Fed’in yetki alanı dışındaki konulara dahil olmasının güven kaybına yol açtığını belirten Bessent, bunun kurumun bağımsızlığına zarar verdiğini ifade etti. Bessent, buna karşın Fed’in hesap verebilir olması gerektiğini de sözlerine ekledi.

Bakan Bessent, ABD Başkanı Donald Trump’ın Fed’in para politikasına ilişkin görüşlerini dile getirme hakkına sahip olduğunu da belirtti.

Bessent’ten Fed’in bağımsızlığına vurgu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, tarifeler sayesinde ülkeye büyük miktarda para girişi olduğunu savunarak, ABD’nin dünyadaki en düşük faiz oranını ödemesi gerektiğini söyledi.

Trump, Fed’in politika faizini yüzde 3,5–3,75 aralığında tutmasını hedef alarak, Powell’ın faiz indiriminde geciktiğini öne sürdü. Faizlerin gereksiz yere yüksek tutulduğunu savunan Trump, bunun ABD ekonomisine ve ulusal güvenliğe zarar verdiğini ifade etti. Enflasyonun artık bir tehdit oluşturmadığını iddia eden Trump, yüksek faizlerin ülkeye her yıl yüz milyarlarca dolarlık ek faiz yükü getirdiğini belirtti.

ABD Başkanı açıklamasında, uygulanan tarifelerin ABD’yi ekonomik olarak daha güçlü hale getirdiğini, buna rağmen ülkenin diğer gelişmiş ekonomilere kıyasla daha yüksek faiz ödemek zorunda kaldığını söyledi. Trump, İsviçre gibi bazı ülkelerde politika faizlerinin sıfıra yakın seviyelerde olduğuna dikkat çekerek, ABD’nin de ekonomik gücüyle uyumlu şekilde çok daha düşük faizlerle borçlanması gerektiğini savundu.

‘Ülkemize ve ulusal güvenliğimize zarar veriyor’

Trump, TruthSocial’daki açıklamasında, “Jerome “Too Late” Powell, faiz oranlarını bu kadar yüksek tutmak için hiçbir neden olmamasına rağmen, yine faiz indirimini reddetti. O, ülkemize ve ulusal güvenliğimize zarar veriyor. Bu aptal bile enflasyonun artık bir sorun veya tehdit olmadığını kabul ettiğine göre, faiz oranları önemli ölçüde düşürülmelidir. O, Amerika’ya tamamen gereksiz ve yersiz FAİZ GİDERLERİ nedeniyle yılda yüz milyarlarca dolar zarara uğratıyor. Gümrük vergileri nedeniyle ülkemize akan muazzam miktarda para nedeniyle, DÜNYADAKİ HERHANGİ BİR ÜLKEYE GÖRE EN DÜŞÜK FAİZ ORANINI ödememiz gerekir.

Bu ülkelerin çoğu, düşük faizli nakit makineleri gibidir ve sadece ABD’nin izin verdiği için zarif, sağlam ve birinci sınıf olarak kabul edilirler. Onlara uygulanan gümrük vergileri, bize milyarlarca dolar kazandırırken, çoğunun güzel, eskiden istismar edilen ülkemizle, çok daha küçük de olsa, önemli bir ticaret fazlası elde etmesine izin vermektedir. Başka bir deyişle, dünyanın dört bir yanındaki ülkelere karşı çok nazik, kibar ve yumuşak davrandım. Bir kalem hareketiyle, ABD’ye milyarlarca dolar daha girecek ve bu ülkeler Amerika’nın sırtında değil, eski usullerle para kazanmaya geri dönmek zorunda kalacaklar.

Umarım hepsi, çoğu olmasa da, büyük ülkemizin onlar için yaptıklarını takdir ederler. Fed faiz oranlarını HEMEN önemli ölçüde düşürmelidir! Gümrük vergileri Amerika’yı yeniden güçlü ve kuvvetli hale getirdi, diğer tüm ülkelerden çok daha güçlü ve kuvvetli. Bu güce, hem finansal hem de diğer açılardan, DÜNYADAKİ DİĞER TÜM ÜLKELERDEN DAHA DÜŞÜK FAİZ ORANLARI ÖDEMELİYİZ! Bu konuya gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ederim” dedi.

Fed’in faiz kararı sonrası Trump’tan Powell’a sert eleştiri yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

CNBC’ye verdiği röportajda Fed’e ilişkin tartışmalara değinen Hassett, “Fed’in bağımsızlığı gerçekten, gerçekten önemli” ifadelerini kullandı. Hassett, ABD ekonomisinde faiz oranlarının düşürülmesi için geniş bir alan bulunduğunu da savundu.

Hassett, Trump’ın Fed’in tarafsızlığı konusunda hayal kırıklığı yaşadığını dile getirerek, “Başkanın görevi Fed’i bağımsız şekilde yönetmek” değerlendirmesinde bulundu

Hassett, Fed’in son toplantısında aldığı faiz indirim kararını da değerlendirerek, “Bu sefer doğru kararı verdiği için memnunum” diye konuştu.

