Siyasi analist Alan Sarkis, Nasrallah’ın öldürülmesinin Şii tabanın yanı sıra tüm ülkede bir şok etkisi yarattığını, uzun vadede bunun stratejik ve siyasi değişimlere yol açacağını söyledi.

Nasrallah’ın 32 yıldır Hizbullah’ı yöneten ve tüm unsurlarıyla kontrolünde tutan bir kişi olduğunu vurgulayan Sarkis, “Hasan Nasrallah, destekçilerinden bazıları tarafından kutsal olarak görülüyordu. Bu nedenle de Nasrallah’ın öldürülmesi, Hizbullah için çok büyük ve sert bir darbe oldu.” dedi.

“Yeni lider kim olursun olsun Nasrallah’ın yerini tutamayacak”

Nasrallah suikastının Hizbullah’ın lider kadrosundan birçok kişinin öldürülmesinin ardından geldiğine işaret eden Sarkis, şöyle konuştu:

“İsrail ordusu, lider kadrosundaki isimlere tek tek suikast düzenledikten sonra Hizbullah’ın tepesindeki Nasrallah’ı da hedef aldı. Hizbullah, yeni genel sekreteri seçinceye kadar boşluğa düşmüş durumda. Ancak yeni seçilecek lider kim olursun olsun Nasrallah’ın yerini tutamayacak. Çünkü Nasrallah’ın karizmasının yanı sıra 1992 yılından beri yaşanan gelişmeler Hizbullah’a bir güç kazandırdı. Şu anda ise Hizbullah zayıf düşmüş durumda, yani Nasrallah’ın öldürülmesinin ardından Hizbullah eski Hizbullah değildir.”

“Hizbullah’ın geleceğine dair kararı Tahran belirleyecek”

“Hizbullah Lübnan’da artık bir siyasi parti olarak mı yoluna devam edecek, yoksa askeri varlığını sürdürecek mi?” şeklindeki soruya Sarkis, “Hizbullah’ın geleceğine dair kararı Tahran belirleyecek ancak askeri gücüne yeniden kavuşması zor görülüyor.” yanıtını verdi.

Nasrallah’ın Lübnan’a etkilerine de değinen Sarkis, şunları kaydetti:

“Bunun Lübnan içinde büyük yansımaları olacak. Çünkü Nasrallah Lübnan’ı yönetiyordu. Hatta Lübnan’da Nasrallah’ın onayı olmadan cumhurbaşkanını seçmek, hükümeti kurmak ve siyasi bir karar almak mümkün değildi.”

Hizbullah’ın Nasrallah liderliğinde Lübnan’ı İran eksenine çekme çabalarına işaret eden Sarkis, bu yönüyle bakıldığında da Lübnan’da birtakım değişimlerin görüleceğini söyledi.

“Orta Doğu’yu değiştirme savaşı”

Lübnanlı siyasi analist Munir er-Rabih, “İsrail, Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah’ı öldürerek büyük savaş istediğini gösterdi. Tabii İsrailliler de bu savaşı ‘Orta Doğu’yu değiştirme savaşı’ diye dillendiriyor.” dedi.

Sonuç itibarıyla her dönemde öne çıkan isimler olduğunu ifade eden Rabih, “Nasrallah’ın öldürülmesi, İran ve Hizbullah’ın rolü ile performansını değiştirme yönünde baskıyı hedefliyor.” diye konuştu.

Hizbullah’in İsrail’e karşı misillemesinin kaçınılmaz olduğunu vurgulayan Rabih, tabii bunun görülmesi için orta ve uzun vadeli zamana ihtiyaç olduğunu belirtti.

Rabih, Hizbullah lideri Nasrallah’ın İsrail tarafından öldürülmesi ve Hizbullah’ın yapacağı misillemenin etkilerine işaret ederek sözlerini şöyle tamamladı:

“Lübnan’da Hizbullah’ın altyapısını ve tabanını zayıflatmayı hedefleyen sarsıcı etkiler olacak. İsrail, Nasrallah suikastıyla Tahran’a da İran’ın projesine karşı mücadeleye hazır olduğu mesajını veriyor. İran bugüne kadar bölgede nüfuzunu genişletiyordu. Şimdi ise İsrail, bölgesel rejimde güç sahibi benim ve daha fazlasını istiyorum diyor.”

“Bizleri geniş çaplı bir savaş bekliyor”

Hizbullah’a yakınlığıyla bilinen siyasi analist Kasım Kasir ise Nasrallah’tan sonra “Hizbullah’ın direniş yolunu sürdüreceğini” söyledi.

Kasir, “Bizleri geniş çaplı bir savaş bekliyor.” ifadelerini kullandı.

İsrail’in Lübnan’a şiddetlenen saldırılarında 1052 kişi öldü

Hizbullah ile 8 Ekim 2023’ten beri kontrollü çatışmalara devam eden İsrail ordusu, 17-18 Eylül’de Hizbullah’ın kullandığı çağrı cihazları ve telsizleri patlattı, 23 Eylül’de de Lübnan’ın güney kentlerinin yanı sıra Bekaa ve Baalbek bölgelerine yüzlerce hava saldırısı düzenledi.

Lübnan makamlarına göre, Hizbullah’ın kullandığı iletişim cihazlarının patlatıldığı 17 Eylül’den beri 104’ü çocuk, 194’ü kadın olmak üzere toplam 1052 kişi İsrail saldırılarında öldü.

Hizbullah lideri Hasan Nasrallah, İsrail ordusunun 27 Eylül’de Beyrut’a düzenlediği hava saldırılarında öldürüldü.

İsrail bombardımanı nedeniyle Lübnan içerisinde 150 bine yakın kişi yerinden oldu.

Lübnan’ın güney kesimlerinden başkent Beyrut’a ve kuzey bölgelerine göç dalgası devam ederken, Suriye’ye de 10 binlerce kişinin göç ettiği belirtiliyor.

Hizbullah ise İsrail’e roket ve füzelerle karşılık veriyor. İsrail tarafında çoğunlukla ordu üslerini hedef alan bu saldırılarda büyük bir hasar bildirilmedi.

Nasrallah sonrası Hizbullah’ın geleceği ne olacak? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Rusya’nın Ukrayna savaşında kilit rol oynadı ve Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin’in Afrika ve Suriye’de müttefikler edinmesine yardımcı oldu.

Ölümünün akabinde kümenin geleceğiyle ilgili farklı spekülasyonlar ortaya atılıyor.

Batılı güvenlik yetkilileri Wagner başkanının yerine kimin geçeceği ve bir vakitler yönettiği paralı askerlere ne olacağı konusunda farklı kestirimlerde bulunuyor.

WAGNER’İ KİM YÖNETECEK?

BBC’ye konuşan Londra merkezli savunma ve güvenlik alanında çalışma yapan niyet kuruluşu RUSI’den araştırmacı Dr. Joana de Deus Pereira, Prigojin’in vefatının kümenin muhtemelen yine yapılanmasına neden olacağını söyledi.

Ancak Wagner’in operasyonlarının Prigojin’in liderliği altında olduğu üzere devam etmesi mümkünlüğünün yüksek olduğunu belirtti.

“Kuruluş gelecekte muhtemelen diğer bir isimle varlığını sürdürecek; ahenk sağlama ve dönüşüm kapasitesine sahip olduğunu aslında kanıtladı.

“Wagner’e tek adam tertibi olarak değil, bir ekosistem olarak, Afrika üzere yerlerde başları ve çok çeşitli çıkarları olan bir hidra olarak bakmalıyız.”

