Faiz oranlarının düşürüleceğine dair herhangi bir şüphesi olup olmadığı sorulan Trump, “Pek yok.” yanıtını verdi.

Trump, “Yeni Fed adayınız, faizleri düşürmesini istediğinizi anlıyor mu?” sorusu üzerine “Bence anlıyor ama zaten kendisi de istiyor diye düşünüyorum. Yani gelip ‘faizleri artırmak istiyorum’ deseydi işi alamazdı.” ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump, 30 Ocak’ta Fed başkanlığına eski Fed Yönetim Kurulu Üyesi Kevin Warsh’ı aday gösterdiğini duyurmuştu.

Trump: Faizlerin düşürüleceğinden pek şüphem yok yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Piyasalar faiz indirimi olasılığını fiyatlamaya devam ediyor ancak tarihsel veriler Fed’in kendisinin bile gelecek bir yıl içinde faiz oranlarının nasıl seyredeceğini öngöremediğini gösteriyor.

Tarihsel veriler, Fed’in bile bir yıl sonra faiz oranlarıyla ne yapacağını gerçekten tahmin edemediğini gösteriyor.

Bir yıl sonrasını bile tahmin etmede başarısız

MarketWatch’tan Vivien Lou Chen’in haberine göre, finansal piyasalar, art arda ikinci gün de, dünyanın belki de en güçlü merkez bankasının faiz oranlarını 2024’ten başlayarak 22 yılın en yüksek seviyelerinden düşürmeye hazır göründüğünü özümsemeye devam ediyor. Ancak tarihsel veriler, Fed politika yapıcılarının üç aylık bir sürenin ötesinde gerçekte ne yapacakları konusunda herkes kadar karanlık bir durumda kalabileceğini gösteriyor.

Glenmede Investment Management tarafından yapılan bir analize göre, 2012-2023 yılları arasında Fed’in ‘nokta grafiği’ olarak bilinen faiz oranı projeksiyonları, nispeten kısa bir süre içinde Fed fon oranı hedefinin nerede olacağını tahmin etmede yalnızca isabetli bir yöntem olabildiğini ortaya koyuyor. Glenmede Portföy Yöneticisi Alex Atanasiu’nun yaptığı çalışmaya göre Fed’in nokta grafiğinin öngörülerinin, borçlanma maliyetlerinin bir sonraki yıl nereye varacağını ölçerken görece ‘daha az doğru’, iki yıl sonrasına bakıldığında ise ‘şaşırtıcı derecede yanlış’ çıktığını ortaya koyuyor.

Atanasiu, Fed’in nokta grafiğinin, yetkililerin gelecek birkaç yılın her biri için yıl sonuna kadar uygun olacağını düşündükleri faiz oranları seviyesini yansıtması nedeniyle, analiz için Eylül ayını başlangıç noktası olarak kullanıyor. Sonuç, noktaların yalnızca aynı yılın Aralık ayında faiz oranlarının nerede olacağını tahmin etmede doğru olduğunu ortaya koyuyor çünkü politika yapıcıların bu kadar kısa bir süre içinde gidişatı önemli ölçüde değiştirmesi pek mümkün gözükmüyor.

Hazine getirilerinde belirgin düşüş, borsalarda yükseliş sürüyor

Fed’in şaşırtıcı derecede güvercin politika güncellemesine finansal piyasaların tepkisinin merkezinde, Perşembe günü piyasaların geri kalanının gidişatını belirlemeye devam eden Hazine getirilerindeki önemli düşüş de yer alıyor.

Hazine getirilerinde süren düşüş sonrası politikaya duyarlı 2 yıllık Hazine tahvili getirisi ve 10 yıllık Hazine tahvili getirisi sırasıyla 8 baz puan ve 10,3 baz puan düşerek neredeyse yüzde 4,4 ve yüzde 3,9’a gerileyerek Haziran-Temmuz aylarındaki seviyelere geri döndü.

Üç büyük borsa endeksinde ise yükseliş sürüyor. Dow Jones 37.248,35’lik rekor kapanışla kapanırken, ABD Dolar Endeksi’nde ise düşüş yüzde 0,9’u buldu. Bu arada, Fed fon vadeli işlem yatırımcıları Fed’in güvercin tavrını yakaladı ve onunla birlikte hareket etti. Şu anda merkez bankasının politika faizini gelecek Aralık ayına kadar Fed’in tahminlerine paralel şekilde üç faiz indiriminden daha fazla azaltma ihtimalini yüzde 87,3 olarak fiyatlıyor.

