Video konferansla katıldığı Dünya Ekonomik Forumunun (WEF) 55. Yıllık Toplantıları’nda faiz oranlarının düşürülmesini talep edeceğine ilişkin ifadeleri hatırlatılan Trump’a, ne kadar faiz indirimi beklediği soruldu.

Trump, “Çok daha aşağıya indiğini görmek isterim.” ifadesini kullanırken “Petrol fiyatları düşecek. Petrol fiyatları düştüğünde Amerikalılar için, aslında dünya için her şey daha ucuz olacak. Bu nedenle petrol fiyatlarının düştüğünü görmek istiyorum ve enerji fiyatları düştüğünde bu, enflasyonun büyük bir kısmını ortadan kaldıracak, faiz oranlarını otomatik olarak düşürecektir.” değerlendirmesini yaptı.

“Fed’in sizi dinlemesini bekliyor musunuz?” sorusuna “Evet.” yanıtını veren Trump, Fed Başkanı Jerome Powell ile “doğru zamanda” görüşeceklerini bildirdi.

Trump, Fed’in kendisini neden dinlemesi gerektiğine ilişkin soru üzerine, “Çünkü faiz oranlarını onlardan çok daha iyi bildiğimi ve bu kararı almakta birinci derecede sorumlu olan kişiden kesinlikle çok daha iyi bildiğimi düşünüyorum.” dedi.

“Çin zaten benim yüzümden çok fazla tarife ödüyor”

Çin’e yönelik tarife uygulama planlarının neden Kanada ve Meksika’ya yönelik olanlardan daha “yumuşak” olduğuna dair bir soruyu da Trump, “Çin zaten benim yüzümden çok fazla tarife ödüyor. Ben gelene kadar 10 sent bile ödemediler. Ben geldiğimde, yüzlerce milyar dolar ödediler.” diye yanıtladı.

Trump, tarifeleri 1 Şubat’ta uygulama planının Kanada ve Meksika’ya yönelik olduğunu ancak Çin’i de görüştüklerini aktardı.

Musk’ın Stargate projesine yönelik eleştirilerden rahatsız olmadığını belirtti

Öte yandan yapay zeka altyapısına yönelik Stargate projesinin açıklanmasının ardından ABD’li milyarder Elon Musk’ın projede yer alan OpenAI, Oracle and Softbank’ın aslında paralarının olmadığını iddia ettiği hatırlatılan Trump, “Var mı bilmiyorum ama parayı onlar koyuyor. Hükümet hiçbir şey koymuyor. Parayı onlar koyuyor. Çok zengin insanlar, o yüzden olduğunu umuyorum. Elon onlardan birini sevmiyor.” diye konuştu.

ABD Başkanı Trump, yaptığı bir anlaşmanın Musk tarafından kamuoyu önünde eleştirilmesinden rahatsızlık duyup duymadığına yönelik bir soru üzerine de “Hayır, anlaşmada yer alan kişilerden birinden nefret ediyor.” yanıtını verdi.

Trump’tan Fed açıklaması: Faizi onlardan daha iyi biliyorum! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

MBA’nın yayımladığı ve Foreks Haber ile mail yoluyla paylaştığı haftalık rapora göre, satın alma endeksi %0,85 artışla 133,9 puan olurken, refinansman endeksi %15,9 artışla 661,4 puana yükseldi.

Söz konusu haftada, 30 yıllık mortgage faiz oranı 27 baz puan azalarak %6,55 seviyesine geldi.

MBA Kıdemli Başkan Yardımcısı ve Baş Ekonomisti Joel Kan, “Geçen hafta konut kredisi faiz oranları genel olarak düştü ve konut kredisi başvuru hacmi bu yılın Ocak ayından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. ABD Merkez Bankası’ndan (Fed) gelen güvercin iletişim ve zayıf istihdam raporunun ardından, ekonominin beklenenden daha hızlı yavaşlayacağına dair artan endişeler, 30 yıllık sabit faiz oranını %6,55’e düşürerek, Mayıs 2023’ten bu yana en düşük seviyesine geriletti.” dedi.

Kan, “Düşük faiz oranlarının bir sonucu olarak, yeniden finansman başvuruları tüm kredi türlerinde arttı ve geçen yılın bu zamanına göre neredeyse %60 daha yüksek oldu.” diye konuştu.