Trump, göreve yeniden başlamasından bu yana faizlerin indirilmesi yönünde baskı yapıyor. Hassett’in açıklamaları, Fed başkanlığı için adı geçen isimlerden biri olarak merkez bankasının bağımsızlığına dair tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemde dikkat çekti.

Trump’ın Fed başkan adayı Hassett’tan Fed’in bağımsızlığına vurgu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Trump, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman (MBS) ile Oval Ofis’te görüştüğü sırada basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

Bir sonraki Fed başkanını seçmek için mülakatlara başlayıp başlamadığının sorulması üzerine Trump, başladığını dile getirdi.

Kimlerle görüştüğü sorusu üzerine Trump, “Sanırım tercihimi zaten biliyorum.” yanıtını verdi.

Trump, bu iş için Hazine Bakanı Scott Bessent’i istediğini ancak Bessent’in bunu reddettiğini aktardı.

Çeşitli kişilerle görüştüklerini kaydeden Trump, bazı “sürpriz” ve herkesin konuştuğu “standart” isimler olduğunu ifade etti.

Powell’a yönelik hakaretlerini sürdüren Trump, “Açıkçası şu anda orada olan adamı hemen görevden almak isterdim. Ama insanlar beni engelliyor. Kötü bir iş çıkardı.” değerlendirmesinde bulundu.

Fed Başkanı Powell’ın görev süresi, Mayıs 2026’da dolacak.

Trump, Fed’in yeni başkanı için mülakatlara başladığını açıkladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Aynı dönemde ABD PCE fiyat endeksi, yani genel enflasyon göstergesi de aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda 2,7 artış gösterdi.

Öte yandan kişisel gelirler yüzde 0,4 artarak beklentilerin hafif üzerinde gerçekleşti.

Fed’in favori enflasyon göstergesi belli oldu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kendine ait sosyal medya platformu olan Truth Social hesabından paylaştığı mesajda Trump, faizleri düşürmediği için bir kez daha Fed Başkanı Jerome Powell’a yüklendi.

Nefes’in haberine göre, Trump mesajında şu ifadelere yer verdi:

“Jerome “Çok Geç” Powell yine yaptı!!! Fed Başkanlığı görevini üstlenmek için ÇOK GEÇ ve hatta ÇOK ÖFKELİ, ÇOK APTAL ve ÇOK POLİTİK. Ülkemize TRİLYONLARCA DOLARA mal oluyor, ayrıca inşaat tarihinin en beceriksiz veya yolsuz bina yenilemelerinden birini gerçekleştiriyor! Başka bir deyişle, “Çok Geç” tam bir KAYBEDEN ve bedelini ülkemiz ödüyor!”

Fed, dünkü toplantısında politika faizini beklentiler doğrultusunda değiştirmeyerek yüzde 4,25-4,50 aralığında sabit tutarken, enflasyonun bir miktar yüksek seyretmeye devam ettiğine işaret etti.

Fed’in faiz kararı Trump’ı kızdırdı! Yine ‘aptal’ dedi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ABD’de enflasyonla mücadelenin beklenenden uzun sürebileceğine işaret eden verilere karşın ülkede geçen hafta yoğunlaşan bilanço sezonu pay piyasalarında risk iştahını destekleyen ana etken olarak öne çıkarken, hisse ve sektör bazlı oynaklık dikkati çekti.

Analistler, özellikle teknoloji alanında faaliyet gösteren şirketlerin duyurdukları finansal sonuçların ağırlıklı olarak beklenti üzeri açıklanmasının da etkisiyle pay piyasalarında yükseliş eğiliminin hakim olduğunu ifade etti.

Öte yandan, ABD’de geçen hafta açıklanan verilere göre, Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH), 2024’ün ilk çeyreğinde yüzde 1,6 artış kaydederek öngörülerin altında kalırken, gıda ve enerji harcamalarının hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ise aynı dönemde yüzde 3,7 ile beklentilerden fazla yükseldi.

Bu durum ülkede stagflasyona ilişkin soru işaretlerini artırırken, para piyasalarındaki fiyatlamalar Fed’in ilk faiz indirimine yönelik toplantıyı yılın son çeyreğine doğru ötelemeye devam etti.

Söz konusu veriler öncesi Fed’in faiz indirimine başlama ihtimali haziranda yüzde 20, temmuzda yüzde 45, eylülde yüzde 70 ile fiyatlanırken, veriler sonrasında bu ihtimaller ilgili aylar için sırasıyla yüzde 11, yüzde 30 ve yüzde 57’ye geriledi.

Fed Başkanı Jerome Powell’ın sözle yönlendirmelerden ipuçları aranacak

Analistler, Fed’in gelecek haftaki toplantısında faizleri sabit bırakacağına kesin gözüyle bakıldığını anımsatarak, karar sonrası Fed Başkanı Jerome Powell’ın gerçekleştireceği sözle yönlendirmelerden bankanın gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin ipuçları aranacağını dile getirdi.

