Elektrik ve doğal gaza yüksek oranlı destek

Bakan Bayraktar, konutlarda kullanılan elektriğe ortalama yüzde 55, doğal gaza ise yüzde 45 oranında destek sağlandığını ifade etti. Küresel enerji krizine rağmen Türkiye’nin enerji arz güvenliğini koruduğunu vurgulayan Bayraktar, güçlü altyapı ve çeşitlendirilmiş tedarik politikaları sayesinde vatandaşların yüksek maliyetlerden korunmaya devam ettiğini kaydetti.

Bütçede tasarruf vurgusu

Bakanlık bütçesine ilişkin bilgiler de paylaşan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Merkez Teşkilatı’nın 2024 yılı bütçesinin 48,3 milyar TL olarak belirlendiğini, uygulanan tasarruf tedbirleri kapsamında bu tutarın 7,5 milyar TL azaltılarak 40,8 milyar TL’ye düşürüldüğünü söyledi. Bu ödeneğin 38,2 milyar TL’sinin harcandığını, kalan 2,6 milyar TL’nin ise yıl sonunda iptal edildiğini aktardı.

Bayraktar, 2026 yılı için genel aydınlatma giderleri dahil olmak üzere Bakanlık Merkez Teşkilatı bütçe teklifinin 36,1 milyar TL olduğunu bildirdi. Merkez teşkilatıyla birlikte MTA, MAPEG, TENMAK, EPDK ve NDK’nın 2024 yılı toplam giderinin 51,8 milyar TL olarak gerçekleştiğini belirten Bayraktar, 2026 yılı için teklif edilen toplam bütçenin ise 58,4 milyar TL olduğunu ifade etti.

Enerji arzında yerli üretim ve altyapı yatırımları

Sunumunda enerji politikalarına da değinen Bayraktar, doğal gaz üretiminde rekor seviyelere ulaşıldığını ve günlük üretimin 22 milyon metreküpün üzerine çıktığını söyledi. LNG yatırımlarıyla birlikte günlük gazlaştırma kapasitesinin 161 milyon metreküpe çıkarıldığını belirten Bayraktar, bu kapasitenin önümüzdeki dönemde 200 milyon metreküpe yükseltileceğini dile getirdi.

Elektrik üretiminde ise yenilenebilir enerji yatırımlarının hız kesmeden sürdüğünü ifade eden Bayraktar, son bir yılda devreye alınan santrallerle kurulu gücün 121 bin 412 MW’a ulaştığını, yenilenebilir enerjinin toplam kurulu güç içindeki payının yüzde 62’ye çıktığını kaydetti. Türkiye’nin yenilenebilir enerji kurulu gücünde Avrupa’da 5’inci, dünyada ise 11’inci sırada yer aldığını söyledi.

Petrol ve doğal gazda yeni hedefler

Petrol üretiminde Şırnak Gabar sahasında günlük üretimin 81 bin varile ulaştığını belirten Bayraktar, Türkiye genelinde yurt içi ve yurt dışındaki toplam günlük petrol üretiminin 180 bin varile çıktığını ifade etti. Diyarbakır’da ise yatay sondaj yöntemiyle üretilebilecek önemli miktarda kaya petrolü rezervi bulunduğuna inandıklarını söyleyen Bayraktar, Gabar’dan sonra sıranın Diyarbakır’a geldiğini dile getirdi.

Bakan Bayraktar, tüm bu çalışmaların temel amacının enerji arz güvenliğini güçlendirmek, dışa bağımlılığı azaltmak ve vatandaşların enerji maliyetlerini devlet desteğiyle sürdürülebilir seviyelerde tutmak olduğunu vurguladı.

11 ayda 578 milyar TL’lik fatura desteği yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

NBC News’ün haberine göre, Los Angeles emniyet yetkilileri, yangının yakınlarındaki West Valley bölgesinde kimliği henüz açıklanmayan kişiyi kundaklama şüphesiyle gözaltına aldı. Görgü tanıkları, gözaltına alınan kişinin Batı Hollywood bölgesinde yangın çıkardığını güvenlik güçlerine bildirdi. Ardından polisin kundakçıyı yakalamasına yardımcı oldu. Tutuklanan Los Angeles Polis Departmanı tarafından gözaltına alınan şahsın kimliği açıklanmazken, diğer olaylarla bağlantısı olabileceği düşünülüyor.

Dün de emniyet yetkilileri, dün Woodland Hills bölgesinde yangın çıkarmaya çalıştığından şüphelenilen kişinin gözaltına alındığını açıklamıştı. Yangın 3 noktada kontrolsüz şekilde yayılmaya devam ederken, yetkililer şu ana kadar 11 kişinin cansız bedenine ulaşıldığını, yangın alanlarına giremediklerini bu yüzden bilançonun belirlenmesinin birkaç hafta sürebileceğini belirtti.

FATURA 150 MİLYAR DOLAR

Yangınlarda 10 bine yakın ev ve işyeri kullanılamaz hale gelirken, Pasifik Palisades’te 19 bin 978 dönüm, Altadena ve Pasadena’da 13 bin 690 dönüm Kenneth’de 960 dönüm ve Hurst’te 855 dönüm kül oldu. Hava durumu ve etkileri hakkında veri sağlayan özel bir şirket olan AccuWeather, hasar ve ekonomik kayıp tahminini 135 milyar ila 150 milyar dolara yükseltti.

