Reuters’a konuşan İsrailli bir yetkili, Hamaney’in cansız bedenine ulaşıldığını öne sürerken, Donald Trump da Washington yönetiminin operasyonu İsrail’le koordinasyon içinde yürüttüğünü açıkladı.

Zayıf bir figürden mutlak otoriteye

1989’da, İran İslam Cumhuriyeti’nin kurucusu Ruhollah Khomeini’nin ölümü sonrası dini liderliğe seçilen Hamaney, ilk yıllarında etkisi sınırlı bir isim olarak değerlendiriliyordu. Ancak zaman içinde yargıdan güvenlik bürokrasisine, medyadan ekonomik yapılara kadar devletin temel güç merkezleri üzerinde belirleyici bir hâkimiyet kurdu. Carnegie Endowment for International Peace uzmanlarından Karim Sadjadpour’un ifadesiyle, “zayıf bir cumhurbaşkanlığından ülkenin en güçlü aktörlerinden birine” dönüştü.

Batı ile bitmeyen gerilim

Hamaney’in liderliği, sert ABD ve Batı karşıtı söylemle şekillendi. Washington’u sık sık “Büyük Şeytan” olarak niteleyen Hamaney, 2015’te imzalanan nükleer anlaşmaya temkinli yaklaşmış, ancak ABD’nin 2018’de anlaşmadan çekilmesinin ardından daha katı bir çizgi benimsemişti. 2025’te yürütülen yeni diplomatik temasları da eleştirerek İran’ın uranyum zenginleştirme hakkının tartışmaya açılamayacağını savunmuştu.

Tahran yönetimi, nükleer programın askeri amaç taşımadığını ve nükleer silah üretimini yasaklayan dini bir fetva bulunduğunu dile getirse de Batı dünyasıyla yaşanan güvensizlik aşılamadı.

İçeride sert müdahaleler

Hamaney dönemi, kitlesel protestolara yönelik sert güvenlik politikalarıyla da anıldı. 1999 ve 2002’deki öğrenci gösterileri, 2009’daki tartışmalı seçimler sonrası başlayan protestolar ve 2022’de Mahsa Amini’nin ölümü üzerine patlak veren eylemler güvenlik güçlerinin müdahalesiyle bastırıldı. Bu süreçler, rejimin otoriter yapısını daha da pekiştirdi.

Devrim Muhafızları ve bölgesel strateji

Silahlı kuvvetlerin başkomutanı olan Hamaney, özellikle Islamic Revolutionary Guard Corps ile yakın bir ilişki kurarak bu yapıyı rejimin temel dayanaklarından biri haline getirdi. İran’ın Irak, Suriye, Lübnan ve Yemen’deki müttefik gruplara verdiği destek de bu dönemde arttı. “Direniş Ekseni” olarak adlandırılan yapı üzerinden İsrail ve ABD’ye karşı bölgesel bir denge oluşturulmaya çalışıldı.

Ancak 2024’ten itibaren Suriye’de Beşar Esad yönetiminin devrilmesi ve İsrail’in Hamas ile Hizbullah’a yönelik operasyonları, İran’ın bölgesel etkisini zayıflattı.

Gölge savaşın açık çatışmaya dönüşmesi

İran ile İsrail arasında yıllardır süren örtülü mücadele, 2023 sonrası Gazze’deki savaşla daha görünür hale geldi. 2025 Haziran’ında İsrail’in İran hedeflerine yönelik geniş çaplı saldırıları ve ABD’nin operasyona katılması, 12 gün süren yoğun bir hava çatışmasına yol açtı. Son operasyonun ise Hamaney’in ölümüyle sonuçlandığı bildirildi.

Belirsizlik dönemi

Hamaney’in hayatını kaybetmesi, İran’da siyasi ve toplumsal açıdan yeni bir dönemin kapısını araladı. Ülke bir yandan dış saldırıların baskısını hissederken diğer yandan özellikle genç nüfus arasında artan değişim talebiyle karşı karşıya. Uzmanlar, liderlik boşluğunun nasıl doldurulacağı ve ülkenin dış politikada nasıl bir yön izleyeceği sorularının önümüzdeki dönemin en kritik başlıkları olacağı görüşünde.

36 yıllık güç: Hamaney dönemi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İşte Trump’ın konuşmasında öne çıkanlar:

“1 yıl önce ABD ölü bir ülkeydi ama şu anda dünyadaki tüm ülkeleri geride bıraktık. Ben Avrupa’yı seviyorum. İyi bir noktaya gitmesini istiyorum ama gitmiyor. Bizi takip edin. Bizi takip ederseniz başarılı olursunuz.

İnsan tarihinin görmediği bir ölçekte göç akımı gerçekleşti. Liderler bunun ne kadar tehlikeli olduğunu anlayamıyor. Anlasa bile bir şey yapamıyor. Avrupa’daki bazı yerler artık tanınmaz hale geldi.

Her yıl 1 trilyon dolar boşa kaybediyorduk ancak biz 1 yıl içinde enflasyon yaratmadan açığımızın yüzde 70’ini kapattık. Doğru adımlar attık. Tarifelerle ticaret açığımız kapandı.