Atlantik Kurulu Güvenlik Analisti Ruslan Trad BBC’ye verdiği demeçte, Prigojin’in yerine Rusya’nın askeri istihbarat servisi GRU ile ilişkili birinin gelebileceğini belirtti.

Ona nazaran Putin’in önündeki asıl zorluk paramiliter operasyonları finanse edecek kadar güçlü ve kendisini destekleyen birini bulmak:

“Yeni bir finansör bulmanın daha sıkıntı olacağını düşünüyorum, zira Wagner’in yeterli kumandanları olsa da burada değerli olan para. Putin’in etrafından birini bu role yerleştirebilirler.”

Reuters Prigojin Putin’in inancını kazanmıştı.

Wagner’in Yükselişi isimli belgeseli yapan gazeteci Benoit Bringer, BBC’ye güçlü adaylardan birinin GRU’nun başındaki General Andrey Averyanov olduğunu söyledi.

“Putin’in geçişi planlamak için vakte muhtaçlığı var üzere görünüyor. Prigojin’den kurtulmak için iki ay beklemesinin sebebi bu olabilir” diye ekledi.

RUSI’den Emily Ferris Moskova’nın Prigojin’e misal adayları tehlikeli görebileceği ve bu nedenle Kremlin’in seçtiği adayla ilerleneceği beklentisini paylaştı.

WAGNER’İN BELARUS VE UKRAYNA’DAKİ BİRLİKLERİNE NE OLACAK?

Wagner geçtiğimiz yıl boyunca Ukrayna’daki en tesirli savaşçı güçtü; birlikleri doğuda Soledar ve Bahmut kentlerini ele geçirdi.

Ancak RUSI’den Ferris, Prigojin’in vefatının savaşın mukadderatında besbelli bir tesiri olmayacağını savunuyor.

Ona nazaran bunun sebebi Wagner isyanından bu yana birliklerinin ya Belarus’ta konuşlanmış ya da Savunma Bakanlığı’na geri çekilmiş olması.

Wagner birliklerinin kısa vadede muharebeye katılmasının mümkün görülmediğini de ekliyor.

Belarus’ta 8 bin Wagner birliğinin konuşlandığı söyleniyor.

Uydu manzaraları konuşlanan birliklerin çadırlarının kıymetli bir kısmının ortadan kaybolduğunu gösteriyor.

ABD tarafından fonlanan Radio Free Europe 273 çadırdan 101’inin halihazırda bozulduğunu söylemişti.

Yine de Wagner savaşçılarının geleceği meçhul; toplumsal medyada yer alan kimi hesaplar, Prigojin’in vefatından Putin’i sorumlu tutan askerlerin onu tehdit ettiğini sav etti.

AFRİKA VE SURİYE’DEKİ WAGNER BİRLİKLERİ SAVAŞMAYA DEVAM EDEBİLECEK Mİ?

Wagner’in hudut ötesi birliklerinin geleceği de tıpkı derecede bilinmeyen. Küme Suriye, Mali, Orta Afrika Cumhuriyeti ve Libya’daki hükümetlerin desteklenmesi karşılığında madencilik gelirlerini paylaşan güçleriyle Rus dış siyasetinin değerli bir aracı haline gelmişti.

Prigojin’in son günleri Batı Afrika’da geçirdiğine inanılıyor. Batılı analistler kümenin, darbenin gerçekleştiği Nijer de dahil olmak üzere daha fazla ülkeye erişmeye çalıştığından kaygı ediyor.

Birçok uzman, Wagner’in kıtadaki operasyonlarının dağınık yapısı nedeniyle Prigojin’in vefatından etkilenmeyeceğini savunuyor.

BBC’ye konuşan Atlantik Kurulu’ndan Trad, Wagner’in Afrika ülkelerinin savunma altyapısına derinden entegre olduğunu ve Prigojin’in vefatından etkilenmeyeceğini belirtiyor.

“Yerel kumandanlar etkilenmiyor zira operasyonlar başka ayrı yürütülüyor, bunun için farklı kaynaklara sahipler ve şu anda bile Suriye ve Afrika operasyonları için eleman alıyorlar.”

Trad, kümenin Rus istihbaratıyla aralıklı bağının Moskova için bedelli bir araç olmaya devam edeceğini, bunun Rusya’nın çıkarlarını gözetebileceği “gri bölgede” faaliyet göstermesine imkan tanırken yetkililerin rastgele bir ilişkiyi reddetmesine imkan sağlayacağını söylüyor.

Orta Doğu Enstitüsü’nün Suriye Programı’ndan Akademisyen Anton Mardasov, öteki paralı asker şirketlerinin Wagner’in Suriye’deki rolüne rakip olmaya başladığına dikkat çekiyor.

Haziran ayındaki isyanın akabinde, bir küme Wagner askerinin PMC Redut isimli rakip bir şirketten transfer teklifi aldığını tez ediyor.

Mardasov’a nazaran, “Redut Suriye’de Wagner ile paralel olarak uzun müddettir çalışıyor. Ordu, Suriye’de Redut’a güveniyordu lakin süratli adımlardan da korkuyorlardı”.

WAGNER’İN MİRASINA NE OLACAK?

Orta vadede Wagner’in operasyonlarının kurucusunun vefatından değerli ölçüde etkilenmesi pek muhtemel görünmüyor.

Ancak RUSI’den Emily Ferris, uzun vadede Wagner’in operasyonlarının yeni bir form alabileceğini belirtiyor.

Ferris, BBC’ye verdiği demeçte, “Büyük ihtimalle Wagner ikiye bölünecek, Belarus’taki başkansız kümeler dağılacak ve yurt dışında faaliyet gösteren başka küme Rus dış siyasetinin kullandığı öbür bir yapıya dönüşecek” diyor.

Prigojin’in mirasına gelince, Bringer, Wagner’in “Kremlin’e, kanunların büsbütün dışında faaliyet gösterebilen, özel, karanlık bir ordunun, hibrit savaşlarda nasıl yararlı olabileceğini ve yurt dışında nüfuz elde edebileceğini gösterdiğini” belirtiyor ve ekliyor:

“Wagner’in ismi yok olabilir lakin alandaki paralı askerler ve yarattığı prosedür yok olamaz.”

Prigojin’den sonra Wagner’i kim yönetecek, kümenin geleceği nasıl şekillenecek? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Rusya’nın Ukrayna savaşında kilit rol oynadı ve Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin’in Afrika ve Suriye’de müttefikler edinmesine yardımcı oldu.

Ölümünün akabinde kümenin geleceğiyle ilgili farklı spekülasyonlar ortaya atılıyor.

Batılı güvenlik yetkilileri Wagner başkanının yerine kimin geçeceği ve bir vakitler yönettiği paralı askerlere ne olacağı konusunda farklı kestirimlerde bulunuyor.

WAGNER’İ KİM YÖNETECEK?

BBC’ye konuşan Londra merkezli savunma ve güvenlik alanında çalışma yapan niyet kuruluşu RUSI’den araştırmacı Dr. Joana de Deus Pereira, Prigojin’in vefatının kümenin muhtemelen yine yapılanmasına neden olacağını söyledi.

Ancak Wagner’in operasyonlarının Prigojin’in liderliği altında olduğu üzere devam etmesi mümkünlüğünün yüksek olduğunu belirtti.

“Kuruluş gelecekte muhtemelen diğer bir isimle varlığını sürdürecek; ahenk sağlama ve dönüşüm kapasitesine sahip olduğunu aslında kanıtladı.

“Wagner’e tek adam tertibi olarak değil, bir ekosistem olarak, Afrika üzere yerlerde başları ve çok çeşitli çıkarları olan bir hidra olarak bakmalıyız.”

