Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Mehmet Emin Aydın, kök hücre tedavisi hakkında merak edilen soruları yanıtlayarak, “Kök hücre tedavisi pek çok hastalığın güzelleşmesi için uygulanmaktadır. Yanık hastalarında doku güzelleşmesi, kemoterapi hastaları, kan hastalıklarında kullanılan kemik iliği nakilleri kök hücre uygulama örnekleridir. Günümüzde kas – eklem hastalıklarında da yararlı olduğu gösterilmiştir. Kök hücre tedavisi ile ilgili çalışmaların sayısı her geçen gün artmaktadır. Tıp alanında geleceğin en değerli tedavi metotlarından biri olacağına inanılmaktadır. Amerika ve Avrupa’da dahil olmak üzere pek çok dünya ülkesinde uygulanmaktadır” dedi.

“KAYNAMAMIŞ KIRIKLARI TEDAVİ EDEBİLİYORUZ”

Tedavinin uygulandığını hastalıklardan da bahseden Uzm. Dr. Mehmet Emin Aydın, “Kök hücre tedavisi farklı uzmanlık alanları tarafından uygulanmaktadır. Bizler de kas-eklem hastalıklarının tedavisinde muvaffakiyet ile kullanmaktayız. Bu hastalıkların başında eklem kıkırdak hasarları (diz, kalça kireçlenmeleri), omuz, diz, dirsek, kalça başta olmak üzere kas, tendon ve bağ yaralanmaları, kemikte kanlanma bozukluğu nedeniyle oluşan nekrozlar, kaynamamış kırıklar ve diyabetik ayak sayılabilir” diye konuştu.

“ALERJİ YA DA YAN TESİR MÜMKÜN DEĞİL”

Hücre toplama süreci ve uygulamasına da değinen Aydın, ayrıyeten şunları söyledi:

“Kök hücre toplama süreci için steril şartlarda, lokal anestezi uygulayarak hastanın karın bölgesinden yağ dokusu alınır (Liposuction). Hasta bu süreç sırasında rastgele bir ağrı duymaz. Alınan bu yağ dokusu özel süreçlere tabi tutularak içerisindeki kök hücreler ayrıştırılır ve konsantrasyonu arttırılır. Toplanıp hazırlanan kök hücreler enjektör içine alınır. Dizde, omuzda, kalçada yahut dirsekte hasta olan bölgeye uygun teknikler kullanılarak enjekte edilir. Kök hücreler hasarlı dokuda ağrıyı geçirir, dokunun kendini iyileştirmesine yardımcı olur. Hücreler hastanın kendi yağ dokusundan alındığı için tedaviye bağlı bir alerji ya da kıymetli bir yan tesir beklenmez.”

Kök hücre tedavisi kas ve eklem hastalarına umut oluyor! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Derneğin YouTube kanalından da bu mevzularla ilgili yurttaşlara yönelik bilgilendirme görüntüleri yayınladıklarını kaydeden TATD Kardiyak Aciller Eğitim Komitesi Genel Koordinatörü Uzm. Dr. Derya Abuşka,  vatandaşlara değerli ikazlarda bulundu.

“BASİT TRAVMALAR DAHİ İÇ KANAMAYA YOL AÇABİLİR”

Dr. Abuşka, yaz aylarında travma hastalarının  acillere çok sık başvurduğunu vurguladı ve “Yaz aylarında bize en çok gelen aslında bir taraftan da travma hastalarımız. Travma hastalarımız yaz aylarında artar zira mesken alanından dışarıda vakit geçirme sayısı arttıkça araç içi araç dışı trafik kazaları ve kolay düşmeler üzere travma hastalarımız artar. Kan sulandırıcı ilaç kullanan hastalarımız burada kolay düşmelerde, minör travmalarla bile önemli etkilenebiliyorlar. Hasar alan bölgeye bağlı olarak iç kanama riski de olabiliyor. O yüzden bu hastalarımızın kendini travmadan muhafazası da doğal ki değer arz eder” dedi. 

“KENE ISIRMALARINDA SIHHAT ÇALIŞANI MÜDAHALE ETMELİ”

Daha çok Orta Anadolu ve Orta Karadeniz’de görülen ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşine neden olan kenelerin İstanbul’da bulunmadığına dikkat çeken Dr. Derya Abuşka, yeniden de kene ve böcek ısırıklarına karşı da alınabilecek tedbirlerden bahsederek şu bilgileri verdi: “İstanbul genelinde Kırım Kongo ile alakalı bir bulaş şimdiye kadar tespit edilmedi, görmüyoruz. Lakin kene ısırıklarında kıymetli olan şey şu; parka bahçeye açık alanlara giderken mümkün olduğunca uzun kıyafetler giyerek korunmaya çalışmak gerekiyor. Ne kadar korunsanız da yeniden de kene ısırığıyla karşılaşabilirsiniz. Kıymetli olan bedenin rastgele bir yerinde bir kene varsa bunu bir sıhhat çalışanı çıkarsın; zira parçalanabiliyor, başı içeride kalabiliyor. Bir de bedenin bir yerinde bir kene varsa öbür bir yerinde de olma ihtimali daha yüksektir. Kıvrım bölgelerinde, koltuk altlarında, kasıklarda atlanabilir mesela. Biz hastalara daima bunu söyleriz, büsbütün soyalım, öbür bir yerinde olmadığından emin olalım. Bunu da denetim etmek gerekli.”