Toplam başvurular içinde mortgage finansmanının payı %38,2’den %41,7’ye doğru keskin bir yükseliş gösterdi.

15 yıllık faizinde oran 24 baz puan düşüşle %6,03 olurken, 5 yıllık ARM kredi faizi 31 puan azaldı ve %5,91 seviyesine geldi. 30 yıllık jumbo (647.200 dolardan daha büyük) konut kredisi faizi ise 30 puan azalarak %6,77 oldu.

ABD’de mortgage faizi 15 ayın en düşük seviyesinde yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Banka, Orta Vadeli Kredi Aracı (MLF) ile piyasaya yüzde 2,5 faizle 182 milyar yuan (yaklaşık 25 milyar dolar) ve ters repo işlemleriyle yüzde 1,8 faizle 7 gün vadeli 4 milyar yuan (yaklaşık 551,2 milyon dolar) nakit aktardı.

Düşük enflasyon nedeniyle PBoC, büyümeyi teşvik eden parasal genişleme beklentilerine rağmen ihtiyatlı para politikasını sürdürüyor.

Çin Merkez Bankası faizi sabit tuttu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 24 Mayıs ile biten haftada önceki haftaya göre yaklaşık 147,9 milyar lira artarak 16 trilyon 634,4 milyar liraya yükselirken TL mevduat faizindeki gerileme de hızlandı. TL mevduat faizi iki haftada 6 puandan fazla düşüş kaydetti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan haftalık para ve banka istatistiklerine göre, bankacılık sektörünün toplam mevduatı (bankalar arası dahil) 24 Mayıs ile biten haftada 147 milyar 854 milyon 672 bin lira artışla 16 trilyon 634 milyar 353 milyon 549 bin liraya çıktı.

Son haftalarda bir dengelenme içinde bulunan faizlerde gerileme devam ederken, özellikle TL mevduat faizinde gerileme hızlandı.

Önceki hafta yüzde 78 olan ihtiyaç kredisi faizi geçen hafta yüzde 76,9’a gerilerken, ticari kredilerde faiz 64,3’ten 63,8’e düştü.

Önceki hafta yüzde 63,7’ye gerileyen 1-3 aylık mevduat faizleri 2 puanlık düşüşle yüzde 61,8 olarak kaydedildi. TL mevduat faizleri iki hafta önce yüzde 68,2 ile zirveye ulaşmıştı.

KAYNAK: Bloomberght

TL Mevduat faizi iki haftada 6,4 puan düştü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ekonomim.com’dan Şebnem Turhan’ın haberinde detaylar şu şekilde:

Parasal sıkılaşma ve Türk Lirası tasarrufların artmasına yönelik adımlar sürerken TL mevduatın toplam mevduat içindeki payı artsa da standart TL mevduat faiz oranları kan kaybediyor. Özellikle aybaşında TL mevduat tasarruflarından elde edilen gelire uyguladığı stopaj oranlarının artırılmasının ardından bankalarda TL mevduat faizlerinde düşüş hızlandı. 18 Nisan’da düşük ve yüksek montanlı tasarruflar için yüzde 50’nin üzerine çıkan TL mevduat faizi stopaj artışıyla birlikte yüzde 50’nin altına indi. 3 aya kadar vadeli TL mevduatta yüksek tasarruflara uygulanan yüzde 55’i aşan faiz oranları yüzde 45’e geriledi, düşük tasarruflara yüzde 50,5 seviyesindeki faiz yüzde 41’e düştü.

Tüm tasarruf miktarlarına uygulanan standart TL mevduat faizleri de yüzde 50’nin üzerine çıktı. Ancak bu durum kalıcı olamadı. Özellikle TL mevduat gelirinden alınan stopaj oranlarını 2.5 puan artırılması sonrasında bankaların standart TL mevduata uyguladıkları faiz oranları da gerileme eğilimine girdi.

Net faiz gelirleri sert geriledi
18 Nisan itibariyle sürekli olarak standart TL mevduat oranın takip ettiğimiz bir yabancı özel banka 50 bin lira altında 32 gün vadeli mevduata yüzde 49 faiz oranı uyguladı. 45 bin liralık tasarrufu olan yatırımcı 96.4 lira stopaj kesintisi ile 1.831,5 lira faiz elde edebildi. 12 Mayıs’a gelindiğinde TL mevduat faiz oranı 8 puan azaldı, stopaj kesintisi 120.7 liraya yükseldi. Yatırımcının eline geçen net faiz geliri 1.492,13 liraya indi.

