Sadece anne karnındaki bebekler için değil, hayatın her evresinde sıhhat için vazgeçilmez bir gereksinim olan iyotun günlük muhtaçlık duyulan ölçüsü, yaşa ve metabolizmanın gereksinimlerine nazaran farklılık gösterebiliyor.

Deniz eserleri âlâ bir iyot kaynağı olurken, yumurta, et ve süt eserlerinin de iyot açısından güçlü olduğu biliniyor.

GEBELİKTE İYOT DENGESİ

Hamilelik sırasında iyot eksikliğinin bebeğin gelişimi ve doğumu üzerinde olumsuz tesirleri olabilir. Hamilelikte önemli iyot eksikliği düşük yahut meyyit doğumun yanı sıra önemli ve geri dönüşü olmayan bir zeka geriliği çeşidi olan kretinizm üzere doğumsal anormalliklere de neden olabilir.

Besinler yoluyla elde edilebilen iyot, yalnızca hamilelik periyodunda değil ömrün her periyodunda sıhhat için vazgeçilmez bir besin kaynağıdır. İyot, tiroksin (T4) ve triiyodotironin (T3) dahil olmak üzere tiroid hormonlarının üretiminde temel bir bileşendir.

Tiroid hormonları bedenin enerjiyi gerçek kullanması, gerekli sıcaklıkta kalması ve beyin, kalp, kaslar ve öteki organların düzgün çalışması için kıymetlidir.

İYOT EKSİKLİĞİ BELİRTİLERİ

Boynun ön kısmında şişlik yahut guatr, iyot eksikliğinin en yaygın belirtisidir.

Saç ve cilt hücrelerinin yenilenmesinde kilit rol oynayan iyot eksikliği, saç dökülmesi ve cilt kuruluğu üzere belirtilere neden olabilir.

Kadınlarda adet döngüsünü düzenleme misyonunu de yerine getiren iyot eksikliğinde ağır ve sistemsiz adet devirleri yaşanabilir.

DOĞAL İYOT KAYNAKLARI

İyotlu rafine sofra tuzu

Peynir

Tuzlu su balıkları

İnek sütü

Deniz yosunu (yosun, kırmızı deniz otu ve nori dahil)

Yumurta

Kabuklu Deniz Ürünleri

Dondurulmuş yoğurt

Soya sütü

Soya sosu

Hamilelikte iyot eksikliğine dikkat! Kimi hastalıkları tetikleyebilir… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yapılan iki yeni araştırmaya nazaran, ultra işlenmiş besinlerin (UPF) yüksek tansiyon, kalp hastalığı, kalp krizi ve felç riskini değerli ölçüde artırdığı ortaya çıktı. Yeni araştırma, uzmanların direkt UPF’nin neden olduğu “gelgitli bir ziyan dalgasını” ortaya koyduğunu söylediği, giderek artan delillere bir yenisini daha ekliyor.

Dünyanın en büyük kalp konferansında sunulan iki büyük çalışma, UPF’nin kardiyovasküler sıhhat üzerindeki yıkıcı tesirini gösterdi.

On bin bayanın 15 yıl boyunca izlendiği birinci çalışmada, diyetlerinde UPF oranı en yüksek olanlarda yüksek tansiyon gelişme mümkünlüğünün en düşük olanlara kıyasla %39 daha fazla olduğu tespit edildi.

Çalışmada, UPF’lerin yüksek tansiyon yahut hipertansiyon, kalp hastalığı, periferik arter hastalığı, aort anevrizması, böbrek hastalığı ve vasküler demans üzere önemli kalp rahatsızlıkları riskini artırdığı görüldü.

İKİNCİ ÇALIŞMA

İkinci çalışmada, 325 binden fazla erkek ve bayanın altın standart meta-analizi, en fazla UPF tüketenlerin kalp krizi, felç ve anjin üzere kardiyovasküler olaylara yakalanma mümkünlüğünün %24 daha fazla olduğunu gösterdi.