Petrol fiyatları kötü bir sürpriz yapabilir

Glenmede’in yatırım stratejisinden sorumlu başkan yardımcısı Michael Reynolds, “Piyasaların beklediği faiz indirimi miktarı ile Fed’in bize söyledikleri arasında hala bir miktar uçurum olduğunu düşünüyoruz. Fed bizi, başka hiçbir şeyin yolumuza çıkamayacağı bir Goldilocks senaryosuna hazırlıyor. Ancak tarih, bazı şeylerin aniden ortaya çıktığını ve yol boyunca işleri aksattığını gösteriyor” diyerek temkinli davrandıklarının altını çiziyor.

ABD’nin Kovid-19 salgınının başlaması ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından tedarik zincirindeki aksaklıklar gibi son iki yıldaki çeşitli bilinmeyenlere değinen Reynolds, halen devam eden en büyük riskin, petrol fiyatlarına ne olacağı olduğunu ve bunun, petrol fiyatlarının aniden yükselmesi halinde yatırımcıları ‘kötü bir sürprizle karşı karşıya bırakabileceğini söylüyor.

Faiz oranlarıyla ilgili belirsizlik yüksek

Reynolds, yaptığı açıklamada, “Faiz oranları için uygun seviyenin gerçekte ne olduğunu zaman gösterecek ancak piyasa ve Fed kendilerini aşıyor olabilir. Kimse faiz oranlarının nereye gideceği konusunda mükemmel bir tahminci veya hakem olamaz ve buradaki sonuç, 2024 yılında üçten az veya daha fazla faiz indirimi olabileceği yönünde. İnsanlar Fed’in sözüne inanma eğiliminde ancak çok fazla belirsizlik var” şeklinde konuşuyor.

Bloomberg’e göre, Fed’in Çarşamba günkü şaşırtıcı derecede güvercin faiz oranı görünümü, finans piyasalarına Fed’in duyuru gününde neredeyse 15 yılın en iyi çapraz varlık performansını sağladı. Fort Pitt Capital Group Yatırım Direktörü Dan Eye, “Fed Başkanı Jerome Powell’ın, son birkaç ayda gördüğümüz finansal koşullardaki gevşemeyi geri püskürtmek için pek çok fırsatı vardı ve o kesinlikle bunu yapmadı. Piyasa, son iki yılda, varlıkları 500’ün üzerinde baz puanlık sıkılaştırma ile yeniden fiyatlayarak çok fazla ve ağır işler yapmak zorunda kaldı. Bu, finans piyasasının üstesinden gelmesi gereken çok fazla iş” diyor ve ekliyor: “Şimdi piyasa yumuşak bir iniş, Fed faiz indirimleri ve enflasyonun yüzde 2’ye geri dönmesi gibi pek çok iyi sonucu fiyatlıyor.”

FED, gelecek bir yıl için faizlerin geleceğini öngöremiyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

2008 Küresel Finans Krizi’nin ardından Batılı merkez bankaları faiz oranlarını rekor seviyelerde düşürdü. Kriz sonrası İngiltere Merkez Bankası (BOE) borçlanma maliyetlerini bir yıl içerisinde faiz oranlarını 5 yüzdelik puan düşürerek son 300 yılın en düşük seviyesine getirdi. Birçok uzmansa borçlanma maliyetlerinin kalıcı olarak bu seviyelerde tutulacağını düşünüyordu.

Ekonomistler hâlâ faizlerin düşük seviyede kalacağına ikna olmuş gibi gözüküyor. BOE ve Uluslararası Para Fonu (IMF) ekonomistleri de dahil olmak üzere birçok önemli isim yüksek enflasyon dalgası sonrasında Faiz oranlarının 2008 Krizi sonrası seviyelere geri döneceğini öngörüyor.

İngiltere Merkez Bankası’nın faiz belirleme paneline katılan ekonomist Megan Greene geçtiğimiz haftanın başlarında ultra düşük faiz oranlarına geri dönüşün hiçbir şekilde garanti edilemeyeceği konusunda uyardı.