“AŞIRI KAŞIMAK, BEDENE ENFEKSİYON GİRİŞİNİ KOLAYLAŞTIRIR”

Yazın tekrar sıkça karşılaşılan acil olaylar içinde böcek ve sivrisinek sokmalarının dikkat çektiğine işaret eden Dr. Abuşka, şayet zehirli bir böcek ısırığı sözkonusu değilse ısırılan bölgenin su ve sabunla güzelce yıkanıp kolay kaşıntı giderici jellerle rahatlatılabileceğini kaydetti. Dr. Abuşka, sivrisinek sokması sonucu hayati tehlike oluşturabilecek durumun ise kimi hasta kümelerinde yara yapacak kadar kaşımayla meydana gelebileceğini söyledi ve uyardı: “Böcek sokmalarıyla ilgili olarak da, genelde kolay kaşıntı, hafif kızarıklık, lokal ödemler yapabilir. Bölgeyi su ve sabunla yıkayıp pak tutup, çok fazla kaşıntı varsa jeller kremler kullanılabilir. Sivrisinek sokmalarında da böcek sokmalarında önerdiğimiz her şey geçerli. Toksik, zehirli bir böceğin ısırığı olmadığı sürece lokal kaşıntılar yapar. Asıl değerli olan, o bölgenin fazla kaşınıp cilt bütünlüğü bozulduğunda, kanattığınız vakit oradan enfeksiyon girişi olabiliyor. Bilhassa diyabetik ya da bağışıklığı baskılanmış hastalarda bu enfeksiyon giriş odakları daha sistemik enfeksiyonlara yol açabilir. O yüzden cilt bütünlüğünü bozmamak, kanatmamak, şişkinlikleri patlatmamak gerekli. Çok fazla kaşıntı şikayeti varsa sistemik yahut lokal, topikal antihistaminikler (alerjik tepki ilaçları) ile kaşıntı önleyici kremler ve jellerle takip etmek kâfi olacaktır”

“SU ARITICI FİLTRELERİ YAZIN DAHA SIK DEĞİŞTİRİN”

“TATİLCİLER İLAÇ SİSTEMİNİ BOZMAMALI”

Tatile giderken ilaçlarını yanına almayı unutup ilaç tertibi bozulan kronik hasta kümesinin da yazları sık sık acillik olabildiğini belirten Dr. Derya Abuşka, “Acil servislerde, bilhassa yaz aylarında farklı kentlerde yaşamak üzere giden hastalarımızın, kullandığı tertipli ilaçları yanlarında götürmemesi ve birkaç gün boyunca ilaçlarını almaması sebebiyle farklı semptomlarla gelen hastalarımız oluyor. En son tansiyon ilacını unuttuğu için yüksek tansiyona bağlı semptomlarla gelebiliyorlar. Tekrar idrar söktürücü ilaçlarını içmedikleri için kalp yetmezliği, nefes darlığı üzere semptomlarla gelebiliyorlar. Şeker hastaları, tertipli ilaç kullanmazsa yüksek şekerle alakalı koma tablosuyla bile gelebiliyorlar. Münasebetiyle sistemli ilaç kullananımına devam etmeleri sıcak alanda uzun müddet maruziyetlerini engellemeleri, kendilerini sıcaktan müdafaaları ve kâfi su ölçüsü tüketmeye dikkat etmeleri önemli” diye konuştu.

“EN RİSKLİ KÜME KRONİK HASTALIĞI OLANLAR”

Sıcak çarpmalarında en yüksek risk kümesinin kronik hastalığı olan bireyler olduğunu kaydeden Dr. Abuşka, ikazlarını şöyle sürdürdü: “Kronik hastalığı olan, kalp yetmezliği, böbrek yetmezliği hastalığı olan, idrar söktürücü ilaç kullanan; inme hastaları olabilir hipotalamik bölgesi (beynin beden sıcaklık istikrarını düzenleyen alanı) etkilenmişse ve diyabet hastalarımız daha fazla etkilenebiliyorlar. Kıymetli olan sıcağa maruziyeti engellemek. Beden sıcaklığının 40 derecenin üzerine çıktığı devirlerde, önemli semptomatik bulgular ortaya çıkar. Sıcak çarpmasına maruz kalan bir hastaya nasıl müdahale edelim ? En uygunu evvel onu serin bir alana almak ve bedenindeki kıyafetlerini çıkartıp mümkünse suyla spreyleme formülüyle ısının bedenden buharlaşarak atılması ve bedenin kendi ısı istikrarını sağlamasına yardımcı olmak. Daha ağır bir tabloda olağan ki acil servislere başvurmaları gerekir.”

