Anma merasiminde konuşan gazetemizin müellifi ve yayın şurası üyesi Miyase İlknur, “Hem işveren hem gazeteciydi lakin gazeteciliği her vakit işverenliğinden evvel geldi” dedi. Nadi’nin, Cumhuriyet’in kurumsallaşmasında çok büyük hissesi olduğuna değinen İlknur, “Birçok gazete tarihe karışırken onun gazetesi yoluna devam ediyor” sözlerini kullandı.

‘HAPIS YATTI VAZGEÇMEDI’

Karşılaştığı mahzur ve ödenen bedellere karşın Nadi’nin prensiplerinden ödün vermediğine değinen İlknur, şunları söyledi:

“Yazıları yüzünden gazetesi iki defa kapatıldı. Her durumda müelliflerinin ve çalışanlarından yana oldu. Onlara maddi manevi her vakit sahip çıktı. Onun devrinde Cumhuriyet çalışanları, gazeteler içerisinde en âlâ kaidelerde çalıştı. Öbür işverenler üzere önceliği çok satmak, çok reklam almak olmadı. Cumhuriyet’in fikir gazetesi kalmasını önemsedi. Kendisi yargılandı, müellifleri mahpus yattı lakin çizgisinden taviz vermedi. 12 Eylül sonrası herkes Kenan Evren’in önünde el pençe dururken o, gazeteyi ziyarete gelen Cihan ile görüşmedi. İlhan Selçuk ile ağabey-kardeş münasebeti vardı. İlhan Selçuk, Nadi’nin kendisine armağan ettiği saati ömrünün son anına kadar kolunda taşıdı.”

Törende konuşan gazetemizin Yazıişleri Müdürü Cafer Kurt ise Nadi’nin sadece gazeteci değil tıpkı vakitte bir düşünür, aydın ve özgürlük savunucusu olduğuna dikkat çekti.

‘AYDINLATMA ARACI’

Nadi’nin gazeteciliği yalnızca haber transferi olarak görmediğine değinen Kurt, “O gazeteciliği toplumu bilgilendirmenin ve aydınlatmanın bir aracı olarak gördü” dedi. Atatürk prensip ve ihtilallerine olan bağlılığı Nadi’nin tüm yazılarında bariz bir biçimde öne çıktığının altını çizen Kurt, “Onun öncülüğünde Cumhuriyet gazetesi, ismini laiklik, Atatürkçülük, demokrasi, insan hakları ve özgürlük gayretiyle özdeşleştirdi” tabirlerini kullandı. Kurt konuşmasını “Kendisinin ve başyazarı olduğu gazetemizin tüm otoriter baskılara karşın cesurca tabir özgürlüğünü savunması, bize bugünkü gayretimiz için ışık oluyor” kelamlarıyla tamamladı.

Anma merasimi, Ender Nadi’nin mezarına gazetemizin dünkü sayısının ve çelenk bırakılmasının akabinde sona erdi.

Ender Nadi’yi hasretle andık: Ödünsüz gazeteci yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Anma merasiminde konuşan gazetemizin muharriri ve yayın şurası üyesi Miyase İlknur, “Hem işveren hem gazeteciydi fakat gazeteciliği her vakit işverenliğinden evvel geldi” dedi. Nadi’nin, Cumhuriyet’in kurumsallaşmasında çok büyük hissesi olduğuna değinen İlknur, “Birçok gazete tarihe karışırken onun gazetesi yoluna devam ediyor” tabirlerini kullandı.

‘HAPIS YATTI VAZGEÇMEDI’

Karşılaştığı mani ve ödenen bedellere karşın Nadi’nin prensiplerinden ödün vermediğine değinen İlknur, şunları söyledi:

“Yazıları yüzünden gazetesi iki sefer kapatıldı. Her durumda muharrirlerinin ve çalışanlarından yana oldu. Onlara maddi manevi her vakit sahip çıktı. Onun periyodunda Cumhuriyet çalışanları, gazeteler içerisinde en âlâ kaidelerde çalıştı. Öteki işverenler üzere önceliği çok satmak, çok reklam almak olmadı. Cumhuriyet’in fikir gazetesi kalmasını önemsedi. Kendisi yargılandı, muharrirleri mahpus yattı lakin çizgisinden taviz vermedi. 12 Eylül sonrası herkes Kenan Evren’in önünde el pençe dururken o, gazeteyi ziyarete gelen Cihan ile görüşmedi. İlhan Selçuk ile ağabey-kardeş münasebeti vardı. İlhan Selçuk, Nadi’nin kendisine ikram ettiği saati ömrünün son anına kadar kolunda taşıdı.”

Törende konuşan gazetemizin Yazıişleri Müdürü Cafer Kurt ise Nadi’nin sırf gazeteci değil tıpkı vakitte bir düşünür, aydın ve özgürlük savunucusu olduğuna dikkat çekti.

