Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İstanbul’da Türk Devletleri Teşkilatı Dışişleri Bakanları Gayriresmi Toplantısı’nda mevkidaşlarıyla bir araya geldi. Bakan Fidan, toplantı kapsamında Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev, Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, Kırgızistan Dışişleri Bakanı Ceenbek Kulubayev, Özbekistan Dışişleri Bakanı Bakhtiyor Saidov ve Kazakistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Alibek Bakayev ile ikili görüşmeler gerçekleştirdi.

‘ORTAK BİR TUTUM BELİRLEMEK İÇİN YOĞUN BİR MESAİ İÇERİSİNDEYİZ’

Toplantının ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Bakan Fidan, “Bugün İstanbul’da Türk Devletleri Teşkilatı Dışişleri Bakanları Konseyi’nin gayriresmi toplantısını gerçekleştirdik. Üye ülkeler Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’dan bakan arkadaşlarımızla bir araya geldik. Değerli kardeşlerime ve heyetlerine bir kez daha sizin huzurunuzda hoş geldiniz diyorum. TDT üyesi ülkelerle karşılıklı güvene dayalı bir iş birliği yürütmekteyiz. Toplumlarımızın huzuru ve refahına katkı sağlamak için çalışıyoruz. Ekonomi, kültür ve bağlantısallık gibi konularda, çok şükür şu ana kadar Türk devletleriyle beraber çok somut ve güzel başarılar elde ettik. Bir yandan da Türk devletleri olarak uluslararası gelişmeler karşısında ortak bir tutum belirlemek için yoğun bir mesai içerisindeyiz. Biliyorsunuz bu türden pratikler yapıldıkça pekişir ve bu konuda da güzel bir mesafe katediyoruz. Bölgesel ve küresel sorunlar karşısında birlikte hareket etmemiz, her birimizin gücünü ve etkisini artırmakta. Uluslararası sistemin giderek daha öngörülemez hale geldiği ve uluslararası hukukun hiçe sayıldığı bugünlerde Türk dünyası olarak stratejik bir bakışla hareket etmemiz ve daha fazla dayanışma göstermemiz gerektiğinin farkındayız. Bugünkü toplantımızı işte bu anlayış çerçevesinde yaptık. Bugün önce Cumhurbaşkanımız tarafından kabul edildi değerli bakan arkadaşlarımız. Kendilerinin görüş ve yönlendirmelerini aldık, bilahare kendi aramızda mevcut küresel ve bölgesel gelişmeleri kapsamlı şekilde değerlendirdik. Toplantımızda teşkilatımız bünyesindeki son gelişmeler ve önümüzdeki dönemde atılacak adımları ele aldık. Bugünkü faaliyetlerimiz dış politika meselelerinde koordinasyonun artırılması ve ortak tutum benimsenmesi bakımından son derece faydalı oldu” dedi.

‘İSRAİL’İN BU TUTUMUNA KARŞI BARIŞTAN YANA BİR POLİTİKA BENİMSEMİŞ DURUMDAYIZ’

Bakan Fidan, “Ortadoğu’da son dönemde yaşanan gelişmeler, bölgemizin barış ve istikrarı açısından ciddi endişelere yol açmaktadır. Bu hassas süreçte TDT üyesi ülkeler olarak bölgedeki gelişmeleri yakından takip ediyoruz. Savaşın daha fazla yayılmasını istemiyoruz. Bu ortak yaklaşımımız ışığında son dönemde yaşanan gelişmelere ilişkin ortak bir açıklama kabul ettik. Burada üyelerden birine yönelik herhangi bir saldırının tüm TDT üyeleri bakımından büyük endişe kaynağı olduğu kayıt altına alınmış oldu. Teşkilat üyesi ülkeler ülkemiz ve kardeş Azerbaycan’a yönelik saldırılar karşısında güçlü destek ve dayanışma sergilemişlerdir. Kendilerine bir kez daha buradan teşekkür ediyoruz. Bölgemizdeki savaşın bir an önce sona ermesi gerekmektedir. Biz aylar boyunca müzakere masasının kurulması için çok büyük çaba sarf ettik. Bugün de sorunların çözümü için tek seçenek diplomasidir diyoruz ve bu yönde çalışmaya devam ediyoruz. Kalıcı barış ancak diyalog ve iş birliği ile mümkündür. İsrail’in yayılmacı ve bölücü gündemi herkes tarafından bilinmektedir. İsrail tüm bölgenin istikrarsızlık olmasını, çatışmalar ve iç savaşlar yaşanmasını strateji olarak benimsemiştir. Biz ise dost ve kardeş ülkelerle beraber İsrail’in bu tutumuna karşı barıştan yana bir politika benimsemiş durumdayız. Bugün de savaşın sona ermesi için her türlü diplomatik çabayı sürdürmekteyiz” şeklinde konuştu.

‘TÜRKİYE ETRAFINDAKİ ATEŞ ÇEMBERİNE RAĞMEN İSTİKRARINI KORUMAKTADIR’

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, “Türkiye etrafındaki ateş çemberine rağmen huzurunu, güvenliğini ve çok şükür istikrarını korumaktadır. Bu bir tesadüf değildir; Cumhurbaşkanımızın liderliğinde takip ettiğimiz isabetli dış politikanın bir sonucudur. Diğer taraftan üçüncü ülkeleri hedef alan saldırıları da en güçlü biçimde kınadığımızı bir kez daha vurgulamak istiyorum. Katar, Kuveyt, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’e yönelik saldırılar masum sivillerin hayatlarını riske atmakta ve savaşın yayılma ihtimalini artırmaktadır. Bu hafta içinde ülkemizin ve Azerbaycan’ın hedef alınması karşı karşıya bulunduğumuz riskin ne kadar büyük olduğunu bir kez daha göstermiştir” diye konuştu.

‘ÇATIŞMALAR TERÖR ÖRGÜTLERİNE SUİSTİMAL EDECEKLERİ ORTAMI SAĞLAMAKTADIR’

Bakan Fidan, “Bölgedeki çatışmalar terör örgütlerine suistimal edecekleri ortamı sağlamaktadır. Tırmanan gerginlik aynı zamanda küresel enerji arz güvenliğini tehlikeye atmaktadır. Türkiye olarak ilgili kurumlarımızla eş güdüm halinde siyasi, insani, ekonomik, enerji ve güvenlik alanlarında gereken tedbirleri büyük bir özenle almaktayız. Bölgede bulunan vatandaşlarımızın durumunu da ayrıca yakından takip etmekteyiz. Bölgedeki tüm büyükelçiliklerimiz ve başkonsolosluklarımız ile bakanlığımızın konsolosluk çağrı merkezi, vatandaşlarımızın taleplerini 7 gün 24 saat esasına göre yanıtlamakta ve gerekli yönlendirmeleri yapmaktadır. Bugün ayrıca diğer bölgesel meseleleri de ele alma fırsatımız oldu. Azerbaycan ve Ermenistan arasında kalıcı barış ve istikrar ile bölgesel iş birliği yönünde atılmakta olan adımları memnuniyetle karşılıyoruz. Bu adımlar Güney Kafkasya’da barışın sahada karşılık bulmaya başladığını göstermektedir. Bu ivmenin korunması ve en kısa sürede kalıcı barış anlaşmasıyla taçlandırılması en büyük temennimizdir” dedi.

