Mayıs ayının başında, bir motosiklet kazası sonucu konuşma yetisini kaybeden bir adamın kıssası, beyin implantlarının ne kadar büyük bir potansiyele sahip olduğunu gözler önüne serdi. Bu beyin implantları, beyin ile omuriliğin bağlantısını sağlayarak adamın 12 yıl sonra tekrar ayağa kalkmasını sağladı.

Beyin implantlarının kıymetli bir alanı da konuşma yetisini geri kazandırmaktır. Beyin sinyallerinin çözümlenerek konuşmaya dönüştürülmesi, bağlantı mahzuru yaşayan bireyler için umut verici bir tahlil sunabilir.

FELÇLİ HASTA YAPAY ZEKA İLE KONUŞTU

UC San Francisco ve UC Berkeley‘deki araştırmacılar, yapay zekâ temelli bir sistem geliştirerek ağır felçli bir bayanın dijital bir avatar aracılığıyla konuşmasını sağladıklarını sav ediyor. Bu çalışma, beyin-bilgisayar arayüzlerinin (BCI) geldiği son noktayı gösteriyor.

BCI sistemleri, beyin sinyallerini alıp tahlil ederek bunları komutlara dönüştürme temeline dayanıyor. 2019’da yapılan bir çalışmada, elektrotlar ve yapay zeka kullanılarak beyin sinyalleri çeviri edildi. Bu süreç, epilepsi hastalarının beyin sinyallerinin çeviri edilmesi ile başladı. Akabinde beyin sapı felci geçirmiş bir bireyin metin haline getirilmesiyle devam etti.

Araştırmacılar, felçli bir bayanın beyin yüzeyine elektrotlar yerleştirerek yapay zeka algoritmalarını eğitti. Bu sayede bayanın beyin sinyalleri konuşmaya dönüştürüldü ve fonemlerden sözler oluşturuldu. Teknolojinin doğruluğu ve suratı artırıldıkça, bayanın avatarı üzerindeki yüz sözleri de oluşturuldu.

Stanford Tıp Fakültesi‘ndeki araştırmacılar, beyin çipleri sayesinde konuşma yetisini kaybeden hastalara yardımcı olmak için yeni bir yol geliştirdi. Bu yol, fikirleri metin haline getirmeyi amaçlıyor. İki küçük implantın kullanıldığı bu prosedür sayesinde, beyin sinyalleri metne dönüştürülerek irtibat sağlanıyor.

Sıhhatte teknolojik ihtilal: Yapay zekâ ile konuşamayan hastalara tahlil yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Mayıs ayının başında, bir motosiklet kazası sonucu konuşma yetisini kaybeden bir adamın kıssası, beyin implantlarının ne kadar büyük bir potansiyele sahip olduğunu gözler önüne serdi. Bu beyin implantları, beyin ile omuriliğin irtibatını sağlayarak adamın 12 yıl sonra tekrar ayağa kalkmasını sağladı.

Beyin implantlarının kıymetli bir alanı da konuşma yetisini geri kazandırmaktır. Beyin sinyallerinin çözümlenerek konuşmaya dönüştürülmesi, bağlantı mahzuru yaşayan bireyler için umut verici bir tahlil sunabilir.

FELÇLİ HASTA YAPAY ZEKA İLE KONUŞTU

UC San Francisco ve UC Berkeley‘deki araştırmacılar, yapay zekâ temelli bir sistem geliştirerek ağır felçli bir bayanın dijital bir avatar aracılığıyla konuşmasını sağladıklarını tez ediyor. Bu çalışma, beyin-bilgisayar arayüzlerinin (BCI) geldiği son noktayı gösteriyor.

BCI sistemleri, beyin sinyallerini alıp tahlil ederek bunları komutlara dönüştürme temeline dayanıyor. 2019’da yapılan bir çalışmada, elektrotlar ve yapay zeka kullanılarak beyin sinyalleri çeviri edildi. Bu süreç, epilepsi hastalarının beyin sinyallerinin çeviri edilmesi ile başladı. Akabinde beyin sapı felci geçirmiş bir bireyin metin haline getirilmesiyle devam etti.