Kalori alımında günlük UPF tüketiminin %10 artırılması, kalp hastalığı riskinde %6’lık bir artışla ilişkilendirildi. Çin’in Xi’an kentindeki Dördüncü Askeri Tıp Üniversitesi tarafından yürütülen araştırmaya nazaran, diyetlerinin %15’inden azını UPF oluşturanlar en az kalp sorunu riskiyle karşı karşıya olduğu kaydedildi.

Bulgular, dünyanın önde gelen binlerce kalp tabibi, bilim adamı ve araştırmacısının çalışmalar hakkında bilgilendirildiği Amsterdam’daki Avrupa Kardiyoloji Derneği’nin yıllık toplantısında açıklandı. Sonuçlar, uzmanların acil aksiyon davetinde bulunmasına yol açtı.

“KADINLAR, ERKEKLERDEN DAHA FAZLA TÜKETİYOR”

Çalışmanın muharrirlerinden biri olan Sydney Üniversitesi’nden Anushriya Pant, pek çok insanın sağlıklı olduğunu düşündüğü marketten alınan sandviçler, dürümler, çorbalar ve az yağlı yoğurtlar üzere yiyeceklerin aslında UPF olduğunun farkında olmadığını söyledi.

“Kadınların, erkeklerden daha fazla UPF tükettiğini” belirten Pant, “Sağlıklı olduğunu düşündüğünüz besinler aslında yüksek tansiyon geliştirmenize katkıda bulunuyor olabilir” dedi.

Bilim insanlarından ‘ultra işlenmiş gıda’ uyarısı: Kalp hastalıkları riskini artırıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yapılan iki yeni araştırmaya nazaran, ultra işlenmiş besinlerin (UPF) yüksek tansiyon, kalp hastalığı, kalp krizi ve felç riskini kıymetli ölçüde artırdığı ortaya çıktı. Yeni araştırma, uzmanların direkt UPF’nin neden olduğu “gelgitli bir ziyan dalgasını” ortaya koyduğunu söylediği, giderek artan delillere bir yenisini daha ekliyor.

Dünyanın en büyük kalp konferansında sunulan iki büyük çalışma, UPF’nin kardiyovasküler sıhhat üzerindeki yıkıcı tesirini gösterdi.

On bin bayanın 15 yıl boyunca izlendiği birinci çalışmada, diyetlerinde UPF oranı en yüksek olanlarda yüksek tansiyon gelişme mümkünlüğünün en düşük olanlara kıyasla %39 daha fazla olduğu tespit edildi.

Çalışmada, UPF’lerin yüksek tansiyon yahut hipertansiyon, kalp hastalığı, periferik arter hastalığı, aort anevrizması, böbrek hastalığı ve vasküler demans üzere önemli kalp rahatsızlıkları riskini artırdığı görüldü.

İKİNCİ ÇALIŞMA

İkinci çalışmada, 325 binden fazla erkek ve bayanın altın standart meta-analizi, en fazla UPF tüketenlerin kalp krizi, felç ve anjin üzere kardiyovasküler olaylara yakalanma mümkünlüğünün %24 daha fazla olduğunu gösterdi.

Kalori alımında günlük UPF tüketiminin %10 artırılması, kalp hastalığı riskinde %6’lık bir artışla ilişkilendirildi. Çin’in Xi’an kentindeki Dördüncü Askeri Tıp Üniversitesi tarafından yürütülen araştırmaya nazaran, diyetlerinin %15’inden azını UPF oluşturanlar en az kalp sorunu riskiyle karşı karşıya olduğu kaydedildi.

Bulgular, dünyanın önde gelen binlerce kalp tabibi, bilim adamı ve araştırmacısının çalışmalar hakkında bilgilendirildiği Amsterdam’daki Avrupa Kardiyoloji Derneği’nin yıllık toplantısında açıklandı. Sonuçlar, uzmanların acil aksiyon davetinde bulunmasına yol açtı.