‘ALTYAPI YATIRIMLARININ ARTIRILMASI KONUSUNDA KARARLIYIZ’

Bakan Fidan, “Bugün Afganistan’daki durumu da değerlendirme imkanımız oldu. Afganistan’ın komşularıyla barış ve huzur içinde olması temel beklentimizdir. Biliyorsunuz TDT ülkelerinin birçoğunun Afganistan’la sınırı bulunmakta, oradaki istikrar ve huzur bizim için önemli. Özellikle Afganistan ile Pakistan arasında son günlerde tırmanan gerilimi de mercek altına aldık, TDT üyeleri olarak. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 2022 yılından bu yana TDT’nin gözlemci üyesidir. Bu üyelik aile meclisimizin birlik ve bütünlüğünün en güzel örneklerinden birini teşkil etmektedir. Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olan Kıbrıslı Türk kardeşlerimizin on yıllardır maruz kaldığı haksız ve insanlık dışı izolasyonun kaldırılması elzemdir. Bu yöndeki gayretlere destek verilmesinin ortak ve tarihi sorumluluğumuz olduğunu bir kez daha vurgulamak istiyoruz. Bugün aynı zamanda enerji güvenliği ve bağlantısallık ile bölgesel iş birliğinin güçlendirilmesi konularını kapsamlı şekilde ele aldık. Hazar geçişli Doğu-Batı Orta Koridor’un daha etkin ve verimli şekilde kullanılmasına yönelik altyapı yatırımlarının artırılması konusunda kararlıyız. TDT ülkelerinin katılımıyla atılacak ilave adımların, bağlantısallığın bu denli önem kazandığı günümüz koşullarında çok daha büyük fayda getireceğine inanmaktayız. Bugünkü toplantımız Türk Devletleri Teşkilatı’nın sahip olduğumuz en değerli ortak çatı olduğunu bir kez daha göstermiştir. Önümüzdeki dönemde de yakın eş güdüm içinde çalışmayı sürdüreceğiz. Düzenli olarak bir araya gelerek iş birliğimizi her alanda daha da geliştirecek ve derinleştireceğiz. Bu doğrultuda dayanışmamızı güçlendirerek bölgemizin ve tüm dünyanın barışına, refahına ve istikrarına katkı sunmaya hep beraber devam edeceğiz” diye konuştu.

‘BÖYLE BİR MACERAYA İRAN’DAN HİÇ KİMSE ATILMASIN’

Bakan Fidan, “Biz savaşın başından itibaren, hatta savaştan da önce İranlı yetkililerle yıllardır çok yakın temaslarımız var. Belli kriz durumlarında ne türden tedbir alacaklarına yönelik hep bir fikrimiz oldu. Bunları savaş öncesinde de çok tartıştık, savaş esnasında da. Bizim durduğumuz yerde hiçbir değişiklik yok. O zaman kendilerine ne söylüyorsak yıllardır, şimdi de aynısını söylüyoruz. Kendilerine, bölgeden saldırı gelmediği sürece, bir ülkeden saldırı gelmediği sürece o ülkelere saldırı yaparak baskı üretme aracı stratejisinin doğru olmadığını, kendi savaş stratejileri açısından da doğru olmadığını, bölge stratejisi açısından da doğru olmadığını belirttik. Bizim tam tersine en başından beri İran’a söylediğimiz; madem Amerika’yla büyük bir problem içindesiniz, nükleer mesele gibi sıkıntılı konularınız var, sizin hiç olmazsa bölgedeki istikrarı esas alan, komşularla iyi ilişkiyi esas alan, sorunları ne kadar zor olsa da, sıkıntılı da olsa masaya yatırıp çözme iradesiyle hareket etmeniz gerekir şeklinde nasihatimiz hep böyle olmuştur. Şimdi de aynısını söylüyoruz bir dost ve kardeş ülke olarak, komşu ülke olarak. Hava sahasını başka ülkelere kullandırmayan, kendi ülkelerinde bulunan diğer askeri üslerin kullanılmasına izin vermeyen ülkelerin sivil altyapılarına saldırmak, enerji altyapılarına saldırmak doğru bir strateji değil. Bunun altını çiziyoruz. Özellikle bu ülkeler gerçekten hep beraber son yıllarda bölgesel kalkınma için, altyapı için, istikrar için çok fazla kolektif bir çaba içindeyken. Bu, bölgede cereyan etmekte olan İsrail yayılmacılığının da biraz ekmeğine yağ sürmek olur. Bunun doğru bir strateji olmadığını söyledik. Pezeşkiyan’ın bugün bu şekilde yaptığı açıklama tam da bizim oturduğumuz bağlamla ‘Saldırıya izin vermeyen, saldırmayan bir yere biz de saldırmayacağız, şu ana kadar da saldırdığımız için özür dileriz’ açıklaması; esas itibarıyla bizim altını çizdiğimiz bir açıklamadır. Fakat daha sonra buna yönelik çeşitli şerhler de geldi. Bu, İran sisteminin kendi içindeki bir durum. Şu anda gerçekten zor günlerden geçmekteler. Allah gerçekten İran halkının yardımcısı olsun bu mübarek Ramazan ayında. Ama diğer taraftan tabii liderlik içerisindeki şu anda belli noktalardaki bir araya gelme problemleri, karar alma yetersizlikleri nedeniyle yeni bir rehberi de seçemediler biliyorsunuz. Belli önemli kararların alınması o makamda mümkün oluyor. Göreceğiz. Bize atılan füze ile ilgili olarak değerli arkadaşlar, bunlar biliyorsunuz hava sahamızdan girerken vuruldu. Biz yaptığımız istişareler neticesinde Cumhurbaşkanımız da ifade ettiler, kendileri de ifade etti; biz kolay kolay provokasyona gelen bir ülke değiliz. Kendi güvenliğimizi savunmada çok şükür hiçbir sıkıntımız yoktur ama diğer taraftan da provokasyona gelme, bir savaşın içine çekilme ne demek, onu da gayet iyi biliyoruz. İranlı arkadaşlarla konuştuk, dedik ki: ‘Bu eğer yolunu kaybetmiş bir füzeyse başka bir konu ama bunun devamı gelecekse, ki bizim size tavsiyemiz aman diyeyim dikkat edin, böyle bir maceraya İran’dan hiç kimse atılmasın.’ Çünkü Türkiye şu ana kadar defaatle dostluğunu, durduğu yerdeki düzgün çizgiyi, barışa olan hizmetini sürekli ortaya koymuştur. İran yıllardır yaptırım altındadır, birçok uygulamaya maruz kalmıştır ama gerçekten bölgede belli prensiplerle, ilkelerle, doğru düzgün, şeffaf hareket eden ender ülkelerden biri de Türkiye olmuştur” dedi.

‘ÇOK YOĞUN BİR DİPLOMASİ TRAFİĞİ VAR’

Bakan Fidan, “Gerek Cumhurbaşkanımız düzeyinde, gerek bizim düzeyimizde, hem bölgesel aktörlerle hem küresel aktörlerle şu anda çok yoğun bir diplomasi trafiği var. Bu çok çeşitli, İran’daki şu anda devam eden savaşı ve bölgedeki durumu merkeze alan bu görüşmelerde bir defa şunu görüyoruz; dünya kamuoyunun genelinde ortak bir görüş oluşmuş durumda hemen hemen. Hiç kimse bu savaşın ne bölgenin ne insanların faydasına olduğuna inanmıyor, ağırlıklı çoğunluk olarak ve bu savaşın bir an önce bu haliyle durması gerektiğine inanıyor. Dolayısıyla şimdi bu kıymetli bir şeydir; dünya kamuoyunun büyük çoğunluğunun böyle bir noktada olması. Kimileri söyleyebiliyor, kimileri söyleyemiyor, kimileri İspanya gibi açıktan bir tavır koyabiliyor, kimileri sadece bize telefonda konuyu açabiliyorlar; herkesin belli durduğu yerler var. Ama tıpkı Filistin devletinin BM’de tanınma sürecinde yaşandığı gibi burada da esas itibarıyla dünya kamuoyunun ağırlıklı birçoğunun bu savaşın yanlışlığı ve durması gerektiği konusunda bir görüş birliği içerisinde olduğunu görüyoruz. Şimdi önemli olan bu görüş birliğini nasıl kinetize ederek bir diplomatik hamleye dönüştürebiliriz, onun arayışı içerisindeyiz. Şu anda başta bölge ülkeleri liderleri olmak üzere bakanları da dahil nasıl bir formülasyonla bu konuyu yönetebiliriz açıkçası onun arayışı içerisindeyiz. Ben bu konuda daha fazla detaya girmek istemiyorum” şeklinde konuştu.