Gelecek hafta ülkede açıklanacak, Fed’in enflasyon göstergelerinden biri olarak takip ettiği tarım dışı istihdam verilerinin söz konusu fiyatlamalar üzerinde etkili olabileceğini aktaran analistler, söz konusu verilerin piyasalarda da oynaklığı artırabileceğine değindi.

Bu gelişmelerle birlikte, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,74 seviyesini test etmesinin ardından yüzde 4,67’den haftalık kapanışını gerçekleştirdi. 103,9-105,1 aralığında dalgalı bir seyir izleyen dolar endeksi, haftayı önceki kapanışının yüzde 0,2 altında 105,9 seviyesinden tamamlarken, altının ons fiyatı haftayı yüzde 2,28 azalışla 2 bin 338 dolardan kapatarak, 5 haftalık yükseliş serisini sonlandırdı.

Orta Doğu’daki gelişmeler yakından takip edilirken, Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 1,7 artarak 88,1 dolardan kapanış gerçekleştirdi.

Nasdaq ve S&P 500 endeksi son 7 ayın en güçlü haftalık performansını kaydetti

New York borsasında Nasdaq ve S&P 500 endeksi, özellikle teknoloji şirketlerinin karlarının ve gelirlerinin beklentileri aşmasının ardından Kasım 2023’ten bu yana en güçlü haftalık yükselişlerini gerçekleştirdi.

ABD’de hafta boyunca büyük şirketlerin açıkladıkları bilançoları gündemin odağında bulunurken, ABD’li elektrikli otomobil üreticisi Tesla’nın net karı, küresel çapta düşen satışlar ve fiyat indirimlerinin etkisiyle bu yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 55 geriledi.

Şirketin finansal sonuçlarının ardından Tesla’nın üst yönetici Elon Musk’ın daha uygun fiyatlı modellerin üretimine erken başlanabileceğini söylemesiyle Tesla’nın hisse fiyatı haftayı yüzde 14,4 değer kazancıyla tamamladı.

Boeing ise tahminlerden daha az zarar duyururken, tedarik zincirini istikrara kavuşturduğunu bildirdi. Buna karşın kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s Boeing’in kredi notunu düşürürken, şirketin hisse fiyatı haftalık bazda yüzde 1,5 azalış kaydetti.

Facebook, Instagram ve WhatsApp’ın sahibi Meta’nın geliri, bu yılın ilk çeyreğinde, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27 artışla 36,5 milyar dolara ulaştığını bildirmesine rağmen şirketin yılın ikinci çeyreğinde piyasa beklentilerinin altında, 36,5 ila 39 milyar dolar arasında, gelir beklediğini açıklamasıyla Meta’nın hisse fiyatı haftayı yüzde 7,9 değer kaybıyla kapattı.

ABD’li teknoloji şirketi IBM’in geliri de bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 1 artışla 14,5 milyar dolara yükselirken, şirketten yapılan açıklamada, IBM’nin yazılım şirketi HashiCorp’u hisse başına 35 dolar nakit karşılığında 6,4 milyar dolara satın alma niyeti duyuruldu. Söz konusu satın almanın 2024 sonuna kadar tamamlanmasının beklendiği bildirildi.

Haftalık bazda IBM hisse fiyatı yüzde 8 gerilerken, HashiCorp şirketinin hisseleri yüzde 36 yükseliş kaydetti.

Microsoft’un geliri de ocak-mart döneminde geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 17 artarak 61,9 milyar dolara çıkarken, Google’ın ana kuruluşu Alphabet’in aynı dönemde elde ettiği gelir yüzde 15 yükselişle 80,5 milyar dolara ulaştı.

Microsoft’un hisseleri haftalık bazda yüzde 1,8 değer kazanırken, ilk kez temettü dağıtacağını duyuran Alphabet’in hisse fiyatı da yüzde 11,6 artışla haftayı tamamladı. Böylelikle şirketin piyasa değeri, 2 trilyon doların üzerine çıktı.

Dünyanın en büyük mikroçip üreticilerinden biri olan Intel ise yılın ilk çeyreğinde elde ettiği gelirini geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9 arttırarak 12,7 milyar dolara çıkarmasına rağmen 437 milyon dolarlık net zarar açıkladı.

Bilançosunu açıkladığı haftayı yüzde 6,8 değer kaybıyla tamamlayan Intel hisseleri, böylece düşüş eğilimini de üst üste 4. haftaya taşımış oldu.

İlk çeyrekte karında düşüş bildiren ABD’li enerji şirketlerinden Exxon Mobil’in hisseleri de haftayı yüzde 1,6 azalışla kapattı.

Öte yandan, ABD’de geçen hafta açıklanan verilere karışık sinyaller vermeye devam etti.

Ülkede, öncü imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), nisanda aylık 2 puan azalarak 49,9 ile 4 ayın en düşük seviyesine inerken, hizmet sektörü PMI da aynı dönemde 0,8 puan gerileyerek 50,9 oldu.