Benim liderliğimde doğalgaz üretimi hiç olmadığı kadar yüksek seviyelerde. Uykucu Biden zamanında böyle değildi.

20 yıl önce Venezuela harika bir ülkeydi, artık değil ama biz onlara yardımcı oluyoruz. Uzun vadede Venezuela harika bir ülke olacak. Şimdiye kadar çok iyi bir işbirliği içindeyiz. Onlardan 50 milyon varil petrol aldık. Venezuela önümüzdeki 6 ayda çok para kazanacak.

Rüzgar gülleri her yeri mahvediyor. Biz nükleer enerji dünyasına yakınız. Avrupa’daki elektrik fiyatları absürd seviyelerde. Rüzgar gülleri kaybettiriyor. Ben Çin’de 1 tane bile rüzgar türbini tarlası görmedim. Rüzgar türbinleri var ama kömür kullanıyorlar. Aptal insanlara bunları satıyorlar.

“Grönland’ı sadece biz koruyabiliriz”

Biz Avrupa’nın güçlü olmasını istiyoruz. Biz olmasaydık Avrupa Almanca ya da Japonca konuşacaktı.

Grönland’la ilgili birkaç söylememi ister misiniz? Aslında bu konuyu konuşmamın dışında tutacaktım ama söyleyeyim.

Benim Grönland ve Danimarka halkına çok büyük saygım var. Hiçbir ülke ABD haricinde, Grönland’a sahip olmamalı. ABD haricinde hiçbir ülke Grönland’ı güvende tutamaz. Biz II. Dünya Savaşı’nda Grönland’ı kurtardık ve Danimarka’ya geri verdik. Ne kadar aptalmışız.

Grönland’ın nadir elementlerine ihtiyacımız yok. Bizim Grönland’ı istememizin sebebi nadir elementler değil. Orası çok stratejik bir alanda ABD ve Çin arasında. Bizim orayı II. Dünya Savaşı’ndan sonra geri vermememiz gerekiyordu.

Grönland’ı satın almak istiyoruz. Bu NATO’ya bir tehdit olmamalı. Bu NATO’yu güçlendirecek bir adım. Biz Grönland için kaba kuvvet kullanmayacağız. Bu bir tehdit değil bu bir ihtiyaç.

Rusya-Ukrayna Savaşı hiçbir zaman başlamamalıydı. Bir önceki ABD Başkanlık Seçimi’nde bildiğiniz gibi oylarım çalındı ve kaybettim. Onlar yargılanacak göreceksiniz. Bizim daha adil bir basına ihtiyacımız var.

Ben Başkan seçildiğimde ABD çok kötü durumdaydı. Korkunç bir tablo kucağımdaydı.

Grönland’a hava savunması kuracağız. Kanada’yı da koruyacak. Kanada bizden karşılıksız çok fazla hizmet alıyor. Karşılığını vermiyorlar. Biz olmasak Kanada olmaz. Biz NATO’nun yüzde 100 yanında olacağız ama onların bizim yanımızda olacağından şüpheliyim.

İsrail’in hava savunmasını da biz yaptık.

Ukrayna bir kan banyosuna döndü. Putin’le görüşüyorum.

Dünyayı korumak için bir buz parçasını istiyoruz ama onu vermiyorlar. Biz sizden başka hiçbir şey istemedik. Güç kullanmayacağız ama cevabınızı da unutmayacağız.” (Habertürk)

Trump Davos’ta: Grönland’da güç kullanmayacağım yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Milli Savunma Bakanlığı, kısa süre önce Türkiye’nin denizlerdeki stratejik bağımsızlığını güçlendirecek Milli Denizaltı (MİLDEN) projesinde önemli bir aşamaya geçildiğini duyurdu.

Açıklamada, MİLDEN’in ilk test bloğunun Gölcük Tersanesi Komutanlığı’nda resmen inşa edilmeye başlandığı bildirildi. Tamamen yerli imkanlarla geliştirilen denizaltının, milli silah, sensör ve görev sistemleriyle donatılacağı vurgulandı.

ABD merkezli Defense Post, Türkiye’nin MİLDEN üretimine başlamasını, “Türkiye, yerli olarak geliştirdiği ilk denizaltının yapımına başladı” ifadeleriyle duyurdu. Yayın, bu adımın Ankara’nın dışa bağımlılığı azaltma hedefi açısından kritik olduğunu belirtti. Defense Post ayrıca Türkiye’nin hamlesinin, birçok ülkenin stratejik özerklik arayışı kapsamında yerli denizaltı yatırımlarını artırdığı küresel eğilimle uyumlu olduğunu yazdı.

“TASARIM AŞAMASINDAN ÜRETİME GEÇİŞ”

Vietnam’da yayımlanan Viet Bao, çelik kesimi ve ilk blok montajının başlamasını MİLDEN projesinin en önemli dönüm noktalarından biri olarak değerlendirdi. Haberde, MİLDEN’in 80 metrenin üzerinde uzunluğa ve 2.700 ton deplasmana sahip dizel-elektrikli bir saldırı denizaltısı olduğu ifade edildi.