‘BÖYLE BİR YANLIŞIN HİÇBİR ZAMAN İÇİN TELAFİSİ OLMAZ’

Bakan Fidan, “İstihbarat Teşkilatımız, Milli Savunma Bakanlığımız sınır ötesinde bu türden faaliyetleri çok yakından takip etmekte. Biz de kurumlar arası ortak eş güdüm çerçevesinde sürekli masada bu konuyu değerlendirmekteyiz. Bu konuyu açıkçası ben Amerika Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile yaptığım telefon görüşmesinde de ele aldım. Böyle bir durumun olduğunun emareleri var, söylentileri var. Bu konuda kendilerinin böyle bir çaba içerisinde olmadıklarını, böyle bir niyetlerinin olmadığını söylediler. Fakat şu da bir realite, ben o zaman da söyledim; İsrail’in bu konudaki niyeti bir sır değil. İsrail uzun yıllardır bölgedeki Kürt gruplarını bir proxy olarak, vekil unsur olarak kullanma konusunda bir strateji benimsemiştir. Şu anda İran’daki devam eden süreçte de Kürt grupları bu şekilde kullanma stratejisini kendileri belli çevrelerde deklare etmeye devam etmektedirler. Amerika, İsrail’in bu stratejisine ne kadar destek verir, ne kadar kendini ondan ayırır, nerede nötr durur? Bunlar hep yakın farklı renkler ama sonuçları itibarıyla farklı olan şeyler olabilir. Bunları yakından takip ediyoruz. Umuyoruz ki bölgedeki Kürt kanaat önderleri bu türden tarihi bir sorumluluğu sırtlanacak bir yanlış içerisinde olmazlar. Burada gerek Barzani, gerek Talabani, gerek diğer aktörlerle her zaman iletişim içerisindeyiz. Böyle bir yanlışın hiçbir zaman için telafisi olmaz. Irak ve Suriye’den sonra bölgemizde İran’da da çok uzun sürecek bir belirsizlik ve savaş ortamının ve karışıklık ortamının çıkması hiç kimsenin menfaatine değildir. Başta 560 küsur kilometre sınırı olan biz Türkiye olmak üzere. İran büyük ülkedir, büyük bir nüfusu vardır. Buradaki her türlü iç kriz bölgeye çarpan etkisiyle yayılır. Onun için bunu durdurmanın ve kontrol altına almanın da şu anda arayışı içerisindeyiz. Gördüğünüz gibi sorun çok katmanlı. Bölgesel ayağı var, içeriye bakan kısmı var, içerideki gruplara bakan kısmı var, İsrail’e, Amerika’ya bakan kısmı var. Bunların hepsini belli bir anlayışla yönetmeye çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

‘ÖNCELİKLİ OLARAK KENDİ VATANDAŞLARIMIZIN İHTİYAÇLARINI GÖZETMEKTEYİZ’

Bakan Fidan, “Savaşın başlamasıyla beraber bölgede çeşitli amaçlarla bulunan vatandaşlarımız, konsolosluklarımıza ve çağrı merkezimize müracaat ederek zaman zaman tahliye olma isteklerini dile getirmekte. Sadece kendi vatandaşlarımız değil, biz birçok sayıda ülkeden de açıkçası yardım ve iş birliği talebi almaktayız. Biliyorsunuz Körfez ülkeleri şu anda baskı altında olan ülkeler, ateş altında olan ülkeler. Burada birçok ülkeden çalışan bulunmakta. Bir de buradaki kış, oradaki yaza tekabül ettiği için de turistik amaçlı orada bulunan vatandaşlarımız ve yabancılar da var. Biz tabii ki öncelikli olarak kendi vatandaşlarımızın ihtiyaçlarını gözetmekteyiz. Şu anda özellikle başkonsolosluklarımızın, büyükelçiliklerimizin yönlendirmesiyle havadan gitme imkanı bulunmayan ülkelerdeki vatandaşlarımızın organize edilen, uygun olan ilk kara yolu vasıtasıyla ki otobüs seferleri organize edilmekte, buradan Suudi Arabistan’a ve Umman’a geçmelerini sağlamaya çalışıyoruz. Buralara düzenli otobüs seferleri; Suudi Arabistan ve Umman’a gelindiği zaman burada hava seferleri var” dedi.

Bakan Fidan’dan bölgesel krizlere diplomasi vurgusu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran, Irak, Suudi Arabistan, Katar, Suriye, Mısır ve Endonezya Dışişleri Bakanları ile bugün telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Görüşmelerde ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının durdurulması ve atılabilecek adımlar ele alındı.

Dışişleri Kaynakları: Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran, Irak, Suudi Arabistan, Katar, Suriye, Mısır ve Endonezya Dışişleri Bakanları ile bugün telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Görüşmelerde, bölgemizde bugün yaşanan gelişmeler ele alınmış ve saldırıların sona ermesi amacıyla atılabilecek adımlar değerlendirilmiştir.

Hakan Fidan’dan barış diplomasisi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bakan Fidan, “Gazze’de sağlık ile eğitim sektörlerinin iyileştirilmesine ve polis gücünün eğitimine anlamlı katkılarda bulunabiliriz.” dedi.

Endonezya Devlet Başkanı Prabowo Subianto, Gazze’ye 8 bin ya da daha fazla asker ile katkıda bulunacaklarını belirtti.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ise, ülkesinin Gazze’ye sağlık birimleri dahil olmak üzere askeri birlik konuşlandırmaya hazır olduğunu bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Gazze Barış Kurulu’nun Washington’da gerçekleşen ilk toplantısında barış sürecindeki önemli katkıları dolayısıyla Türkiye’ye teşekkür etti.

ABD Başkanı Trump’ın başkanlığında Gazze Barış Kurulu’nun ilk toplantısı, Washington’daki Barış Enstitüsü’nde yapıldı.

Türkiye’yi temsilen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın katıldığı toplantıda, Barış Kurulu’nun asli arabulucuları olarak Türkiye, Katar ve Mısır liderlerine ayrı ayrı teşekkür edildi.

Trump’ın Özel Temsilcisi Witkoff, konuşmasında, “Bu sürece aracılık eden ülkeler, Katar, Mısır ve Türkiye devlet başkanları arasında harika bir işbirliği oldu. Hakan Fidan, sen harika bir insansın, Cumhurbaşkanı Erdoğan da öyle.” ifadelerini kullandı.

ABD ile birlikte Türkiye, Mısır ve Katar arasındaki işbirliğinin Gazze’deki sürecin önünü açtığını anlatan Witkoff, bu ülkeler arasındaki işbirliği dolayısıyla her bir ülke liderine ayrı ayrı teşekkür etti.

Fidan’dan Gazze mesajı: Türkiye asker göndermeye hazır yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İran’a yeniden savaş başlatmanın yanlış olduğunu söyleyen Fidan, “İran’a saldırmak yanlıştır. Savaşı yeniden başlatmak yanlıştır. Siz (müzakereye) başladığınızda, İran nükleer dosya üzerinde yeniden müzakere etmeye hazır.” diye konuştu.

Fidan, “Amerikalılara her zaman tavsiyem şu oldu, İran’la dosyaları tek tek kapatın, nükleerle başlayın, kapatın, sonra diğerlerine geçin. Hepsini bir bütün içinde sunarsanız İranlı dostlarımızın hazmetmesi ve işlemesi çok zor olur, hatta bazen küçük düşürücü görünebilir. Bunu sadece kendilerine değil, liderliğe de anlatmak çok zor olur. Eğer işleri daha tolere edilebilir hale getirebilirsek, bunun yardımcı olacağını düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.

Bakan Fidan, “Bazı analistler, ABD’nin esas olarak güçlü merkezi devletlerle çalıştığı ve devlet dışı aktörleri dışarıda bıraktığı yeni bir bölgesel düzenin ortaya çıktığını tartışıyor. Peki bu tabloda İran nerede duruyor veya durmalı?” sorusuna, “İran gerçekten mükemmel bir konumda durabilir. Mevcut statükodan bahsetmiyorum, İran’ın sergileyebileceği kapasite ve kabiliyetlerden söz ediyorum.” yanıtını verdi.

