İBB davası kapsamında 23 Mart 2025’ten bu yana tutuklu bulunan İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Medya A.Ş. Yönetim Kurulu eski Başkanı Murat Ongun’un X hesabı kapatıldı.

Ongun daha önce kapatılan hesabının yerine açtığı hesabının kapatıldığını yeni X hesabı üzerinden duyurdu.

‘MrtOngun_resmi’ kullanıcı adına sahip yeni X hesabından yaptığı ilk paylaşımda Murat Ongun, şunlara yer verdi:

“İkinci hesabım da kapatıldı. Yola bu hesap ile devam edeceğiz. Güçlü desteğiniz ve dayanışmanız ile bu hesap da büyüyecek, gerçekler daha çok insana ulaşacak. Murat Ongun.”

Murat Ongun’un ikinci hesabına da erişim engeli! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Adına açılan sahte hesabı fark eden vatandaş, ilgilinin tespit edilerek cezalandırılması için Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulundu.

Kimliği tespit edilen sahte hesap kullanıcısı, “verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme” suçundan Alanya 8. Asliye Ceza Mahkemesinde hakim karşısına çıktı. Mahkeme, yargılama sırasında müştekinin şikayetinden vazgeçmesi nedeniyle davanın düşmesine karar verdi.

Kararın istinaf incelemesini yapan Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesi, yerel mahkeme kararını ortadan kaldırarak, sanığa 2 yıl 1 ay hapis cezası verilmesine hükmetti.

Temyiz üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 12. Ceza Dairesi, “verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme” suçundan sanığa verilen 2 yıl 1 ay hapis cezasını onadı.

Dairenin kararında, toplanan deliller kapsamında sanığın üzerine atılı suçu işlediği belirtilerek, istinaf mahkemesince sanık hakkında verilen mahkumiyet kararının hukuka uygun olduğuna işaret edildi.

Sahte sosyal medya hesabına hapis cezası yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

TÜİK, Kurum ve Kurumun yayınladığı enflasyon verileri ile veri toplama yöntemleri hakkında son dönemde çıkan haberlerle ilgili yazılı açıklama yaptı.

Söz konusu haberlerin “gerçeklerle bağdaşmadığı” ifade edilen açıklamada, 8 Temmuz’da düzenlenen basın toplantısına değinildi.

Anılan toplantıyla kamuoyunun Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) hesaplamaları konusunda bilgilendirilmesinin amaçlandığı ifade edilen açıklamada, toplantıda sorulan bir soruya verilen yanıtın bağlamından koparılarak haberleştirildiği belirtildi.

Toplantıda sorulan “Fiyatlar ne zaman ucuzlayacak?” sorusuna verilen kapsamlı yanıt içerisinde geçen “yüzde 45 ile yüzde 75 enflasyon arasında can yakıcılığı açısından pek bir fark bulunmamaktadır” ifadesinin, yüzde 45 oranında bir enflasyonun da halk için oldukça yüksek ve zorlayıcı olduğunu vurgulama amacı taşıdığı kaydedilen açıklamada, “Bu oranlar arasında önemli bir fark olduğu muhakkaktır ancak her iki oran da yaşam maliyeti üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratmaktadır. Burada anlatılmak istenen fiyatların ucuzlaması için enflasyonun negatife dönmesi, tabii ki bundan önce tek haneli seviyelere düşmesi gerektiğidir.” değerlendirmesinde bulunuldu.

Bazı madde fiyatları ile ilgili tartışmalar

Açıklamada, madde fiyatlarına dair bir köşe yazısına da değinilerek, TÜFE sepetinde 2024 yılı itibarıyla 12 ana harcama grubu altında, 43 harcama grubunun yer aldığı, bu harcama grupları altında 90 alt harcama grubunun bulunduğu, alt harcama gruplarının altındaki 143 temel başlıkta ise 406 madde ve bu maddeler altında 913 madde çeşidinin yer aldığı belirtildi.

