İktidara yakınlığıyla bilinen Sabah gazetesinde yer alan habere nazaran, sigorta girişi 8 Eylül 1999 öncesi olmasına rağmen primi yatırılmayanlar dava açarken, İş Kanunu’ndaki birtakım ayrıntılar hem emeklilik kapısı açıyor hem de geliri artırıyor. Çalıştığı halde işe başlangıcı bildirilmeyen ya da geç bildirilen de dava açma hakkına sahip bulunuyor.

Örneğin 1996’da işe başlamasına rağmen Kurum’a bildirimi yapılıp da birinci primi ödemesi Kasım 1998’de başlatılan başlangıç tarihinin düzeltilmesini talep edebilir, olumsuz karşılık gelmesi durumunda da hizmet davası açabilir. Bu müddetlerin evrakla ispatlanması durumunda vakit aşımı mühleti işletilmiyor.

ARABULUCUYA GİTMEK GEREKLİ

Bu halde sigortasız çalışanlar yalnızca hizmet davası değil kıdem, ihbar, fiyat, fazla mesai fiyatı, kullanılmayan müsaade fiyatı üzere personellik alacakları için iş mahkemesine dava açabiliyor. Hem hizmet tespiti hem alacaklar için 2 farklı dava açılması gerekiyor. Ekim 2018’den itibaren başlayan yeni uygulama nedeniyle personellik alacakları için dava açmadan evvel arabulucuya gitmek gerekiyor.

İş Kanunu’na nazaran emekliliği öne çekecek, EYT kapsamına girmeyi sağlayacak kimi soruların karşılıkları şöyle:

Sigortasız çalıştığı devri belgeleyenler için de vakit aşımı mühleti uygulanıyor mu?

Yüksek yargının bu mevzuda çalışan lehine birçok kararı bulunuyor. Aylık sigorta primleri bildirgesi 4 aylık sigorta primleri bordrosu, sigortalı hesap fişi üzere dokümanları sunan çalışanlar için vakit aşımı kelam konusu olmuyor. Girişi olup da sigortası yatırılmayanlara ait giriş bildirgesinin verilmiş olması vakit aşımını kaldırıyor.

Memur olmadan evvel çalıştığım mühletleri hizmete ekletebilir miyim, derecemi tesirler mi?

Ekletebilirsiniz. Hizmet dökümü alarak müracaatta bulunabilirsiniz. Müracaat sonrası hizmet müddetleri, nerede hizmet verdikleri incelenerek SGK ile yapılan yazışmalar sonucunda hizmetler birleştirilir. Emekli olmadan evvel çalışma müddetlerini birleştirerek prim günü sayılarını arttırabilirler. Birden fazla kurumda yapılan çalışmaların birleştirilmesi hizmet puanını artırır, kademe, dereceyi, prim kesintilerini etkilemez. Sıhhat şartları ya da teknik koşullar bireylerin müracaat yapmasına pürüz oluyorsa yasal varisler de müracaat sürecini gerçekleştirebilir. Vefat durumunda hak sahipleri de birleştirme talep edebilir.

Mart 1997 tarihinde işe başlamama rağmen sigorta teşebbüs Kasım 1999’dan sonra yapıldı. Bu periyotta çırak olduğum argüman ediliyor, dava açarsam EYT’den yararlanabilir miyim?

Mart 11997’de işe başlamanıza rağmen isminize prim yatırılmadıysa iki yolla hakkınızı arama imkânınız bulunuyor. Birincisi Toplumsal Güvenlik Kurumu’na başvurarak sigorta başlangıç talebinin düzeltilmesi tarafında talepte bulunabilirsiniz. Olumsuz cevap gelmesi durumunda hizmet davası açabilirsiniz. Bunun için çalıştığınız iş yerinde en az bir ya da iki şahit göstermeniz gerekiyor. Sigorta yapılıp primlerin yatırılmadığının denetmen, müfettişlerce yapılan incelemede kanıtların ortaya konması durumunda da vakit aşımı mühleti işlemiyor.

Çalıştığı halde girişi olmayan EYT’ye hak kazanabilecek mi? İşte detaylar… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İktidara yakınlığıyla bilinen Sabah gazetesinde yer alan habere nazaran, sigorta girişi 8 Eylül 1999 öncesi olmasına rağmen primi yatırılmayanlar dava açarken, İş Kanunu’ndaki kimi ayrıntılar hem emeklilik kapısı açıyor hem de geliri artırıyor. Çalıştığı halde işe başlangıcı bildirilmeyen ya da geç bildirilen de dava açma hakkına sahip bulunuyor.