İki ay önce İran’da bulunduğunu ve İranlı muhataplarıyla açık şekilde konuştuğunu hatırlatan Fidan, İran’ın bölgede güven oluşturması gerektiğine dikkati çekti.

Fidan, “Bölge ülkeleri tarafından nasıl takip edildiklerine dikkat etmeleri gerekiyor. Çünkü onlar hiçbir yere gitmiyor, biz de hiçbir yere gitmiyoruz. Bu neden önemli? Çünkü ulus devletler sistemi içinde ideolojilerimiz, rejimlerimiz, mezheplerimiz ve diğer her türlü farklılığımıza rağmen, bölgemizde nasıl işbirliği yapacağımızı ve birlikte nasıl çalışacağımızı bilmek zorundayız.” şeklinde konuştu.

Hakan Fidan’dan ABD’ye: İran’la dosyaları tek tek kapatın yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Fidan, Türkiye’nin Gazze’ye olası asker gönderme ihtimaline yönelik soru üzerine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Gazze Barış Planı’na katkı sağlamak için Türkiye’nin gücü dahilinde her şeyi yapmaya hazır olduğunu söylediğini hatırlattı.

Türkiye’nin Barış Kurulu’nun parçası olduğunu anımsatan Fidan, Ankara’nın Gazze’ye ilişkin yürütme komitesinde de çalıştığını ve çok ciddi insani yardım faaliyetleri yürüttüğünü dile getirdi.

Fidan, Türkiye’nin bu çerçevede Gazze’deki Uluslararası İstikrar Gücü’nün bir parçası olmaya hazır olduğu mesajını vererek, “Ancak bu konu, daha geniş bir uluslararası toplum içinde yürütülecek tartışmalara bağlı. Bunu dışlamıyoruz; yapmaya istekliyiz. Ancak söylediğim gibi, bu konu belli ülkeler arasında tartışılmalı ve uzlaşı sağlanmalı. Sürecin nasıl ilerleyeceğini göreceğiz.” ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’deki çatışmaları durdurabileceğine inandığını vurgulayan Fidan, İsrail’in ateşkesi defalarca ihlal ettiğinin altını çizdi.

Fidan, Türkiye’nin İsrail üzerinde “gerçek anlamda baskı kurabilecek tek kişinin” ABD Başkanı Trump olduğuna inandığını belirtti.

Trump’ın “farklı lobilerin hedeflerinden” bağımsız olduğuna inanıldığına işaret eden Fidan, Trump’ın bu sebeple bağımsız düşünebileceği ve hareket edebileceği değerlendirmesini yaptı.

Fidan, “(Trump) Eğer isterse, İsrail üzerinde baskı kurma ve İsrail’in yanlış davranışlarını durdurma kapasitesine sahip.” dedi.

Bölgesel gelişmeler

Fidan, bölgesel gelişmelere ilişkin soru üzerine Suriye’de yaşananlara bakıldığında, umutlu olunması gerektiğini düşündüğünü belirterek, Gazze’deki ateşkesin devam ettiğinin görülmesini istediklerini söyledi.

Bunların olumlu işaretler olduğu tespitini yapan Fidan, özellikle Suriye’de olanların bölge ülkeleri, ABD ve uluslararası toplumun, Orta Doğu’daki bir meselede ilk kez bu kadar hızlı ve çabuk bir araya geldiğini ve somut adımlar atmaya başladığını gösterdiğini kaydetti.

Fidan, bunun çok şey anlattığı tespitini yaparak, “Eğer bunu bölgemizde ya da dünyadaki diğer sorunlara da uygulayabilirsek, gerçekten hızlı kazanımlar elde edebiliriz.” ifadesini kullandı.

“Ancak bölgemiz artık asla eskisi gibi olmayacak.” diyen Fidan, Türkiye’nin umudu ve çabasının geçmişle kıyaslandığında bölgeyi daha iyi bir noktaya taşımak olduğunun altını çizdi.

Fidan, Türkiye’nin bölgede mümkün olduğunca “yapıcı bir rol oynamaya çalıştığını” hatırlatarak, bölgesel sorunların bölge ülkelerince sahiplenilmesinin Ankara için hayati önemde olduğunu anımsattı. Bunun Trump’ın genel politika yaklaşımıyla da örtüştüğünü düşündüğünü kaydeden Fidan, ABD yönetiminin “küresel düzenin polisi” olmak istemediğinin altını çizdi.

Dışişleri Bakanı Fidan, Türkiye ve diğer bölge ülkelerinin bir araya gelerek sorunlarını sahiplenebileceği ve gerekli olan her şeyi yapabileceği mesajını verirken, bunun “yeni bir Osmanlı İmparatorluğu” olmadığına, zira şu anki düzende ulus devletlerin olduğuna değindi.

Ulus devletlerin bir araya gelmesinin, kendi platformlarını oluşturmasının ve ekonomik, siyasi, güvenlik ya da terörle ilgili sorunlarını sahiplenmesinin söz konusu olduğuna dikkati çeken Fidan, “Zira eğer sorunlarımızı çözmek için bir hegemonun gelip müdahale etmesini beklemeye devam edersek; çoğu zaman bu sorunlar bizim görmek istediğimiz şekilde çözülmez. Üstelik bunun bedeli de çok ağır olur.” diye konuştu.

İran’daki durum

Fidan, İran’ın coğrafyada komşu ve büyük bir ülke olduğunu anımsatarak, İran’da yaşananların, Türkiye’yi de yakından ilgilendirdiğini düşündüğünü söyledi.

İran’daki meselelerin geniş bir coğrafyayı etkilediğine işaret eden Fidan, “Bu sebeple İran’daki istikrar, hepimiz için önemli.” dedi.

Fidan, bu nedenle İran ve uluslararası topluma, sorunlarını güç kullanmak yerine diyalog yoluyla çözmeleri yönünde tavsiyelerde bulunulduğunun altını çizerek, diyaloğun, sorunları çözmenin tek yolu olduğunu bildirdi.

2025’teki ABD ve İsrail ile İran’ın çatışmalarını anımsatan Fidan, Washington yönetimince dillendirilen “yeni bir kinetik müdahale” ihtimalinin çözüm olmadığını belirtti.

Fidan, İran’daki kamuoyu muhalefeti, protestolar ve gösterilerin; rejime ve hükümete gerekli mesajları vermediğini söyleyerek, buna rağmen Tahran’ın uluslararası sistemle yaşadığı sorunlar sebebiyle ekonomi ve diğer alanlarda halkına imkanlar sunmasının kolay olmadığı tespitini yaptı.

İran’ın bu sebeple, belirli fırsatları elde edebilmek amacıyla dış ve bazı güvenlik politikalarında değişikliğe gitmesi gerektiğini vurgulayan Fidan, İran ya da İran çevresindeki olayların İran’da rejim değişikliği yaşanmasına neden olacağına inanmadığını ve bundan bahsetmediğini söyledi.

Fidan, ABD’nin İran’a “müdahale etme olasılığı” sorusuna, “Amerikalı arkadaşlarıma bunu yapmamalarını tavsiye ederim. Çünkü zaten İran’a çok fazla baskı uyguluyorlar. Yaptırımlar, İran ekonomisine büyük zarar veriyor.” yanıtını vererek, İran’daki gösterilerin de bununla bağlantılı olduğuna işaret etti.

İran’ın müzakereye hazır olduğunu ama doğru şekilde müzakere etmenin bir yolunun bulunması gerektiğini belirten Fidan, İran’ın “köşeye sıkışmış” hissetmesi halinde en kötü senaryo için hazır olacağına işaret etti.

Fidan, “Sorunu çözmek gibi tek bir samimi niyet varsa, bir fırsat olduğuna inanıyorum.” değerlendirmesinde bulundu.

Rusya-Ukrayna Savaşı’yla ilgili Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner ile konuştuğunu aktaran Fidan, savaş konusunda bir anlaşmaya varmaya artık daha yakın olunduğunu vurguladı.