Yine 45 bin liralık mevduatta 46 günlük vadede takip edilen banka 18 Nisan’da yüzde 49 faiz verdi. 138.6 liralık stopaj kesintisi ardından vade sonunda yatırımcı 2.632,7 liralık faiz getirisi sağladı. 12 Mayıs’ta aynı banka 46 gün vadeli 45 bin liralık tasarrufa yüzde 41 faiz uyguluyor. Bu yatırımın stopaj kesintisi ise 173.91 lira. Vade sonunda net faiz geliri ise 2.144,9 lira oldu.

En çok tercih edilen 3 aya kadar vadeli yani 92 günlük vadede 45 bin liraya 18 Nisan’da banka yüzde 51 faiz veriyordu. Stopaj kesintisi 288.4 liranın ardından vade sonu 5.480,4 liralık net faiz geliri elde etti yatırımcı. 12 Mayıs’ta ise 92 gün vadeli 45 bin liralık tasarrufa uygulanan faiz oranı yüzde 43’e çekildi. Stopaj kesintisi ise 364.8 liraya çıktı, vade sonu net faiz geliri ise 4.499,14 liraya geriledi.

Aynı banka yüksek miktarlı tasarruflara 18 Nisan’da 32 gün vadede yüzde 55, 46 gün vadede yüzde 55, 92 gün vadede ise yüzde 57 oranında faiz veriyordu. 12 Mayıs itibariyle 32 gün vadede faiz yüzde 45’ye, 46 günde yüzde 45’ye, 92 gün vadede ise yüzde 46’e kadar indi.

Geçen hafta başı itibariyle bir başka yerli özel mevduat bankası 25-100 bin lira arası tasarruflara 36 gün vadede yüzde 47, 46 günde yüzde 47, üç aya kadar ise yüzde 48 faiz uygulamaya başladı. Banka her vadede 0.5 puan daha yüksek faiz veriyordu.

Büyük montanlı mevduat sahibi daha çok kazanıyor
Merkez Bankası yılın ikinci Enflasyon Raporu’nda büyük ve düşük montanlı mevduatlara yönelik incelemesini yayımladı. 100 bin lira altı düşük montanlı ve 1 milyon lira üzeri yüksek montanlı olarak iki gruba ayıran Merkez Bankası son 10 yılda mevduat faizleri incelendiğinde düşük montanlı mevduatlara düşük faiz verildiğini ortaya koydu. Yüksek ve düşük montanlı mevduat sahiplerinin nominal faizleri arasındaki farkın dönemsel olarak değiştiği belirtilen araştırmada 2014-2022 yılları arasında düşük ve yüksek montanlı mevduat faizleri arasındaki fark 3,7 yüzde puan iken sonraki dönemde bu fark 10,7 yüzde puana yükseldiği vurgulandı. İncelemeye göre 2023 yılı sonrasında reelleştirilmiş yüksek ve düşük montanlı faiz farkının oldukça yükseldiği ve 5 Nisan itibarıyla 13,6 yüzde puana çıktığı görüldü. Merkez Bankası bu ayrışmada kur korumalı hesaplardan TL mevduata geçiş hedefl erinin de etkili olduğunu geçiş için büyük montanlı mevduatlara bankaların daha yüksek faiz verdiğini kaydetti. Merkez Bankası’nın incelemesine göre kur korumalı mevduatın yüzde 90’ı, standart TL mevduatın da yüzde 58’i büyük montanlı mevduat sahiplerine ait. İncelenen tüm dönemde, küçük ölçekli özel bankalardaki mevduat faiz farkı diğer banka gruplarına kıyasla daha düşükken büyük ölçekli özel bankalardaki faiz farkı ise daha yüksek oldu. Bununla birlikte, montana göre faiz farkının banka grupları arasında ayrışmasında, yüksek montanlı mevduata uygulanan faiz oranlarından ziyade, bankaların düşük montanlı mevduata uyguladıkları faiz oranlarındaki ayrışmasının daha belirgin olduğu görüldü. Büyük ölçekli özel bankalar diğer bankalara kıyasla düşük montanlı mevduata daha az mevduat faizi önermekte olup, bu durum da ayrışmada etkili oldu.