Investing.com – JPMorgan (JPM) analistleri, Los Angeles’ta devam eden orman yangınlarının sigorta şirketleri için potansiyel maliyetinin 20 milyar doları aştığını belirtti. Bu rakam, bir gün önce yapılan tahminin iki katına çıktı.

Reuters’a konuşan uzmanlar, zararın karşılanmasında güçlük yaşanabileceği, bu yüzden bazı sigorta şirketlerinin iflas edebileceğini belirtti. Yangınlarla mücadele için Los Angeles Şerifi Robert Luna, Kaliforniya eyaletine bağlı 400 ulusal muhafızın görevlendirildiğini bildirdi.

Los Angeles’ı yakan 2 kişi yakalandı, fatura 150 milyar dolar yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bakan Bayraktar, enerjide sübvansiyonların ihtiyacı olanlara yapılabilmesi için önümüzdeki yıl elektrikte olacağı gibi doğalgazda da kademeli bir fiyatlandırmaya gidileceğini ifade etti.

İLLER BAZINDA ÇALIŞMA OLACAK

“Az tüketenin az çok tüketenin gerçek maliyetini ödeyeceği” yeni dönemin ayrıntılarını da anlatan Bayraktar, “Doğalgazda da elektrikte olduğu gibi Şubat 2025’te kademeli fiyatlandırmaya geçmek istiyoruz.

Ama doğalgazda farklı durumlar da var. Mesela memleketi Erzurum gibi soğuk bir yer olan normal bir vatandaş belki 1.200 metreküp tüketiyor, Antalya’da bu tüketim 600 metreküpe düşüyor. Burada iller bazında bir çalışma olacak. Doğalgaz daha komplike ama orada da kademeli fiyatlandırmaya geçmek istiyoruz” dedi.

AKKUYU İÇİN GERİ SAYIM

Enerji Bakanı Bayraktar, gazetecilere yaptığı değerlendirmede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 24 Ekim’de Kazan’da düzenlenen BRICS Zirvesi’nde Rusya Devlet Başkanı Putin ile enerji başlığı altında da görüşmeler gerçekleştirdiğini anlattı. Putin ile Akkuyu ve İstanbul’da doğalgaz merkezi kurulması konularının görüşüldüğünü anlatan Bayraktar, Akkuyu’da ilk reaktörün 2025 yılı sonunda devreye alınacağını kaydetti.

Arada istenmeyen gecikmeler olduğunu ifade eden Bayraktar, Alman Siemens firmasının sipariş edilen parçaları Rusya’ya uygulanan ambargoyu bahane ederek göndermemesinin süreci geciktirdiğini belirtti.

Bayraktar, “Girişimimiz ile Alman tarafı Siemens’in ekipmanını Türkiye’ye teslim edeceklerini ifade etti. Sonra da hemen akabinde Rosatom’a mektup gönderdiler.

Ama Rus tarafı kritik eşiğin aşıldığını karşı tarafa bildirdi. Çünkü bu sırada Çin’den sipariş verdiklerini ve inşaatı da Çin’den gelecek ekipmana göre yeniden yaptıklarını anlattılar. Burada hassasiyetle üzerinde durulması gereken husus güvenilirliktir, itibardır. Dolayısıyla Siemens’in burada yaptığı en önemli yanlış güvenilirlikle alakalı” diye konuştu.

RUSYA İLE PAKET ANLAŞMA

Doğalgazla ilgili olarak ise Rusya ile üç konunun gündemlerinde olduğunu anlatan Alparslan Bayraktar, “Bir tanesi Doğalgaz Ticaret Merkezi. Bir diğeri Rusya ile doğalgaz fiyatı konusu. Türkiye olarak bize özel bir fiyat istiyoruz. Ayrıca 2025 sonunda bitecek çok büyük bir kontrat var, bunun yenilenme şartlarını konuşuyoruz. Burada bir paket anlaşma geliştirmek lazım. 2025 içerisinde Botaş- Gazprom ortaklığındaki bir şirket bu ticaret platformunu işletecek. Bir mutabakat zaptı gönderdik onlara bu süreç içerisinde. Sayın Putin de Gazprom’a bu yönde talimat vereceğini tekrar teyit etti Cumhurbaşkanımıza.”

TRAKYA VE SİNOP İÇİN 3 ÜLKE İLE KONUŞULUYOR

Bakan Bayraktar, Akkuyu’nun yanı sıra Türkiye’de iki adet daha nükleer santral yapmak üzere çalışmalar bulunduğunu anlatırken, “Akkuyu ile birlikte Sinop ve Trakya’da da dörder adet yani toplamda 12 adet reaktör yapma hedefimiz var. Bu yeni santraller için Rusya, Çin ve Güney Kore ile görüşmelerimiz sürüyor. Bu ülkelerin içerisinde herkesin kendi artıları ve eksileri var. Yani Rusya’ya baktığınız zaman Akkuyu’da inanılmaz bir tecrübe geliştirdiler. Ülkede ciddi bir insan kaynağı oluşturdular ama dezavantaj ne olur derseniz Rusya’nın bir yaptırımla karşılaşması halinde projenin gecikmesi söz konusu olabilir” diye belirtti.

1 MEGAVATLİK GES KURANA ÇED MUAFİYETİ OLSUN

Yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırmak için süper izin dönemini başlatacaklarını da anlatan Bakan Bayraktar, “Yenilenebilirde her yıl 2000-2500 megavat olacak şekilde ve 12 yılın sonunda 30 bin megavata ulaşacak uluslararası yarışma sürecinin ihaleleri olacak. Bunu hızlandırmak için süper izin çalışmalarımız olacak. Çevre Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Kültür Turizm Bakanlığımızla oralarda büyük bir süreç var. Mesela ödevlerimizden bir tanesi ÇED muafiyeti olsun diyoruz. 1 megavatlık güneş santrali kurana ÇED muafiyeti olsun. Bunu söylerken, ÇED’i inkâr edelim demiyoruz. Avrupa’daki, Almanya’daki örnekleri bu noktada ne tarafa gidiyorsa onu söylüyoruz.” 