Fidan, Beşşar Esed liderliğindeki Baas Partisi rejiminin 8 Aralık 2024’te devrilmesinin ardından ilk hafta içinde bölge ülkeleri olarak önce Amman’da sonra Kahire’de bir araya geldiklerini ve ardından Avrupa ülkeleri ve ABD’nin de görüşmelere katıldığını hatırlatarak, “Hepimiz Şam’daki hükümetten beklediğimiz 4-5 öncelik belirledik; komşu ülkelere tehdit oluşturmamak, terör örgütleriyle işbirliği yapmamak, azınlıklara, diğer etnik ve dini gruplara zulmetmemek, ülkenin toprak bütünlüğünü ve birliğini korumak. Mülteciler ve terörizm; bizim için iki büyük konu. Bunları (Suriye Cumhurbaşkanı) Ahmed Şara’ya ilettik.” diye konuştu.

Sunulan önceliklerin Şara tarafından kabul edildiğini aktaran Fidan, “Ve o zamandan beri, herkesin onun yaptığı işten oldukça memnun olduğunu düşünüyorum.” dedi.

“Daha fazla diyalog ve iletişim kurmamız gerekiyor”

Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasındaki “huzursuzluğa” ilişkin soruya Fidan, “Türkiye olarak, bölgesel birliğe ihtiyacımız olduğu gibi, bu iki değerli dostun birbirinden biraz uzaklaştığını görmek hoş değil. Ancak onların yeniden bir araya geleceğine inanıyoruz, çünkü onlar kardeşler, eski dostlar. Bence zamanı geldiğinde kendi sorunlarını çözeceklerdir, çünkü hem BAE hem de Suudi Arabistan deneyimli liderliğe sahip. Kendi aralarındaki farklılıkları çözebilecekleri bir noktaya geleceklerdir.” cevabını verdi.

Fidan, halihazırda Suudi Arabistan’ın talebi üzerine BAE’nin şu anda daha yapıcı bir yaklaşım sergilediğini düşündüğünü belirterek, bu durumun iki ülke arasında yaşananların tırmanışa geçmesini önlemenin bir işareti olduğunu ifade etti.

Suudi Arabistan’ın ulusal güvenlik hassasiyetleri konusunda çok daha iddialı, BAE’nin de çok daha anlayışlı hale geldiğine işaret eden Fidan, “Bu yüzden, bu metodolojilerin bir arada kullanılması halinde, bazı sonuçlar elde edilebileceğini düşünüyorum. Daha fazla diyalog ve iletişim kurmamız gerekiyor.” dedi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’dan ABD’ye İran uyarısı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Fidan, Suriye’de kamu düzeninin sağlanmasının, halkın refahı ve huzuru açısından fevkalade önemli olduğunu vurgulayarak “Terörle mücadelenin en iyi şekilde devam etmesi gerekiyor. SDG’nin de 10 Mart Mutabakatı’na uyup bir an önce üzerine düşen yükümlülükleri getirmesini bekliyoruz.” dedi.

Bakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’le ev sahipliği yaptığı “Türkiye-Endonezya Dışişleri ve Savunma Bakanları Ortak Toplantısı”nın ardından Endonezya Dışişleri Bakanı Sugiono ve Savunma Bakanı Sjafrie Sjamsoeddin’in katılımıyla düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.

Hakan Fidan, geçen ay Endonezya’nın Sumatra bölgesinde meydana gelen toprak kaymaları ve sel felaketleri nedeniyle iki bakana da taziyelerini dile getirerek “Bu zor süreçte Endonezya halkıyla dayanışma içinde olduğumuzu da özellikle vurgulamak isterim.” ifadesini kullandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2025 Şubat ayında Endonezya’nın başkenti Cakarta’yı ziyaret ettiğini ve Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyinin (YDSK) ilk toplantısını düzenlediğini hatırlatan Fidan, “Bilahare Endonezya Cumhurbaşkanı Sayın (Prabowo) Subianto nisan ayında ülkemizi ziyaret etmişti. Liderlerimiz, iki ülke arasındaki ilişkileri en ileri düzeye taşıma konusunda bizleri talimatlandırmışlardır. Bu güçlü iradeden hareketle bugünkü toplantımızda stratejik işbirliğimizin tüm boyutlarını ele alma imkanımız oldu.” diye konuştu.

Fidan, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 10 milyar dolar seviyesine çıkarılmasında kararlı olunduğunu vurgulayarak “Bu çerçevede müteahhitlik, enerji, sağlık ve helal gıda alanlarında stratejik işbirliğimizi derinleştirmeyi hedefliyoruz.” dedi.

Çok taraflı platformlardaki işbirliğini de devam ettireceklerini vurgulayan Bakan Fidan, şunları söyledi:

“Türkiye olarak Asya Pasifik’e yönelik bütüncül misyonumuzun çerçevesini Yeniden Asya girişimizle çiziyoruz. Bu doğrultuda Asya’daki ülkelerle ve bölgesel kuruluşlarla işbirliğimizi karşılıklı fayda temelinde güçlendirmeye devam ediyoruz. Görüşmelerimizle ASEAN (Güneydoğu Asya Uluslar Birliği) ile ilişkilerimizi diyalog ortaklığı seviyesine yükseltmek yönündeki irademizi bir kez daha teyit ettik. Endonezya’nın bu konudaki yapıcı desteğinden de memnuniyet duyuyoruz.”

Fidan, görüşmelerde bölgesel gelişmelerin de ele alındığını belirterek şöyle devam etti:

“Bunların başında tabii ki Filistin konusu gelmekte, Gazze meselesi gelmekte. Gazze konusunda Endonezya’yla beraber, İslam İşbirliği Teşkilatı, Arap Ligi tarafından oluşturulan temas grubundaki 8 üye ülkeden biriyiz. Geçtiğimiz iki yıl boyunca Endonezya’yla bu konuda muazzam bir işbirliği yaptık. Bugüne kadar aldığımız bütün sonuçlarda Endonezya’nın da katkısı var. Bu örnekten hareketle şunun altını bir kez daha çizdik: İslam ülkeleri kendi bölgelerine ait sorunlarıyla ilgili konuları ele almada gerekli inisiyatifi, cesareti, çabayı samimiyeti gösterirlerse gerçekten mesafe kaydedebiliyorlar. Bunun örneğini gördük. Bunu başka yerlerde de tekrar etmemiz gerekiyor.”

Hakan Fidan; Yemen’de, Somali’de, Sudan’da, Suriye’de cereyan eden olaylarla ilgili görüş alışverişinde bulunduklarını da ifade ederek “Suriye’deki gelişmeleri de biliyorsunuz çok yakından takip etmekteyiz. Bugün Suriye Dışişleri Bakanı’yla (Esad Hasan Şeybani) görüşmemiz oldu. Son aşamada nereye gelindi, ne yapılıyor, onları yakından takip ediyoruz.” ifadelerini kullandı.

Suriye’de kamu düzeninin sağlanmasının, halkın refahı ve huzuru açısından fevkalade önemli olduğunu vurgulayan Fidan, “Terörle mücadelenin en iyi şekilde devam etmesi gerekiyor. SDG’nin de 10 Mart Mutabakatı’na uyup bir an önce üzerine düşen yükümlülükleri getirmesini bekliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Dışişleri Bakanı Fidan, görüşmelerde özellikle Asya Pasifik’teki gelişmelerle bilgi aldıklarını belirterek şunları kaydetti:

“Türkiye’nin Asya Pasifik’te yürütmekte olduğu politikayı daha iyi ayarlamakta ve yönlendirmede bu bilgilere, bu koordinasyona her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var. Bölgede Endonezya gibi güçlü bir ortağımızın olması bizi memnun ediyor. Bildiğiniz gibi iki gün önce Malezya Başbakanı’nı (Enver İbrahim) Cumhurbaşkanımız ülkemizde ağırlamıştı. Asya Pasifik’teki bu istikrarlı yürüyüşümüz, ortaklarımızla beraber devam edecektir. Bugünkü toplantımız, Türkiye ve Endonezya’nın ikili bölgesel ve küresel meselelerde ortak vizyona sahip olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur. Siyasi ve güvenlik işbirliğimizi bütüncül bir anlayışla derinleştirmeye devam edeceğiz.”