Atlantik Kurulu Güvenlik Analisti Ruslan Trad BBC’ye verdiği demeçte, Prigojin’in yerine Rusya’nın askeri istihbarat servisi GRU ile ilişkili birinin gelebileceğini belirtti.

Ona nazaran Putin’in önündeki asıl zorluk paramiliter operasyonları finanse edecek kadar güçlü ve kendisini destekleyen birini bulmak:

“Yeni bir finansör bulmanın daha güç olacağını düşünüyorum, zira Wagner’in düzgün kumandanları olsa da burada kıymetli olan para. Putin’in etrafından birini bu role yerleştirebilirler.”

Reuters Prigojin Putin’in inancını kazanmıştı.

Wagner’in Yükselişi isimli belgeseli yapan gazeteci Benoit Bringer, BBC’ye güçlü adaylardan birinin GRU’nun başındaki General Andrey Averyanov olduğunu söyledi.

“Putin’in geçişi planlamak için vakte muhtaçlığı var üzere görünüyor. Prigojin’den kurtulmak için iki ay beklemesinin sebebi bu olabilir” diye ekledi.

RUSI’den Emily Ferris Moskova’nın Prigojin’e misal adayları tehlikeli görebileceği ve bu nedenle Kremlin’in seçtiği adayla ilerleneceği beklentisini paylaştı.

WAGNER’İN BELARUS VE UKRAYNA’DAKİ BİRLİKLERİNE NE OLACAK?

Wagner geçtiğimiz yıl boyunca Ukrayna’daki en tesirli savaşçı güçtü; birlikleri doğuda Soledar ve Bahmut kentlerini ele geçirdi.

Ancak RUSI’den Ferris, Prigojin’in vefatının savaşın bahtında bariz bir tesiri olmayacağını savunuyor.

Ona nazaran bunun sebebi Wagner isyanından bu yana birliklerinin ya Belarus’ta konuşlanmış ya da Savunma Bakanlığı’na geri çekilmiş olması.

Wagner birliklerinin kısa vadede muharebeye katılmasının muhtemel görülmediğini de ekliyor.

Belarus’ta 8 bin Wagner birliğinin konuşlandığı söyleniyor.

Uydu manzaraları konuşlanan birliklerin çadırlarının kıymetli bir kısmının ortadan kaybolduğunu gösteriyor.

ABD tarafından fonlanan Radio Free Europe 273 çadırdan 101’inin halihazırda bozulduğunu söylemişti.

Yine de Wagner savaşçılarının geleceği bilinmeyen; toplumsal medyada yer alan birtakım hesaplar, Prigojin’in vefatından Putin’i sorumlu tutan askerlerin onu tehdit ettiğini sav etti.

AFRİKA VE SURİYE’DEKİ WAGNER BİRLİKLERİ SAVAŞMAYA DEVAM EDEBİLECEK Mİ?

Wagner’in hudut ötesi birliklerinin geleceği de tıpkı derecede meçhul. Küme Suriye, Mali, Orta Afrika Cumhuriyeti ve Libya’daki hükümetlerin desteklenmesi karşılığında madencilik gelirlerini paylaşan güçleriyle Rus dış siyasetinin kıymetli bir aracı haline gelmişti.

Prigojin’in son günleri Batı Afrika’da geçirdiğine inanılıyor. Batılı analistler kümenin, darbenin gerçekleştiği Nijer de dahil olmak üzere daha fazla ülkeye erişmeye çalıştığından tasa ediyor.

Birçok uzman, Wagner’in kıtadaki operasyonlarının dağınık yapısı nedeniyle Prigojin’in vefatından etkilenmeyeceğini savunuyor.

BBC’ye konuşan Atlantik Kurulu’ndan Trad, Wagner’in Afrika ülkelerinin savunma altyapısına derinden entegre olduğunu ve Prigojin’in vefatından etkilenmeyeceğini belirtiyor.

“Yerel kumandanlar etkilenmiyor zira operasyonlar başka farklı yürütülüyor, bunun için farklı kaynaklara sahipler ve şu anda bile Suriye ve Afrika operasyonları için eleman alıyorlar.”

Trad, kümenin Rus istihbaratıyla uzaklıklı bağlantısının Moskova için kıymetli bir araç olmaya devam edeceğini, bunun Rusya’nın çıkarlarını gözetebileceği “gri bölgede” faaliyet göstermesine imkan tanırken yetkililerin rastgele bir ilişkiyi reddetmesine imkan sağlayacağını söylüyor.

Orta Doğu Enstitüsü’nün Suriye Programı’ndan Akademisyen Anton Mardasov, başka paralı asker şirketlerinin Wagner’in Suriye’deki rolüne rakip olmaya başladığına dikkat çekiyor.

Haziran ayındaki isyanın akabinde, bir küme Wagner askerinin PMC Redut isimli rakip bir şirketten transfer teklifi aldığını sav ediyor.

Mardasov’a nazaran, “Redut Suriye’de Wagner ile paralel olarak uzun müddettir çalışıyor. Ordu, Suriye’de Redut’a güveniyordu lakin süratli adımlardan da korkuyorlardı”.

WAGNER’İN MİRASINA NE OLACAK?

Orta vadede Wagner’in operasyonlarının kurucusunun vefatından kıymetli ölçüde etkilenmesi pek mümkün görünmüyor.

Ancak RUSI’den Emily Ferris, uzun vadede Wagner’in operasyonlarının yeni bir form alabileceğini belirtiyor.

Ferris, BBC’ye verdiği demeçte, “Büyük ihtimalle Wagner ikiye bölünecek, Belarus’taki başkansız kümeler dağılacak ve yurt dışında faaliyet gösteren öbür küme Rus dış siyasetinin kullandığı öbür bir yapıya dönüşecek” diyor.

Prigojin’in mirasına gelince, Bringer, Wagner’in “Kremlin’e, kanunların büsbütün dışında faaliyet gösterebilen, özel, karanlık bir ordunun, hibrit savaşlarda nasıl yararlı olabileceğini ve yurt dışında nüfuz elde edebileceğini gösterdiğini” belirtiyor ve ekliyor:

“Wagner’in ismi yok olabilir ancak alandaki paralı askerler ve yarattığı yol yok olamaz.”

Prigojin’den sonra Wagner’i kim yönetecek, kümenin geleceği nasıl şekillenecek? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kariyer platformu Youthall gençlerin iş dünyası hakkında fikirlerini tahlil etmek için bir anket oluşturdu.

“Gelecekteki İş Gücü Talebi Anketi Raporu” isimli anket gençlerin hangi meslekleri seçmeye eğimli olduğunu, iş dünyasına yönelik bakış açılarını, geleceğe ait beklenti ve öngörülerini ortaya koydu. Araştırmaya; 18-30 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri ve meslek ömrünün başlangıcında olan şimdi iş hayatına başlamamış yeni mezunlar ile iş dünyasının profesyonelleri olmak üzere toplam 543 kişi katıldı. Ankete katılanların yüzde 24,1’ini çalışanlar, yüzde 75,7’sini ise üniversite öğrencileri ve mezun şu an rastgele bir işte çalışmayan gençler oluşturdu.

KÜRESEL SALGIN YAPAY ZEKÂYI ADRES GÖSTERDİ

Anket sonuçları, geleceğin meslekleri kelam konusu olduğunda iş dünyasının profesyonellerini ve gençleri şimdiki teknolojik trendler odaklı işlerde buluşturuyor. Ankete katılanlar, yapay zekâ ve öbür teknolojilerin süratle ilerlediği bir çağda iş gücünün teknolojiye hakim olmasının kıymetini vurgularken; iş dünyasının, dijitalleşme ve teknolojiyi kullanma kabiliyetiyle rekabet edebilir ve sürdürülebilir hale gelmesini bekliyor.