Dayanıklı mal siparişleri martta aylık bazda yüzde 2,6 artışla piyasa beklentilerini aşarken, Kasım 2023’ten bu yana en yüksek aylık yükseliş kaydedildi.

ABD’de 30 yıl vadeli mortgage (konut kredisi) için ortalama faiz oranı da yüzde 7,24 ile geçen yıl kasım ayından bu yana en yüksek seviyesini gördü. Mortgage başvuruları ise geçen hafta bir önceki haftaya kıyasla yüzde 2,7 geriledi.

Ayrıca, dün ABD Federal Mevduat Sigorta Kurumu (FDIC), Philadelphia merkezli Republic First Bank’ın kapatıldığını ve Fulton Bank’a satıldığını duyurdu. Böylece, Republic First Bank’ın iflası bu yıl ABD’deki ilk banka iflası oldu.

Bu gelişmelerle New York borsasında Nasdaq endeksi yüzde 4,23 ve S&P 500 endeksi yüzde 2,67 yükselerek son 7 ayın en güçlü haftalık performansını kaydetti. Dow Jones endeksi de haftalık bazda yüzde 0,67 arttı.

29 Nisan ile başlayan haftada, salı günü CB Tüketici Güven Endeksi, çarşamba günü Fed’in faiz kararı ve Powell’ın açıklamalarının yanı sıra ADP özel sektör istihdamı ile imalat sanayi PMI, perşembe günü dayanıklı mal siparişleri ve fabrika siparişleri, cuma günü ise istihdam raporu, hizmet sektörü ve bileşik PMI verileri takip edilecek.

Avrupa’da gözler enflasyon verilerine çevrildi

Avrupa borsalarında da geçen hafta pozitif bir seyir hakim olurken, gelecek hafta bölge genelinde açıklanacak enflasyon verileri başta olmak üzere yoğun veri gündemi yatırımcıların odağına yerleşti.

ABD’de açıklanan şirket bilançolarının çoğunun beklenenden iyi gelmesinin ardından pay piyasalarında artan risk iştahı, Avrupa borsalarına da taşındı.

Analistler, gelecek hafta Almanya ve Avro Bölgesi’nde açıklanacak öncü Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerinin piyasalarda oynaklığı artırabileceğini ifade ederek, söz konu verilerden alınacak sinyallerin aynı zamanda Avrupa Merkez Bankasının (ECB) gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin ipuçları verebileceğini dile getirdi.

ECB’nin haziranda faiz indirimlerine başlayacağına kesin gözüyle bakılırken, bankanın gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin ECB yetkililerinin sözle yönlendirmeleri de devam ediyor.

Portekiz Merkez Bankası Başkanı ve ECB üyesi Mario Centeno geçen hafta yaptığı açıklamalarda, bankanın bu sene 100 baz puanın üzerinde faiz indirimi gerçekleştirebileceğini söyledi.

Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı ve ECB üyesi Joachim Nagel ise Avro Bölgesi’nde enflasyonun hala inatçı olabileceğini belirterek, ECB’nin haziran ayında faizlerde olası ilk indirimden sonra ne olacağı konusunda taahhütte bulunamayacağını ifade etti.

İtalya Merkez Bankası Başkanı ve ECB üyesi Fabio Panetta, Avro Bölgesi’nde uzun süreli ekonomik durgunluk riskini engellemek için zamanında ve küçük faiz indirimleri çağrısında bulundu.

Öte yandan, geçen hafta Almanya’da açıklanan verilere göre, Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo) iş dünyasının ekonomiye güveni nisanda beklentilerin üzerinde artarak, yükselişini art arda üçüncü aya taşıdı.

Ülkede martta 87,9 puan değerini alan Ifo İş Ortamı Güven Endeksi, şirket yöneticilerinin mevcut ve gelecek beklentilerindeki iyileşmesinin etkisiyle nisanda 89,4 puana ulaştı. Piyasa beklentisi endeksinin 88,8 puana yükseleceği yönündeydi.

Ifo anketine göre, Beklentiler Endeksi 87,7 puandan 89,9 puana, Mevcut Durum Endeksi de 88,1 puandan 88,9 puana çıktı.

Ayrıca, Alman hükümeti, 2024 için daha önce yüzde 0,2 olarak açıklanan resmi büyüme beklentisini, “hafif konjonktürel iyileşme işaretleriyle” revize ederek yüzde 0,3’e yükseltti.

Bu gelişmelerle, geçen hafta Almanya’da DAX endeksi yüzde 2,39, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 3,09, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,97, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,82 artış kaydetti.

Gelecek hafta açıklanacak veri gündeminde pazartesi Avro Bölgesi’nde tüketici, reel kesim ve ekonomik güven endeksi ile Almanya’da öncü enflasyon, salı Almanya’da işsizlik oranı ve büyüme, Avro Bölgesi’nde öncü TÜFE ve büyüme, perşembe günü Avro Bölgesinde ve Almanya’da imalat sanayi PMI, cuma ise Avro Bölgesi’nde işsizlik oranı takip edilecek.