Gazete, denizaltının şnorkel ihtiyacını azaltan AIP sistemiyle uzun süre su altında kalabileceğini aktararak, akustik izi düşüren motor konfigürasyonuna yönelik çalışmaların Türkiye’ye özellikle gözetimi yüksek bölgelerde ciddi avantaj sağlayacağını belirtti. Viet Bao ayrıca Türkiye’nin MİLDEN ile daha yüksek teknolojik özerklik hedeflediğini ve ihracat kontrol kısıtlarına bağlılığı azaltmayı amaçladığını yazdı.

“GİZLİ DEVRİYELERİ MÜMKÜN KILACAK”

Belçika merkezli Army Recognition, MİLDEN’in, Türkiye’nin donanma modernizasyonu içinde özel bir yere sahip olduğuna dikkat çekti. Yayın, İstanbul Tersanesi’nde yapımı süren ilk TF-2000 hava savunma destroyeriyle paralel ilerleyen MİLDEN programının, Gölcük’te milli denizaltı üretiminin başlamasıyla yeni bir döneme girdiğini belirtti.

Haberde ayrıca Türkiye’nin hava ve füze savunma projeleri, Çelik Kubbe sistemi ve Romanya’ya ihraç edilen ilk Hisar sınıfı korvetle birlikte Doğu Akdeniz, Karadeniz ve Türk Boğazları’nda daha güçlü ve bağımsız bir konuma yükseldiği ifade edildi.

Army Recognition, AIP sistemi ve lityum iyon bataryalar sayesinde MİLDEN’in yoğun gözetim altındaki bölgelerde uzun ve sessiz devriyeler yapabileceğini, AKYA torpidoları ve Atmaca füzeleri sayesinde denizden denize angajman kabiliyetinin ileri seviyeye taşındığını yazdı.

Gazete, Gezgin seyir füzesinin olası entegrasyonunun Türkiye’ye denizden karaya yüksek esneklik sağlayacağını ve bunun bölgesel caydırıcılığı artıracak bir adım olduğunu vurguladı.

“GÜÇ DENGELERİNİ DEĞİŞTİRİYOR”

Yunanistan’da yayın yapan Ena News, Türkiye’nin son yıllarda savunma sanayisinde yakaladığı ivmeye dikkat çekerek, ülkenin yerli üretim kapasitesini hızla artırdığını ve dış tedarike olan ihtiyacını azalttığını yazdı. Haberde, gelişmiş deniz ve hava savunma projelerinin MİLDEN gibi stratejik platformların temelini oluşturduğu belirtildi.

Yayın, MİLDEN’i Türkiye’nin deniz yeteneklerini ileri seviyeye taşıyan “ana direk” olarak nitelendirdi.(Akşam)

Türkiye’den güç dengelerini etkileyen kritik adım yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Suriye iç savaşından sonra açık kapı politikası yürüttüklerini belirten Fidan, “Suriye’deki kriz ilk başladığında böyle bir politika benimsedik. Ve neticesinde çok sayıda Suriyeli mülteci savaştan kaçarak sınır kapılarımıza geldi. Bu politikanın iç politikada bize bir bedeli oldu ancak sonuç itibarıyla insani hedeflere hizmet etti.” dedi.

Avrasya bölgesinde pek çok sıkıntıyla karşı karşıya olduklarını aktaran Fidan, Ukrayna’da, Gazze’de ve Suriye’de işlerin yoluna girmesi için çaba yürütüldüğünü dile getirdi.

“Şu anda arabuluculuk ve barış inşası faaliyetleri kapsamında (ABD Başkanı Donald) Trump’ın yapmak istedikleri Türkiye’nin çıkarlarıyla örtüşüyor.” diyen Fidan, Ukrayna’da ve Gazze’de ateşkes istediklerini söyledi.

Dışişleri Bakanı Fidan, Suriye’de istikrarın sağlanabilmesi için uluslararası işbirliğine ihtiyaç duyulduğunu, bu süreçte çok ağır dersler çıkardıklarını belirterek, “Bölgemizde yaşanan sorunlara arabuluculuk yaparak, aslında insanların yaşadığı acıları hafifletmiş olduk. Özellikle mülteci krizi kapsamında.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin Gazze’ye asker gönderip göndermeyeceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, Türkiye’nin barış çabalarına katkı sunmaya hazır olduğunu vurgulayarak, “Öncelikli olarak Türkiye üzerine düşeni yapmaya hazır. Halihazırda devam eden barış çabalarına katkıda bulunmaya da hazır ve zaten herkes bu sürece destek veriyor.” dedi.

Uluslararası İstikrar Gücü konusunda ise kapsamlı bir tartışmanın sürdüğünü belirten Fidan, “Nasıl hayata geçirilecek? Özel olarak misyonu ne olacak? Hangi kurallar çerçevesinde hareket edilecek? Bu konularda henüz etraflıca bir değerlendirme yapılıyor. Uluslararası İstikrar Gücü’nün misyonu konusunda gerçekçi olmak ve beklentileri oluştururken nüanslara dikkat etmek gerekiyor. Çünkü sahada belli gerçeklikler var.” diye konuştu.