‘AYDINLATMA ARACI’

Nadi’nin gazeteciliği yalnızca haber transferi olarak görmediğine değinen Kurt, “O gazeteciliği toplumu bilgilendirmenin ve aydınlatmanın bir aracı olarak gördü” dedi. Atatürk prensip ve ihtilallerine olan bağlılığı Nadi’nin tüm yazılarında besbelli bir biçimde öne çıktığının altını çizen Kurt, “Onun öncülüğünde Cumhuriyet gazetesi, ismini laiklik, Atatürkçülük, demokrasi, insan hakları ve özgürlük gayretiyle özdeşleştirdi” tabirlerini kullandı. Kurt konuşmasını “Kendisinin ve başyazarı olduğu gazetemizin tüm otoriter baskılara karşın cesurca tabir özgürlüğünü savunması, bize bugünkü gayretimiz için ışık oluyor” kelamlarıyla tamamladı.

Anma merasimi, Ender Nadi’nin mezarına gazetemizin dünkü sayısının ve çelenk bırakılmasının akabinde sona erdi.

Az Nadi’yi hasretle andık: Ödünsüz gazeteci yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Nadir Nadi, 23 Haziran 1908’de dünyaya geldi. Gazeteciliğe, Cumhuriyet’e yurtdışından gönderdiği yazı, haber ve söyleşilerle 1932 yılında başlayan Ender Nadi, 1936 yılında İstanbul’a döndükten sonra gazetemizin çeşitli ünitelerinde çalıştı ve köşe müellifliği yaptı. 

1938-1941 yılları ortasında Galatasaray Lisesi’nde sosyoloji öğretmenliği yapan Nadi, 1945 yılında babası Yunus Nadi’nin hayatını yitirmesi üzerine Cumhuriyet’in idaresini ve başyazarlığını üstlendi.

Nadir Nadi, 1950-1954 yılları ortasında Muğla bağımsız milletvekili, 1954-1957 yılları ortasında da İstanbul bağımsız milletvekili olarak TBMM’de yer aldı. Parlamentoya girişinden bir müddet sonra Avrupa Konseyi’ne bağımsız Türk delegesi olarak seçilip altı yıl bu misyonda bulundu. 

Atatürk prensip ve ihtilallerine bağlılığını ve demokrasi yanlısı görüşlerini yazılarında sergileyen Ender Nadi, Cumhuriyet gazetesinin Türk basın tarihindeki seçkin yerini kazanmasında tesirli oldu. 1983 Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü’nü Feridun Hikmet Es’le paylaştı. Birebir yıl Çağdaş Gazeteciler Derneği’nin onur mükafatı aldı. TÜYAP 7. İstanbul Kitap Fuarı, 1988’de Nadi’yi onur muharriri seçti ve ismine Alpay Kabacalı’nın hazırladığı Sekseninci Yaşında Az Nadi isimli kitabı yayımladı. Az Nadi, Yunus Nadi’nin vefatından sonra, Cumhuriyet’i yaşattı, kurumlaştırdı. En küçük bir ödün vermeden laik Cumhuriyet prensiplerini ve Atatürk’ün Aydınlanma ihtilallerini savundu.

Nadir Nadi’nin yapıtları ise şunlar: 

Sokakta Gürültü Var (1943), Atatürk Unsurları Işığında Uyarmalar (1961), Perde Aralığından (1965), İki Sovyet Rusya – İki Polonya 1935-1965 (1967), 27 Mayıs’tan 12 Mart’a (1971), Sil Baştan (1975), Olur Şey Değil (1979), Ben Atatürkçü Değilim (1981), Dostum Mozart (1985).

TEPKİ ÇEKEN MAHPUS CEZASI

12 Eylül darbesinden sonra Türkiye’de aydınların yaşadığı yazgıyı, Ender Nadi de paylaştı. Atatürk’ün kurduğu Türk Lisan Kurumu’nu savunan ve 13 Ağustos 1961’de yayımlanan “Tuhaf Bir Tasarı” başlıklı yazısını 23 Ocak 1983’te yine yayımlayınca, Sıkıyönetim Mahkemesi’nde yargılandı. Ayrıyeten “halkı kanunlara karşı cürüm işlemeye teşvik etmek” kabahatinden iki ay 20 gün mahpusa mahkûm oldu. Temyiz hakkı bulunmadığı için karar katılaştı. Bütün dünyada geniş yankılar uyandıran ve protestolara yol açan bu karar, 75 yaşındaki Ender Nadi’yi mahpusa girmeden iki gün evvel ulusal savunma bakanının temyiz hakkını kullanma gereği duymasıyla Yargıtay tarafından bozuldu ve Ender Nadi’nin aklanmasına karar verildi. Bu yaşananlar bile Nadi’nin ne kadar güçlü ve kamuoyu belirleyici bir aydın profili olduğunu gözler önüne seriyordu.

Az Nadi’yi hasretle anıyoruz: Atatürk İhtilallerinin savunucusu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Nadir Nadi, 23 Haziran 1908’de dünyaya geldi. Gazeteciliğe, Cumhuriyet’e yurtdışından gönderdiği yazı, haber ve söyleşilerle 1932 yılında başlayan Az Nadi, 1936 yılında İstanbul’a döndükten sonra gazetemizin çeşitli ünitelerinde çalıştı ve köşe müellifliği yaptı. 