HER 10 GENÇTEN 7’Sİ YARAR POTANSİYELİ YÜKSEK MESLEKLERI TERCİH EDİYOR

Gençlerin yüzde 73,5’i bugünkü meslek tercihlerinde maaş ve kar potansiyelinin yüksek olmasını öncelikli olarak görüyor. Yüzde 87’si, hem bugün kar sağlayan hem de gelecekteki potansiyel gelişim ve kar fırsatlarına odaklanan bir mesleği tercih etmeyi düşünüyor. Bu sonuç, iştirakçilerin maddi beklentilerinin yanı sıra, ferdî tatmin ve gelişim için uygun bir meslek seçmeye kıymet verdiklerini ortaya koyuyor.

BUGÜNÜN MESLEKLERİNDE DE YAPAY ZEKÂ BİRİNCİ SIRADA

Gençlerin yüzde 28,5’i, “Bugün tercih yapıyor olsaydın ya da farklı bir meslek seçme bahtın olsaydı hangi mesleği seçerdin?” sorusuna “yapay zekâ uzmanlığı” karşılığını veriyor. Akabinde yüzde 15,6 ile “veri analistliği/veri bilimciliği”, yüzde 12 ile “dijital pazarlama uzmanlığı”, yüzde 11 ile “yenilenebilir güç uzmanlığı” ve yüzde 9,5 ile “e-ticaret uzmanlığı” geliyor. Bu karşılıklar, gençlerin meslek seçiminde gelecekteki potansiyel fırsatları dikkate aldığını kanıtlıyor.

GELECEĞİN İŞ DÜNYASINDA YARATICI VE YENİLİKÇİ OLAN KAZANACAK

Anket çalışması, gelecekte iş dünyasında hangi yetkinliklerin ortaya çıkacağını da belirliyor. Ankete katılan profesyonellerin yüzde 72’sine nazaran, “yaratıcılık ve yenilikçilik” iş dünyasının gelecekteki en kıymetli yetkinlik tercihi olacak. İş dünyasında öncelikli olacak öbür yetkinliklerin başında ise “problem çözme/karar verme yeteneği”, “adaptasyon/değişime ahenk sağlama” ve “eleştirel düşünme/analiz” geliyor.

GENÇLER MESLEKLERİNİN GELECEĞİNDEN KAYGI DUYUYOR

Araştırmada, gençlerin mesleklerinin geleceğine ait bakış açıları da incelendi. Ankete katılan gençlerin üçte birinden fazlası (yüzde 38,4) gelecekleriyle ilgili meslekleri hakkında tasa duyuyor. Bu tasaları, gelecekte iş dünyasının nasıl şekilleneceği ve mevcut mesleklerin ne kadar geçerli olacağı konusundaki belirsizliklerle ilişkilendiriliyor. Gelecekleriyle ilgili telaş duymayanların oranı %34,3’te, kararsızların oranı ise yüzde 27,3’te kalıyor.

“BASIM VE YAYIM”, “SATIŞ”, “İMALAT VE ÜRETİM” ALANLARININ VARLIĞI AZALACAK

Ankete katılan iş dünyası profesyonellerinin verdiği cevaplara nazaran, günümüzde teknolojinin süratle geliştiği ortamda varlığını yitirecek meslek alanlarının başında “basım ve yayım” geliyor. %18,2’si “basım ve yayım” alanının varlığının azalacağını düşünürken, yüzde 16’sı tüketim ve alışveriş alışkanlıklarımızın değişmesiyle birlikte gelişen teknolojinin “satış” alanındaki istihdamı ortadan kaldıracağı görüşünde birleşiyor. Yüzde 15,2’si sanayi ve imalat bölümünde büyük ölçüde otomasyon ve robotik sistemlerin kullanımının artmasıyla “imalat ve üretim” alanının varlığının azalacağını öngörüyor.

Gençlerin yüzde 73’ü geleceği yapay zekâ mühendisliğinde görüyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kariyer platformu Youthall gençlerin iş dünyası hakkında fikirlerini tahlil etmek için bir anket oluşturdu.

“Gelecekteki İş Gücü Talebi Anketi Raporu” isimli anket gençlerin hangi meslekleri seçmeye eğimli olduğunu, iş dünyasına yönelik bakış açılarını, geleceğe ait beklenti ve öngörülerini ortaya koydu. Araştırmaya; 18-30 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri ve meslek ömrünün başlangıcında olan şimdi iş hayatına başlamamış yeni mezunlar ile iş dünyasının profesyonelleri olmak üzere toplam 543 kişi katıldı. Ankete katılanların yüzde 24,1’ini çalışanlar, yüzde 75,7’sini ise üniversite öğrencileri ve mezun şu an rastgele bir işte çalışmayan gençler oluşturdu.

KÜRESEL SALGIN YAPAY ZEKÂYI ADRES GÖSTERDİ

Anket sonuçları, geleceğin meslekleri kelam konusu olduğunda iş dünyasının profesyonellerini ve gençleri aktüel teknolojik trendler odaklı işlerde buluşturuyor. Ankete katılanlar, yapay zekâ ve başka teknolojilerin süratle ilerlediği bir çağda iş gücünün teknolojiye hakim olmasının değerini vurgularken; iş dünyasının, dijitalleşme ve teknolojiyi kullanma kabiliyetiyle rekabet edebilir ve sürdürülebilir hale gelmesini bekliyor.

HER 10 GENÇTEN 7’Sİ YARAR POTANSİYELİ YÜKSEK MESLEKLERI TERCİH EDİYOR

Gençlerin yüzde 73,5’i bugünkü meslek tercihlerinde maaş ve kar potansiyelinin yüksek olmasını öncelikli olarak görüyor. Yüzde 87’si, hem bugün yarar sağlayan hem de gelecekteki potansiyel gelişim ve kar fırsatlarına odaklanan bir mesleği tercih etmeyi düşünüyor. Bu sonuç, iştirakçilerin maddi beklentilerinin yanı sıra, şahsî tatmin ve gelişim için uygun bir meslek seçmeye değer verdiklerini ortaya koyuyor.

BUGÜNÜN MESLEKLERİNDE DE YAPAY ZEKÂ BİRİNCİ SIRADA

Gençlerin yüzde 28,5’i, “Bugün tercih yapıyor olsaydın ya da farklı bir meslek seçme bahtın olsaydı hangi mesleği seçerdin?” sorusuna “yapay zekâ uzmanlığı” cevabını veriyor. Akabinde yüzde 15,6 ile “veri analistliği/veri bilimciliği”, yüzde 12 ile “dijital pazarlama uzmanlığı”, yüzde 11 ile “yenilenebilir güç uzmanlığı” ve yüzde 9,5 ile “e-ticaret uzmanlığı” geliyor. Bu karşılıklar, gençlerin meslek seçiminde gelecekteki potansiyel fırsatları dikkate aldığını kanıtlıyor.

GELECEĞİN İŞ DÜNYASINDA YARATICI VE YENİLİKÇİ OLAN KAZANACAK

Anket çalışması, gelecekte iş dünyasında hangi yetkinliklerin ortaya çıkacağını da belirliyor. Ankete katılan profesyonellerin yüzde 72’sine nazaran, “yaratıcılık ve yenilikçilik” iş dünyasının gelecekteki en değerli yetkinlik tercihi olacak. İş dünyasında öncelikli olacak öteki yetkinliklerin başında ise “problem çözme/karar verme yeteneği”, “adaptasyon/değişime ahenk sağlama” ve “eleştirel düşünme/analiz” geliyor.