Japon yeni, dolar karşısında 1986’dan bu yana en düşük seviyesine indi

Küresel pay piyasalarında artan risk iştahı Asya borsalarına da taşınırken, Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizini değiştirmeyerek yüzde 0 ila yüzde 0,1 aralığında bıraktı.

Bankadan yapılan açıklamada, bankanın, tahvil alımlarını bir önceki toplantıda alınan kararlar çerçevesinde sürdüreceği aktarılırken, para politikası kararının oy birliği ile alındığı ifade edildi.

BoJ’un yıl sonu enflasyonun yüzde 2,6-3 aralığında olmasını öngördüğü aktarılarak, enflasyonun 2025 ve 2026’da yüzde 2 seviyesinde olacağı tahmin edildi.

BoJ Başkanı Kazuo Ueda faiz kararı sonrası yaptığı açıklamada, ekonomi ve fiyatlar üzerinde döviz piyasası etkisinin izlenmeye devam edileceğini kaydederek, enflasyon trendi yüzde 2’ye doğru ilerlerse politika faizinin yükseltileceğini belirtti.

Öte yandan, hafta boyunca Japon yeninin dolar karşısında değer kaybetmesi gündemin odağında bulunurken, dolar/yen paritesi, haftayı yüzde 2,4 artışla 158,35 seviyesinden tamamlayarak, yaklaşık son 38 yılın en yüksek seviyesine çıktı.

Japonya Maliye Bakanı Shunichi Suzuki, döviz piyasasının hareketlerini yakından izlediklerini kaydederek, “Buna dayanarak uygun şekilde yanıt verme kararlılığımızda hiçbir değişiklik yok.” ifadesini kullanmıştı.

Ülkede geçen hafta açıklanan verilere göre ise TÜFE nisanda yıllık yüzde 1,4 artışla beklentilerin altında kalırken, öncü endeks şubatta 111,8’de sabit kaldı.

Çin Merkez Bankası (PBoC) da bir ve beş yıllık kredi faiz oranlarını (LPR) sırasıyla yüzde 3,45 ve yüzde 3,95 seviyesinde sabit bıraktı.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,34, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,48, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 8,80 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,76 değer kazandı.

29 Nisan ile başlayan haftada, salı günü Japonya’da sanayi üretimi ve işsizlik oranı, Çin’de imalat sanayi, hizmet sektörü ve bileşik PMI, çarşamba günü Japonya’da imalat sanayi PMI verilerinin yanı sıra perşembe günü de BoJ toplantı tutanakları takip edilecek.

Diğer yandan, gelecek hafta Çin’de 1 Mayıs İşçi Bayramı nedeniyle piyasalar 3 gün işleme kapalı olacak.

BIST 100 endeksi rekor tazeledi

Yurt içinde de Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 2,29 artışla 9.915,62 puandan tamamlayarak tüm zamanların en yüksek haftalık kapanışını gerçekleştirirken, gördüğü en yüksek seviye rekorunu 9.956,11 puana taşıdı.

Gelecek hafta enflasyon verilerinin yanı sıra uluslararası derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’s’un (S&P), cuma akşamı açıklaması beklenen Türkiye değerlendirme raporu yatırımcıların odağına yerleşti.

Analistler, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings’in de 8 Mart’ta Türkiye’nin kredi notunu “B”den “B+”ya yükselttiğini ve not görünümünü “durağan”dan “pozitif”e çıkardığını anımsattı.

Ayrıca Fitch Ratings dün politika tutarlılığındaki iyileşmenin sürdürülmesinin, Türkiye’nin kredi notu açısından olumlu olabileceğini bildirdi.

Öte yandan, bu hafta Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankasının Bahar Toplantıları ile çeşitli etkinliklere katılmak üzere gerçekleştirdiği ABD ziyaretindeki temaslarına ilişkin açıklamalarda bulundu.

ABD’de yatırımcıların Türkiye’ye ilgisinin büyük olduğuna dikkati çeken Şimşek, “Dezenflasyonla, yapısal reformlarla, mali disiplinle makroekonomik temelleri güçlendiriyoruz ve bu çok ilgi çekiyor. Onun için yatırımcı ilgisi tek kelimeyle mükemmeldi.” dedi.

Şimşek dün Sapanca’da düzenlenen Uludağ Ekonomi Zirvesi’nin açılışında yaptığı konuşmada, küresel ekonomik görünümde Türkiye lehine daha olumlu bir arka plan olduğunu dile getirdi.

Kamuda tasarruf konusundaki çalışmaların nihai noktaya geldiğini de belirten Şimşek, “Kamuda tasarruf artış ve harcama kontrolü 2024’ün ikinci yarısında güçlü şekilde devreye girecek.” dedi.

Şimşek, küresel ekonomik görünümde Türkiye lehine daha olumlu bir arka plan olduğunu bildirdi.