“KADINLAR, ERKEKLERDEN DAHA FAZLA TÜKETİYOR”

Çalışmanın muharrirlerinden biri olan Sydney Üniversitesi’nden Anushriya Pant, pek çok insanın sağlıklı olduğunu düşündüğü marketten alınan sandviçler, dürümler, çorbalar ve az yağlı yoğurtlar üzere yiyeceklerin aslında UPF olduğunun farkında olmadığını söyledi.

“Kadınların, erkeklerden daha fazla UPF tükettiğini” belirten Pant, “Sağlıklı olduğunu düşündüğünüz besinler aslında yüksek tansiyon geliştirmenize katkıda bulunuyor olabilir” dedi.

Bilim insanlarından ‘ultra işlenmiş gıda’ uyarısı: Kalp hastalıkları riskini artırıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yaz ishallerinin iki-üç gün süren hafif hastalıktan, bilinç bulanıklığı, böbrek yetmezliği, inatçı hipotansiyon ve aritmi (kalp ritmi bozukluğu) üzere önemli hastalıklara yol açabildiğini belirten Dr. Semra Kavas, dünya genelinde her yıl yaklaşık 1 milyon 300 bin kişinin ishale bağlı olarak hayatını kaybettiğini söylüyor.

Bu nedenle yaz ishallerinde; dışkılama sıklığı günde üçten fazlaysa, bu durum 48 saatten uzun sürerse, ishalle birlikte ateş yahut şiddetli kusma, kanlı/ mukuslu yahut pirinç yıkantı suyu görünümünde bir dışkı oluyorsa, idrar ölçüsü azaldıysa ya da günün ilerleyen saatlerinde idrar rengi çay üzere koyu oluyorsa vakit kaybetmeden kesinlikle sıhhat kuruluşuna başvurmak gerekiyor. Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Semra Kavas yaz ishallerine yol açan 5 değerli etkeni anlattı, korunma yolları hakkında değerli ihtarlar ve tekliflerde bulundu.

YAZ HASTALIKLARINA YOL AÇAN 5 KIYMETLİ ETKEN

Escherichia coli türleri

Yaz mevsiminde ve seyahat ile bağlı olarak en sık karşılaşılan Escherichia coli (ETEC) gelişmekte olan ülkelerde ishal ataklarının yaklaşık yüzde 20- 30’undan sorumludur. Kuluçka periyodu 12-48 saat olan bu bakterinin yol açtığı ishalin tipik özelliği; sulu, mukus ve kan içermemesi, ishale karın ağrısı, bulantı ve kusmanın eşlik etmesidir. Ateş ekseriyetle yoktur. İshal sıklığı günlük 3-10 ortasında değişkendir. Peynir, hamburger, deniz eserleri ve sosis üzere birtakım besinlerin yol açabildiği hastalık ekseriyetle 3-5 gün içinde bizatihi düzelirken, nadiren bir haftadan uzun sürebilir.

Salmonella türleri

2 bin 500 alt tipi bulunan Salmonellanın bulaşmasından ekseriyetle et eserleri sorumludur. Kümes hayvanları, yumurta, kirli su ile kontamine zerzevat ve yeşillikler, süt, süt tozu da bulaşmada rol oynar. Nadiren ateş gözlemlenir. Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Semra Kavas, yüzeysel antibiyotik kullanımından kaçınılması gerektiğini vurgulayarak “Her olay antibiyotik ile tedavi edilmez. Sadece özel hasta kümelerinde antibiyotik rejimleri gerekebilir. Bu nedenle tabip önermediği sürece antibiyotik kullanımından kaçınılmalıdır” diyor.