1938-1941 yılları ortasında Galatasaray Lisesi’nde sosyoloji öğretmenliği yapan Nadi, 1945 yılında babası Yunus Nadi’nin ömrünü yitirmesi üzerine Cumhuriyet’in idaresini ve başyazarlığını üstlendi.

Nadir Nadi, 1950-1954 yılları ortasında Muğla bağımsız milletvekili, 1954-1957 yılları ortasında da İstanbul bağımsız milletvekili olarak TBMM’de yer aldı. Parlamentoya girişinden bir mühlet sonra Avrupa Konseyi’ne bağımsız Türk delegesi olarak seçilip altı yıl bu vazifede bulundu. 

Atatürk unsur ve ihtilallerine bağlılığını ve demokrasi yanlısı görüşlerini yazılarında sergileyen Ender Nadi, Cumhuriyet gazetesinin Türk basın tarihindeki seçkin yerini kazanmasında tesirli oldu. 1983 Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü’nü Feridun Hikmet Es’le paylaştı. Tıpkı yıl Çağdaş Gazeteciler Derneği’nin onur mükafatı aldı. TÜYAP 7. İstanbul Kitap Fuarı, 1988’de Nadi’yi onur müellifi seçti ve ismine Alpay Kabacalı’nın hazırladığı Sekseninci Yaşında Ender Nadi isimli kitabı yayımladı. Az Nadi, Yunus Nadi’nin vefatından sonra, Cumhuriyet’i yaşattı, kurumlaştırdı. En küçük bir ödün vermeden laik Cumhuriyet unsurlarını ve Atatürk’ün Aydınlanma ihtilallerini savundu.

Nadir Nadi’nin yapıtları ise şunlar: 

Sokakta Gürültü Var (1943), Atatürk Unsurları Işığında Uyarmalar (1961), Perde Aralığından (1965), İki Sovyet Rusya – İki Polonya 1935-1965 (1967), 27 Mayıs’tan 12 Mart’a (1971), Sil Baştan (1975), Olur Şey Değil (1979), Ben Atatürkçü Değilim (1981), Dostum Mozart (1985).

TEPKİ ÇEKEN MAHPUS CEZASI

12 Eylül darbesinden sonra Türkiye’de aydınların yaşadığı yazgıyı, Ender Nadi de paylaştı. Atatürk’ün kurduğu Türk Lisan Kurumu’nu savunan ve 13 Ağustos 1961’de yayımlanan “Tuhaf Bir Tasarı” başlıklı yazısını 23 Ocak 1983’te tekrar yayımlayınca, Sıkıyönetim Mahkemesi’nde yargılandı. Ayrıyeten “halkı kanunlara karşı hata işlemeye teşvik etmek” hatasından iki ay 20 gün mahpusa mahkûm oldu. Temyiz hakkı bulunmadığı için karar katılaştı. Bütün dünyada geniş yankılar uyandıran ve protestolara yol açan bu karar, 75 yaşındaki Az Nadi’yi mahpusa girmeden iki gün evvel ulusal savunma bakanının temyiz hakkını kullanma gereği duymasıyla Yargıtay tarafından bozuldu ve Ender Nadi’nin aklanmasına karar verildi. Bu yaşananlar bile Nadi’nin ne kadar güçlü ve kamuoyu belirleyici bir aydın profili olduğunu gözler önüne seriyordu.

Az Nadi’yi hasretle anıyoruz: Atatürk İhtilallerinin savunucusu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

(Sertaç Eş, Işık Kansu, Arif Yoldaş Altıok, Aslı Selçuk ve Mustafa Balbay, İlhan-Turhan Selçuk kardeşlerin gömütlerine gül koydu.)

OKURLARI DA ANMADAYDI

Cumhuriyetin yılmaz savunucuları, Aydınlanma bilgeleri, yazının ve çizginin ustaları İlhan Selçuk ve Turhan Selçuk kardeşler, ortamızdan ayrılışlarının 13. yılında dün Nevşehir Hacıbektaş’ta anıldı. Çilehane’deki gömütleri başında gerçekleştirilen anmaya Turhan Selçuk’un kızı Aslı Selçuk, Cumhuriyet Vakfı Genel Sekreteri Işık Kansu, müellifimiz Mustafa Balbay, Ankara Temsilcimiz Sertaç Eş, Hacıbektaş Belediye Lideri Arif Yoldaş Altıok, Veteriner Doktorlar Derneği Genel Sekreteri Mücteba Binici, Ankara Cumhuriyet Okurları (CUMOK) ile Periyot Sözcüsü Nejdet Özer, TEMA Ankara Temsilcisi Nevzat Özer, avukat İsmail Sami Çakmak, CHP Hacıbektaş İlçe Lideri Şenol Atanur Taşdemir, HEKDER Genel Lideri Esen Aşçı,