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını değiştirmeyerek yüzde 50’de tuttu.

Faiz kararının ardından TCMB’den yapılan duyuruya göre, parasal aktarım mekanizmasının güçlendirilmesi, Türk lirası (TL) mevduat payının artırılması ve Kur Korumalı Mevduat’tan (KKM) TL mevduata geçişin desteklenmesi amacıyla TL zorunlu karşılıklara uygulanacak faiz oranı yükseltildi.

Duyuruda, KKM için tesis edilmesi gereken zorunlu karşılık tutarına yenileme ve TL’ye geçiş oranına göre uygulanan faiz oranı üst sınırı, politika faiz oranının yüzde 60’ı, TL mevduat için tesis edilmesi gereken zorunlu karşılık tutarına TL’ye geçiş oranı seviyesine göre uygulanan faiz oranı üst sınırı, politika faiz oranının yüzde 80’i olarak belirlendi.

Böylece belirlenen koşulları yerine getiren bankaların tesis edilen zorunlu karşılık tutarı için alabileceği en yüksek faiz KKM hesaplarında yüzde 30, TL mevduat hesaplarında yüzde 40 oldu.

Gelecek hafta pazartesi ekonomik güven endeksi, salı dış ticaret dengesi, perşembe imalat sanayi PMI ve cuma günü enflasyon verilerinin yanı sıra S&P’nin piyasalar kapandıktan sonra açıklaması beklenen Türkiye değerlendirme raporu takip edilecek.

Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 10.000 ve 10.100 seviyelerinin direnç, 9.900 ve 9.800 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Küresel piyasalar Fed’in faiz kararına odaklandı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Fed’in bu noktadan itibaren kademeli olarak üç ayda bir indirime gideceği de kestirim ediliyor.

Dünya Gazetesi’nin derlediği habere nazaran, ortalarında Jan Hatzius ve David Mericle’nin de bulunduğu Goldman ekonomistleri Pazar günü yayınladıkları bir notta, “Tahminimizdeki indirimler, enflasyon gayeye yaklaştığında fon oranını kısıtlayıcı bir düzeyden olağanlaştırma isteğinden kaynaklanıyor” dedi.

25 BAZ PUANLIK İNDİRİM

Goldman grubu şimdilik faiz indirimlerinin 2024’ün ikinci çeyreğinde başlayacağını öngörüyor. Faizleri belirleyen Federal Açık Piyasa Komitesi’nin önümüzdeki ay faiz artırımına gitmemesi ve Kasım toplantısında çekirdek enflasyon eğiliminin son bir artırımı gereksiz kılacak kadar yavaşladığı sonucuna varması bekleniyor.

Goldman ekonomistleri, “Normalleşme, kesinti için bilhassa acil bir motivasyon görmüyoruz. Çeyrek başına 25 baz puanlık kesinti öngörüyoruz lakin bunun suratı konusunda emin değiliz” dedi.

ENFLASYON BEKLENTİLERİN ALTINDA KALDI

Geçen hafta açıklanan bilgilere nazaran ABD enflasyonu yüzde 3,2 ile beklenenden daha yavaş artarken, güç ve besin maliyetlerini dışarıda bırakan çekirdek tüketici fiyat endeksi yıllık yüzde 4,7 oranında artış gösterdi.

Fed siyaset yapıcıları Mart 2022’de gösterge faiz oranı için amaçlarını yüzde 5,25 ila yüzde 5,5 aralığına yükseltmeye başladı.

Goldman Sachs, Fed faiz oranının er ya da geç yüzde 3-3,25 düzeylerinde istikrar kazanmasını öngördü.

Fed’in faiz indirimi için tarih verildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Fed’in bu noktadan itibaren kademeli olarak üç ayda bir indirime gideceği de iddia ediliyor.

Dünya Gazetesi’nin derlediği habere nazaran, ortalarında Jan Hatzius ve David Mericle’nin de bulunduğu Goldman ekonomistleri Pazar günü yayınladıkları bir notta, “Tahminimizdeki indirimler, enflasyon maksada yaklaştığında fon oranını kısıtlayıcı bir düzeyden olağanlaştırma dileğinden kaynaklanıyor” dedi.

25 BAZ PUANLIK İNDİRİM

Goldman grubu şimdilik faiz indirimlerinin 2024’ün ikinci çeyreğinde başlayacağını öngörüyor. Faizleri belirleyen Federal Açık Piyasa Komitesi’nin önümüzdeki ay faiz artırımına gitmemesi ve Kasım toplantısında çekirdek enflasyon eğiliminin son bir artırımı gereksiz kılacak kadar yavaşladığı sonucuna varması bekleniyor.

Goldman ekonomistleri, “Normalleşme, kesinti için bilhassa acil bir motivasyon görmüyoruz. Çeyrek başına 25 baz puanlık kesinti öngörüyoruz lakin bunun suratı konusunda emin değiliz” dedi.