Araştırmacılar, felçli bir bayanın beyin yüzeyine elektrotlar yerleştirerek yapay zeka algoritmalarını eğitti. Bu sayede bayanın beyin sinyalleri konuşmaya dönüştürüldü ve fonemlerden sözler oluşturuldu. Teknolojinin doğruluğu ve suratı artırıldıkça, bayanın avatarı üzerindeki yüz sözleri de oluşturuldu.

Stanford Tıp Fakültesi‘ndeki araştırmacılar, beyin çipleri sayesinde konuşma yetisini kaybeden hastalara yardımcı olmak için yeni bir metot geliştirdi. Bu yol, niyetleri metin haline getirmeyi amaçlıyor. İki küçük implantın kullanıldığı bu formül sayesinde, beyin sinyalleri metne dönüştürülerek bağlantı sağlanıyor.

Sıhhatte teknolojik ihtilal: Yapay zekâ ile konuşamayan hastalara tahlil yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘BAŞARISIZLIK İTİRAFI’

Sağlık ve Toplumsal Hizmet İşçileri Sendikası (SES) Ankara Şube Başkanı Kubilay Yalçınkaya, özele yönlendirilen yurttaşların fahiş fiyatlar ödediğini vurguladı. Yalçınkaya, “Sağlık Bakanlığı, 2022 faaliyet raporunda diş sıhhati konusundaki başarısızlığını itiraf ediyor. Diş ünitesi başına nüfus amacı olarak 7 bin 900 denmiş lakin gaye, 8 bin 223 olarak gerçekleşmiş. Pandemi devrinde yatırımların aksadığı, önceliğin değiştiği ve yatırım yapılmadığını tabir ediliyor” dedi.

(Kubilay Yalçınkaya)

‘ESTETİK GÖRÜYORLAR’

Kamuda diş sıhhati hizmetinde kalitesiz materyal kullanıldığının altını çizen Yalçınkaya, “Hem ekipman ve gereç hem işçi eksikliği halkın diş sıhhatine erişimini engelliyor. Bakanlık diş dışındaki alanlarda 5 dakikada muayene uygulamasıyla sorunu çözmeye çalışıyor. Lakin diş sıhhatinde bu kadar kısa tedavi mümkün değil” diye konuştu.

Bakanlığın diş sağlığını “estetik” olarak algıladığını belirten Yalçınkaya, “SGK’den sorumlu bir bakan son model bir Mercedes’e biniyor ve bunu bir gereksinim olarak görüyorsa insanların protez, implant üzere sağlıklı bir dişe erişim hakkı da estetik olarak bedellendirilemez. Minimum fiyatlı bir kişi, bu tedaviyi almak zorunda kalıyorsa estetik olarak bedellendirilemez. Minimum fiyatlı fakat hayatında elzem olanı karşılayabilir. Yurttaş, SGK primini ödüyorsa tüm sıhhat hizmetlerini de fiyatsız ve nitelikli alması gerekiyor” tabirlerini kullandı.

Ağız ve diş sıhhatinde kriz: Hastalara beş yıl sonraya randevu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yaklaşık her üç erişkinden birinde hipertansiyon, erişkin nüfusun yaklaşık yüzde 15’ine denk gelen 10 milyonun üzerinde de şeker hastası olduğunu belirten Binici, “Erişkin nüfusun yaklaşık 1 bölü 3’ü obez, yaklaşık 2 bölü 3’ü de fazla kilolu. Bilhassa kolesterol yüksekliği olan hastamız çok. Her 6 erişkinden birinde kronik böbrek yetersizliği var, bunların bir kısmı diyalize giriyor bir kısmı da diyaliz öncesi basamakta.” dedi.

“Kronik hasta kümelerinde bayram sürecinde şeker, çikolata, hamur tatlıları, kurban etinin günlük tüketimindeki artış ve bayram öncesi mevcut diyet ve tedavilerine uymamasıyla acil ünitelere çok önemli sayıda müracaatlar oluyor” diyen Binici, bayramda diyabetli hasta kümelerinde şeker koması ile bunun yanı sıra bilhassa tuzlu, kırmızı et tüketimine bağlı hipertansiyon hastalarının da acil servislerde yoğunluğa neden olduğunu aktardı.