Greene, “Merkez bankası yetkililerinin enflasyon ve faiz oranlarının otomatik olarak pandemi öncesinde gördüğümüz düşük seviyelere geri döneceği fikri konusunda rahat davranmaları bir hata olacaktır” dedi.

Finansgundem.com’un derlediği bilgilere göre Greene ve aynı görüşteki ekonomistlerin haklı olma ihtimalinin çok derin etkileri bulunuyor. Kalıcı bir şekilde yüksek seyreden faiz oranları pandemiden sonra borçla şişirilmiş hükümetler için borçlanma maliyetlerini artırabilir ve mortgage kredi maliyetlerini çok daha pahalı hale getirebilir.

İngiltere Bütçe Sorumluluğu Ofisi verilerine göre, borçlanma maliyetlerindeki bir yüzdelik puanlık artış İngiltere Hazinesi için yıllık 20 milyar sterlinlik harcama gücünü ortadan kaldırıyor. Buna karşın İngiltere Hazine bakanı 2028 yılına kadar sadece 6,5 milyar sterlinlik zayıf bir mali tampon oluşturabildi.

ABD Merkez Bankası’nın (FED) da faiz artışı beklentilerini yükseltmesi borçlanma maliyetlerinin uzun vadede hangi noktaya ulaşacağına dair beklentileri artırmaya başladı. Tüm bu faktörler merkez bankalarının ekonomideki talebi körüklemeden veya aşırı kısıtlamadan faiz oranlarını hangi seviyede tutacağını belirleyebilmesine bağlı olacak.

BOE Para Politikası Komitesi’nin eski üyelerinden olan ekonomist Charles Goodhart faizlerin yükseltilmesi gerektiğini savunan en önemli isimlerden birisi. Goodhart ABD-Çin gerilimiyle birlikte artan korumacı ekonomi politikalarının ve nüfusun yaşlanmasıyla azalan işgücünün fiyatları ve dolayısıyla faiz oranlarını yükseltecek kilit faktörler olarak sıralıyor.

Ünlü ekonomiste göre BOE’nin uzun vadeli faiz oranları %5’in biraz aşağısında ve %4,5 civarında seyredecek. Bu oran Küresel Finans Krizi’nden bu yana en yüksek faizleri işaret ediyor.

Goodhart, “Geleceği anlamak istiyorsanız öncelikle geçmişi anlamalısınız” diyor.

Politika faiz oranları 1990’lardan Kovid’e kadar oldukça istikrarlı bir şekilde düşüyordu. Birçok ekonomist bunun sebebinin yaşlanan nüfusların emeklilik tasarrufları yoluyla büyümeyi desteklemesi ve verimliliği düşürmesi olduğuna inanıyordu.

BOE Başkanı Andrew Bailey de mart ayında yaptığı bir konuşmada bu argümanı seslendirdi. Bailey’nin argümanına göre tasarruflarını aktif bir şekilde bankalarda tutan hane halklarından birikimlerini çekenlerin sayısı önemli bir oranda artacak. Tasarruf sahiplerinin aldığı gelirse aynı oranda düşecek.

Goodhart’ın yorumlamasına göreyse aktif olanlara göre çalışmayan insanların oranı da düşecek. Bazı ekonomistler ayrıca, yaşlı insanların mortgage ödemelerine sahip olmadıkları için gelirlerinin daha büyük bir bölümünü hizmet sektörüne harcama eğiliminde olduklarını vurguluyor.

Goodhart, “1990’dan 2020’ye kadar olan yaklaşık otuz yıllık dönem tarihsel olarak olağanüstü derecede sıra dışıydı” diyor. Ünlü ekonomist SSCB’nin çöküşü, Çin’in yükselişi ve artan işgücü gibi olumlu jeopolitik gelişmelerin “fiyatlarda ve ücretlerde normalde olacağından çok daha düşük artışlara” yol açtığını söylüyor.

Ekonomist, “Son 30 yılın normlarını sürdürmek yerine, emeğin çok daha sıkı, çok daha zor olacağı zıt bir duruma gireceğiz” öngörüsünde bulunuyor.