GENÇLER MESLEKLERİNİN GELECEĞİNDEN KAYGI DUYUYOR

Araştırmada, gençlerin mesleklerinin geleceğine ait bakış açıları da incelendi. Ankete katılan gençlerin üçte birinden fazlası (yüzde 38,4) gelecekleriyle ilgili meslekleri hakkında telaş duyuyor. Bu tasaları, gelecekte iş dünyasının nasıl şekilleneceği ve mevcut mesleklerin ne kadar geçerli olacağı konusundaki belirsizliklerle ilişkilendiriliyor. Gelecekleriyle ilgili kaygı duymayanların oranı %34,3’te, kararsızların oranı ise yüzde 27,3’te kalıyor.

“BASIM VE YAYIM”, “SATIŞ”, “İMALAT VE ÜRETİM” ALANLARININ VARLIĞI AZALACAK

Ankete katılan iş dünyası profesyonellerinin verdiği cevaplara nazaran, günümüzde teknolojinin süratle geliştiği ortamda varlığını yitirecek meslek alanlarının başında “basım ve yayım” geliyor. %18,2’si “basım ve yayım” alanının varlığının azalacağını düşünürken, yüzde 16’sı tüketim ve alışveriş alışkanlıklarımızın değişmesiyle birlikte gelişen teknolojinin “satış” alanındaki istihdamı ortadan kaldıracağı görüşünde birleşiyor. Yüzde 15,2’si sanayi ve imalat dalında büyük ölçüde otomasyon ve robotik sistemlerin kullanımının artmasıyla “imalat ve üretim” alanının varlığının azalacağını öngörüyor.

Gençlerin yüzde 73’ü geleceği yapay zekâ mühendisliğinde görüyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kesin olarak bir yabancı ile yola devam etmeyi planlayan sarı-lacivertli takım, kaleyi Livakovic’e teslim etmeyi planlıyor.

FORMA REKABETİNE GİRMEK İSTİYOR

Milliyet’in haberine nazaran, ayrılması beklenen Altay Bayındır’ın ise kararını değiştirdiği belirtilirken kalmaya daha yakın olduğu söylendi.

Avrupa’dan talipleri olan genç file bekçisi, yabancı kaleci transferi sonrası ikinci kaleci konumuna düşecek.

Ancak Altay’ın buna karşın kalıp forma gayretine devam etmek istediği öğrenildi.

Altay Bayındır geleceği hakkında kararını verdi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kesin olarak bir yabancı ile yola devam etmeyi planlayan sarı-lacivertli takım, kaleyi Livakovic’e teslim etmeyi planlıyor.

FORMA REKABETİNE GİRMEK İSTİYOR

Milliyet’in haberine nazaran, ayrılması beklenen Altay Bayındır’ın ise kararını değiştirdiği belirtilirken kalmaya daha yakın olduğu söylendi.

Avrupa’dan talipleri olan genç file bekçisi, yabancı kaleci transferi sonrası ikinci kaleci konumuna düşecek.

Ancak Altay’ın buna karşın kalıp forma gayretine devam etmek istediği öğrenildi.

Altay Bayındır geleceği hakkında kararını verdi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Urfalı iki kuzen Hasan Rastgeldi’nin fırçası ile Bekir Coşkun’un kalemini buluşturan “Yazının Rengi” sergisi, sanat ile siyaset üzere iki farklı alanın aslında ömrün içinde her an nasıl yan yana yürüdüğünü ve birbirinden nasıl beslendiğini gözler önüne sermişti.

Sanatını yeni temalar, yeni renkler ve yeni tuvallerle sürdüren, onlarca yıldır yaptığı üzere tecrübelerini, ustalığını ve birikimlerini anbean yeni öğrencilerine aktaran, orijinal yapıtlarla yarışlara ve stantlara katılan sanatçımızla sanatsever okurlarımız için söyleştik…

Ülkemizde siyaset gündemden düşmüyor. Seçim sonuçlarını günlük hayatımızın her noktasında tüm tartısıyla yaşıyoruz. Sanat – siyaset alakana dair bir sanatçı olarak görüşünüz nedir?

Sanatla siyaset birbirini tüm hayatımız boyunca tesirler. Bazen birbirini yoğurup şekillendirir bazense onları karşı taraflarda birbiriyle savaşırken görürüz. Sanat güzelliğin peşindedir. Siyaset bu sürece müdahale ettiğinde sanat elbette kendini savunur, muhalif sesiyle kendi siyasetini estetik araçlarla yaratır.

Seçim sonuçlarını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Halkın iradesi yüzde yüz yansımışsa diyecek bir şey yok. Lakin uzun yıllardır bunun böyle olmadığını, bir biçimde sonuçlara müdahale edildiğini İstanbul’da yinelenen son mahalli seçimlerde görmüştük.

Peki ne yapmalı?

Bir sefer her şeyden önce umutlar yitirilmemeli. Özellikle de bir sanatçının direnci katiyen düşmeyecek. Sanatçı umutları tazeleyen, yeni umutlar yaratan ve geleceği kuran kişidir çünkü.

Nasıl yapar bunu?

Eserleri ve bildirileriyle yapar. Geçmişin güzelliklerini o ana taşır, bir tarih şuuru oluşturur. Güzelliği, güzelliği, ömürden yana olanı gündemde fiyat.

Sanatınıza dönecek olursak son fotoğraf serinizi “Anadolu kültürü ve mirasının fotoğraflı tarihi” olarak değerlendiriyorsunuz…

Evet Anadolu’nun has evladı olarak bu topraklara borcumu ödeme çabası olarak kıymetlendirebiliriz bu Anadolu serisini. Ondan aldıklarımı geri vermek tahminen de. Öz kültürümüzün insanlığın üniversal mirasına kattığı hasletleri yansıtma çabası.

Bu çok savlı, volümlü ve çok renkli bu yapıtların esinini, neleri amaçladığınızı yapıtlarınız ışığında anlatır mısınız bize?

Eğer bir coğrafyanının kültürüne, yaşayışına ve yazgısına şahsen tanıklık etmişseniz ve elbette içinizde bu etkilenimleri, tanıklıkları sanatsal bir tabire dökecek yeteneğe de sahipseniz bol bol esine de sahipsiniz demektir.

Zaten Anadolu bu noktada eşsiz bir esin kaynağı!..

Hiç kuşkusuz. Bu seride büsbütün kendi kozmik kıymetlerimizin sözünü bulma çabası olarak tanımlayabilirim bu son çalışmaları. İleride bir stant olarak görücüye çıkacak koleksiyonuma “Masalın İçinde” ismini verdim.

Anadolu hafızasının belleğini esasen masallar örmemiş midir? Bu yüzden sanatçının masalları esin olarak seçmesi çok etkileyici…

Bu kaçınılmaz bir şey. Sanatçı, içinde yaşadığı toplumun ve kültürün bir ürünü değil midir esasen. Ve kuşkusuz insanlık tarihi, sürekli genişleyen bir anlatı değil midir? Lisandan lisana yayılan, sonra farklı biçim ve yöntemlerle kayda geçirilen kıssalardan oluşur bu varlıklı miras.

Neler var bu esinin içinde masallara dair?

Mitolojinin görkemli ilahlarının yanında yürüyüp yürüyüp de bir arpa uzunluğu aralık kat edemeyen yolcular da bu anlatıda kendine yer bulur. Masallar üzere beşere dair her şey, bin bir kılıkta karşımıza çıktığı büyülü bir sahneye benzeri bu anlatı cihanı… Bir vardır, bir yoktur. Oyuncular değişse de macera devam eder.