Shigella

İnsan dışında hastalık oluşturmayan basilli dizanteri etkenidir. Farklı cinsleri hafif semptomlardan dizanteriye emsal ağır susuzluk ve mevtle seyredebilen enfeksiyona yol açabilir. İnsan dışkısı ile kirlenmiş çiğ yenen salatalar, soslu makarnalar, lağım suyu karışmış kirli sular hastalık kaynağıdır. Tuvalet sonrası ve yiyecek hazırlamadan evvel el yıkama; su kaynaklarının klorlanması, sinek ve öbür haşerelerle uğraş değerlidir. Antibiyotik tedavisi ve sıvı-elektrolit replasmanı yapılmalıdır.

Vibrio cholerae

‘Vibrio cholerae’ olarak isimlendirilen bakterinin yol açtığı koleranın, şiddetli sulu ishalle seyrettiğini belirten Dr. Semra Kavas şöyle konuşuyor: “Şiddetli sulu ishal ve önemli susuzluk tipiktir. Ekseriyetle yaz mevsiminde görülür. Su ve su kaynaklı eserler ile bulaşır. Kuluçka müddeti ortalama 3-4 gündür. Ateş ve karın ağrısı beklenen bulgular değildir. Dışkı başlangıçta sulu ve kahverengi renkteyken kısa müddette pirinç suyu diye tanım edilen hale dönüşür. Kolera çocuklar ve yaşlılarda daha ağır seyreder. En önemli komplikasyon böbrek yetmezliğidir. Sıvı ve elektrolit tedavisi çok değerlidir. Antibiyotik tedavisi hastalığın müddetini ve volüm kaybını azaltır.”

Norovirüsler

Dünya genelinde bilhassa çocuklarda görülme sıklığı giderek artarken, çok kolay bulaşması nedeniyle erişkinlerde de karşılaşılır. Kreş, bakımevi, tatil yerleri, okul ve kamplarda süratle yayılarak salgına yol açabilir. Bulantı ve kusma ile başlayıp akabinde süratle ishal gelişir. Baş ve kas ağrıları ile halsizlik eşlik edebilir. Hastalık 3-4 gün sürüp geçmesine karşın bulaştırıcılığı 2 hafta sürebilir. Dışkı ve kusmuk ile yahut hasta etrafına temas sonrası, yemek öncesi eller yıkanmalıdır. Tedavide sıvı açığının yerine konması, ishal diyetine uyulması ve probiyotikler fayda sağlar.

YAZ İSHALİNDEN KORUNMANIN 7 TESİRLİ YOLU

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Semra Kavas, yaz ishalinden koruyacak 7 öneriyi şöyle sıralıyor:

• Hastalıkların yayılmasını önlemede en tesirli sistemlerin başında el yıkama geliyor. Bu nedenle eller sık sık yıkanmalı.

• Mutlaka sağlam içme su kaynağı kullanılmalı. Temizliğinden emin olunmayan sularla zerzevat ve meyveler muhakkak yıkanmamalı.

• İshalli hastalıkların bulaşma riskinden korunmak için hasta şahıslarla araya dikkat edilmeli.

• Özellikle yaz aylarında açıkta satılan, nasıl hazırlandığı bilinmeyen, güneş altında bekleyen çiğ yahut pişmemiş yiyecekler tüketilmemeli.

• Dışarıda yemek yerken hijyenine güvenilen yerlerde, taze hazırlanmış yiyecekler tercih edilmeli.

• Yemek hazırlama sırasında bıçak ve kesme tahtaları çiğ ve pişmiş yiyecekler için farklı olmalı.

• Çiğ ve marine edilmiş deniz eserleri tüketilmemeli.

Yaz ishaline yol açan 5 etken! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Doktor Nalbant, anne sütünün arttırmak için bol bol sıvı besin, su, gerilimden uzak durmak ve varlıklı protein içeren besinlerin tüketilmesi gerektiğini söyledi. Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Uz.Dr. Şener Bekci ise her canlının kendilerine ilişkin sütün en uygun beslenme aracı olduğunu, beşerler için de anne sütünün en uygun süt olduğunu belirtti.