Bu kapsamda TÜFE sepetindeki değişim oranlarının her ay 12 ana harcama grubu, 43 harcama grubu, 90 alt harcama grubu ve 143 temel başlık düzeyinde yayımlandığına işaret edilen açıklamada, “Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından yayımlanması beklenen en detaylı düzey ise temel başlık düzeyidir. Kurumumuz tarafından temel başlık düzeyinde endeks değişimleri, uluslararası beklentilere en uygun biçimde kamuoyu ile paylaşılmaktadır. Bu bağlamda TÜİK, dünyadaki en şeffaf resmi istatistik kurumlarından biridir.” ifadeleri kullanıldı.

Bir köşe yazarınca, Kurum tarafından en son Nisan 2022’de yayımlanmış bazı madde fiyatlarının, yine Kurumca hali hazırda yayımlanmakta olan temel başlık seviyesinde fiyat endeksleriyle genişletilerek günümüze ilişkin ortalama fiyat hesaplamalarının yapıldığının iddia edildiği bildirilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Bahsi geçen yanıltıcı sonuçların bazı çevreler tarafından manipülasyon aracı olarak kabul görmesi neticesinde, bilimsel açıdan TÜFE’ye eleştiri getiremeyen ilgili çevrelerin 143 temel başlık içinden cımbızla seçtikleri birkaç başlığa dair bilinçli veya bilinçsiz biçimde yanıltıcı beyanlarının devam ettiği müşahede edilmektedir. Bunun yanı sıra ilgili köşe yazarı tarafından yapılan hesaplama, özellikle bir temel başlık altında birden fazla maddenin ve madde çeşidinin bulunduğu durumlarda tamamen hatalı çıkarımlara neden olmaktadır. Örneğin, ‘06212-Doktor muayene ücreti’ temel başlığı için de bu durum geçerlidir. Bu temel başlık, ‘Muayene katılım payı (Devlet, Uzman Dr.)’, “Doktor muayene ücreti (Özel, Uzman Dr.)’, ‘İlaç katılım payı’ ve ‘Doktor muayene ücreti (Muayenehane, Uzman Dr.)’ gibi bireylerin bütçelerinde farklı harcama paylarına sahip madde çeşitlerinden oluşmaktadır. Devlet hastanesi muayene katılım ve ilaç katkı payları, doktor muayene ücreti (özel hastane) ve doktor muayene ücreti (muayenehane) gibi diğer ürün çeşitlerine oranla daha yüksek harcama paylarına sahiptir.”

Öte yandan, ilgili temel başlık düzeyinde hesaplanan fiyat ve değişim oranının matematiksel olarak yalnızca uzman doktor muayene ücretindeki değişimi ifade etmediği vurgulanan açıklamada, dolayısıyla, söz konusu köşe yazarının, devlet ve özel sektörce sunulan ilgili sağlık hizmetlerinin tamamının aynı fiyat düzeyinde değişim göstermişçesine toplulaştırılarak hesapladığı ve “sözde” TÜİK’e ait madde fiyatları gibi açıkladığı rakamların hatalı yaklaşımlar barındırdığına işaret edildi.

Manipülasyonlara mahal verilmemesi adına dünyanın önde gelen ülkelerinin hiçbirinde madde düzeyinde tüm fiyatların hesaplanmadığına ve yayımlanmadığına dikkat çekilen açıklamaya şöyle devam edildi:

“İlgili köşe yazarı tarafından eksik ve yanıltıcı bilgiler üretilerek madde fiyatı sonuçlarına ulaşılmaya çalışılması neticesinde ortaya çıkan tartışmalar, Türkiye İstatistik Kurumunun, Avrupa Birliği’ne üye ve aday ülkeler, EFTA ülkeleri, ABD ve Kanada’da olduğu gibi seçilmiş homojen maddeler haricinde kalan ürünlerin fiyatlarının yayımlanmaması kararının ne denli isabetli bir karar olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur.”

Hesaplamalarda barkod tarama ve web kazıma yöntemlerinin kullanımı

TÜİK’in, enflasyon hesaplamalarında yenilikçi veri toplama yöntemleri kullanarak maliyetleri düşürmeyi ve cevaplayıcı yükünü azaltmayı hedeflediği kaydedilen açıklamada, barkod tarama ve web kazıma yöntemlerinin geleneksel veri toplama yöntemlerine göre birçok avantaj sunduğu ifade edildi.