Resminiz masallara nasıl aksediyor?

Öncelikle fotoğraflarımda kurduğum sahneler yoluyla, insanlığın kadim dönemlerine dayanan bu masalları kendimce yorumluyorum. Tufan’dan kaçan Nuh’a, mağara duvarına aksettirilmiş heyecanlı avcıya, Göbeklitepe’nin gizemli sembollerinden Kapadokya’nın isimsiz kahramanlarına, Çatalhöyük tanrıçalarından Truvalı Helen ve Kral Midas’a sesleniyorum. Boyanın ve resme dair materyallerin tüm imkanlarını önlerine seriyor, onları yine sahneye davet ediyorum. Fotoğraf sanatına gönül verenleri de bu masalları dinlemeye davet ediyorum. Tuvallerime yansıyan kadim imgelerin size içinizdeki kahramanları hatırlatmasını ve kendi yolunuza yeni esin kaynakları vermesini umuyorum.

Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde Hamza İnanç, Turan Erol, Adnan Turani, Nevide Gökaydın ve Burhan Vural üzere çok önemli sanatçıların elinde yetiştiniz. Sizi en çok hangisi etkiledi?

Tartışmasız Turan Erol. Bu yıl içinde onu da kaybettik biliyorsunuz. Onun bir sözüözellikle beni çok etkilemişti. “Bir fotoğrafta çok renklilik, çok renk kullanarak elde edilmez. Fotoğrafta renklilik bir ya da iki rengin kendi tonlarını bir tuvalde buluşturarak sağlanır” sıkıntısı. Onun bu sözü benim fotoğrafımda en büyük unsurlardan biri olmuştur.

Siz aslında fotoğraf öğretmenliği eğitimi aldınız. Lakin vakitle sanatçılık ve öğreticilik kesin çizgilerle ayrılıyor sanırım.

Evet hayat koşulları ve yeteneğiniz sizin yolunuzu çiziyor yolunuzu. hamza İnanç hocamız bize bu yol ayrımını sık sık tekrarlardı ki yolumuzu kendimiz çizebilelim. “Gazi Eğitim Fotoğraf Bölümüüç tip mezun verir. Kimilerinden çok yeterli öğretmen olur. Bazılarından çok güzel sanatçılar çıkar… ” Ki bugün şöyle bir araştırın bizim okuldan çok önemli fotoğraf ve heykel sanatçıları yetiştiğini görürsünüz. Ve akabinde üçüncü tip mezunları şöyle tanım ederdi; “İyi öğretmen olamayan ya da sanatında ilerleyemeyenlerin dışında bir üçüncü tip mezunlar vardır ki onlardan da çok yeterli poker oyuncuları çıkar!” Biz o yıllarda yatılı okurduk. Yatakhanelerimiz atölyelerle iç içe idi. Fotoğrafla ilgilenmeyen bu arkadaşlarımız uzun kış gecelerinde yatakhanelerde poker kümeleri kurar ve kendi meziyetlerini geliştirirlerdi.

Pokerdeki ustalığınız bir muamma olsa da verimli bir öğretmenlik mesleğiniz oldu, değil mi?

Evet poker konusu bende zayıf kaldı. 1970 yılında Siirt’te bir ortaokulda başladı öğreticilik maceram. Sonra Urfa’da sürdüöğretmenlik. 1982’den 1997’ye kadar da Buca Eğitim Fakültesi’nde üniversite öğrencilerine fotoğraf dersi verdim.

Uzun öğreticilik yılları içinde sizin öğrencileriniz ortasından şöhret olan, muvaffakiyete ulaşan isimler de vardır kesinlikle…

Olmaz olur mu!.. Mesela Orhan Umut. Atölyesini İstanbul’da kurdu ve gerçekten üretken bir isim. mükemmel tekniğe sahip, fotoğraflarında kendine özgü bir dünya yaratabilmiş, çok takdir ettiğim bir isim.

Resim sanatı deyince sanat akımlarından da söz etmek gerekiyor. Hasan Rastgeldi kendisini bu akımlardan hangisine yakın buluyor?

Çağdaş fotoğraf öyle bir noktaya geldi ki bir ismi, bir akım içine hapsedemiyorsunuz. Sanat da sanatçı da daha özgür artık. Hem kullanılan materyaller açısından özgürleştiler hem de kullanılan sanat lisanı yönünden.

Tam burada siz fotoğraf anlayışınızdaki özgürlüğü anlatırsanız tahminen biz de bu özgürleşmeyi daha âlâ kavrayabiliriz…

Tabii ki. Ben fotoğraflarında kumaştan tutun, birçok kolaj gerecini gönlümce kullanabiliyorum. Bu müthiş bir özgürlük. Çağdaş fotoğraf öncesinde böyle gereçleri kullanmak kimsenin aklına gelmez, gelse de kullanmaya yürek edemezdi.

Resim, çokluk manasında sözlü ve yazılı sanatların imkanlarına sahip değil. Biricik fotoğraf, bildirisini geniş kitlelere nasıl ulaştırır?

Bu sorunuza çok güzel ve popüler bir örnek vereyim. Leonardo da Vinci, Rönesans’ın en önemli sanatçılarının başında gelir. Sanatla ilgilenenler bilir ki Leonardo öyle çok sayıda eser üretmemiştir. Ancak onun küçük boyutlu bir Mona Lisa’sı yüzyıllardır dünyanın her bir yanında tanınmakta. Üstelik dijital dünyada bir yapıtın geniş kitlelere ulaşması çok daha kolay. Artık elinizdeki şu küçücük telefonla Louvre Sarayı’na girebilir ve Mona Lisa’ya ulaşabilirsiniz. Sanat artık bir tık önünüzde, kâfi ki sizde o heves olsun.

Sanatın birinci gayesi güzelliğin peşinde koşmak. Hasan rastgeldi’nin sanatı, güzelliğin dışında neyin peşinde koştu bu kadar yıl?

Güzellik, sanatın birçok emelinden sadece biri. Mesela Picasso’nun La Guernica’sı, İspanya’nın faşizmin boyunduruğu altına girdiği bütün o acı dolu yılları bir çerçevede anlatmaz mı?.. Bu manada sanat yalnızca güzelliği değil, hayatta daima var olan çirkinliği, acı ve kötülükleri de sergileyerek insanın sesi, çabası ve umudu olur.

Ülkemizin problemleri ortada. Kısır siyasi tartışmalar, giderek büyüyen çözümsüz meseleler ülkemizde tek gündemi oldu. Sanatçının bu ortamdaki misyonu nedir?

Sanatın lisanı üniversal. Lakin bu lisan, kendi yöreselliklerinden yola çıkarak sözlerini bulur. Uygun sanat yapıtları, öncelikle kendi kültürlerinin pahalarını açıklar ve yansıtır. Daha sonra ortak bir lisanda buluşur sanat yapıtları. Yarattığı tesirleri ve estetik pahalar birbirlerine eklemlenerek üniversal düzeyde devasa bir lisan oluşturur bu eserler. Kendi lisanına, kültürüne yabancı bir sanatçının dünyaya da söyleyeceği pek bir şey olamaz. Mesela Cumhuriyet’in birinci yıllarında birçok yetenekli isim Avrupa’ya yollandı, oralarda kendi kollarında önemli eğitimler alıp yurda döndüler. Oralarda hangi sanatsal akımlara kendilerini yakın bulmuşlarsa ülkelerinde o anlayışla eserler yaptılar. Pekala bütün bu çabalar ve oluşumlar, Türk sanatında bir Rönesans tesiri yaratmış mıdır, özgün bir sanat anlayışı oluşturmuşlar mıdır, maalesef hayır. Mustafa Kemal’in çok aydınlıkçı ve önemli projesiydi o. Ortalarında Şeker Ahmet Paşa, Ali İstek Paşa üzere asker kökenli sanatçılarımızın Avrupa’da fotoğraf tahsil etmeleri her şeye karşın faydalı olmuştur. Esasen fotoğrafta bir stil ve ekol yaratmak vakit ister.