Savunma Bakanı Güler de operasyonu memnuniyetle karşıladıklarını belirtirken, “Suriye, Halep’te terörle mücadele operasyonu başlattı” dedi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’dan Suriye açıklaması yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgilere göre, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bugün Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan Al Suud ve Ürdün Dışişleri Bakanı Ayman Safadi ile telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Görüşmelerde, Somali’yle ilgili gelişmeler ve Gazze’deki son durum ele alındı. Bakan Fidan’ın, ABD Başkanı Trump’ın Afrika’dan Sorumlu Danışmanı Massad Boulos ile yaptığı telefon görüşmesinde de Somali konusu değerlendirildi.

Bakan Fidan’dan diplomasi trafiği yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Suriye iç savaşından sonra açık kapı politikası yürüttüklerini belirten Fidan, “Suriye’deki kriz ilk başladığında böyle bir politika benimsedik. Ve neticesinde çok sayıda Suriyeli mülteci savaştan kaçarak sınır kapılarımıza geldi. Bu politikanın iç politikada bize bir bedeli oldu ancak sonuç itibarıyla insani hedeflere hizmet etti.” dedi.

Avrasya bölgesinde pek çok sıkıntıyla karşı karşıya olduklarını aktaran Fidan, Ukrayna’da, Gazze’de ve Suriye’de işlerin yoluna girmesi için çaba yürütüldüğünü dile getirdi.

“Şu anda arabuluculuk ve barış inşası faaliyetleri kapsamında (ABD Başkanı Donald) Trump’ın yapmak istedikleri Türkiye’nin çıkarlarıyla örtüşüyor.” diyen Fidan, Ukrayna’da ve Gazze’de ateşkes istediklerini söyledi.

Dışişleri Bakanı Fidan, Suriye’de istikrarın sağlanabilmesi için uluslararası işbirliğine ihtiyaç duyulduğunu, bu süreçte çok ağır dersler çıkardıklarını belirterek, “Bölgemizde yaşanan sorunlara arabuluculuk yaparak, aslında insanların yaşadığı acıları hafifletmiş olduk. Özellikle mülteci krizi kapsamında.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin Gazze’ye asker gönderip göndermeyeceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, Türkiye’nin barış çabalarına katkı sunmaya hazır olduğunu vurgulayarak, “Öncelikli olarak Türkiye üzerine düşeni yapmaya hazır. Halihazırda devam eden barış çabalarına katkıda bulunmaya da hazır ve zaten herkes bu sürece destek veriyor.” dedi.

Uluslararası İstikrar Gücü konusunda ise kapsamlı bir tartışmanın sürdüğünü belirten Fidan, “Nasıl hayata geçirilecek? Özel olarak misyonu ne olacak? Hangi kurallar çerçevesinde hareket edilecek? Bu konularda henüz etraflıca bir değerlendirme yapılıyor. Uluslararası İstikrar Gücü’nün misyonu konusunda gerçekçi olmak ve beklentileri oluştururken nüanslara dikkat etmek gerekiyor. Çünkü sahada belli gerçeklikler var.” diye konuştu.

Fidan, “Bence ilk hedef, Uluslararası İstikrar Gücü’nün konuşlandırılmasıyla Filistinliler ile İsraillilerin sınır hattında birbirinden ayrılmasının sağlanması olmalı.” değerlendirmesinde bulundu.

Uluslararası İstikrar Gücü’nün etkin olabilmesi için emniyet güçlerinin kurulup eğitilmesi ile barış kurulunun oluşturulmasına yönelik yerel idarenin tesis edilmesi gerektiğini kaydeden Fidan, güce hangi ülkelerin katkı sağlayacağının halen belirsiz olduğunu ancak konuşlandırmanın ardından sürecin kademeli olarak şekilleneceğini ifade etti.

Rusya Ukrayna Savaşı’na da değinen Fidan, “ABD’nin yokluğunda Avrupa’nın daha yaratıcı, daha dirençli ve dayanıklı çözümlere ihtiyaç duyduğu görülüyor. Bana göre bu savaşı sonlandırmanın tek gerçekçi yolu, tarafları inançla ve gerektiğinde zorlayarak barış müzakerelerine yönlendirmektir. Nitekim müzakereler halihazırda devam ediyor. Avrupa’nın Rusya’ya güvenmemek için pek çok sebebi var; aynı şekilde Rusya’nın da kimseye güvenmemek için birçok gerekçesi bulunuyor.” yorumunu yaptı.

Katarlı mevkidaşı Al Sani ile görüştü

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Katar’ın başkenti Doha’da düzenlenen 23. Doha Forumu kapsamında, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile bir araya geldi.

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Fidan ve Al Sani, 23. Doha Forumu kapsamında görüştü.

23. Doha Forumu’nda “Newsmaker Interview” oturumunda soruları yanıtladı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye’de SDG adını kullanan terör örgütü PKK/YPG’nin Suriye ordusuna entegrasyonuna ilişkin, “PKK söz konusu olduğunda SDG içerisinde bazı unsurların bulunduğunu biliyoruz ve tek hedeflerinin Türkiye’ye karşı mücadele yürütmek olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla Suriyeli olmayan unsurların SDG’den çıkarılmasını istiyoruz. Türkiye’nin çıkarlarının ve güvenliğinin aksi yönünde konuşlandırılmış bütün unsurların çıkarılması gerekiyor.” dedi.

Bakan Fidan, Katar’ın başkenti Doha’da düzenlenen 23. Doha Forumu kapsamında, “Newsmaker Interview” başlıklı oturumda The Guardian gazetesi diplomasi editörü Patrick Wintour’un sorularını cevapladı.

Fidan, Suriye ile ilgili söylenecek çok şeyin olduğunu, Suriye’nin kendileri için her zaman çok önemli bir ülke olduğunu, Suriye ve Irak’ta her ne olursa olsun bu olanların etkilerinin derhal Türkiye’de görüldüğünü söyledi.

Suriye’de patlak veren olayların, emniyet, güvenlik, mülteci krizi, ekonomi, sınır sorunları açısından ve pek çok bakımdan Türkiye üzerinde çok büyük bir etkisinin olduğunu aktaran Fidan, şöyle devam etti:

“Türkiye belirli yükleri taşıyabilecek bir ülke. Ancak Suriye’de insanlık trajedisi gerçekleşti. Bu bizim için dayanılmaz. İşte bu nedenle Cumhurbaşkanımız Sayın Erdoğan bir açık kapı politikası benimsedi. Esed rejiminden kaçan milyonlarca insan, evlerini yurtlarını terk ederek kaçan insana kapılarımızı açtı. Suriye rejimine İranlılar, Ruslar çok büyük destek verdiler. 2016’lar, 17’ler çok zor yıllardı ve artık uluslararası toplum Suriye’deki muhalefete destek vermeyi bıraktı. Suriye muhalefetine destek konusunda Katar ve Türkiye yalnız bırakıldı çünkü Amerikalılar ve Batı, bazı çevrelerden tavsiye alıp Suriye’deki muhalefetlerine PKK’ya yardım etme tavsiyesi almışlardı.”

“Suriyeli olmayan unsurların SDG’den çıkarılmasını istiyoruz”

Fidan, Suriye’de SDG adını kullanan terör örgütü PKK/YPG’nin Suriye ordusuna entegrasyonu ile ilgili soruyu yanıtladı.

Türkiye’nin SDG’den ne istediğini açık bir şekilde ifade ettiğini hatırlatan Fidan, Şam hükümetinin de SDG’den beklentilerini açık bir biçimde dile getirdiğini söyledi.