Stopaj arttı, TL mevduat faizi düştü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 22 Mart ile biten haftada önceki haftaya göre 79,3 milyar lira artarak yaklaşık 16 trilyon 15 milyar liraya yükseldi. Faizlerde ise geçen hafta izlenen rekor artış devam etti. İhtiyaç kredi faizi yüzde 82’yi aşarken mevduat faizi de yüzde 59,5 olarak kaydedildi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, bankacılık sektörünün toplam mevduatı (bankalar arası dahil) 22 Mart ile biten haftada 79 milyar 320 milyon 228 bin lira artışla 16 trilyon 14 milyar 952 milyon 94 bin liraya çıktı.

1-3 aylık TL mevduat faizi yüzde yüzde 55,7’den yüzde 59,5’e yükselirken ticari kredi faizleri de yüzde 58,5’den yüzde 62,7’ye çıktı.

Geçen hatfa rekor kıran ihtiyaç kredi faizleri 15 Mart haftasında ulaştığı yüzde 76’lık seviyeyi yüzde 82,1’e taşıdı.

Kaynak: Bloomberght

Mevduat faizi yüzde 60’a ulaştı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) Para Politikası Değerlendirme Notu yayımlandı.

TEPAV’ın çalışmasında, “Repo faizi 500 baz puan artırılmalı ve verilere bağlı olarak ilave sıkılaşmanın da yapılabileceği belirtilmelidir.” denildi.

Raporda şöyle denildi:

“Türkiye’nin Şubat 2024’te yüzde 4,53 olan aylık enflasyonu G20’nin 14 üyesinin aynı aydaki yıllık enflasyonun üzerindedir. Arjantin ve Türkiye hem enflasyon hem de risk primi açısından diğer G20 ülkelerinden belirgin şekilde ayrışmaktadır.

Bundan önceki değerlendirme notlarımızda, uygulanmakta olan ekonomi programının -büyümeyi sürdürülebilir bir patikaya oturtmak; enflasyonu, faizleri ve risk primini düşürmek gibi- kısa vadeli amaçlarına ulaşabilmesi için çözmesi gereken iki temel sorun olduğunun altını çizmiştik.

Bunlardan ilki, cari işlemler açığından doğan finansman ihtiyacının normal kanallardan karşılanmamasıydı. Haziran-Aralık 2023 döneminde cari işlemler açığının üzerinde net finansman sağlanmışken ocakta bu tablo belirgin biçimde bozulmuş ve net sermaye çıkışı gerçekleşmiştir.

İkinci temel sorun ise hem seçim öncesi yapılan harcamaların hem de deprem harcamalarının bütçe açığının yüksek düzeylerde seyretmesine yol açması ihtimaliydi. Şubat ayı gerçekleşmeleri harcama baskılarının sürdüğünü göstermektedir. TEPAV bünyesinde yaptığımız çalışmalar, ek önlem alınmazsa bütçe açığı ve borç stokundaki bozulmanın devam edebileceğine işaret etmektedir.

Para politikası açısından temel sorunun Mayıs 2024’te yüzde 75 civarında bir düzeyde tepe noktasına ulaşması beklenen enflasyonun 2024 sonunda yüzde 36’ya nasıl düşürüleceği ve daha sonraki dönemde de bu düşüş eğiliminin nasıl devam ettirileceği olduğunu önceki notlarımızda vurgulamıştık. Bugün bu temel sorunu derinleştiren bazı gelişmeler gözlenmektedir.

Birincisi, şubatta aylık enflasyonun tahmin edilenin üzerinde gerçekleşmesi ve enflasyon bekleyişlerinin bozulmaya devam etmesidir. Mevsim etkisinden arındırılmış aylık enflasyon yüzde 4 olmuş ve Merkez Bankası’nın yüzde 3 olan tahminini aşmıştır. 2024 sonu için beklenen enflasyon ise yılbaşından bu yana artmaktadır. Güncel olan mart ayı verisi, beklenen yıl sonu enflasyonunun hala yüzde 44,2 gibi yüksek bir düzeyde olduğuna işaret etmektedir.

İkincisi, son haftalarda döviz kurunda gözlenen artış ve TCMB’nin net döviz rezervlerindeki azalış eğilimidir. Bu eğilim, son haftalarda yerel seçim sonrasında kurlarda düzeltme olacağı bekleyişiyle artan döviz talebinden kaynaklanmaktadır. Merkez Bankası’nın sadece ve gecikmeli olarak ihtiyati politikalara yönelmesi de bu eğilimi güçlendirmiştir.