Bakan Bayraktar açıkladı: Doğalgazda kademeli fatura dönemi başlıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Konuyla ilgili yapılan geniş kapsamlı bir çalışmada, hakkında mesleki kurallara uymaması nedeniyle disiplin cezası verilmesine ilişkin 500 raporu bulunan bir mali müşavirin halen aktif olarak bu görevi yürüttüğü, beyannamesini verdiği mükelleflerin tamamına yakınının sahte belge düzenleyicisi olduğu, başka bir çalışmada ise serbest muhasebeci ve mali müşavirler tarafından yönetilen ve organize şekilde hareket ettiği anlaşılan yaklaşık 100 şirketin 2 bin 500 mükellefe sahte fatura düzenlediği tespit edildi.

Bu çalışmalar neticesinde meslek mensuplarıyla ilgili risk kriterleri yeniden belirlenecek, çalışmalarda özellikle yapay zekâ imkanlarından da yararlanılacak.

Bakanlığın yürüttüğü analiz ve değerlendirme çalışmaları neticesinde, sahte belge düzenleme riskinin yüksek olduğu belirlenen ve bu nedenle mükellefiyetleri terkin edilerek incelemeye alınan kişilerden fatura alan yaklaşık 4 bin 500 büyük mükellefin ilk aşamada yaklaşık 3 milyar liralık sahte fatura kullanımıyla ilgili izaha davet edilmesi kararlaştırıldı. Bu davete icabet etmeyenler hakkında ise fiilin ağırlığına göre vergi kaçakçılığı suçu yönünden işlem yapılması öngörülüyor.

“Dünya örneklerine uygun düzenleme yapılacak”

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin değerlendirmesinde, vergi suçunu oluşturan kaçakçılık fiillerini işleyenlerle ilgili yeni çalışma yürüttüklerini belirtti.

Şimşek, “Bu yeni strateji çerçevesinde dünya örneklerinde olduğu gibi fatura, fiş düzenlemeyenlerin tespiti ve cezalandırılmasıyla organize hareketlerle vergi suçu oluşturan kaçakçılık fiillerini işleyenlerin tespiti ve cezalandırılmasında farklı teknik ve mücadele yöntemlerini devreye alıyoruz.” dedi.

Özellikle sahte belge düzenleyerek işlenen organize vergi kaçakçılığı suçlarında organizasyonu kuran, yöneten, teknik bilgi sağlayan ve menfaati elde eden kişilerin genellikle muhasebe, mevzuat ve hukuk bilen kişiler olduklarına işaret eden Şimşek, organizasyonun açığa çıkmasını önlemek amacıyla birden fazla şirketin içinde bulunduğu katmanlı yapı oluşturulduğunu, bu organizasyonlarda özellikle son dönemde e-arşiv faturalarının kullanıldığını, bu işlemleri gerçekleştirmek üzere sisteme kaydedilen telefon numaralarının takibi dahil geniş kapsamlı çalışmalar yürütüldüğünü bildirdi.

“Suç fiillerinin cezalandırılması sağlanacak”

Bakan Şimşek, bu yapı nedeniyle sahte belge düzenleme yönünden riskli bulunduğu için incelemeye sevk edilen şirketlerde muhatap bulunamadığını anlatarak, şunları kaydetti:

“Bu noktada organizatörün tespiti amacıyla yeni dönemde yapay zekâ imkanlarının yanında emniyet ve jandarmanın kaçakçılık ve organize suçlarla mücadele birimleriyle işbirliği yaparak teknik altyapımızı güçlendiriyoruz. Organize kaçakçılık fiilleriyle mücadele için Vergi Denetim Kurulu bünyesinde özel bir ekip oluşturulması ve izleyen dönemde yapılacak mevzuat değişiklikleriyle dünya örneklerinde olduğu gibi bu incelemeleri yapan vergi müfettişlerine farklı inceleme ve soruşturma yetkilerinin verilmesi de gündemimizde. Vergi kaçakçılığının en yaygın aracı olan sahte fatura kullanımlarını engellemek amacıyla yeni dönemde özellikle faturanın kullanıldığı dönemde tespiti ile suç fiillerinin cezalandırılması sağlanacak. Suç fiili olarak mevzuatta yer alan, bilerek sahte fatura kullanılmasıyla ilgili kriterlerin gözden geçirilerek işlenen kaçakçılık fiillerinin cezasız kalmaması yönünde çalışma yürütüyoruz. Yürüttüğümüz tüm bu çalışmalarla vergide adalet ve etkinliğin artırılması yönündeki hedefimize katkı sağlıyor, kayıt dışıyla mücadeleden taviz vermiyoruz.”

Şimşek’ten sahte fatura mesajı: Taviz vermiyoruz! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Şubat ayıyla birlikte kredi kartları üzerinden otomatik fatura talimatı verenler, ödemelerinde karşılaştıkları faizler karşısında şaşkına döndü. Bankaların önceden belirlenen limitlerdeki faturalar için aldığı otomatik ödeme talimatı faizleri artık eskiye göre çok daha yüksek.