ENFLASYON BEKLENTİLERİN ALTINDA KALDI

Geçen hafta açıklanan bilgilere nazaran ABD enflasyonu yüzde 3,2 ile beklenenden daha yavaş artarken, güç ve besin maliyetlerini dışarıda bırakan çekirdek tüketici fiyat endeksi yıllık yüzde 4,7 oranında artış gösterdi.

Fed siyaset yapıcıları Mart 2022’de gösterge faiz oranı için amaçlarını yüzde 5,25 ila yüzde 5,5 aralığına yükseltmeye başladı.

Goldman Sachs, Fed faiz oranının er ya da geç yüzde 3-3,25 düzeylerinde istikrar kazanmasını öngördü.

Fed’in faiz indirimi için tarih verildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ABD Merkez Bankası (FED) çarşamba günü politika faizlerini üst üste ikinci kez sabit tuttuğunu açıkladı. Ancak halihazırda yüksek seviyede olan borçlanma maliyetleri bireysel yatırımcılar ve hane halkları için rahat bir nefes almanın uzak olduğunu gösteriyor.

FED yöneticileri rekor seviyelere yükselen enflasyonu dizginlemek için son bir buçuk yılda 11 kez faiz artırdı. Yüzde sıfıra yakın seviyelerde başlatılan faiz artışı döngüsü %5,25 ila %5,5 aralığına taşınarak 22 yılın en yüksek seviyesine geldi.

CNBC’nin haberine göre Columbia İşletme Okulu Ekonomi Profesörü Brett House, “Hane halkları için yakın dönemde direkt olarak bir rahatlamanın gelmesi FED faiz oranlarında bir indirim gelmedikçe pek olası değil” açıklamasında bulundu.

Ekonomistler ve FED yetkilileri arasındaki fikir birliği enflasyonun %2 hedef seviyesine yaklaşana kadar faiz oranlarının daha uzunca bir süre yüksek kalacağı yönünde.

FED faizleri bireyler için ne anlama geliyor?

FED tarafından belirlenen politika faizleri bankaların gecelik borçlanma faizlerini belirliyor. Bu tüketicilerin ödediği bir oran olmasa da FED’in hamleleri bireylerin her gün iletişim içerisinde olduğu borçlanma ve tasarruf faizlerini etkiliyor.

House, ABD’li birçok hanenin FED’in faiz artırımlarının yükünden bugüne dek bir dereceye kadar korunduğunu belirtiyor. Zira faiz artışı döngüsüne başlanmadan önce politika faizleri rekor derecede düşük seviyelerdeydi. Düşük sabit faiz oranlarıyla mortgage ve otomotiv finansmanı sağlayan bireyler yüksek faizlerin neden olduğu borçlanma maliyetlerinden çok fazla etkilenmedi.

Ancak yüksek faizler yeni bir ev veya araba almak gibi büyük satın alımlar gerçekleştirmeyi planlayanlar için işleri zora sokuyor. Kredi kartı borcu olanlarsa faiz artışları nedeniyle geçmiştekine göre çok daha yüksek faiz ödemelerine maruz kalıyor.

Kredi kartı faizleri tüm zamanların zirvesinde

Kredi kartları çoğunlukla değişken faiz oranlarına sahiptir. Bu oranlar da merkez bankalarının faiz oranlarıyla doğrudan ilişkilidir. Yıllık kredi kartı faiz oranları ABD’de şu anda %20’nin üzerinde ve tüm zamanların en yüksek seviyesinde. Ayrıca çoğu tüketici yükselen fiyatlar nedeniyle kredi kartlarına daha fazla ihtiyaç duyuyor ve biriken borçlar aydan aya daha yüksek faizler üzerinden taşınıyor.

Loyola Marymount Üniversitesi Finans ve Ekonomi Profesörü SS Economics Baş Ekonomisti Sung Won Sohn yükselen borçların bir sorun olduğunu söyledi: “Tüketiciler çok fazla kredi kartı borcu kullanıyor ve çok yüksek faiz oranlarıyla ödüyor. Bu uzun vadeli ekonomik görünüm için iyiye işaret değil.”

Bankrate.com’nin Baş Finans Analisti Greg McBride da kredi kartı faizlerinin daha uzun bir süre yüksek kalacağınım ve borçlular maliyetli kredi kartı borçlarını ödemelerinin acil bir sorun olduğunun altını çiziyor.

Ev kredileri

15 yıllık ve 30 yıllık mortgage faiz oranları sabit faizlerle belirlenir. Söz konusu faizler için ölçüt olaraksa FED’in faiz oranları değil ABD Hazine varlıklarının getirileri ve Amerikan ekonomisi kullanılır. Ancak yeni bir ev almaya çalışan herkes kısmen enflasyon ve FED’in politika hamleleri nedeniyle önemli ölçüde satın alma güçlerini kaybetti.

Bankrate verilerine göre, 30 yıllık sabit faizli bir mortgage kredisi için ortalama faizler, 23 yılın en yüksek oranı olan %8’e kadar yükseldi.