Fidan, “Bence ilk hedef, Uluslararası İstikrar Gücü’nün konuşlandırılmasıyla Filistinliler ile İsraillilerin sınır hattında birbirinden ayrılmasının sağlanması olmalı.” değerlendirmesinde bulundu.

Uluslararası İstikrar Gücü’nün etkin olabilmesi için emniyet güçlerinin kurulup eğitilmesi ile barış kurulunun oluşturulmasına yönelik yerel idarenin tesis edilmesi gerektiğini kaydeden Fidan, güce hangi ülkelerin katkı sağlayacağının halen belirsiz olduğunu ancak konuşlandırmanın ardından sürecin kademeli olarak şekilleneceğini ifade etti.

Rusya Ukrayna Savaşı’na da değinen Fidan, “ABD’nin yokluğunda Avrupa’nın daha yaratıcı, daha dirençli ve dayanıklı çözümlere ihtiyaç duyduğu görülüyor. Bana göre bu savaşı sonlandırmanın tek gerçekçi yolu, tarafları inançla ve gerektiğinde zorlayarak barış müzakerelerine yönlendirmektir. Nitekim müzakereler halihazırda devam ediyor. Avrupa’nın Rusya’ya güvenmemek için pek çok sebebi var; aynı şekilde Rusya’nın da kimseye güvenmemek için birçok gerekçesi bulunuyor.” yorumunu yaptı.

Katarlı mevkidaşı Al Sani ile görüştü

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Katar’ın başkenti Doha’da düzenlenen 23. Doha Forumu kapsamında, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile bir araya geldi.

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Fidan ve Al Sani, 23. Doha Forumu kapsamında görüştü.

23. Doha Forumu’nda “Newsmaker Interview” oturumunda soruları yanıtladı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye’de SDG adını kullanan terör örgütü PKK/YPG’nin Suriye ordusuna entegrasyonuna ilişkin, “PKK söz konusu olduğunda SDG içerisinde bazı unsurların bulunduğunu biliyoruz ve tek hedeflerinin Türkiye’ye karşı mücadele yürütmek olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla Suriyeli olmayan unsurların SDG’den çıkarılmasını istiyoruz. Türkiye’nin çıkarlarının ve güvenliğinin aksi yönünde konuşlandırılmış bütün unsurların çıkarılması gerekiyor.” dedi.

Bakan Fidan, Katar’ın başkenti Doha’da düzenlenen 23. Doha Forumu kapsamında, “Newsmaker Interview” başlıklı oturumda The Guardian gazetesi diplomasi editörü Patrick Wintour’un sorularını cevapladı.

Fidan, Suriye ile ilgili söylenecek çok şeyin olduğunu, Suriye’nin kendileri için her zaman çok önemli bir ülke olduğunu, Suriye ve Irak’ta her ne olursa olsun bu olanların etkilerinin derhal Türkiye’de görüldüğünü söyledi.

Suriye’de patlak veren olayların, emniyet, güvenlik, mülteci krizi, ekonomi, sınır sorunları açısından ve pek çok bakımdan Türkiye üzerinde çok büyük bir etkisinin olduğunu aktaran Fidan, şöyle devam etti:

“Türkiye belirli yükleri taşıyabilecek bir ülke. Ancak Suriye’de insanlık trajedisi gerçekleşti. Bu bizim için dayanılmaz. İşte bu nedenle Cumhurbaşkanımız Sayın Erdoğan bir açık kapı politikası benimsedi. Esed rejiminden kaçan milyonlarca insan, evlerini yurtlarını terk ederek kaçan insana kapılarımızı açtı. Suriye rejimine İranlılar, Ruslar çok büyük destek verdiler. 2016’lar, 17’ler çok zor yıllardı ve artık uluslararası toplum Suriye’deki muhalefete destek vermeyi bıraktı. Suriye muhalefetine destek konusunda Katar ve Türkiye yalnız bırakıldı çünkü Amerikalılar ve Batı, bazı çevrelerden tavsiye alıp Suriye’deki muhalefetlerine PKK’ya yardım etme tavsiyesi almışlardı.”

“Suriyeli olmayan unsurların SDG’den çıkarılmasını istiyoruz”

Fidan, Suriye’de SDG adını kullanan terör örgütü PKK/YPG’nin Suriye ordusuna entegrasyonu ile ilgili soruyu yanıtladı.

Türkiye’nin SDG’den ne istediğini açık bir şekilde ifade ettiğini hatırlatan Fidan, Şam hükümetinin de SDG’den beklentilerini açık bir biçimde dile getirdiğini söyledi.