MEME KANSERİNE KARŞI KORUYOR

Uz. Dr. Bekci, “Anne sütü yalnızca bebeğin büyümesini gelişmesini sağlamaz. Birebir vakitte hastalıklara karşı korunmasında, psikososyal gelişmesinde en güzel beslenme unsurudur. Birinci 6 ay annelerimize yalnızca anne sütü vermelerini öneriyoruz” dedi. Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Uz.Dr. İlter Paydur “Anne sütünün en çok bilinmesi gereken yararı yumurtalıklı kanserlere, göğüs kanserlerinde anneyi korumaktır. Lakin bütün bu sayısız yararına karşın ülkemizde bebekler birinci 6 ay anne sütü alamamaktadır. Bu oran 2013 yılında yüzde 30 iken 2018 yılında bu oran yüzde 40’a çıkmıştır” tabirlerini kullanarak annelere, anne sütünün kıymetini anlattı.

Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Uz.Dr. Betül Altan da anne sütünün değeriyle birlikte emzirmenin bebeği bir çok hastalıktan müdafaasının yanı sıra anne ve bebek ortasındaki bağın da güçlenmesine vesile olduğunu anlattı.

Anne sütü, bebek ve anneyi kanserden koruyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Pek çok farklı teknolojinin yanında AI’dan da yararlanan yenilikçi ImmunoSEIRA sensörü, hastalıkları ayırt etme yeteneği sayesinde daha kesin teşhisler koyarak ilerlemenin önüne geçebilir.

GELECEK İÇİN UMUT VADEDİYOR

Biyobelirteçler olarak bilinen hastalık belirtilerini saptayacak araçların geliştirilmesi şimdiye kadar hayli zordu. Farklı proteinleri gerçek bir halde ayırmak ve ölçmek için mevcut teknolojinin hudutları da dahil olmak üzere, gerçek tespitin önündeki mahzurlar çoktu fakat bu aygıt, insan beyin omurilik sıvısı (BOS) üzere karmaşık sıvılarda bile spesifik protein formlarını tespit edebiliyor ve bu da onu klinik ortamlar için uygun hâle getiriyor.

Webtekno’da yer alan haberde bu gelişmiş biyobelirteç sensörünü oluşturmak için, Profesör Hatice Altuğ’un Biyonanofotonik Sistemler Laboratuvarı (BIOS) ve Profesör Hilal Lashuel’in Moleküler Nörobiyoloji ve Nöroproteomik Laboratuvarı’ndaki (LMNN) araştırmacılar; protein biyokimyası, nanoteknoloji ve yapay zeka üzere birçok bilim alanını birleştirdiler.

Cihaz, moleküllerin düzeylerini ölçmeye dayanan mevcut biyokimyasal yaklaşımların bilakis, hudut ağlarını kullanıp olağandışı yapılarını tespit etmeye odaklanıyor ve hastalıkların erken tespiti ve izlenmesi ve hastalık ilerlemesinin farklı basamaklarında tedavi seçeneklerinin kıymetlendirilmesi için umut vadediyor.

Bir aygıt Parkinson ve Alzheimer üzere hastalıkları önleyebilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Konuyla ilgili konuşan Nöroloji Uzmanı Dr. Gülten Özdemir, “Aşırı terleme koltuk altlarının terlemesinde makus kokunun yanı sıra, giysilerin ıslanması giysilerde lekelenmelere neden olabiliyor. Elleri terleyen bireyler kolay bir tokalaşmada bile utangaç davranabiliyor. Ayak terlemeleri ise sıhhat meselelerine, hem de koku nedeniyle kişinin psikolojisini olumsuz etkiliyor” tabirlerini kullandı.