Aradan geçen yüz yıl bu vakit için kâfi değil mi?

Açıkcası yetmedi. Büyük ara kat etmiş olsak da yetmedi maalesef. Avrupa sanatının, Rönesans sanatının mertebesine ulaşamadık henüz. dünya sanatına önemli ressam ve heykeltıraşlar kazandırsak da bunlar nitelik ve nicelik olarak kâfi değil. Özgün bir Türk resmi kimliği henüz oluşmadı. türk resmi emekleme dönemini bitirdi, artık ayağa kalktı ve Fransız, Alman, Hollanda, İtalyan ya da Doğu fotoğrafıyla yarışa, kendini ispat etmeye çalışıyor.

Ama son yıllarda güya sanatın ve sanatçının önüne konan mahzurlar azalmadı, arttı! Siz bu noktada ne hissediyorsunuz?

Bunu kör gözler dahi görüyor. Türk sanatının özü öbür odaklara kaydırılmaya çalışılıyor. Türk sanatı, klâsik sanatlarımıza indirgenmeye çalışılıyor. İsmi sanı olan isimler ve yapıtları değersizleştiriliyor. Kardeşlik bildirisi tasasıyla yapılmış bir yapıta ‘ucube’ dendi. Bunlar yalnızca fotoğraf ve heykelde değil sinemada, tiyatroda, edebiyatta da yaşanmakta. Devletin imkan kapıları fikirdaş olmayan sanatçılara kapandı. Birçok sanatçı, gerçekten sıkıntı günler yaşıyor. Halbuki sanatçı, çok özgür bir ortamda düşünmeli, üretmeli ve korkmadan düşüncelerini söz edebilmeli. Cumhurbaşkanımızın yanında İbrahim Tatlıses var. Sanatçı ve sanatçı tercihimizi bu bence pek güzel tabir ediyor.

Geleneksel sanatlar problemine dönersek. Bir ülkede klâsik sanatların yaşatılması yanlış bir siyaset midir?

Olur mu, tam bilakis. Bu sanatlarımızın her biri değerlidir, önemlidir ve ulusal sanatımızın özünü teşkil ederler. Lakin gerek lanse edilişiyle gerek kimi meraklıların ferdî tavırları sonucu bu sanatlarımıza adeta kutsallık atfedildi. İşte bu yanlış. Mesela minyatür sanatını ele alalım. Bu fotoğraf usulünün vaktinde çok fonksiyonel bir tarafı da var. Fotoğrafın yasak olduğu yıllarda savaş planları, taktikler minyatürle anlatılmış. Hattatlık yani kaligrafi da esasen resme uygun bir sanat. Ancak siz bunlara özel bir alan tayin edip başkalarını öteler, farklı manalar yüklerseniz sanata bir fayda sağlamış olmazsınız. Her sanat usulü ve ürünü, bir öncekini aşarak ilerler. Sanat da toplumlar da böyle ilerler. Geçmişte yapılmışları taklit etmek kimseye bir şey kazandırmaz.

Özgürlüklerin kısıtlandığı, sanatın ve sanatçının üzerine baskı uygulandığı dönemlerde sanatçının tavrı nasıl olmalı?

Bir sefer korkak olmamalı, toplumun meselelerinden uzak durmamalı. Bugün büyük bir sanatçı olarak Picasso’dan söz ediyorsak, o büyüklük yalnızca yapıtları yüzünden değildir. Ona başkaldırısı için de hürmet duyuyoruz.

Son sorumuzla tekrar sanata dönelim. Uzun yıllardır eserler veriyorsunuz, içinizde sanatınıza dair bir ukde kaldı mı?

Sanatçı aslında ölümsüzlüğü aramaz mı? Pekala niçin arar ölmezliği? Çok daha farklı eserler üretebilmek, dünyayı güzelleştirebilmek için. Her sanatçının amacı, kendisinden sonra elle tutulur birkaç eser bırakabilmiş olmaktır. Dünya sanatına damgasını vurmuş sayısız isim üzere ölmez eserler yaratabilmek, sanatçının doyuramadığı ukdesi budur işte.

Hasan Rastgeldi: Sanatçı umutları besleten, geleceği kuran kişidir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Arjantinli yıldız, sarı kırmızılıların 2022-23 dönemini şampiyon tamamlamasında büyük bir rol oynamıştı.

“CEVAPLAMASI GÜÇ BİR SORU”

PSG ile mukavelesi devam eden Mauro Icardi’nin menajeri ve birebir vakitte eşi olan Wanda Nara, bahisle ilgili açıklamalarda bulundu.

NTV Spor’un derlediği habere nazaran, Wanda Nara Gente mecmuasına verdiği röportajda, “Icardi, İstanbul’da kalacak mı?” sorusuna, “Cevaplaması sıkıntı bir soru” cevabını verdi. Ayrıyeten Nara, “İstanbul’a yerleşecek misin?” sorusuna da “Hayır, yerleşmeyi düşünmüyorum” halinde konuştu.

“İSTANBUL’DA ÇOK MUTLULAR”

Wanda Nara, Arjantin’deki MasterChef programı üzere çeşitli projelerde yer aldığından ötürü İstanbul’a yerleşmenin güç olduğunu belirterek, “Mauro, Türkiye’de hayatını çok güzel organize etti. İdman saatleri çocuklara nazaran. Mauro çocukları okula götürüp getiriyor ve onlarla ilgilenebiliyor. Çocuklar da Mauro’ya maç günleri eşllik ediyor. İstanbul’da çok mutlular” tabirlerini kullandı.

Mauro Icardi, Galatasaray formasıyla 26 maçta 23 gol ve 8 asist kaydetti.

Wanda Nara, Mauro Icardi’nin geleceği hakkında konuştu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bu düşünülmemiş yahut yapılmamış bir şey de değil. Webtekno’nun aktardığı üzere geçmişte ABD, Japonya, Almanya ve Rusya’nın bunu denemişliği var. Birçok teknik, ekonomik ve düzenleyici zorlukla da karşı karşıya kalan bu teknoloji, sekteye uğramış durumda. Buna karşın şu anda bu hususta umut vadedici çalışmalar yürütülüyor.

Nükleer güçle çalışan ticari gemilerin geçmişi 1950’lere kadar dayanıyor.

Nükleer güçle çalışan birinci ticari gemi, 1950’lerin sonunda 46,9 milyon dolar maliyetle inşa edilen ve 1959 yılında denize indirilen “NS Savannah” idi. ABD devlet kurumları tarafından finanse edilen ve nükleer itiş gücünün kargo ve yolcu nakliyatında potansiyel kullanımını sergilemeyi amaçlayan bir şov projesiydi bu gemi. Geminin ismi, Atlantik Okyanusu’nu geçen birinci buharlı gemi olan SS Savannah’tan geliyor.

NS Savannah, iki buhar türbinine ve tek bir pervaneye güç veren 74 MW’lık tek bir Babcock & Wilcox nükleer reaktörüne sahipti, azamî suratı 21 deniz miliydi ve tek bir yakıt yüküyle 300.000 deniz mili menzile sahipti. 60 yolcu ve 14.040 ton kargo kapasitesine sahip olan gemi, 1962 ile 1972 yılları ortasında hizmet vermiş, 20 ülkede 45 limanı ziyaret etmiş ve 450.000 deniz milinden fazla yol kat etmişti.