Fidan, kendileri açısından bu konuda çok önemli birkaç hususun olduğunu, belirterek, “Suriye hükümeti ve SDG kendi aralarında bir anlaşma yapabilirler çünkü Suriye hükümeti egemen bir hükümettir. Kendi anlaşmalarını yapabilir ancak PKK söz konusu olduğunda SDG içerisinde bazı unsurların bulunduğunu biliyoruz ve tek hedeflerinin Türkiye’ye karşı mücadele yürütmek olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla Suriyeli olmayan unsurların SDG’den çıkarılmasını istiyoruz. Irak’tan, İran’dan, Türkiye’den katılan unsurların derhal ayrılmasını istiyoruz. Bu güzel bir başlangıç olur. İkincisi ise Türkiye’nin çıkarlarının ve güvenliğinin aksi yönünde konuşlandırılmış bütün unsurların çıkarılması gerekiyor. Tabii daha büyük çaplı ve daha teknik değerlendirmeler, görüşmeler yapılacaktır Şam’da. Zira kolay bir süreçten bahsetmiyoruz. 50-60 bin kişilik birimlerin yeni oluşturulan bir orduya dahil edilmesi sürecinden bahsediyoruz. Bu sürecin iyi niyetle yürütülmesi gerekir.” diye konuştu.

SDG’nin sadece prosedürel, sembolik bir süreç peşinde ve dünyanın geri kalanına entegrasyon sürecine katıldıkları izlenimini uyandırmayı amaçlayıp gerçekçi somut adımlar atmadıklarında bunun inandırıcı olmayacağına dikkati çeken Fidan, bu nedenle kendilerinin her iki taraftan gerçek bir angajman beklediklerini vurguladı.

Fidan, terör örgütü PKK elebaşı Abdullah Öcalan ile yapılan görüşmelerin bu entegrasyon sürecinde rol oynayıp-oynamayacağı sorusuna ilişkin ise şu değerlendirmelerde bulundu:

“Bir rol oynayabilir. 2009-13 yılları arasında MİT Başkanlığı görevini yürütürken PKK lider kadrosuyla angajmanlarım oldu. Görüşmelerim oldu, belirli bir noktaya varmaya çalıştık. Esasında bir ortak anlayışa ulaşmaya çok yaklaştık. Aslında ulaştık da fakat PKK terk etti bu ortak anlayışı, Suriye sebebiyle ve Öcalan da üzerine mutabık kalınan bu anlaşmadan PKK’nın yüz çevirmesi karşısında ne yapacak ona bakmak lazım. Bu geçmişte kaldı her halükarda. Ancak tarih tekerrürden ibaret biliyorsunuz. Özellikle Suriye’de bir rol oynayabileceğini düşünüyorum. Ancak bir rol oynamak ister mi, yoksa bunu bir kaldıraç olarak mı kullanmak isteyecek? Bilmiyoruz.”

“İsrailler tarafından gerçekleştirilen ateşkes ihlalleri gerçekten tarif edilemez düzeyde”

ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’dan Gazze’deki İsrail ordusu birliklerini geri çekmesini isteyip istemeyeceği sorusunu cevaplayan Fidan, Trump’ın Netanyahu ile çok kapsamlı bir telefon görüşmesi gerçekleştirmesi gerektiğini, Orta Doğu’da barışın öncülüğünü yapan ve bu sürecin sahibinin de Trump hükümeti olduğunu ve onlardan çok beklentilerinin olduğunu aktardı.

Fidan, “Sağlanmış olan ateşkes başarısızlığa uğrayabilir. İsrailler tarafından gerçekleştirilen ateşkes ihlallerinin gerçekten tarif edilemez düzeyde olduğunu söylemek gerekiyor ve bu süreç durma noktasına neredeyse gelmek üzere. İşte bu nedenle Başkan Trump, Netanyahu’yla detaylı bir görüşme gerçekleşecektir.” dedi.

Netanyahu’nun Gazze için kurulacak Uluslararası İstikrar Gücü’nde Türk birliklerini görmek istemediğini ve bunu gizlemediğini belirten Fidan, bu konuda Mısır ve İsrail’in Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Kurulu kararı gereği danışılması gereken ülkeler arasında olduğunu söyledi.

Sunucunun, “Başka ülkeler de Türkiye olmazsa biz bu güce katılmayız dediler” ifadesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, Uluslararası İstikrar Gücü’nün bir parçası olmaları halinde bölgede kolaylaştırıcı bir rol oynayabileceklerini belirterek, “Meşruiyetlerini arttırabiliriz ve halkın desteğini de alacağız. Endonezya, Azerbaycan, başka Müslüman Arap ülkelerle de yakın çalışıyoruz. Onlar da böyle bir tablo görmek istiyor. Yani kendileri birlik gönderebilmek için Türkiye’nin varlığını istiyorlar.” şeklinde konuştu.

Fidan, Uluslararası İstikrar Gücü konusunda gerçekçi davranılması gerektiğini, en başta ihtiyaç duyulan şeyin İsraillerle Filistinler arasındaki savaşı durdurmak olduğunu, bu nedenle Uluslararası İstikrar Gücü varlığına ihtiyaçlarının olduğunu söyledi.