Bayram periyodunda kırmızı et tüketimine bağlı gut hastalarının atakla hastanelere ağır formda müracaatta bulunduğunu belirten Binici, “Kronik hastalığı olanlar bayram öncesi uyguladıkları diyet ve tedavilerine bayram mühletince daha kıymet vermeli. Bilhassa bayram sürecinde kırmızı et tüketimi ve tuz tüketimindeki artışa bağlı kalp yetersizliği olan hastaların acil üniteye müracaatlarında da artış oluyor.” diye konuştu.

“KURBAN ETİYLE YAPILAN YEMEKLERDE KATİYETLE TUZ KISITLANMALI”

Kurban etinin saklanması ve pişirilmesi esnasında yapılan yanlışlıklardan ötürü bilhassa mide bağırsak sorunları üzere problemlerin da baş gösterdiğini söz eden Binici, şöyle devam etti:

“Diyabetik hastalar hamur işi şerbetli tatlılar, çikolata ve şekerlemeler yerine mevsimine uygun meyve tercih etmeli, sütlü tatlı tüketip mevcut diyetlerine dikkat etmeli. Hipertansiyonu olanlar kesinlikle günlük tansiyon ilaçlarını nizamlı almalı. Bilhassa bu periyotta kurban etiyle yapılan yemeklerde mutlaka tuz kısıtlamasına gidilmeli. Kolesterol yüksekliği olanlar bu devirde olağan diyet programına uymalı ve gündelik hayatta tükettikleri kırmızı et tüketimi ölçüsünün üzerine çıkmamalı. Bunlara dikkat etmedikleri vakit ne yazık ki acil sorunlarla hastanelerimize, polikliniklere müracaat sayısında önemli artış oluyor.”

Böbrek hastalarının bilhassa tuz, kırmızı et ve su tüketiminde çok dikkat etmelerini isteyen Binici, “Bayramda şeker, çikolata ve tatlı ve kırmızı et tüketiminde olağan beşerler ortasında da bir artış var. Hatta kahvaltıda dahi kırmızı et tüketimini artıran nüfusumuz var. Bilhassa bu devirde etin bir gün buzdolabında dinlendirilerek sonraki gün mevsim zerzevatları ile ve pişirme tekniklerine dikkat ederek, kararında tüketilmesini öneriyoruz.” dedi

Uzmanından kalp yetersizliği olan hastalara bayramda ‘et ve tuz’ uyarısı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Araştırmacılar, “Ani Kalp Mevti Sonrası Kalp Nakli (DCD)” isimli yeni usulün, dolanım sistemlerinin iflasıyla ölen hastalardan alınan kalbin tekrar çalıştırılarak nakledilmesi suretiyle uygulandığını belirtti.

YENİ USULLE NAKİLLER DAHA BAŞARILI

Araştırma, yarısı yeni metotla, öbür yarısı klasik metotla kalp nakli olan 180 hasta üzerinde gerçekleştirildi.

Altı ay boyunca gözlemlenen hastalarda yeni formülle kalp nakli olanlarda yüzde 94, klâsik prosedürle nakil yapılanlarda ise yüzde 90 hayatta kalma oranı kaydedildi.

Bu yeni tekniğin, kalp donörlerinin sayısını yüzde 30 artıracağını vurgulayan araştırmacılar, binlerce hastanın nakil bahtı elde edebileceğini bildirdi.

Duke Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Departmanı’ndan araştırmacı Dr. Jacob Schroder, iki nakil tipinde de kalp tipinin emsal olduğunu gösteren objektif datalara sahip bulunduklarını belirterek, “DCD” metodu ile nakil merkezlerinde karşılaşılan manilerin önüne geçileceğini kaydetti.

Söz konusu formül, birinci sefer 2019’da ABD’de tekrar Duke Üniversitesi tabipleri tarafından kullanılmıştı.

Yeni kalp nakli yolu nakil bekleyen hastalara umut olabilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.