Üçüncüsü, 2024’te GSYH’ye oranla yüzde 6’nın üzerinde gerçekleşmesi beklenen bütçe açığını azaltmaya yönelik alınabilecek mali tedbirlerin olası enflasyonist etkileridir. Zira 2023’te yapılan ÖTV ve KDV ağırlıklı vergi düzenlemeleri, Merkez Bankası’nın enflasyon raporlarında da belirtildiği gibi enflasyonu yukarı çeken faktörler arasındadır.

Dördüncüsü, ocak ayı PPK toplantısında politika faizi -repo faizi- yüzde 45’e çıkarılmıştır. Ancak politika faizindeki artış, yerleşiklerin hem döviz talebini belirgin biçimde azaltacak hem de tüketim harcamalarının artış oranını aşağıya çekecek ölçüde Türk lirası mevduat faizlerine yansımamıştır. Buna rağmen şubat ayı PPK toplantısında politika faizi sabit tutulmuş ve mart ayı içinde yukarıda özetlenen olumsuz gelişmelere tepki olarak faiz dışı bazı sıkılaştırıcı önlemlere başvurulmuştur. Bu tür kararların bir olumsuz sonucu, politika faizinin yükselebileceği bir üst sınır olduğu şüphesini artırarak programın başarı şansını olumsuz etkilemesidir. Bir diğer olumsuz sonucu ise parasal sıkılaştırmadaki dengesizliğin krediye erişimi gereğinden fazla zorlaştırmasıdır.

Mayıs 2023 seçimlerinden sonra başlayan ekonomide rasyonele dönüş süreci kapsamlı bir programa dönüştürülüp, bu programın sosyal kesimler tarafından desteklenmesi sağlanmadıkça yukarıda değinilen olumsuzlukların giderilmesi mümkün olmamaktadır.

Oysa, 2024 sonu enflasyon hedefine ulaşılması açısından dış koşullar, mevcut bilgiler ışığında olumlu yönde seyretmektedir. Brent ham petrol fiyatının 2024 ortalama düzeyine ilişkin tahminler son haftalarda yukarıya doğru güncellenmiştir ama hala tahmin edilen düzey 2023 ortalamasından belirgin biçimde farklı değildir. Fed ve ECB gibi büyük merkez bankalarının politika faizlerini düşürme sürecine girmeleri de beklenmektedir. Bu iki unsur, bir yandan cari işlemler açığının, diğer yandan açığın finansmanının ve kur artışlarının makul düzeylerde gerçekleşmeleri açısından yararlı olacaktır.

Ne Yapmalı?

Enflasyon bekleyişlerinde TCMB’nin enflasyon tahmini ile olan uyumsuzluktaki artışın ve döviz kurunda gözlenen yukarıya doğru baskının mutlaka önüne geçilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede iktisadi temelleri sağlamlaştıracak bir dizi adım atılarak son zamanlarda gözlenen hareketlerin güçlendirilmiş temellerden geçici sapmalar olduğuna ekonomik birimler ikna edilmelidir.

Bunun için bütçe açığını azaltıcı önlemlerin ve para politikasındaki sıkılaşmanın önümüzdeki dönemde de sürdürülmesi zorunludur. İlaveten, hükümetin yönetilen ve yönlendirilen fiyatlara ilişkin aldığı kararlar enflasyon hedefini destekleyici yönde olmalıdır.

Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu’nun yeni dönem eylem planı kapsamlı bir yapısal reform süreci başlatmaya son derece müsaittir. Ancak bu planın, makroekonomik istikrarı sağlayıcı politikaların yanı sıra, politik baskı altında kalmaları halinde makroekonomik dengelerin bozulmasına yol açan -TCMB, TÜİK ve BDDK gibi- kurumları bağımsız kılacak, verimliliği artıracak, yeşil dönüşüm sürecini hızlandıracak, eğitimin niteliğini yükseltecek, adil ve hızlı çalışan bir hukuk sistemini oluşturacak yapısal düzenlemelerle desteklenmesi önem taşımaktadır.

Sonuç

Bu değerlendirmeler ışığında, yukarıda ana başlıkları verilen ve uygulanmakta olan ekonomide rasyonele dönüş sürecinin kapsamlı bir programa dönüştürülmesine yönelik güçlendirici adımlar bir an önce atılmalıdır.