“9 AY BOYUNCA ENGELLENEBİLİYOR”

Hormonal bozuklukların ve tiroid hastalıklarının çok terlemeye neden olabileceğini belirten Beykent Üniversitesi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Gülten Özdemir, “Aşırı terleme teşhisinde tedaviye başlamadan evvel duruma yol açan sistemik bir hastalık olup olmadığı araştırılmalıdır. Botoks tedavisiyle koltuk altına, avuç içine, ayak tabanlarına botoks iğneleri uygulanıyor ve terleme bireyden şahsa değişecek ölçüde 9 ay boyunca engellenebiliyor. Botoks tedavisi hastane ortamında yapılmalıdır. Kolay ve kolay bir uygulamadır. Bu sistem ömür uzunluğu sonuç vermese de kişinin uzun müddet rahat etmesine neden olmaktadır” formunda konuştu.

‘Hormonal bozukluklar ve tiroid hastalıkları çok terlemeye neden olabilir’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“TEDAVİYİ İHMAL ETMEYİN”

Strese bağlı cilt hastalıkları ortasında en yaygın olanın ‘stres egzaması’ olduğunu da söz eden Doç. Dr. Hilal Gökalp, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“En sık karşımıza çıkan hastalıklardan biri olan gerilim egzaması, deride kızarıklık ve kaşıntıya yol açan bir rahatsızlık. Kaşıntılar vakitle kötüleşip dayanılmaz noktaya gelebiliyor. Tedavinin ihmal edilmesi halinde açık yaralar oluşabiliyor, üstelik bu yaraların enfeksiyon kapma riski de bulunuyor. O nedenle gerilim egzaması ve başka cilt hastalıklarından yakınan bireylerin bir an önce tedaviye başlamaları büyük kıymet taşıyor.”

Gerilime bağlı cilt hastalıkları arttı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Olayla ilgili İstanbul Emniyet Müdürlüğü vazifelileri inceleme başlattı. Yapılan incelemelerde, kimlik bilgileri belirlenen H.C.Y. isimli şahsın aracı ile motosiklet sürücüne çarptığı, çarpma esnasında yaralanan motosiklet şoförünün hastaneye kaldırıldığı, hayati tehlikesinin olmadığı belirtildi.

Çalışmalar çerçevesinde, kuşkulu şahsın akaryakıt istasyonunda elinde tavayla saldırgan tutumlar sergilediği, akli istikrarının yerinde olmadığı ve kuşkulu şahıs birebir gün olay yerinde yakalanarak koruma altına alındığı belirlendi. Yakalanan şahıs sıhhat vazifelileri tarafından denetimi sağlanarak, Erenköy Ruh ve Hudut Hastalıkları Hastanesine sevk edildi.

Üsküdar’da akaryakıt alamayınca dehşet saçan şoför, ruh ve hudut hastalıkları hastanesine sevk edildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Asya kaplan sivrisineği, Kuzey ve Batı Avrupa’da yayıldı. 2013 yılında 8 Avrupa ülkesindeki 114 bölgede bulunan cinse bu yıl 13 ülkedeki 337 bölgede rastlanıyor.

Asya kaplan sivrisineğinin dang humması ve chikungunya üzere hastalıkları taşıdığı biliniyor.

Avrupa’nın pek çok bölgesinde görülen sarıhumma sivrisineği ise dang humması, sarıhumma, chikungunya, zika ve Batı Nil virüsünü bölgeye yayma riski taşıyor.

‘HASTALIKLARIN YAYILMASINI ÖNLEMEK İÇİN…’

ECDC Yöneticisi Andrea Ammon, hastalıkların yayılmasını önlemek için sivrisinek nüfusunun denetim altına alınmasının ve şahsî korunma metotlarına başlanmasının ehemmiyetini vurguladı.

Raporda, sivrisinek kriziyle başa çıkmak için tabiata ziyan vermeyen ve sakin sulardaki larvaları öldürecek ilaçların kullanılması ve sivrisineklerden bulaşabilecek hastalıklarla ilgili toplumda farkındalık oluşturulması önerildi.

Özellikle Batı Nil virüsü, beyin iltihabı, beyin zarı iltihabı ve nörolojik hasar oluşturabiliyor ve mevte yol açabiliyor.

AB’den ‘sivrisinek’ uyarısı: Bulaşıcı hastalıkları artırabilir yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.