Goodhart’a göre savunma alanında yapılan yüksek harcamalar ve net karbon sıfıra geçişi finanse etmek için yapılan büyük yatırımlar da enflasyonist baskılara katkıda bulunan eğilimler arasında.

İngiltere yönetimi Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından önümüzdeki beş yıl içerisinde savunma harcamalarını 11 milyar sterlin artırma kararı aldı. ABD’de 369 milyar dolarlık Enflasyonu Düşürme Yasası ve Avrupa Birliği’nin Yeşil Mutabakat’ı da karbon sıfır ekonomiye geçiş için ayrılan büyük kaynaklar olarak dikkat çekiyor.

Berenberg’ten Kallum Pickering, “Ekonomilerimizi piyasaların kendi haline bırakılması halinde yeşil teknolojilerin alacağı göreceli fiyattan daha hızlı bir şekilde yeşilleştiriyoruz ve bu da enflasyonist bir hamledir” ifadelerine yer verdi.

Pickering BOE’nin faiz oranlarını uzun vadede yüzde 3 ila 4 seviyesinde sabitlemesini bekliyor. Bu oran son 15 yılın ortalamalarının çok üzerinde.

Borsa uzmanı, “Teknolojik gelişmelerin etkiledikleri sektörlerin üzerinde dezenflasyonist etkileri vardır. Ancak bu teknolojik gelişmeler insanların yaşam standartlarını önemli ölçüde iyileştirecek kadar büyükse, daha önce sıklıkla görüldüğü gibi arza kattığı faydadan daha çok talebe katkıda bulunabilir” uyarısında bulundu.

Pickering, “Garip bir şekilde geçmişte sanayi devrimleri dezenflasyonist olmaktan ziyade enflasyonist olma eğilimindeydi” hatırlatmasını yaptı.

Ekonomistler faizlerin düşük seviyede kalacağına inanıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’s (S&P) tarafından yapılan açıklamada, merkez bankaları enflasyonu kontrol altına almaya ve fiyat istikrarını sağlamaya çalışırken, kredi koşullarının daha da sıkılaşacağı aktarıldı.

Açıklamada, yükselen faiz oranlarının gerçek etkisinin henüz Avrupa genelinde hissedilmediği belirtildi.

Euro bölgesinde 2025’ten önce enflasyonun kontrol altına alınmasının ve fiyat istikrarının sağlanmasının beklenmediğine işaret edilen açıklamada, daha kısıtlayıcı faiz oranlarıyla bankaların riskten daha fazla kaçınacağı, fonlama maliyetlerinin yükseleceği ve yatırımcılar ile borç verenlerin kredi kalitesine odaklanmasının artacağı kaydedildi.

Açıklamada, ekonomik döngünün de zayıfladığı belirtilerek, bunun şirketler ve hanehalkı üzerinde daha fazla baskı oluşturacağı ancak euro Bölgesi’nin derin bir resesyon yaşamasının beklenmediği ifade edildi.

Euro Bölgesi’ndeki ekonomik büyümenin son zamanlardaki direncine rağmen kırılgan olmaya devam ettiği vurgulanan açıklamada, artan faiz oranlarının konut piyasası ve tüketici talebi üzerinde giderek daha fazla baskı oluşturmasıyla düşük işsizlik, devam eden mali destek ve Kovid-19 sonrası yaşanan toparlanmanın oluşturduğu rüzgarın muhtemelen azalacağı aktarıldı.

Açıklamada, Ukrayna’daki savaşın yeni ve potansiyel olarak tehlikeli bir aşamaya girdiğine işaret edilerek, Ukrayna’nın topraklarını geri kazanmak için saldırıya geçmeye çalışırken, Rusya’da savaşın gidişatına yönelik hassasiyetlerin Wagner grubunun son isyanının ardından daha da arttığı kaydedildi.

S&P’nin açıklamasında, Rusya’da karar alma sürecinin belirsizliği ve öngörülemez doğası göz önüne alındığında, Batı Avrupa’daki makro kredi etkisinin şimdiye kadar geçen yıl korkulandan çok daha az zarar verici olduğu kanıtlanmış olmasına rağmen risklerinin yüksek olmaya devam ettiği belirtildi.

S&P: Yükselen faizlerin gerçek etkisi henüz hissedilmedi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.