Ekonomim’den Şebnem Turhan’ın haberine göre bankadan bankaya değişmekle birlikte otomatik fatura talimatı faiz oranı yüzde 2,49-4,42 arasına yükseltildi. Bu durum kış aylarında yüklü gelen faturalarda vatandaşın otomatik ödeme talimatıyla yaptığı fatura tahsilatlarına karşılık ödediği miktarı da oldukça arttırdı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun verilerine göre de bankaların komisyon gelirleri yılın ilk ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 158 güçlü bir artış gösterdi.

Bankalar şubat ayıyla birlikte yaptıkları yeni düzenlemeleri hem mesajlarla hem de internet sitelerindeki ürün ve hizmet ücretleri bölümlerinde açıkladı. Banka banka kredi kartıyla otomatik ödeme talimatı faizlerine ulaşmak mümkün. Bankaların aldıkları faizlere BSMV ve KKDF hariç üzerine ayrıca bu vergiler tahsil ediliyor.

Ziraat Bankası değişikliği 19 Şubat’ta yaptı. Ziraat Bankası’nda 0-1000 TL arası otomatik ödeme talimatlı faturalara ücret alınmıyor. 1001-4999 TL arasında yüzde 2,49, 5000 TL ve üzerinde ise yüzde 3,66 oranında faiz uygulanıyor. Diğer kamu bankası Halkbank’ta ise ayrım yok. 8 Şubat’ta yapılan yeni düzenlemeye göre bireysel ve ticari kredi kartları ile gerçekleşen otomatik fatura talimatlarında fatura tutarı üzerinden yüzde 4,42 Faiz işletiliyor. Vakıfbank’ta ise son değişiklik 1 Kasım 2023’te yapıldı. 100 TL›ye kadar olan faturalar için 1.5 lira, 100 TL üzerindeki faturalarda ise fatura tutarının yüzde 2,49’u oranında işlem ücreti alınıyor.

İş Bankası mart başında yeniledi

İş Bankası, yaptığı değişikliğini 1 Mart’ta duyurdu. İş Bankası’nın sitesinde yer alan bilgiye göre kredi kartından otomatik fatura tahsilatı faizi 0-500 TL arasında ücretsiz, 500 lira üzerine ise faiz oranı yüzde 4,42. Garanti Bankası’nın ne zaman değişiklik yaptığına ilişkin bilgi internet sitesinde yer almıyor. Ancak fatura tutarı fark etmeksizin fatura tutarı üzerinden ödemenin gerçekleştiği tarihten itibaren kesilecek ilk ekstrenin son ödeme gününe kadar aylık yüzde 3,66 faiz uygulanıyor.

Yapı Kredi ve Akbank sabit kaldı

Yapı Kredi ise diğer bankalardan farklı. İnternet sitesinde yer alan bilgiye göre 19 Kasım 2018›den bu yana her fatura işleminde tek seferlik olarak 0-75 lira arasına 2 lira, 75 lira ve üzerine ise 2.5 lira tahsil ediliyor. Akbank da Yapı Kredi gibi yeni yılda değişiklik yapmayan bankalardan biri. Son güncelleme 1 Temmuz 2014’te yapılmış Akbank’ta. İnternetten fatura ödeme ücreti olarak 1 lira alınıyor. Ancak açıklama bölümünde anlık ücretlendirmelerin firma bazında farklı tutarlarda uygulandığı her bir ücret bilgisinin ise tüm kanallarda işlem öncesinde gösterildiği bilgisi yer alıyor. Denizbank’ın ürün ve hizmet ücretleri bölümünde otomatik fatura ödeme talimatı faizine ilişkin bir bilgilendirme yer almıyor. Ancak sitede fatura ödemeleriyle ilgili bölümde otomatik ödeme talimatının hesap ya da kredi kartı üzerinden masrafsız olarak gerçekleşeceği bilgisi veriliyor.

Türk Ekonomi Bankası, kredi kartından fatura ödemesinde 26 Şubat 2024’te değişiklik yaptı. Buna göre asgari tutar 1 lira asgari oran da yüzde 3, azami tutar ise yine 1 lira ve azami oran yüzde 3. TEB’te açıklama kısmında bu ücrete BSMV’nin dahil olduğu bilgisi de verildi. ING Türkiye’nin internet sitesinde ürün ve işlem ücretlerinde manuel fatura ödeme ücretine ilişkin bilgi var sadece. Bu da en son 11 Haziran 2015’te güncellenmiş. Kredi kartından 100 TL’ye kadar manuel ödeme yapılan fatura tahsilatları için 1.15 TL, 100 TL ve üzeri tahsilatlar için fatura tutarının yüzde 1,5’e tahsil ediliyor. HSBC’nin internet sitesinde ise düzenli ödemelerde fatura ödemesine en son güncelleme 2 Ekim 2014’te yapılmış ve ücret alınmıyor.

Faizin üzerine vergiler de ekleniyor

Fibabanka’nın internet sitesinde yer alan bilgiye göre 29 Şubat 2024’te ücretlendirmede güncelleme yapıldı. Buna göre fatura ödemelerinde anlık ödemeler kredi kartından yapıldığında 0-150 lira arasında 5 lira, 150 lira ve üzeri ödemelerde ise fatura tutarının yüzde 3,5’i kadar ücret alınıyor. Odeabank 2 Ekim 2023’te güncelleme yapmış, 100 liralık fatura ödemesine kadar 1.25 lira, üzeri tutarlar için tutarın yüzde 1,5’i kadar komisyon alınıyor. Bu komisyona BSMV dahil. Şekerbank’ta fatura ödemelerine 17 Nisan 2019›dan bu yana asgari sıfır lira, azami ise 2.86 lira uygulandığı yer aldı.