İsrailler ve Filistinlilerin birbirlerine saldırmamalarını istediklerini vurgulayan Fidan, şunları kaydetti:

“Öncelikli olarak savaşı durdurmanın yolu bu diye düşünüyoruz. Tekrar çatışmanın başlamasının önüne geçmenin yolu bu diye düşünüyoruz. Fakat Uluslararası İstikrar Gücü’nden şu ana kadar İsrail güvenlik güçleri tarafından tamamlanmamış bir görevin de tamamlanmasını bekliyoruz, aslında barış planında başka hükümler de var. Bu hükümler Gazze’deki güvenlik, emniyet güçleri, görev ve sorumluluklarla alakalı. Bu iki güç bu iki tarafı birbirinden ayırabilirsek ancak diğer meseleleri Gazze içindeki diğer meseleleri ele alabiliriz. İsrail bir tehdit olmamalı Gazze açısından, Gazze’de İsrail için bir tehdit olmamalı. Dolayısıyla Filistin idaresini rayına sokmalıyız. Emniyet güçlerini rayına sokmamız gerekiyor. İdari komitesine katılımı rayına sokmamız gerekiyor. Aynı zamanda en önemlisi barış kurulunu işletebilmemiz gerekiyor.”

Fidan’dan Doha’da önemli açıklamalar: Gazze’ye uluslararası güç yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ekonomim.com’dan Evrim Küçük’ün haberine göre, ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), 2025’te Amerikan LNG ihracat kapasitesinin yıllık 115 milyon ton seviyesine ulaşacağını, 2027’ye kadar bu rakama 50 milyon tonluk ek kapasite ekleneceğini öngörüyor. Bu artış, ABD’nin dünyanın en büyük LNG ihracatçısı konumunu güçlendirmekle kalmayacak, aynı zamanda Rusya’nın boşalttığı Avrupa pazarında belirleyici oyuncu haline getirecek. Küresel LNG kapasitesinin 2027’ye kadar 161 milyon ton artması bekleniyor. Bu artışın yarısından fazlası ABD ve Katar kaynaklı olacak.

Rabobank Enerji Stratejisti Florence Schmit, “2027, ABD’nin enerji ihracatı tarihinde bir dönüm noktası olacak. Yeni LNG projeleri, Avrupa’nın Rus gazına bağımlılığını tamamen bitirecek” değerlendirmesinde bulundu.

ABD enerji ihracatında rekor büyüme

ABD’de doğalgaz sektöründeki anlaşma hacmi 2025 itibarıyla 30 milyar dolara ulaşarak rekor kırdı. Bu artışta Asya’daki LNG talebi, yapay zekâ veri merkezlerinin artan enerji ihtiyacı ve sanayideki yeniden canlanma etkili oldu.

Türkiye, ABD ile uzun vadeli LNG anlaşması imzaladı

Türkiye de geçen ay ABD ile önemli bir LNG anlaşmasına imza attı. Bu kapsamda BOTAŞ, 20 yıl boyunca toplamda yaklaşık 70 milyar metreküp doğalgaz eşdeğeri LNG almak için Mercuria ve Woodside Energy ile sözleşme yaptı.

Enverus Analisti Andrew Dittmar, “Asyalı alıcılar artık ABD’deki sahalara doğrudan yatırım yapıyor. LNG arzını güvence altına almak için üretim zincirine entegre olmayı tercih ediyorlar” ifadelerini kullandı. ABD’nin Asya’ya LNG sevkiyatı Ekim ayında 3,6 milyon tonla rekor seviyelere yaklaşırken, Tayvan, Japonya ve Güney Kore gibi ülkelerin karbon nötr hedefleri bu eğilimi destekliyor.

Avrupa’da Amerikan gazının payı artıyor

AB’nin 2027’den itibaren Rus LNG’sini yasaklama kararı, kısa vadede tedarik riskini artırsa da, uzun vadede fiyat istikrarı ve arz çeşitliliği sağlayacak. Avrupa, halihazırda Rusya’dan yıllık 21 milyon ton LNG ithal ediyor ve bunun 15,5 milyon tonu uzun vadeli sözleşmelere bağlı. Ancak Rabobank’a göre, 2027’ye kadar devreye alınacak yeni projeler bu açığı fazlasıyla kapatacak.

Energy Aspects verileri, ABD’nin şu anda Avrupa’nın LNG ihtiyacının yüzde 50’sinden fazlasını karşıladığını ve bu oranın 2027’ye kadar yüzde 70’e çıkmasının beklendiğini gösteriyor. Katar ise Kuzey Sahası’ndaki genişleme projeleriyle yıllık 31 milyon ton ek kapasite yaratacak.

Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Politikası Merkezi’nden Anne-Sophie Corbeau, “Rus LNG’sinin Avrupa’dan çekilmesi fiyatlarda ani bir sıçramaya neden olmayacak. Piyasada yeterli kapasite geliyor” dedi.

Buna karşın uzmanlar, jeopolitik risklerin LNG akışlarını yeniden şekillendirebileceğine dikkat çekiyor. Kpler analisti Arturo Regalado, “Rus gazı Avrupa’ya giremeyecek, ancak Asya pazarlarına yönelerek küresel ticaret haritasını değiştirecek” yorumunda bulundu.

LNG piyasasında yeni denge: Talep artacak, fiyatlar düşecek

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) Gas 2025 raporuna göre, 2030’a kadar 300 milyar metreküplük yeni LNG kapasitesi devreye alınacak. Bu da küresel arzda yıllık 250 milyar metreküplük net artış anlamına geliyor.