Repo faizi 500 baz puan artırılmalı ve verilere bağlı olarak ilave sıkılaşmanın da yapılabileceği belirtilmelidir.

Para politikasındaki dengesizlikleri gidermek amacıyla politika faizindeki artışın özellikle mevduat faizlerine yeterince yansımasını ve kredi piyasasının daha sağlıklı çalışmasını temin edecek düzenlemeler yapılmalı; aktarım mekanizmasının işleyişi kolaylaştırılmalıdır.”

TEPAV: Politika faizi 500 baz puan artırılmalı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Resmi Gazete’de kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami faiz oranları hakkında tebliğ yayımlandı.

Kredi kartı ile nakit avans çekiminde faiz oranı yüzde 4,42’den yüzde 5’e yükseldi.

Kredili mevduat hesabı faizi de yüzde 5 oldu.

Kaynak: Bloomberght

Kredi kartında nakit avans faizi yükseltildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Şubat ayıyla birlikte kredi kartları üzerinden otomatik fatura talimatı verenler, ödemelerinde karşılaştıkları faizler karşısında şaşkına döndü. Bankaların önceden belirlenen limitlerdeki faturalar için aldığı otomatik ödeme talimatı faizleri artık eskiye göre çok daha yüksek.

Ekonomim’den Şebnem Turhan’ın haberine göre bankadan bankaya değişmekle birlikte otomatik fatura talimatı faiz oranı yüzde 2,49-4,42 arasına yükseltildi. Bu durum kış aylarında yüklü gelen faturalarda vatandaşın otomatik ödeme talimatıyla yaptığı fatura tahsilatlarına karşılık ödediği miktarı da oldukça arttırdı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun verilerine göre de bankaların komisyon gelirleri yılın ilk ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 158 güçlü bir artış gösterdi.

Bankalar şubat ayıyla birlikte yaptıkları yeni düzenlemeleri hem mesajlarla hem de internet sitelerindeki ürün ve hizmet ücretleri bölümlerinde açıkladı. Banka banka kredi kartıyla otomatik ödeme talimatı faizlerine ulaşmak mümkün. Bankaların aldıkları faizlere BSMV ve KKDF hariç üzerine ayrıca bu vergiler tahsil ediliyor.

Ziraat Bankası değişikliği 19 Şubat’ta yaptı. Ziraat Bankası’nda 0-1000 TL arası otomatik ödeme talimatlı faturalara ücret alınmıyor. 1001-4999 TL arasında yüzde 2,49, 5000 TL ve üzerinde ise yüzde 3,66 oranında faiz uygulanıyor. Diğer kamu bankası Halkbank’ta ise ayrım yok. 8 Şubat’ta yapılan yeni düzenlemeye göre bireysel ve ticari kredi kartları ile gerçekleşen otomatik fatura talimatlarında fatura tutarı üzerinden yüzde 4,42 Faiz işletiliyor. Vakıfbank’ta ise son değişiklik 1 Kasım 2023’te yapıldı. 100 TL›ye kadar olan faturalar için 1.5 lira, 100 TL üzerindeki faturalarda ise fatura tutarının yüzde 2,49’u oranında işlem ücreti alınıyor.

İş Bankası mart başında yeniledi

İş Bankası, yaptığı değişikliğini 1 Mart’ta duyurdu. İş Bankası’nın sitesinde yer alan bilgiye göre kredi kartından otomatik fatura tahsilatı faizi 0-500 TL arasında ücretsiz, 500 lira üzerine ise faiz oranı yüzde 4,42. Garanti Bankası’nın ne zaman değişiklik yaptığına ilişkin bilgi internet sitesinde yer almıyor. Ancak fatura tutarı fark etmeksizin fatura tutarı üzerinden ödemenin gerçekleştiği tarihten itibaren kesilecek ilk ekstrenin son ödeme gününe kadar aylık yüzde 3,66 faiz uygulanıyor.