Banka banka farklılık gösterse de internet sitelerinde duyurulan ücretlere göre fatura tutarının en yüksek yüzde 4,42’si en az yüzde 2,49’u faiz olarak bankaya ödeniyor görülüyor. 1000 TL’lik bir fatura talimatında en yüksek BSMV ve KKDF hariç 44.2 lira en düşük 24.9 lira ekstradan ödemeniz gerekiyor. Güncel fatura ödemelerinde vergiler dahil olduğunda 953 liralık faturaya 42.31 lira, 118 liralık faturaya da 5.23 lira işlem faizi işletildiği ortaya çıkıyor. Tüm ailenin faturaları otomatik ödeme talimatına verildiğinde ise kaynakların verdiği bilgiye göre aylık 400-500 liralık faiz ücretleri ile karşı karşıya kalınıyor.

Katılım bankaları ne kadar ücret alıyor?

Katılım bankası Kuveyt Türk’ün 2024 yılına ait ürün ve hizmet ücret tablosuna göre kredi kartı ile fatura ödemeye ilişkin 5.40 TL’lik işlem ücreti alındığı internet sitesinde yer alıyor. Bir diğer katılım bankası Albaraka Türk son güncellemesini 2020’de yapmış. 100 liraya kadar olan fatura ödemelerinde 2 lira, 100-200 lira arasına 4 lira olmak üzere 2’nin katları şeklinde gidiyor. 499 liraya kadar 10 lira alınıyor. Banka açıklamasında komisyon tutarının parametrik olduğu fatura tutarının artmaya devam etmesi durumunda komisyon oranını da 2 liranın katları şeklinde artmaya devam edeceğini açıklıyor. Türkiye Finans ise kredi kartı ile 100 liraya kadar olan fatura ödemelerine 2 TL alıyor, 100 lira üzerinde ise fatura tutarının yüzde 2’si kadar komisyon işletiyor. Son değişiklik 23 Şubat 2023’te yapılmış. Vakıf Katılım’da ise anlık kredi kartından fatura ödeme işlemine ilişkin tahsilata yer verilmiş. Buna göre her fatura işleminde tek seferlik olarak fatura tutarının yüzde 2,5’i tahsil ediliyor ve BSMV bu tutara dahil değil. Ziraat Katılım’ın sitesinde ise sadece anlaşmalı kurumların şube gişelerinden yapılan kredi kartı ile fatura tahsilatına 5 lira uygulandığı bilgisi yer alıyor.

Ocak ayı ücret ve komisyon gelirlerinde artış

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ocak ayına ilişkin bankacılık sektörü verilerine göre yıllık bazda sektörün karı, kredi karşılıklarındaki yüzde 66,4 yıllık artış ve 11.7 milyar TL seviyesinde yüksek ticari zararın etkisiyle yüzde 18,6 geriledi. Böylelikle sektör karı 2021 Mayıs ayından beri ilk kez yıllık bazda düştü. Ücret ve komisyon gelirlerinde yıllık artış yüzde 158,1 seviyesinde oldukça kuvvetli gerçekleşirken faaliyet giderlerindeki yüzde 83 artışın üzerinde oldu. Ocak 2024’de gerçekleşen 11.7 milyar TL ticari zarar karlılığı önemli ölçüde baskılarken Ocak 2023’de bankalar 10.7 milyar TL ticari kar elde etmişti. Yıllık bazda en sert kar daralması yüzde 68,2 ile kamu mevduat bankalarında yaşandı. Özel mevduat bankalarında yıllık bazda kar daralması yüzde 50,4 olurken yabancı mevduat bankaları yıllık bazda yüzde 14,4 kar artışı ile öne çıktı.

Bankaların otomatik fatura ödemede komisyon faizi yüzde 4’ü aştı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının talimatıyla başlatılan, İl Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesi ve Vergi Dairesi Başkanlığı yetkililerince yürütülen soruşturma devam ediyor.

Şüphelilerin, İzmir’de kurdukları 5 şirket adına vergiden ya da vergi denetiminden kaçmak isteyen firmalara mal ve hizmet karşılığı olmaksızın fatura düzenledikleri ve karşılığında komisyon aldıkları kaydedildi.

100’E YAKIN FİRMA İNCELEMEYE ALINDI

İncelemelerde zanlıların, 100’e yakın firma için e-fatura düzenlediği tespit edildi. Bu şirketlerin hesaplarının incelemeye alındığı öğrenildi.

Operasyonda gözaltına alınan 17 şüphelinin emniyetteki işlemleri devam ediyor. Gözaltı kararı verilen iki firari zanlının yakalanması için çalışmalar da sürüyor.

NE OLMUŞTU?

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca, naylon fatura düzenleyerek vergi kaçırdıkları öne sürülen 19 şüpheli hakkında 18 Ocak’ta gözaltı kararı verilmişti.

İl Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesi ekiplerinin yanı sıra Vergi Dairesi Başkanlığı görevlilerinin katılımıyla İzmir, Afyonkarahisar ve Manisa’da belirlenen ev ve iş yerlerine baskın düzenlemiş, 17 şüpheli gözaltına alınmıştı.