Fidan, kendileri açısından bu konuda çok önemli birkaç hususun olduğunu, belirterek, “Suriye hükümeti ve SDG kendi aralarında bir anlaşma yapabilirler çünkü Suriye hükümeti egemen bir hükümettir. Kendi anlaşmalarını yapabilir ancak PKK söz konusu olduğunda SDG içerisinde bazı unsurların bulunduğunu biliyoruz ve tek hedeflerinin Türkiye’ye karşı mücadele yürütmek olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla Suriyeli olmayan unsurların SDG’den çıkarılmasını istiyoruz. Irak’tan, İran’dan, Türkiye’den katılan unsurların derhal ayrılmasını istiyoruz. Bu güzel bir başlangıç olur. İkincisi ise Türkiye’nin çıkarlarının ve güvenliğinin aksi yönünde konuşlandırılmış bütün unsurların çıkarılması gerekiyor. Tabii daha büyük çaplı ve daha teknik değerlendirmeler, görüşmeler yapılacaktır Şam’da. Zira kolay bir süreçten bahsetmiyoruz. 50-60 bin kişilik birimlerin yeni oluşturulan bir orduya dahil edilmesi sürecinden bahsediyoruz. Bu sürecin iyi niyetle yürütülmesi gerekir.” diye konuştu.

SDG’nin sadece prosedürel, sembolik bir süreç peşinde ve dünyanın geri kalanına entegrasyon sürecine katıldıkları izlenimini uyandırmayı amaçlayıp gerçekçi somut adımlar atmadıklarında bunun inandırıcı olmayacağına dikkati çeken Fidan, bu nedenle kendilerinin her iki taraftan gerçek bir angajman beklediklerini vurguladı.

Fidan, terör örgütü PKK elebaşı Abdullah Öcalan ile yapılan görüşmelerin bu entegrasyon sürecinde rol oynayıp-oynamayacağı sorusuna ilişkin ise şu değerlendirmelerde bulundu:

“Bir rol oynayabilir. 2009-13 yılları arasında MİT Başkanlığı görevini yürütürken PKK lider kadrosuyla angajmanlarım oldu. Görüşmelerim oldu, belirli bir noktaya varmaya çalıştık. Esasında bir ortak anlayışa ulaşmaya çok yaklaştık. Aslında ulaştık da fakat PKK terk etti bu ortak anlayışı, Suriye sebebiyle ve Öcalan da üzerine mutabık kalınan bu anlaşmadan PKK’nın yüz çevirmesi karşısında ne yapacak ona bakmak lazım. Bu geçmişte kaldı her halükarda. Ancak tarih tekerrürden ibaret biliyorsunuz. Özellikle Suriye’de bir rol oynayabileceğini düşünüyorum. Ancak bir rol oynamak ister mi, yoksa bunu bir kaldıraç olarak mı kullanmak isteyecek? Bilmiyoruz.”

“İsrailler tarafından gerçekleştirilen ateşkes ihlalleri gerçekten tarif edilemez düzeyde”

ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’dan Gazze’deki İsrail ordusu birliklerini geri çekmesini isteyip istemeyeceği sorusunu cevaplayan Fidan, Trump’ın Netanyahu ile çok kapsamlı bir telefon görüşmesi gerçekleştirmesi gerektiğini, Orta Doğu’da barışın öncülüğünü yapan ve bu sürecin sahibinin de Trump hükümeti olduğunu ve onlardan çok beklentilerinin olduğunu aktardı.

Fidan, “Sağlanmış olan ateşkes başarısızlığa uğrayabilir. İsrailler tarafından gerçekleştirilen ateşkes ihlallerinin gerçekten tarif edilemez düzeyde olduğunu söylemek gerekiyor ve bu süreç durma noktasına neredeyse gelmek üzere. İşte bu nedenle Başkan Trump, Netanyahu’yla detaylı bir görüşme gerçekleşecektir.” dedi.

Netanyahu’nun Gazze için kurulacak Uluslararası İstikrar Gücü’nde Türk birliklerini görmek istemediğini ve bunu gizlemediğini belirten Fidan, bu konuda Mısır ve İsrail’in Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Kurulu kararı gereği danışılması gereken ülkeler arasında olduğunu söyledi.

Sunucunun, “Başka ülkeler de Türkiye olmazsa biz bu güce katılmayız dediler” ifadesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, Uluslararası İstikrar Gücü’nün bir parçası olmaları halinde bölgede kolaylaştırıcı bir rol oynayabileceklerini belirterek, “Meşruiyetlerini arttırabiliriz ve halkın desteğini de alacağız. Endonezya, Azerbaycan, başka Müslüman Arap ülkelerle de yakın çalışıyoruz. Onlar da böyle bir tablo görmek istiyor. Yani kendileri birlik gönderebilmek için Türkiye’nin varlığını istiyorlar.” şeklinde konuştu.

Fidan, Uluslararası İstikrar Gücü konusunda gerçekçi davranılması gerektiğini, en başta ihtiyaç duyulan şeyin İsraillerle Filistinler arasındaki savaşı durdurmak olduğunu, bu nedenle Uluslararası İstikrar Gücü varlığına ihtiyaçlarının olduğunu söyledi.

İsrailler ve Filistinlilerin birbirlerine saldırmamalarını istediklerini vurgulayan Fidan, şunları kaydetti:

“Öncelikli olarak savaşı durdurmanın yolu bu diye düşünüyoruz. Tekrar çatışmanın başlamasının önüne geçmenin yolu bu diye düşünüyoruz. Fakat Uluslararası İstikrar Gücü’nden şu ana kadar İsrail güvenlik güçleri tarafından tamamlanmamış bir görevin de tamamlanmasını bekliyoruz, aslında barış planında başka hükümler de var. Bu hükümler Gazze’deki güvenlik, emniyet güçleri, görev ve sorumluluklarla alakalı. Bu iki güç bu iki tarafı birbirinden ayırabilirsek ancak diğer meseleleri Gazze içindeki diğer meseleleri ele alabiliriz. İsrail bir tehdit olmamalı Gazze açısından, Gazze’de İsrail için bir tehdit olmamalı. Dolayısıyla Filistin idaresini rayına sokmalıyız. Emniyet güçlerini rayına sokmamız gerekiyor. İdari komitesine katılımı rayına sokmamız gerekiyor. Aynı zamanda en önemlisi barış kurulunu işletebilmemiz gerekiyor.”

Fidan’dan Doha’da önemli açıklamalar: Gazze’ye uluslararası güç yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bakan Fidan ayrıca “Karadeniz’de gemilere yönelik saldırılar, savaşın coğrafyasının genişlediğini gösteriyor. Bu çok korkutucu.” dedi.

Mısır’dan Rusya’ya seyir hâlindeyken KAIROS isimli boş tankerde ve VIRAT isimli gemide patlama meydana geldiği ifade edilmişti.

Ukrayna basını ise Karadeniz’de “KAIROS” ve “VIRAT” gemilerine Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) ve Deniz Kuvvetleri tarafından insansız deniz aracıyla saldırı yapıldığını bildirmişti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan konuya ilişkin açıklamasında, “Cuma günü Karadeniz’de, münhasır ekonomik bölgemizde ticaret gemilerinin hedef alınması, Rusya-Ukrayna savaşında endişe verici bir tırmanmayı işaret ediyor. Bilhassa kendi münhasır bölgemizde seyir, can ve çevre emniyetini tehdit eden saldırıları hiçbir şekilde mazur göremeyiz. Rusya-Ukrayna arasındaki savaşın Karadeniz’deki seyrüsefer güvenliğini açıkça tehdit eder boyuta geldiği görülüyor.” ifadelerini kullanmıştı.

PUTİN TEPKİ GÖSTERMİŞTİ

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Ukrayna’nın Karadeniz’de tanker saldırılarıyla “korsanlık” yaptığını belirterek, “Rusya, tankerlere yapılan saldırılara karşılık Ukrayna limanlarına ve bu limanlara giren gemilere yönelik saldırılarını genişletecek.” demişti.

Ukrayna’nın Karadeniz’deki tankerlere yönelik saldırılarını eleştiren Putin, “Tankerlere yönelik saldırılar, uluslararası sularda değil, başka bir devletin, üçüncü bir devletin münhasır ekonomik bölgesinde gerçekleştirildiğinde korsanlık haline gelir.” sözlerini sarf etmişti.