NS Savannah, denize bıraktığı nükleer atıktan, radyoaktivitenin denetim edilememesinden ve bakım maliyetlerinin de çok fazla olmasından ötürü 1971 yılında devre dışı bırakıldı. Şu anda da ABD’nin Baltimore, Maryland bölgesinde bir müze olarak sergileniyor.

NS Savannah tek örnek değildi, akabinde üç farklı ülke de nükleer güçle çalışan kargo gemisi işine girişmişti.

Savannah dışındaki nükleer güçle çalışan ticari gemiler; “Otto Hahn” (Almanya), “Mutsu” (Japonya) ve “Sevmorput” (Rusya) idi. Otto Hahn 1968 yılında denize indirildi ve 1979 yılına kadar Avrupa, Güney Amerika ve Afrika ortasında cevher ve petrol taşıdı. 1980 yılında fosil yakıt sistemine dönüştürüldü ve 2009 yılında da miadını doldurup hurdaya çıkarıldı.

Mutsu, 1974 yılında denize indirilmiş ve 1992 yılına kadar çoğunlukla araştırma maksatlı olarak işletilmişti. 1995 yılında hizmet dışı bırakılan gemi, 1997 yılında konvansiyonel motorlu bir araştırma gemisine dönüştürüldü. 1988 yılında denize indirilen Sevmorput, hala faal olan tek nükleer güçlü kargo gemisi. Gemi, Rus Arktik bölgesi için buz kırıcı kargo gemisi olarak faaliyet gösteriyor.

Nükleer ticaret gemilerinin geliştirilmesi; bugüne kadar yüksek inşaat ve işletme maliyetleri, emniyet ve güvenlik telaşları, kamuoyu zıtlığı, etraf problemleri ve düzenleyici mahzurlar üzere birçok zorlukla karşılaştı. Nükleer itici güç, uzun dayanıklılık ve yüksek sürat avantajlarının maliyet ve risklerden daha ağır bastığı savaş gemileri, bilhassa denizaltılar ve uçak gemileri için çok daha başarılı bir halde kullanılabildi.

Ticari gemilerde nükleer güç kullanılması bir geri dönüş yapıyor.

Bazı denizcilik şirketleri ve araştırmacılar, bilhassa denizcilik kesiminin karbonsuzlaştırılmasına yönelik artan baskılar ışığında, nükleer güçle çalışan ticari gemiler fikrini tekrar canlandırmaya çalışıyor.

Örneğin, SMR-Sea isimli Avrupalı şirketlerden oluşan bir konsorsiyum, mevcut gemilere yahut yeni inşa edilecek gemilere monte edilebilecek modüler küçük bir nükleer reaktör için bir konsept geliştiriyorlar. Fennovoima isimli bir Fin şirketi tarafından yürütülen bir diğer proje ise buz kırıcılara ve öbür Arktik gemilere güç sağlamak için küçük modüler reaktörler kullanmanın fizibilitesini araştırıyor.

Bu projeler, daha küçük, daha inançlı ve daha uygun maliyetli reaktörler kullanarak evvelki nükleer güçlü ticari gemilerin yaşadığı zorlukları aşmayı hedefliyorlar.

İçinde HMM’in de bulunduğu Güney Kore kökenli çeşitli denizcilik işletmeleri ve öteki kuruluşlar Şubat ayında bir iş birliği mutabakatı imzaladı. İş birliği kapsamında küçük modüler nükleer reaktörlerle çalışan bir ticaret gemisi yaratmak isteniyor lakin kendileri şimdi işin çok başında oldukları için bir yorumda bulunmadılar.

NuProShip (Nuclear Propulsion of Merchant Ships) isimli bir öteki teşebbüs de Norveç’te başladı. Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesinden proje yöneticisi Jan Emblemsvg’e nazaran bu teşebbüsün gerisindeki küme, bir küme ticari gemide fonksiyon görebilecek altı potansiyel reaktör dizaynından oluşan kısa bir liste hazırladı ve ilerlemeleri de hayli düzgünmüş. Hatta Norveç’in doğal gaz tankeri Cadiz Knutsen’i nükleer güçle çalıştırmak üzere bir gayeleri var.

Bahsettiğimiz bu son iki küme, nükleer güç için erimiş tuz reaktörleri kullanmayı planlıyorlar.

Aslında 1960’lardan beri kullanılan bu yakıt kullanım tipi, reaktör erimelerini tesirli bir halde ortadan kaldırıyor zira yakıt esasen erimiş halde ve mümkün bir kaçağı durdurmak için boşaltmaya hazır durumda oluyor.

Katı nükleer yakıttaki sorun ise tepkilerin denetimden çıkması durumunda erimeler meydana gelmesi, bunun da yakıtın çok ısınmasına, erimesine ve reaktörün korumasını ihlal etme riskine sebep olması. 1960’lardan beri kullanılmasına karşın hala yaygın olmamasının ve çok faal olarak kullanılmamasının sebebi ise reaktörlerin içindeki korozyon üzere teknik zorluklar.

Reaktörlerin bu sorunları çözülse bile ticari kargo gemilerine adapte edilmeleri de bir sorun.

Birkaç nükleer güç uzmanı, büyük konteyner gemilerinin yalnızca 20 yıl üzere bir mühletle etkin faaliyette olabilmesinden dem vuruyor. Bu da o kadar maliyetle gemilerin içerilerine yerleştirilmiş nükleer reaktörlerin tekrar bir o kadar kaynak harcayarak sökülmesi manasına geliyor.

Ancak bu da tahlilsiz değil, Brezilya Nükleer ve Güç Araştırma Enstitüsünde araştırmacı olan Ondir Freire ve Delvonei Alves de Andale, büyük kargo gemileri için yeni reaktörler geliştirmenin yüksek başlangıç maliyetine sahip olmasına karşın, fosil yakıtlardan nükleer güce geçmenin uzun vadede uygun maliyetli olacağına inanıyor. Bunun için de bir gemiden çıkarılıp öbür bir gemiye ya da öteki tıp bir tesise kurulabilecek küçük reaktörler geliştirilebileceğini düşünüyorlar.

Bu işin bir de yasal boyutu var olağan, nükleer güçle çalışan bir gemide rastgele bir kazadan kimin sorumlu tutulacağı çok değerli bir konu. Yalnızca bu alan için bambaşka bir tüzük hazırlanmalı ve yasal kurallar belirlenmeli: Geminin sahibi, işletmecisi, nükleer reaktör üreticisi ya da geminin kayıtlı olduğu ülke olan bayrak devleti mi sorumlu olacak?

SS Savannah’ın başlattığı kelebek tesirini görüyor musunuz?

1818 yılında ABD’de inşa edilen ve Atlantik’i geçen birinci buharlı gemi unvanını taşıyan Savannah, her ne kadar hudutlu kargo kapasitesi nedeniyle kâr sağlamayıp rafa kaldırılsa da buharlı gemilerin atası oldu. Kendisinden sonraki birkaç on yıl boyunca da denizlerde buharlı gemiler hakimdi.

NS Savannah’ın ismini da bu gemiden aldığını söylemiştik. Hasebiyle her ne kadar 1950’lerde bir hezimet yaşamış olsa da bu gemi, günümüzde ve yakın gelecekte nükleer güçle çalışan gemiler inşa etmek için bir öncü pozisyonunda görülüyor…

Nükleer güçlü ticaret gemilerinin geleceği nasıl olacak? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.