Aramalarda çeşitli firmalar adına kesilmiş 10 milyar 978 milyon 367 bin 665 liralık e-fatura, toplam bedeli 2 milyar 500 milyon 987 bin 566 lira olan 5 bin 745 imzalı senet, 1 milyar 725 milyon 355 bin lira tutarında 987 tahsilat makbuzu, 4 milyon 700 bin lira karşılığı yazılmış 40 çekin de aralarında bulunduğu belge ve kıymetli evraka el konulmuştu. Ayrıca 94 kaşe, 20 POS cihazı, ruhsatsız tabanca, av tüfeği ile silahlara ait 68 fişek bulunmuştu.

İzmir merkezli naylon fatura operasyonunda 100 şirketin hesapları mercek altına alındı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İl Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinin yanı sıra Vergi Dairesi Başkanlığı görevlilerinin katıldığı operasyon kapsamında, İzmir, Afyonkarahisar ve Manisa’da belirlenen ev ve iş yerlerine baskın düzenlendi.

2.5 MİLYAR TL’LİK SENET, 1.7 MİLYAR TL’LİK TAHSİLAT MAKBUZU

Yapılan aramalarda, çeşitli firmalar adına kesilmiş 10 milyar 978 milyon 367 bin 665 liralık e-fatura, toplam bedeli 2 milyar 500 milyon 987 bin 566 lira olan 5 bin 745 imzalı senet, 1 milyar 725 milyon 355 bin lira tutarında 987 tahsilat makbuzu, 4 milyon 700 bin lira karşılığı yazılmış 40 çek, farklı firmalarca düzenlenmiş 5 milyon liralık 500 dekont, 94 kaşe ve 20 pos cihazı ele geçirildi.

Ayrıca 166 boş senet, 71 boş çek koçanı, 6 boş fatura koçanı, 12 klasör dolusu doküman ve çek nüshası, ruhsatsız tabanca, av tüfeği ile silahlara ait 68 fişek de bulundu.

Haklarında gözaltı kararı verilen şüphelilerden 17’si yakalandı, 2 şüphelinin yakalanması için çalışmaların sürdüğü öğrenildi.

İzmir merkezli “naylon fatura” operasyonu: 11 milyar liralık e-fatura ele geçirildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Evrim Karakoz, “Özellikle büyükşehirlerde okuyacak üniversiteliler, şayet KYK yurtlarına yerleşememişlerse kalacak bir yerleri dahi yok demektir. Çocuklarını okutmak isteyen ailelerin ne özel yurt fiyatlarıyla ne konut kiralarıyla ne de faturalarla baş edebilmeleri mümkün değildir” tabirlerini kullandı.

ÖĞRENCİLER ÇADIRDA MI KALACAK

2022 yılında İstanbul’da 8 bin lira olan kiralık bir daire ortalama fiyatının 17 bin liraya, Ankara’da 6 binden 14 bin TL’ye, İzmir’de de 7 bin liradan 15 bin liraya kadar çıktığını aktaran CHP’li Karakoz; “Öğrenim kredileri ve burslar yetersiz. KYK yurtlarına yerleşemeyen, bütçesine nazaran kiralık mesken bulamayan öğrenciler ne yapacak çadırda mı kalacak? Bu fiyatlara bakıldığında uygun kiralık daire bulmak aslında çok sıkıntı. Yeni mesken tutan bir aile peşinat, depozito ve abonelikler için geçtiğimiz yıl 15 bin 960 lira harcama yaparken bu yıl 33 bin 919 lira harcama yapmak zorunda. Taban fiyatlı, memur ve emekçi aileleri bu paraları nasıl ödeyecek?” dedi.

ÖĞRENCİLER FATURA MI DÜŞÜNSÜN DERS Mİ ÇALIŞSIN

CHP Milletvekili Evrim Karakoz; “2022 yılında diğer bir kente kayıt yaptırmak için giden üniversiteli bir öğrenci gidiş-geliş otobüs biletini ortalama 540 liraya alırken bu yıl 980 liraya alıyor. Geçtiğimiz yıl ortalama 365 lira olan apartman aidatı bu yıl 585 lira, elektrik faturasına 301 lira ödeyen üniversiteliler bu yıl 353 lira ödüyor. Su faturasına 221 lira öderken bu yıl 316 lira ödeyecek. Tekrar geçtiğimiz yıl ısınma masrafı ortalama 815 lirayken bu yıl en az 1.020 liraya çıkacağı ünite fiyatlarından biliniyor. İnternet faturası 270 liraydı bu yıl 389 lira oldu. Öğrenciler geçtiğimiz yıl yakıt dahil ortalama 1.975 lira faturalara öderken bu yıl ortalama 2 bin 662 lira ödüyorlar. Lakin fatura işi yalnızca bununla da kalmıyor elektrik, su, internet ve doğalgaz abonelikleri için 2022 yılında ortalama 1.960 lira garanti bedeli ödenirken bu yıl ödenen garanti bedeli ortalama 3 bin 252 liradır. Öğrenciler anne babalarının faturaları nasıl ödeyeceğini mi düşünsün ders mi çalışsın” değerlendirmesini yaptı.