Rusya’nın söz konusu saldırılara yanıt vereceğini vurgulayan Putin, “Rusya, tankerlere yapılan saldırılara karşılık Ukrayna limanlarına ve bu limanlara giren gemilere yönelik saldırılarını genişletecek. Saldırılar devam ederse, Ukrayna’ya bu korsanlık operasyonlarını gerçekleştirmede yardım eden ülkelerin gemilerine karşı misilleme önlemleri olasılığını değerlendireceğiz.” ifadesini kullanmıştı.

Vladimir Putin, Ukrayna yönetimi ve “arkasında duranların” söz konusu saldırıları gözden geçirmesi gerektiğini belirterek, “En radikal yöntem, Ukrayna’nın denizle bağlantısını kesersek, korsanlık yapamaz. Ancak bu süreci tırmandıran bir adım olur.” görüşünü paylaşmıştı.

Hakan Fidan’dan Karadeniz’deki gemi saldırılarına ilişkin açıklama yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ayrıca Fidan, ziyaretinin Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın ziyaretiyle denk geldiğini ifade ederek, basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.

Fidan, Şara’nın Trump ve ekibiyle görüştüğünü ve görüşmenin bir kısmında kendisinin de davet edildiğini kaydederek, özellikle Trump’a Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın selamlarını ilettiğini bildirdi ve Türkiye’nin Suriye’yle ilgili genel görüşlerini ve ABD ile işbirliği fırsatlarını görüştüklerini aktardı.

Aynı zamanda Fidan, Beyaz Saray’da Rubio, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Witkoff ve Barrack’ın da bulunduğu uzun bir toplantı yaptıklarını belirterek, bu toplantıya daha sonra ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in de katıldığını söyleyerek, şöyle konuştu: “Özellikle Suriye’nin güneyinde, kuzeyinde ve diğer yerlerdeki sorun alanları daha iyi nasıl yönetilebilir? Sezar Yasasıyla ilgili çalışmalar nasıl yapılabilir? Onlara detaylı bakma imkanımız oldu. Görüşlerimizi, pozisyonlarımızı ortaya koyduk.”

WİTKOFF VE BARRACK İLE AYRI GÖRÜŞME

Fidan, Witkoff ve Barrack ile ayrı bir toplantıya devam ettiklerini belirterek, Witkoff’un sorumlu olduğu Filistin dosyasındaki birçok konuyu Gazze’de kabul edilen ateşkes ile ilgili aksayan sorunları, Rusya-Ukrayna için şu anda bulunulan kritik eşikte neler yapılabileceğine, İran nükleer müzakerelerinde ABD’nin pozisyonunu ve bundan sonra nasıl adımlar atılması gerektiğini de değerlendirdiklerini kaydetti.

Ayrıca Fidan, görüşmelerin neticeleriyle alakalı Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı da bilgilendirdiklerini söyledi.

SEZAR YASASI’NIN TAMAMEN ORTADAN KALDIRILMASI ÖNEMLİ

Şu anda Suriye ekonomisinin tekrar ayağa kalkması için Suriye Sezar Sivil Koruma Yasası (Sezar Yasası) adı verilen yaptırımların kalıcı olarak kaldırılmasıyla alakalı neler yapılabileceğine odaklanıldığına işaret eden Fidan, şunları kaydetti:

“Çünkü başkanlık yetkileri kullanarak kısıtlı oranda bazı istisnalar getirilmişti ve belli ekonomik faaliyetlerin önü açılmıştı ama yasanın tamamıyla ortadan kaldırılıp tekrar Kongre’den geçirilerek başkanlık istisnalarına ihtiyaç duyulmayan bir noktaya getirilmesi gerekiyor. Burada yönetimin aynı görüşte olması ve Kongre’ye bu türden bir tavsiyede bulunması fevkalade önemliydi. Bunun için hem Sayın Şara’nın anlattıkları hem bizim orada anlattıklarımız bence büyük önem taşıyor.”

Suriye’de ‘SDG’ adını kullanan terör örgütü PKK/YPG’nin bulunduğu yerlerde durumun ne olacağı ile ilgili konuların ele alınması açısından da görüşmelerin önemli olduğunu vurgulayan Fidan, şu şekilde konuştu:

“Aslında önümüze şöyle bir şablon çıkıyor. Gerek kuzeyi, gerek kuzeydoğusu, gerek güneyi. Buradaki problemler eğer dikkatle yönetilmezse, ülkenin tamamıyla bölgesel bütünlüğüne, toprak bütünlüğüne yönelik bir sıkıntının ortaya çıkma ihtimali var. Yani ülke giderek daha da parçalanmayla karşı karşıya kalabilir. Bunu Amerikalıların anlıyor olması tabii önemli ve anladıklarını da görüyorum. Yani ülkenin bir ve bütün olması ama herkesin aynı zamanda can güvenliği, mal güvenliğinin olması ve çeşitli etnik, dini grupların bu noktada herhangi bir baskı altında olmaması fevkalade önemli. Bu altın oranı bulmak için tabii büyük bir gayret var. Aynı zamanda kimseye de tehdit olmamaları gerekiyor. Bu yönde de ciddi konuşmalar oldu, görüş alışverişlerinde bulunduk.”

Fidan, Suriye, ABD ve Türkiye dışişleri bakanları olarak Şeybani ve Rubio ile üçlü görüşme de yaptıklarını da ekledi.

Fidan, Barrack hakkında ise Barrack’ın sürekli bu konuda iletişimde bulunulabilecek bir büyükelçi olmasına değinerek, şu ifadeleri kullandı:

“Onun da çok yoğun bir mesaisi var, özellikle Suriye konusunda. Hem Amerikan tarafıyla Suriye tarafının ilişkilerini götürmesi hem güneyde olan sorun, İsrail’e bakan kısmı, hem kuzeyde, kuzeydoğuda bize bakan kısmı, bütün bunların hepsiyle ilgili yoğun bir mesai var. Tabii öyle bir özel temsilcinin, iyi çalıştığımız bir büyükelçinin olması da bizim için ayrıca bir tabii ki önemli, kıymetli bir şey.”

Fidan, Gazze’deki ateşkes süreci hakkında şunları söyledi:

“Türkiye olarak barış planının bütün aşamalarının herkesin lehine olacak şekilde hayata geçmesini ve soykırımın durmasını, insani yardımların başlamasını bir numaralı önceliğimiz olarak görüyoruz.”

BİR ŞEY YAPIYORUM DERKEN BİR ŞEYİ BOZMAMALI

Fidan, 3 Kasım’da İstanbul’da yapılan Gazze konulu toplantıyı hatırlatarak, toplantıda konuya ilişkin görüş alışverişinde bulunduklarını belirterek, şunları kaydetti:

“Biliyorsunuz geçtiğimiz hafta biz İstanbul’da bir ev sahipliği yapmıştık. Ağırlık olarak bu maksatla yani temas grubu ve sekiz ülke grubu olarak nasıl bir görüş oluşturmalıyız? Şu anda yürüyen süreçle ilgili nelere ihtiyaç var? Uluslararası bir kararın BMGK’dan çıkacak temel parametreleri neler olmalı? Çünkü çok farklı aktörlerin farklı perspektifleri ve öncelikleri var. Yani bunları bir araya getirmeniz biraz zor olabiliyor. Bunların hepsinin bağdaşabileceği bir metin nasıl bir metin olabilir? Tabii ki herkesi yüzde yüz tatmin etmesi mümkün değil. Yani diplomasinin, uzlaşmanın doğasında bu var zaten ama barış antlaşmasının ilerleyen aşamalarda hayata geçmesini de engelleyici bir metin olmamalı. Yani bir şey yapıyorum derken bir şeyi bozmamalı. Bu konudaki çalışmalar devam ediyor. Şu anda sessizlik sürecine sunulmuş bir metin var. Değerlendirmelerimiz devam ediyor o konuda. Arkadaşlarımızla yakından takip ediyoruz, çalışıyoruz. Ortaklarımızla konuşuyoruz. Bugün Beyaz Saray’da gün boyu yaptığım çeşitli aktörlerle görüşmelerde de, çeşitli seviyelerde konuyla ilgili görüşlerimizi dile getirme imkanımız da oldu.”

Bakan Fidan’dan ABD’de kritik görüşmeler yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.