Jaroslav Lukiv | BBC News

Ukrayna Hudut Muhafız Servisi (DPSU), Wagner’in paralı askerlerinin Rusya’dan komşu Belarus’a geçtiğini doğruladı.

DPSU, Ukrayna ile de sonu olan Belarus’ta kaç “militan” olduğunu, bunların tam pozisyonlarını ve gayelerini değerlendirdiğini söyledi.

Doğrulanmamış bir habere nazaran 60 kadar Wagner aracından oluşan bir konvoy Cumartesi günü erken saatlerde hududu geçerek Belarus’a girdi.

Wagner’in isyanı Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin’in otoritesine meydan okumuştu.

Rusya’nın paralı asker kümesi Wagner’e bağlı birlikler Haziran ayında ülkenin askeri komuta kademesine karşı isyan hareketi olarak Moskova’ya yanlışsız yürüyüşe geçmiş, tıpkı gün yapılan bir mutabakatla başşehre 200 km kala isyan bastırılmış, birliklere geri dönme buyruğu verilmişti.

Anlaşma uyarınca Wagner savaşçılarına ya nizamlı Rus ordusuna katılabilecekleri ya da Rusya’nın yakın müttefiki Belarus’a gidebilecekleri söylendi. Wagner önderi Yevgeni Prigojin’e de Belarus’a gitmesi teklif edildi lakin şu anda nerede olduğu bilinmiyor.

Wagner, birçoğu Rus hapishanelerinden devşirilen paralı savaşçılardan oluşan bir Rus özel askeri şirketi ve Rusya’nın geçen yıl Şubat ayında Ukrayna işgalini başlatmasından bu yana en kanlı savaşlardan kimilerini gerçekleştirdi.

DPSU sözcüsü Andriy Demçenko Cumartesi günü yaptığı açıklamada Wagner savaşçılarının Belarus’a ulaştığını doğruladı.

Demçenko, Ukraynalı hudut muhafızlarının ülkenin kuzey hududunda “durumu izlemeye devam ettiklerini” söyledi.

Cuma günü Belarus Savunma Bakanlığı, Wagner birliklerinin ülkenin bölgesel savunma güçleri için askeri eğitmen olarak misyon yaptığını belirtti.

Bakanlık, savaşçıların başşehir Minsk’in yaklaşık 85 km güneydoğusundaki Osipoviçi kasabası yakınlarında Belarus askerlerine “askeri disiplin” eğitimi verdiklerini söyledi.

Bu hafta başında Rusya başkanı Putin, paralı askerlerinin sistemli bir birlik olarak Rus ordusuna katılması teklifini Prigojin’in reddettiğini açıkladı.

Rusya’nın Kommersant gazetesine verdiği demeçte Putin, 29 Haziran’da Moskova’da yapılan görüşmeler sırasında birçok küme kumandanının, üst seviye bir Wagner figürü tarafından yönetilecek planı desteklediğini söyledi.

Ancak Prigojin’in yanıtının “adamlarım [Wagner birlikleri] bu karara katılmıyor” biçiminde olduğunu söyledi.

Reuters Belarus Devlet Lideri Aleksandr Lukaşenko, Rusya’nın kıymetli bir müttefiki olarak görülüyor

Putin ayrıyeten Rus maddelerine nazaran paralı asker kümelerinin resmi olarak tanınmadığını belirterek Wagner’in aslında “var olmadığını”, lakin bu “zor konunun” parlamentoda tartışılması gerektiğini söyledi.

BBC’nin Moskova’daki Rusya editörü Steve Rosenberg, Kremlin’in Wagner şefi ile sıradan Wagner savaşçıları ortasında ayrım yaparak ortalarını açmaya çalıştığı izlenimi verdiğini söylüyor.

Rosenberg, Rus devlet medyasının Prigojin’i itibarsızlaştırma uğraşlarını da buna bağlıyor.

23 Haziran’daki isyandan bu yana Prigojin’in nerede olduğuna dair çelişkili ve doğrulanmamış haberler geliyor.

Belarus Devlet Lideri Aleksandr Lukaşenko, 6 Temmuz’da yaptığı açıklamada Prigojin’in hala Rusya’da olduğunu söylemişti.

Kremlin’den yapılan 10 Temmuz tarihli bir açıklamaya nazaran de Putin, Wagner isyanından beş gün sonra kümenin başkanı Prigojin ile bir ortaya geldi ve Moskova’daki toplantıya 35 Wagner kumandanı da davet edildi.

Prigojin eski bir Putin yanlısı ve bir vakitler Kremlin ile yaptığı yemek kontratları nedeniyle “Putin’in şefi” lakabıyla anılıyordu. Lakin Rusya Savunma Bakanlığı ile ortasında savaşın yürütülmesine ait kamuoyuna yansıyan uyuşmazlıklar, Rusya hükümeti ile ortasının açılmasına neden oldu.

ABD Lideri Joe Biden Perşembe günü yaptığı açıklamada Prigojin’in isyanın akabinde zehirlenme teşebbüslerine karşı dikkatli olması gerektiğini söyledi.

Ukrayna, Wagner paralı askerlerinin Belarus’a gittiğini sav etti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Terör saldırısı ile ilgili mülkiye müfettişlerinin kamu vazifelileri hakkında hazırladığı raporun, geniş hali de yargılama evrakına eklendi. Raporda; devrin kamu vazifelilerinin, mülkiye müfettişlerinin sorularına verdiği karşılıklarda da yer aldı.