EV TUTAN ÜNİVERSİTELİNİN KİRA VE FATURASI 17 BİN 662 LİRA

Aylık kira masrafının en az 15 bin lira, çeşitli fatura masraflarının en az 2 bin 662 lira olduğu düşünülürse hiçbir şey yiyip içmeden her ay mecburi sarfiyatların 17 bin 662 lira olduğunun altını çizen CHP’li Karakoz; “bu piyasa şartlarına nazaran bir aile, tek başına ne İstanbul’da ne Ankara’da ne de İzmir’de çocuğunu okutabilmek için mesken kiralayamaz. Mecburen en az iki ya da üç aile bir ortaya gelerek konut kiralayacaklar. Aylık kira ve fatura masraflarını iki öğrenci hisse etse kişi başı 8 bin 831 lira; üç kişi hisse etse kişi başı 5 bin 887 lira ödeme yapmak zorunda kalıyorlar. Bu sayılar bile çok yüksektir. AKP iktidarı üniversiteli öğrencilerin bu sorunu için bir siyaset geliştirecek mi yoksa her yıl olduğu üzere başını kuma gömüp bekleyecek mi? Bunu daima birlikte göreceğiz” tabirlerini kullandı.

CHP’li Karakoz: Yurt ve barınma problemini çözemiyorlarsa gitsinler! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Evrim Karakoz, “Özellikle büyükşehirlerde okuyacak üniversiteliler, şayet KYK yurtlarına yerleşememişlerse kalacak bir yerleri dahi yok demektir. Çocuklarını okutmak isteyen ailelerin ne özel yurt fiyatlarıyla ne konut kiralarıyla ne de faturalarla baş edebilmeleri mümkün değildir” sözlerini kullandı.

ÖĞRENCİLER ÇADIRDA MI KALACAK

2022 yılında İstanbul’da 8 bin lira olan kiralık bir daire ortalama fiyatının 17 bin liraya, Ankara’da 6 binden 14 bin TL’ye, İzmir’de de 7 bin liradan 15 bin liraya kadar çıktığını aktaran CHP’li Karakoz; “Öğrenim kredileri ve burslar yetersiz. KYK yurtlarına yerleşemeyen, bütçesine nazaran kiralık mesken bulamayan öğrenciler ne yapacak çadırda mı kalacak? Bu fiyatlara bakıldığında uygun kiralık daire bulmak esasen çok güç. Yeni mesken tutan bir aile peşinat, depozito ve abonelikler için geçtiğimiz yıl 15 bin 960 lira harcama yaparken bu yıl 33 bin 919 lira harcama yapmak zorunda. Taban fiyatlı, memur ve emekçi aileleri bu paraları nasıl ödeyecek?” dedi.

ÖĞRENCİLER FATURA MI DÜŞÜNSÜN DERS Mİ ÇALIŞSIN

CHP Milletvekili Evrim Karakoz; “2022 yılında öteki bir kente kayıt yaptırmak için giden üniversiteli bir öğrenci gidiş-geliş otobüs biletini ortalama 540 liraya alırken bu yıl 980 liraya alıyor. Geçtiğimiz yıl ortalama 365 lira olan apartman aidatı bu yıl 585 lira, elektrik faturasına 301 lira ödeyen üniversiteliler bu yıl 353 lira ödüyor. Su faturasına 221 lira öderken bu yıl 316 lira ödeyecek. Tekrar geçtiğimiz yıl ısınma masrafı ortalama 815 lirayken bu yıl en az 1.020 liraya çıkacağı ünite fiyatlarından biliniyor. İnternet faturası 270 liraydı bu yıl 389 lira oldu. Öğrenciler geçtiğimiz yıl yakıt dahil ortalama 1.975 lira faturalara öderken bu yıl ortalama 2 bin 662 lira ödüyorlar. Lakin fatura işi yalnızca bununla da kalmıyor elektrik, su, internet ve doğalgaz abonelikleri için 2022 yılında ortalama 1.960 lira teminat bedeli ödenirken bu yıl ödenen teminat bedeli ortalama 3 bin 252 liradır. Öğrenciler anne babalarının faturaları nasıl ödeyeceğini mi düşünsün ders mi çalışsın” değerlendirmesini yaptı.

EV TUTAN ÜNİVERSİTELİNİN KİRA VE FATURASI 17 BİN 662 LİRA

Aylık kira sarfiyatının en az 15 bin lira, çeşitli fatura masraflarının en az 2 bin 662 lira olduğu düşünülürse hiçbir şey yiyip içmeden her ay mecburi sarfiyatların 17 bin 662 lira olduğunun altını çizen CHP’li Karakoz; “bu piyasa şartlarına nazaran bir aile, tek başına ne İstanbul’da ne Ankara’da ne de İzmir’de çocuğunu okutabilmek için mesken kiralayamaz. Mecburen en az iki ya da üç aile bir ortaya gelerek mesken kiralayacaklar. Aylık kira ve fatura masraflarını iki öğrenci hisse etse kişi başı 8 bin 831 lira; üç kişi hisse etse kişi başı 5 bin 887 lira ödeme yapmak zorunda kalıyorlar. Bu sayılar bile çok yüksektir. AKP iktidarı üniversiteli öğrencilerin bu sorunu için bir siyaset geliştirecek mi yoksa her yıl olduğu üzere başını kuma gömüp bekleyecek mi? Bunu daima birlikte göreceğiz” tabirlerini kullandı.