Yapı Kredi ve Akbank sabit kaldı

Yapı Kredi ise diğer bankalardan farklı. İnternet sitesinde yer alan bilgiye göre 19 Kasım 2018›den bu yana her fatura işleminde tek seferlik olarak 0-75 lira arasına 2 lira, 75 lira ve üzerine ise 2.5 lira tahsil ediliyor. Akbank da Yapı Kredi gibi yeni yılda değişiklik yapmayan bankalardan biri. Son güncelleme 1 Temmuz 2014’te yapılmış Akbank’ta. İnternetten fatura ödeme ücreti olarak 1 lira alınıyor. Ancak açıklama bölümünde anlık ücretlendirmelerin firma bazında farklı tutarlarda uygulandığı her bir ücret bilgisinin ise tüm kanallarda işlem öncesinde gösterildiği bilgisi yer alıyor. Denizbank’ın ürün ve hizmet ücretleri bölümünde otomatik fatura ödeme talimatı faizine ilişkin bir bilgilendirme yer almıyor. Ancak sitede fatura ödemeleriyle ilgili bölümde otomatik ödeme talimatının hesap ya da kredi kartı üzerinden masrafsız olarak gerçekleşeceği bilgisi veriliyor.

Türk Ekonomi Bankası, kredi kartından fatura ödemesinde 26 Şubat 2024’te değişiklik yaptı. Buna göre asgari tutar 1 lira asgari oran da yüzde 3, azami tutar ise yine 1 lira ve azami oran yüzde 3. TEB’te açıklama kısmında bu ücrete BSMV’nin dahil olduğu bilgisi de verildi. ING Türkiye’nin internet sitesinde ürün ve işlem ücretlerinde manuel fatura ödeme ücretine ilişkin bilgi var sadece. Bu da en son 11 Haziran 2015’te güncellenmiş. Kredi kartından 100 TL’ye kadar manuel ödeme yapılan fatura tahsilatları için 1.15 TL, 100 TL ve üzeri tahsilatlar için fatura tutarının yüzde 1,5’e tahsil ediliyor. HSBC’nin internet sitesinde ise düzenli ödemelerde fatura ödemesine en son güncelleme 2 Ekim 2014’te yapılmış ve ücret alınmıyor.

Faizin üzerine vergiler de ekleniyor

Fibabanka’nın internet sitesinde yer alan bilgiye göre 29 Şubat 2024’te ücretlendirmede güncelleme yapıldı. Buna göre fatura ödemelerinde anlık ödemeler kredi kartından yapıldığında 0-150 lira arasında 5 lira, 150 lira ve üzeri ödemelerde ise fatura tutarının yüzde 3,5’i kadar ücret alınıyor. Odeabank 2 Ekim 2023’te güncelleme yapmış, 100 liralık fatura ödemesine kadar 1.25 lira, üzeri tutarlar için tutarın yüzde 1,5’i kadar komisyon alınıyor. Bu komisyona BSMV dahil. Şekerbank’ta fatura ödemelerine 17 Nisan 2019›dan bu yana asgari sıfır lira, azami ise 2.86 lira uygulandığı yer aldı.

Banka banka farklılık gösterse de internet sitelerinde duyurulan ücretlere göre fatura tutarının en yüksek yüzde 4,42’si en az yüzde 2,49’u faiz olarak bankaya ödeniyor görülüyor. 1000 TL’lik bir fatura talimatında en yüksek BSMV ve KKDF hariç 44.2 lira en düşük 24.9 lira ekstradan ödemeniz gerekiyor. Güncel fatura ödemelerinde vergiler dahil olduğunda 953 liralık faturaya 42.31 lira, 118 liralık faturaya da 5.23 lira işlem faizi işletildiği ortaya çıkıyor. Tüm ailenin faturaları otomatik ödeme talimatına verildiğinde ise kaynakların verdiği bilgiye göre aylık 400-500 liralık faiz ücretleri ile karşı karşıya kalınıyor.

Katılım bankaları ne kadar ücret alıyor?