Freddie Mac Baş Ekonomisti Sam Khater, “Satın alma faaliyeti neredeyse durma noktasına geldi, satın alınabilirlik birçokları için önemli bir engel olmaya devam ediyor ve bunu ele almanın tek yolu daha düşük oranlar ve daha fazla envanter” dedi.

Klasik mortgage sözleşmeleri harici diğer konut kredileri de FED’in hamleleriyle yakından ilişkili. Ayarlanabilir oranlı mortgage kredileri (ARM) ve konut kredisi limitleri (HELOC) FED’in faiz oranlarına sabitleniyor. Çoğu ARM kredisi ilk sabit oranlı dönem sonrasında yılda bir kez güncel oranlara göre ayarlanıyor. HELOC kredileri ise anında güncel oranları yansıtıyor. Bankrate verilerine göre ortalama bir HELOC sözleşmesi %9’a yakın faiz oranı ile 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Lending Tree Kıdemli Ekonomisti Jakob Channel’a göre yine de Amerikalılar 31,6 trilyon doların üzerinde bir konut sermayesinin üzerinde oturuyorlar. Channel, “Bu nedenle birçok ev sahibi bir konut kredisi veya kredi limiti ile oluşturacakları öz sermayeden yaralanabilir” dedi.

Otomotiv kredileri

Otomobil kredileri faizleri sabit olsa da yeni kredi almak isteyenler için maliyetler artıyor ve bu artışlar otomobil alışverişlerinin maliyetlerini yükseltiyor.

Bankrate’e göre, ABD’de beş yıllık yeni bir otomobil kredisinin ortalama faiz oranları şu anda %7,62 ile 16 yılın en yüksek seviyesinde.

Birçok tüketici artık muhtemelen karşılayamayacakları aylık ödemelerle yüzleşiyor. Ancak uzmanlar yüksek kredi puanına sahip tüketicilerin daha iyi kredi koşulları sağlayabileceğini veya daha iyi fırsatlarla alışveriş yapabileceğini belirtiyor.

LendingTree’nin bir raporuna göre ABD’de otomobil almak isteyen yüksek kredi notu sahipleri ile düşük kredi notu sahipleri arasında 5.198 dolarlık bir maliyet aralığı bulunuyor.

Öğrenci kredileri

ABD’de mortgage kredilerinden sonra tüketicilerin en büyük harcama kalemini öğrenci kredileri oluşturuyor. Federal öğrenci kredileri faizleri sabit olduğundan birçok borçlu FED’in faiz kararlarından direkt olarak etkilenmiyor. Ancak yeni kredi alan lisans öğrencileri 2022-23 akademik yılında %4,99 ve 2021-22 akademik yılında %3,73 faiz öderken şimdiyse %5,50 faizle kredi taksiti ödeyecek.

Amerikan hükümeti öğrenci kredileri faizlerini 10 yıllık ABD Hazinesi tahvil getirilerine göre yılda bir kez belirliyor.

10 yıllık tahviller %5 seviyesine yakın kalırsa federal öğrenci kredisi ilkbahar aylarında yeniden sıfırlandığında yeni bir artış görülebilir. Bu da Amerikalı öğrenciler için daha yüksek kredi maliyetleri anlamına gelebilir.

Mevcut borcu olanlar içinse ödemeler geri dönüyor. Mart 2020’den bu yana pandemi nedeniyle yürürlükte olan öğrenci kredisi taksitlerinin ertelenmesi süreci sona eriyor. Öğrenci kredilerinin geri ödenmesinin Amerikalılar için acı verici bir mali yük oluşturduğu da biliniyor.

Tasarruf sahipleri daha çok kazanıyor

Bankrate’ten McBride, “Borçlular zor durumda olsa da diğer tarafta tasarruf sahipleri fayda sağlıyor” dedi.

FED kararlarının mevduat faizleri üzerinde direkt bir etkisi bulunmuyor. Ancak getiriler politika faizleriyle doğrudan ilişkili olma eğiliminde. ABD’nin TMSF’si niteliğinde olan Federal Mevduat Sigortası Kurumu verilerine göre Kovid pandemisinin büyük bir bölümünde dibe yakın olan en büyük perakende bankaların mevduat faiz oranları şu anda ortalama %0,46’ya yükseldi.

DepositAccounts.com’ın Kurucusu ve Editörü Ken Tumin, “Ortalama oranlar geçen yıl önemli ölçüde arttı, ancak internet bankalarının oranlarına kıyasla hâlâ çok düşük” diye ekledi.

Bankrate’e göre, bazı en yüksek getirili internet tasarruf hesabı oranları şu anda %5’ten fazla ödüyor. Bu, tasarruf sahiplerinin yaklaşık yirmi yılda kazanabildiği en yüksek oran.

McBride, “Tasarruflar artık enflasyondan daha fazla kazanıyor ve biz bunu uzun zamandır söyleyemiyorduk” dedi.

FED’in faiz kararı hangi alanları etkisi altına alıyor? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.