Örneğin 1996’da işe başlamasına rağmen Kurum’a bildirimi yapılıp da birinci primi ödemesi Kasım 1998’de başlatılan başlangıç tarihinin düzeltilmesini talep edebilir, olumsuz cevap gelmesi durumunda da hizmet davası açabilir. Bu mühletlerin dokümanla ispatlanması durumunda vakit aşımı mühleti işletilmiyor.

ARABULUCUYA GİTMEK GEREKLİ

Bu halde sigortasız çalışanlar yalnızca hizmet davası değil kıdem, ihbar, fiyat, fazla mesai fiyatı, kullanılmayan müsaade fiyatı üzere personellik alacakları için iş mahkemesine dava açabiliyor. Hem hizmet tespiti hem alacaklar için 2 başka dava açılması gerekiyor. Ekim 2018’den itibaren başlayan yeni uygulama nedeniyle personellik alacakları için dava açmadan evvel arabulucuya gitmek gerekiyor.

İş Kanunu’na nazaran emekliliği öne çekecek, EYT kapsamına girmeyi sağlayacak birtakım soruların cevapları şöyle:

Sigortasız çalıştığı devri belgeleyenler için de vakit aşımı müddeti uygulanıyor mu?

Yüksek yargının bu hususta çalışan lehine birçok kararı bulunuyor. Aylık sigorta primleri bildirgesi 4 aylık sigorta primleri bordrosu, sigortalı hesap fişi üzere evrakları sunan çalışanlar için vakit aşımı kelam konusu olmuyor. Girişi olup da sigortası yatırılmayanlara ait giriş bildirgesinin verilmiş olması vakit aşımını kaldırıyor.

Memur olmadan evvel çalıştığım mühletleri hizmete ekletebilir miyim, derecemi tesirler mi?

Ekletebilirsiniz. Hizmet dökümü alarak müracaatta bulunabilirsiniz. Müracaat sonrası hizmet mühletleri, nerede hizmet verdikleri incelenerek SGK ile yapılan yazışmalar sonucunda hizmetler birleştirilir. Emekli olmadan evvel çalışma müddetlerini birleştirerek prim günü sayılarını arttırabilirler. Birden fazla kurumda yapılan çalışmaların birleştirilmesi hizmet puanını artırır, kademe, dereceyi, prim kesintilerini etkilemez. Sıhhat şartları ya da teknik kurallar şahısların müracaat yapmasına pürüz oluyorsa yasal varisler de müracaat sürecini gerçekleştirebilir. Vefat durumunda hak sahipleri de birleştirme talep edebilir.

Mart 1997 tarihinde işe başlamama rağmen sigorta teşebbüs Kasım 1999’dan sonra yapıldı. Bu periyotta çırak olduğum tez ediliyor, dava açarsam EYT’den yararlanabilir miyim?

Mart 11997’de işe başlamanıza rağmen isminize prim yatırılmadıysa iki yolla hakkınızı arama imkânınız bulunuyor. Birincisi Toplumsal Güvenlik Kurumu’na başvurarak sigorta başlangıç talebinin düzeltilmesi istikametinde talepte bulunabilirsiniz. Olumsuz karşılık gelmesi durumunda hizmet davası açabilirsiniz. Bunun için çalıştığınız iş yerinde en az bir ya da iki şahit göstermeniz gerekiyor. Sigorta yapılıp primlerin yatırılmadığının denetmen, müfettişlerce yapılan incelemede kanıtların ortaya konması durumunda da vakit aşımı mühleti işlemiyor.

Çalıştığı halde girişi olmayan EYT’ye hak kazanabilecek mi? İşte detaylar… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bendevi Palandöken prim gün sayısının eşitlenerek norm birliği sağlanmasını talep etti.

Palandöken açıklamasında:

“Esnaf 9 bin prim gününde emekli olurken SSK’lının 7 bin 200 günde emekli olması Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırıdır.

Mağduriyetin ortadan kalkması için esnafımız da SSK’lılar gibi 7 bin 200 prim günü ile emekli olabilmeli. EYT düzenlemesi esnafımızın bu sorununu gidermediği gibi geriye dönük borçlanma hakkı verilmediği için mağduriyetleri artırdı. Oysa esnafa sağlanacak geriye dönük borçlanma hakkı ile devlete önemli bir gelir kaynağı sağlanır.

En kısa zamanda EYT düzenlemesine ek bir madde ilave edilerek esnaf ve sanatkarımız ile staj mağdurlarının da EYT’den faydalanmasının önü açılmalı.” sözlerine yer verdi.

EYT’ye yeni düzenleme talebi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.