CHP’li Karakoz: Yurt ve barınma problemini çözemiyorlarsa gitsinler! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“AZ MAL ARZI DAHA YÜKSEK FİYAT DEMEK”

Kısıtlamaların yanında geçiş fiyatlarının yükselmesinin de ticareti etkileyebileceğini söyleyen Yaşar Üniversitesi İşletme Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aylin Çalışkan, “2022 yılında Panama Kanalı yaklaşık 300 milyon ton yüke ve 14 bin 239 adet transit geçişe konut sahipliği yaptı. Kabaca hesaplamayla bu sayılar aylık ortalama bin 186, günlük ise ortalama 39 gemi geçişine tekabül ediyor. Panama Kanalı’nın işletimi direkt suyun mevcudiyetine bağlıdır ve bu nedenle kanal, yağış modellerindeki değişikliklere ve kuraklığa karşı epey savunmasız. 2023 yaz dönemini düşen su düzeyleriyle karşılayan Panama Kanalı yağış döneminin da gecikmesiyle birlikte geçişlerde gemi sayısına, büyüklüğüne ve su çekimine kısıtlamalar getirdi. Kısıtların yanında yükselen geçiş fiyatlarını de dikkate alırsak bu durum armatörleri mesafe-maliyet-zaman yüklü kriterlerde karar vermeye itecek. Gemiler kanaldan geçmek için daha uzun mühletler beklemeyi tercih edecek yahut seyahatlerinde vakit ve yakıt maliyeti ekleyen alternatif rotalar kullanacak. Örneğin, ASEAN bölgesi ve Güney Çin menşeli çıkışlar için Süveyş Kanalı tesirli bir alternatif olabilirken, Kuzey Çin ve Kuzey Asya için Süveyş üzerinden sapma, yedi ila 14 günlük ek geçiş mühleti ekleyecektir. Tüm bunlar her zamanki üzere son kullanıcıyla yani tüketiciyle buluşturulan fiyatları da etkileyecek elbette. Taşıma maliyeti haricinde öbür bir çıkarım da şudur ki daha fazla darboğaz, daha az mal arzı ve daha yüksek fiyatlar demektir. Bu durumdan en çok etkilenen ve etkilenecek olan Panama Kanalı’nın en büyük kullanıcısı olan, kanal trafiğinin yaklaşık yüzde 73’ünü oluşturan ABD’dir” diye konuştu.

“KURAKLIK, MEMLEKETLER ARASI TİCARET YOLLARINI ETKİLEDİ”

Uluslararası ticaret su yollarında bilhassa 2022 ve 2023 yaz aylarında kuraklık nedeniyle yaşanan düşüncelerden bahseden Doç. Dr. Çalışkan, “Dünya çapında ticari malların yüzde 90’ı okyanuslar ve su yolları üzerinde taşındığından, su global ticaret için hayati değere sahiptir. Lakin 2022 ve 2023 yazı, memleketler arası ticaret yollarının kimilerinin geçilemez hale gelmesine yol açan şiddetli kuraklıklara sahne oldu. Örneğin, Avrupa için değerli bir ulaşım ilişkisi olan ve yılda 300 milyon tondan fazla yükün taşınmasına hizmet eden Ren Nehri’nin kuraklık sebebiyle su düzeyinde önemli düşüşler oldu. Bu sebeple gemilerin geliş ve gidişlerinde gecikmeler yaşanırken birtakım gemiler ise kapasitelerinin yalnızca yüzde 25’i ile yük taşımak zorunda kaldı. Tekrar 2022 yaz aylarında ABD’de her yıl 450 milyon tonun üzerinde yük taşıyan Mississippi Irmağı düşük su düzeyleri nedeniyle kanal derinleştirmesi gerçekleşene kadar ulaşıma kapatıldı. Bu aksamanın maliyetinin tedarik zinciri ve iktisada ziyanının 20 milyar dolar olduğu düşünülüyor. Ren ve Missisippi’yi gölgede bırakacak büyüklükte, yıllık 3 milyar tondan fazla yük nakliyeciliğine mesken sahipliği yapan Çin’deki Yangtze Irmağı ise 1865’ten beri en düşük su düzeyine ulaşarak hidroelektrik kıtlığına ve nakliyenin durmasına neden oldu” sözlerini kullandı.

“TÜRKİYE İÇİN FIRSAT OLABİLİR”

Uluslarası ticaret sistemlerinde yaşanan bozulmalara karşı alternatif aramanın ve yaratmanın ehemmiyetini anlatan Doç. Dr. Çalışkan, Türkiye’nin jeopolitik pozisyonuyla ilgili fırsatlardan kelam ederek şunları söyledi:

“Günümüzün memleketler arası ticaret sistemini şekillendiren global kıymet zincirlerinin karmaşık ve birbirine bağlı tabiatı, kilit pozisyonlardaki bozulmanın global iktisat için abartılı bir tesire sahip olabileceği manasına da gelir. Münasebetiyle süratle değişen dinamikler nedeniyle mevcut işleyen nizama her vakit alternatif aramak, bulmak yahut yaratmakta yarar vardır. Orta-uzun vadede en tesirli alternatif hem denizden hem karadan oluşturulan ağlar ile Doğu Asya`dan başlayıp Orta Asya, Rusya, Kafkasya, Afrika ve Avrupa ortasında irtibatlar kurmayı amaçlayan hayli geniş ve kapsamlı bir teşebbüs olan Jenerasyon Yol Girişimi’dir. Afrika, Avrupa, Balkanlar, Ortadoğu, Kafkasya üzere kıymetli pazarların merkezinde bulunan Türkiye’nin jeopolitik değeri, projeye iştirakte tesirli olmuştur. Türkiye için mevcut durumda alınacak aksiyon global üretim ve tedarik zincirlerinin tekrar düzenlendiğinin farkına varmak ve bu sistemin içerisinde ne rol alacağına ve ne biçimde konumlanacağına dair strateji oluşturmaktır. Bu strateji ise elbette makul, uyumlu, şeffaf ve koordineli çarklardan oluşan bir sistem ile çalışıyor olacaktır.”

Kuraklık nakliyatı vurdu: Fatura tüketiciye çıkacak! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.