Katılım bankası Kuveyt Türk’ün 2024 yılına ait ürün ve hizmet ücret tablosuna göre kredi kartı ile fatura ödemeye ilişkin 5.40 TL’lik işlem ücreti alındığı internet sitesinde yer alıyor. Bir diğer katılım bankası Albaraka Türk son güncellemesini 2020’de yapmış. 100 liraya kadar olan fatura ödemelerinde 2 lira, 100-200 lira arasına 4 lira olmak üzere 2’nin katları şeklinde gidiyor. 499 liraya kadar 10 lira alınıyor. Banka açıklamasında komisyon tutarının parametrik olduğu fatura tutarının artmaya devam etmesi durumunda komisyon oranını da 2 liranın katları şeklinde artmaya devam edeceğini açıklıyor. Türkiye Finans ise kredi kartı ile 100 liraya kadar olan fatura ödemelerine 2 TL alıyor, 100 lira üzerinde ise fatura tutarının yüzde 2’si kadar komisyon işletiyor. Son değişiklik 23 Şubat 2023’te yapılmış. Vakıf Katılım’da ise anlık kredi kartından fatura ödeme işlemine ilişkin tahsilata yer verilmiş. Buna göre her fatura işleminde tek seferlik olarak fatura tutarının yüzde 2,5’i tahsil ediliyor ve BSMV bu tutara dahil değil. Ziraat Katılım’ın sitesinde ise sadece anlaşmalı kurumların şube gişelerinden yapılan kredi kartı ile fatura tahsilatına 5 lira uygulandığı bilgisi yer alıyor.

Ocak ayı ücret ve komisyon gelirlerinde artış

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ocak ayına ilişkin bankacılık sektörü verilerine göre yıllık bazda sektörün karı, kredi karşılıklarındaki yüzde 66,4 yıllık artış ve 11.7 milyar TL seviyesinde yüksek ticari zararın etkisiyle yüzde 18,6 geriledi. Böylelikle sektör karı 2021 Mayıs ayından beri ilk kez yıllık bazda düştü. Ücret ve komisyon gelirlerinde yıllık artış yüzde 158,1 seviyesinde oldukça kuvvetli gerçekleşirken faaliyet giderlerindeki yüzde 83 artışın üzerinde oldu. Ocak 2024’de gerçekleşen 11.7 milyar TL ticari zarar karlılığı önemli ölçüde baskılarken Ocak 2023’de bankalar 10.7 milyar TL ticari kar elde etmişti. Yıllık bazda en sert kar daralması yüzde 68,2 ile kamu mevduat bankalarında yaşandı. Özel mevduat bankalarında yıllık bazda kar daralması yüzde 50,4 olurken yabancı mevduat bankaları yıllık bazda yüzde 14,4 kar artışı ile öne çıktı.

Bankaların otomatik fatura ödemede komisyon faizi yüzde 4’ü aştı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bu amaçlar tutturulamadığı takdirde bankalar düşük faizli tahvil alım yükümlülüğü ile karşı karşıya kalacak.

Ekonomim’den Şebnem Turhan’ın haberine nazaran, Merkez Bankası’nın kur muhafazalı mevduattan çıkış adımları kapsamında bankalara getirdiği kur muhafazalı mevduat hesaplarının TL vadeli mevduata dönüştürme amacında birinci gün bankalarda işler ağırlaştı. 

ÖZEL BANKALARDA YÜZDE 42’YE KADAR ÇIKTI

TL vadeli mevduat için faizler yükselirken birinci etapta birtakım özel bankalarda vadesine ve büyüklüğüne nazaran TL vadeli mevduat faiz oranını yüzde 33-42’ye çekti. 

Kamu bankalarında ise TL vadeli mevduat faizi yüzde 35-37 ortasında uygulandı. 

Kamu bankalarında hem KKM’ye hiç girmemiş tasarruf sahiplerine hem de KKM’den TL vadeliye dönüş için birebir faiz oranları uygulanırken birtakım özel bankalarda döviz dönüşlü KKM hesapları için artı 2 puanlık fark gündeme geldi. 

BANKACILARIN DA BAŞI KARIŞIK

Çoğu banka TL vadeli mevduata ister KKM dönüşü ister düz TL mevduat olsun tıpkı faizi uygulasa da tasarruf sahiplerinin de bankacıların da başları karışık. 

Sektörde TL vadeli mevduat faiz oranları çabucak üste çekildi. 

Bilgi veren bir özel bankacılık kaynağı düz TL vadeli mevduat ve vadesi dolan TL dönüşlü KKM hesaplarının TL vadeli mevduata dönüşü için kesimde yüzde 33-42 faiz oranlarının öne çıktığını lisana getirdi. 

Aynı kaynak, vadesi dolan döviz dönüşlü KKM hesapları için de yüzde 33-42 oranlarının geçerli olduğunu duruma nazaran ise bu oranlara 2 puanlık artış getirilebildiğine işaret etti.

KKM’den çıkış yolları aranıyor: Bankalardan mevduat faizi kararı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.