

Muhalefetin hükümete gensoru önergesi konusunda birleştiğine dikkat çeken gazete bu durumda başbakanın istifa etmek zorunda kalabileceğini ve Macron’un parlamentoyu feshedebileceğini öne sürdü.

Guardian gazetesi de Macron’un planlarını devreye sokmak için özel yetkilerini kullandığına dikkat çekti ve başbakana yoğun bir istifa baskısı olduğunu belirtti.

Fransız Anayasası’nın 49. maddesinin 3. fıkrası, hükümete, bir yasa tasarısını Ulusal Meclis’te oylamaya sunmadan geçirmesini sağlar. Ancak muhalefet milletvekilleri, hükümete 24 saat içerisinde gensoru önergesi yöneltebilir. Gensoru önergesi, yeterli sayıdaki milletvekili tarafından desteklenirse, hükümet düşer ve yasa tasarısı reddedilir. Gensoru önergesi milletvekillerinden yeterli desteği alamaz ise yasa tasarısı kalır.

Emeklilik yasasında yapılmak istenen düzenlemenin en fazla tartışma yaratan kısmı emeklilik yaşı. Fransa hükümeti, mevcut sistemin maddi olarak daha fazla sürdürülemeyeceğini savunuyor ve emeklilik yaşını 62’den 64’e çekmek istiyor.

Aynı zamanda, emeklilik maaşı için verilen katkının süresi ve miktarı da artırılıyor ve bunlar tamamlanmadan emekli maaşı alınması engelleniyor. Kamuoyu araştırmalarına göre halkın üçte ikisi bu değişikliğe karşı.

Ocak ayında ülke çapında yapılan protesto gösterileri ve grevlere milyonlarca kişi katılmıştı.

Fransa demokratik bir çöküşün eşiğinde, hükümet meclisi baypas kararı aldı, ortalık karıştı! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.