Ajansa göre, beklenmedik kesintiler yaşanmadığı sürece LNG fiyatları önümüzdeki yıllarda düşecek ve küresel talep hızla artacak. Rapora göre, 2024–2030 döneminde küresel gaz talebi yılda ortalama yüzde 1,5 büyüyerek toplamda 380 milyar metreküp artacak. Bu büyümenin yarısı Asya-Pasifik bölgesinden, yaklaşık üçte biri ise Ortadoğu’dan kaynaklanacak.

IEA Enerji Piyasaları Direktörü Keisuke Sadamori, “LNG arzındaki bu yeni dalga, yıllardır sıkışık ve oynak olan küresel gaz piyasalarına bir nefes aldıracak” dedi. Ancak ajans, düşük fiyatların yatırım iştahını azaltması halinde 2030 sonrasında arz daralması riski doğabileceği uyarısında bulundu.

Avrupa Rus gazına veda ediyor: ABD ve Katar yeni güç oluyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ABD Başkanı Donald Trump, Gazze’ye konuşlanması planlanan Uluslararası İstikrar Gücü ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile olası görüşmeye ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.

Katar Emiri ile görüşme ve Gazze planı

Trump, Başkanlık uçağı Air Force One’da Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani’yi ağırladı. Görüşme sonrası gazetecilere değerlendirmede bulunan ABD Başkanı, “Emir, dünyanın en harika yöneticilerinden birisi ve başbakan da benim dostum. Yaptığımız şey inanılmazdı, Orta Doğu’da barışı sağladık” ifadelerini kullandı.

Gazze’ye konuşlanması planlanan Uluslararası İstikrar Gücü’ne ilişkin bir soruyu yanıtlayan Trump, “İstikrar gücü yakında hazır olacak” dedi, ancak net bir tarih vermekten kaçındı. Trump, gerekmesi halinde Katar’ın da bu güce asker gönderebileceğini belirtti.

Gazze için yönetim modeli

ABD Başkanı’nın planına göre, Gazze’nin Filistinlilerden oluşan teknokrat bir komite tarafından yönetilmesi öngörülüyor. Trump’ın başkanlık edeceği Barış Kurulu’nun ise denetleyici pozisyonda olacağı, Uluslararası İstikrar Gücü’nün de Gazze Şeridi’nde güvenliği sağlamakla görevlendirileceği bildirildi.

Putin ile görüşme koşulu

Diğer bir önemli başlık ise Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile olası görüşmesi oldu. Kremlin’in olumlu açıklamalarına rağmen Trump, “Bir barış anlaşmasına varılabileceğini düşünene kadar Putin ile görüşmeyeceğim. Zamanımı boşa harcamayacağım” diyerek görüşme için somut bir ilerleme şartı koştu.

Çin ve Hindistan’ın Rus petrolü hamlesi

ABD Başkanı, Çin’in Rus petrolü ithalatını önemli ölçüde azalttığını, Hindistan’ın ise bu ithalatı tamamen durdurduğunu açıkladı. Bu açıklama, ABD Hazine Bakanlığı’nın Rusya’ya ait 2 petrol şirketine yönelik yaptırım kararının ardından geldi.

Trump’ın bu açıklamalarıyla, dış politikada Gazze’den Ukrayna’ya kadar uzanan bir yelpazede aktif bir diplomasi dönemi başlattığı görülüyor.

Trump’tan Gazze için uluslararası güç açıklaması yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Başkent Caracas’ta “İşçi Kurucu Meclisi Teşvik Komisyonu”nun yemin törenine katılan Maduro, Bolivarcı Ulusal Silahlı Kuvvetlerin (FANB) milislerle ve polis teşkilatlarıyla birlikte ülke genelinde ve Karayip Denizi’nde 72 saat sürecek askeri tatbikatların başlatıldığını duyurdu.

Maduro,

“Bu tatbikat 72 saat boyunca devam edecek, çünkü tüm noktaların belirlenmesi gerekiyor. Aramam gereken kişileri aradım ve ülke kıyılarındaki eylem noktalarının savunulması için tüm askeri ekipmanların derhal harekete geçirilmesi talimatını verdim.”

ifadelerini kullandı.

Devlet televizyonu VTV’ye göre, tatbikatlar ülkenin kuzeybatısındaki Zulia eyaletinden, kuzeydoğudaki Sucre eyaletine kadar olan tüm kıyı şeridini kapsıyor.

ORDU HAZIR KITA BEKLİYOR

Öte yandan Venezuela Savunma Bakanı Vladimir Padrino Lopez, yaptığı açıklamada ordunun halihazırda kıyılarda konuşlu olduğunu ve en yüksek hazırlık seviyesinde olduklarını belirtti.

ABD Merkezi Haberalma Teşkilatının (CIA) Venezuela’da rejim değişikliği amacına ulaşamayacağını vurgulayan Lopez, şunları söyledi:

“Kara yollarında keşif operasyonları, hava gözetimi, araştırma ve elektronik izleme operasyonları, drone kalkışları, Venezuela kıyılarının bazı bölgelerinde amfibi operasyonlar ve ayrıca ülkenin kıyı bölgelerinin bazı kısımlarında polis yoğunluğu ve güvenlik önlemleri uyguluyoruz.”