YAŞLILAR VE ÇOCUKLARDA SICAK ÇARPMASI TEHLİKESİ 

Yaşlıların hiçbir kronik hastalığı olmasa bile yaşla birlikte bedenin su tutma kapasitesi azaldığı için, sıcak çarpmasını çok daha ağır geçirebildiğini kaydeden Dr. Abuşka, çocuklar için de sıcak çarpmasının tehlikeli olabildiğine işaret ederek, “Çocuklar ise bedendeki sıvı kaybını uzun mühlet maskeleyebilir ve tolere edebilirler. Belirtiler başlarda pek ortaya çıkmaz, son anda ortaya çıkabilir. Hasebiyle bir çocukta bulantı, kusma, ishal, sıvı kaybı varsa; çocuğun sıcağa uzun mühlet maruziyeti de susuz kalma tablosunu etkileyecektir. O yüzden çocukların da uzun mühlet sıcağa maruz kalmamaları, kollayıcı şapkalar takmaları ve mümkünse gölge alanlarda bulunmaları değerli. Okulların kapanmasıyla konutta ve dışarıda daha fazla vakit geçiren çocuk yaş kümemizde travmaları fazlaca görebiliyoruz. Düşmeye bağlı ön kol kırıkları, salıncaktan düşmeye bağlı olaylarımız artıyor. Bilhassa 3 yaş kümesine bu hususta çok dikkat etmek gerekiyor” dedi.
 

Diyabet hastalarına sivrisinek uyarısı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Sıcaktan en çok tansiyonun etkilendiğini belirten Uzm. Dr. Yetim, “Aşırı sıcak günler yaşıyoruz, yaz nedeniyle sıcaklıklar da devam edecek. Sıcağın en kıymetli tesiri tansiyon üzerinedir. Atar damarlardaki basınca tansiyon denir. Bu basınç, kan deveranının nizamlı ve kâfi olması için olağan sonlarda bulunmalıdır ve bunu ayarlayan birçok sistem vardır.

Sıcak tesiri bu düzeneklerde bozulmaya neden olur ve sonuçta kan basıncı düşer. Sıcak tesiri ile ısınan yüzeysel doku ve organlardaki kan damarları genişler ve kan bu bölgelerde daha çok toplanır. Daha derinde olan ana damarlardaki basınç düştüğü için iç organların kanlanması azalır. Ayrıyeten deri yoluyla terleme ve buharlaşma artacağı için bedenimizdeki su ve mineral kaybı da artar. Sonuçta, kandaki su ve tuz oranının azalması tansiyonun düşmesine yol açar. Kan basıncının düşmesi de deveranın yavaşlamasına ve organlara daha az kan gitmesine neden olur.

Organlara, başta oksijen olmak üzere tüm yaşamsal hususlar kan yoluyla masraf. Kan basıncının düşmesi ile bu unsurlar organlara kâfi ölçüde gidemez. Başta beyin, kalp, karaciğer ve böbrek üzere yaşamsal organlarda çalışma yavaşlar. Böylelikle organ yetmezlikleri oluşur ya da var olan organ yetmezliklerinin derecesi artarak vefata kadar varan sıhhat sıkıntıları meydana gelir” sözlerini kullandı.

“GÜNEŞTEN KORUNMALIYIZ”

Sıcağın, güneş ışınlarının olumsuz tesirlerinden etkilenmemek için korunmanın kaide olduğunu kaydeden Uzm. Dr. Yetim, “Sıcağın ziyanları en çok kronik hastalıkları olanları etkiliyor. Hipertansiyon, diyabet, kanser, kalp damar, kan ve kronik organ yetmezliği hastaları riskli kümede. Sıcağın en çok etkilediği hipertansiyon hastaları tansiyon düşürücü ilaç kullanıyor. Bu şahısların tansiyonu hem kullandıkları tansiyon düşürücü ilaçların hem de sıcağın tesiriyle çok düşebilir, çok dikkatli olmalılar. Tansiyon düşmeye başlayınca birinci belirtisi halsizlik hissidir. Göz kararması, baş dönmesi, istikrar bozukluğu meydana gelebilir, kişi ayaktaysa ya da ayakta kalmaya devam ederse bu belirtiler artarak düşme, baygınlık ya da kısa periyodik şuur kaybı olabilir. Daha şiddetli durumlarda şok hali, koma ve mevt meydana gelebilir. O yüzden olabildiğince güneşten korunmamız lazım” formunda konuştu.

UZMANINDAN ÖNERİLER

Tansiyon hastalarına sıcak uyarısı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.