YAKLAŞIK DOKUZ AY EVVEL SURİYE’YE GİTMİŞ

Rapora nazaran; Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Daire Başkanlığı C Şube Müdürlüğü’nün, canlı bomba saldırısını düzenleyen Pir Abdurrahman Alagöz’ün, 13 Ekim 2014 tarihinde Suriye’ye gittiği istikametindeki bilgiyi Ulusal İstihbarat Teşkilatı’ndan sakladığı ortaya çıktı. Bu tespitin akabinde, mülkiye müfettişlerinin C Şube Müdürü E.Ç. hakkında disiplin süreci başlattığı bilgisi raporda yer aldı. Mülkiye müfettişleri, bu durumu raporda şöyle açıkladı:

DİSİPLİN SÜRECİ BAŞLATILMIŞ

Adıyaman Vilayet Emniyet Müdürlüğünün 07/01/2015 tarihli ve 477/007709 sayılı yazısıyla canlı bomba saldırısını gerçekleştiren Pir Abdurrahman Alagöz isimli şahsın 13/10/2014 tarihinde Suriye’ye gittiğinin hassas kaynaklardan öğrenildiği bilgisinin Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Dairesi Başkanlığına bildirildiği halde, İstihbarat Dairesi Başkanlığı C Şube Müdürlüğü tarafından bu bilginin öteki istihbarat ünitelerine (MİT vb.) ulaştırılmaması ile ilgili olarak EGM İstihbarat Dairesi Başkanlığı C Şube Müdürü E. Ç. hakkında 18.11.2015 tarihli ve RA:151/34, YSA:13/36, AY.693, NB.890 sayılı ‘Ön İnceleme Raporu’ ve 18.11.2015 tarihli ve RA:151/35, YSA:13/37, AY.693. NB.890 sayılı ‘Disiplin Raporu’ tanzim edildiğinden, hususlar bu boyutuyla iş bu rapor kapsamı dışında bırakılmıştır.”

Buna nazaran, Adıyaman Emniyet İstihbarat Şubesi, Alagöz’ün Suriye’ye gittiği tarafındaki bilgiyi; Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Daire Başkanlığı’na, 7 Ocak 2015’te iletti. Bu istihbarat, C Şube Müdürlüğü’ne gönderildi. Fakat C Şube Müdürlüğü, Adıyaman’dan gelen bu istihbaratı, MİT üzere istihbarat ünitelerine ulaştırmadı.

Bu istihbaratın MİT’e iletilmesinin değeri, Adıyaman Emniyeti’nin mülkiye müfettişlerine gönderdiği yazıda anlatıldı. Adıyaman Emniyeti, Alagöz’ü; Türkiye hudutları içinde takip edebildiğini fakat, ülke sonlarından çıktıktan sonra istihbarat faaliyeti yürütme imkanının kalmadığını bildirdi. Adıyaman Emniyeti, ilerleyen süreçte; Alagöz’ün de ortalarında olduğu 33 kişi hakkında, TEM Şube Müdürlüğü’ne “Halen Suriye ülkesinde DEAŞ ismine faaliyet gösterenlerin bulunduğu, önümüzdeki süreçte bu şahısların ülkemize geri dönmeleri halinde çeşitli sansasyonel hareketlere tevessül edebilecekleri” bilgisini de paylaştı.

“SINIR DIŞINDA TAKİP EDEMEDİK”

Mülkiye müfettişlerinin raporuna nazaran, Adıyaman Emniyeti yazısında şu değerlendirmeleri yaptı:

“Suriye’deki örgüt mensuplarının ülkemize yasa dışı giriş-çıkışlarının teknik takip faaliyetleri (dinleme, sinyal bilgilerinin izleme vb.) haricinde vaktinde tespit edilmesi çok zordur. İsmi geçen şahsın da rastgele bir telefon kullandığına ait bir tespit yapılamadığından ülkemize girişiyle ilgili rastgele bir bilgiye ulaşılamadığı, hasebiyle Pir Abdurrahman Alagöz’ün gerçekleştirdiği menfur hücumdan yahut hücum emaresinden evvelden haberdar olunması şubemiz açısından mümkün olmamıştır. Bahse husus hücum olayının vilayetimizle asıl münasebeti failin vilayetimizden Suriye’ye katılması olup, şahsın Suriye’ye gittiği bedellendirilen tarihten olay vaktine kadar vilayetimize geldiği biçiminde rastgele bir tespitin tarafımızdan yapılamadığı münasebetiyle Suriye’ye gittiği tarihten sonra ülkemiz içerisinde şahsa yönelik yapılan birinci tespitin olaya ait olduğu… Bu ve gibisi olayların engellenebilmesinin, sonlarımızın denetim altına alınması ve yasa dışı geçişlerin önlenmesiyle tam manasıyla başarılı olabileceği, yapılacak olan istihbari çalışmaların ise benzere aksiyonları engellemede yetersiz kalabileceğinin değerlendirildiği konusunu arz ederim.”

Mülkiye müfettişlerinin kamu vazifelileri hakkında hazırladığı raporda, canlı bomba Pir Abdurrahman Alagöz’ün isminin, saat 11:45’te düzenlenen taarruzdan evvel emniyetin sisteminden iki defa sorgulandığı ortaya çıkmıştı. O devir Şanlıurfa İstihbarat Şubesi’nde misyonlu polis memuru A.G.’nin, Emniyet’in kuşkulu şahıslarla ilgili bilgilerin yer aldığı DEVA sisteminde, katliamdan yaklaşık 4 saat evvel, saldırıyı düzenleyen Pir Abdurrahman Alagöz’ün ismini sorguladığını tespit edilmişti. Bir öbür sorgulamayı yapan istihbarat polisi A.B. de ataktan 1 saat 5 dakika evvel, yani saat 10:41’de Alagöz’ün ismini sorgulatmıştı. Her iki istihbarat polisi de bu sürecin rutin süreç olduğunu savunmuştu.

Emniyet’in Suruç bombacısının Suriye’ye gittiğini MİT’ten gizlediği ortaya çıktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.