İsim vermeden ABD’nin Karayipler bölgesindeki askeri hareketliliğine de değinen Lopez,

“Yaptığımız tüm eylemler, tekrarlıyorum, Karayipler’de konuşlandırılmış askeri tehdidi önlemek ve etkisiz hale getirmek, bölgeye yönelik bu açık tehdide karşı durmak ve ülkeyi içten gelebilecek herhangi bir istikrarsızlık girişimine karşı korumak amacıyladır.”

diye konuştu.

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela’nın “uyuşturucu trafiği” konusundaki eylemlerinden hiç memnun olmadıklarını ve bu noktada Karayipler’deki uyuşturucu kartellerine karşı “mücadeleye” devam edeceklerini vurgulamıştı.

Venezuela yönetiminden de memnun olmadıklarını kaydeden Trump, bu ülkenin aynı zamanda ABD’ye yasa dışı göçmenleri gönderdiğini ve (eski ABD Başkanı) Joe Biden yönetiminin buna bilerek izin verdiğini savunmuştu.

KARAYİPLER’DE SULAR ISINIYOR

ABD Başkanı Trump, daha önce imzaladığı kararnameyle Latin Amerika kökenli uyuşturucu kartelleriyle yerinde mücadele gerekçesiyle ordunun daha fazla ve etkin kullanılması talimatı vermişti.

ABD, bu bağlamda ağustos sonlarında Venezuela açıklarına denizaltı ile savaş gemilerinden oluşan bir deniz gücü göndermiş, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de ABD ordusunun, Venezuela’da rejim değişikliği dahil operasyonlara hazır olduğunu söylemişti.

Venezuela Devlet Başkanı Maduro da buna karşılık ülkede 4,5 milyon milis gücünü seferber ettiğini ve herhangi bir saldırıyı püskürtmeye hazır olduğunu açıklamıştı.

ABD’nin Venezuela açıklarında bazı tekneleri “uyuşturucu kaçakçılığı” gerekçesiyle hedef almaya devam etmesi hem Venezuela yönetimi hem de uluslararası kamuoyunda eleştirilere neden olmuş, yapılan saldırıların “uluslararası hukuka aykırı olduğu” savunulmuştu.

Venezuela’dan ABD’ye güç gösterisi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Irak nüfusunun %55’i Şii Arap nüfustan oluşurken özellikle DEAŞ sonrası politik düzlemde Şii partiler oldukça önemli bir yer tutuyor. Ancak Irak’ta birçok silahlı İran destekli şii grup da bulunuyor. Haşdi Şabi ve Ketaib Hizbullah’ın başını çektiği gruplar özellikle DEAŞ’a karşı verilen mücadelede Irak Ordusuyla birlikte hareket etmişti.

ABD’den Irak hükümetine ültimatom: Güç kullanırız yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Basın toplantısında soruları yanıtlayan Trump, Türkiye hakkında da değerlendirmelerde bulundu.  Trump, “Türkiye büyük bir güç ve Erdoğan, benim çok iyi anlaştığım biri. Onun çok güçlü bir askeri gücü var ve bu ordu savaşlarla yıpranmamış.Erdoğan çok güçlü, etkili bir ordu inşa etti.” ifadesini kullandı.

Trump, Suriye’de Beşşar Esed rejiminin devrilmesine yol açan son gelişmelere yönelik açıklamada bulundu. Trump, “Türkiye çok akıllı. (Cumhurbaşkanı Erdoğan) çok akıllı bir adam ve çok güçlü. Esed’in çocuklara yaptıklarıyla bir kasap olduğunu söyleyebilirim.” dedi.

ABD’nin Türkiye ile bölgede birlikte çalışabileceğini söyleyen Trump, bir gazetecinin “Suriye’de bulunan 900 ABD askeri konusunda ne yapacaksınız?” sorusuna, “Bunu yapmanın başka bir yolu olmalı. Bunlardan biri de Türkiye.” yanıtını verdi.

Türkiye’nin “önemli bir güç” olduğunu kaydeden Trump, “(Cumhurbaşkanı) Erdoğan iyi anlaştığım biri. Büyük bir askeri gücü var. Ve bu gücü savaşlarda yıpranmadı. Çok güçlü ve etkili bir ordu kurdu.” ifadelerini kullandı.

Suriye’nin anahtarı Türkiye’nin elinde olacak

Trump, ABD’nin, NATO müttefiki Türkiye ile Suriye’de daha etkili olabileceği mesajını verdi.

Suriye’de ilerleyen güçlerin arkasında Türkiye’nin olduğunu savunan ve bunun, kendisi için sorun olmadığını kaydeden Trump, “Suriye’nin anahtarı Türkiye’nin elinde olacak. Bunu söyleyen kimseyi duymamışsınızdır ama bu böyle.” diye konuştu.

Trump: Türkiye büyük bir güç yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bahçeli: Türk milleti hiçbir güç karşısında eğilmeyecek! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.