Birçok ülkenin TÜFE hesaplamalarında barkod tarama ve web kazıma yöntemlerini kullanarak daha güncel ve geniş veri setlerine ulaşmayı hedeflediği belirtilen açıklamada, “Türkiye de bu uluslararası trendi takip ederek, istatistik üretiminde modern teknolojilerin kullanımını artırmaktadır. Bu bağlamda, son dönemde atılan adımlarla TÜİK’in veri toplama ve analiz süreçleri uluslararası standartlara daha da uyumlu hale getirilmiştir.” değerlendirmesinde bulunuldu.

Açıklamada, bazı haberlerdeki barkod tarama ve web kazıma verilerinin kullanımının Eurostat tarafından önerilmediği ve bu yöntemlerin güvenilir olmadığına dair iddiaların “asılsız” olduğu vurgulandı.

Kurumun, barkod (satış) verilerinin TÜFE veri derleme süreçlerine entegre edilmesine yönelik çalışmalara 2018’de başladığı hatırlatılan açıklamada, 2024 yılı itibarıyla, barkod verileriyle derlenen fiyat sayısının toplam fiyat sayısının yüzde 42,6’sını oluşturduğu bildirildi.

Barkod tarama verisi sağlanacak iş yerlerinin, Gelir İdaresi Başkanlığınca TÜİK’e sağlanan yıllık ciro verileri dikkate alınarak seçildiği kaydedilen açıklamada, Türkiye’de özellikle gıda, alkolsüz içecekler, alkollü içecekler, giyim, ayakkabı, kozmetik ve elektronik ürünler perakende satış alanında faaliyet gösteren ve ciro verilerinde en önemli paya sahip girişimlerden barkod tarama verilerinin sağlandığına işaret edildi.

TÜFE hesaplamaları için fiyat toplama safhasında, zincir marketler ile bölgesel olarak önemli cirosu olan yerel marketlerin de takip edildiği belirtilen açıklamada, verilerin tüm girişimlerden haftalık olarak (bölgesel temsili de sağlayabilmek için şube bazında) temin edildiği ifade edildi.

Bu verilerin analizlere tabi tutulduktan sonra tüketim harcaması kodları atanarak sisteme dahil edildiği bildirilen açıklamada, şu bilgiler paylaşıldı:

“Bu atama işlemlerinin çoğu bilgisayar yazılımları yardımıyla gerçekleştirilmekte ve düzenli olarak kontrol edilmektedir. Her ayın 1’i ile 24’ü arasındaki tüm barkod tarama verileri, her bir barkod için satış cirosu ve satış miktarını dikkate alarak birim fiyatlara dönüştürülmektedir. Ayın ilk 3 haftası içindeki analizlerde ürünler tek tek incelenmekte, hesaplanan fiyatlardaki anormallikler, yeni gelen ve sistemden çıkan ürünler kontrol edilmektedir. Gelen ürünlerin hepsinin ölçü, miktar, marka, fiyat bilgileri sistematik şekilde analiz edilmekte ve doğrulanmaktadır. Geleneksel yöntemle ayın belirli günlerinde alandan derlenen fiyatlar yerine bu yöntemden gelen tüm fiyatlar için veri derleme sıklığı günlüktür. Firmalardan elde edilen barkod verileri satışı gerçekleşen (kasadan geçen) ürün fiyatlarını içermektedir. Bununla birlikte, firmalardan şube detayında ve her barkod bazında alınan toplam satış değeri ve satış miktarı bilgileri kullanılarak aylık birim fiyat hesaplanmaktadır.”

İş yerlerinin ziyaret edilme dönemine ilişkin iddialar

Alandan veri toplama uygulamasında her iş yeri, her ürün için ayda 4 (veya ürün türüne göre 2) kere ziyaret edilerek ürün fiyatının derlendiğine dikkat çekilen açıklamada, barkod tarama verisi yöntemiyle o iş yerinde o ürün için ay içerisinde gerçekleşen tüm satışların fiyat ve diğer verilerine ulaşılabildiği aktarıldı.

TÜFE hesaplamaları kapsamında barkod tarama verisi alınan hiçbir iş yerine ayrıca alandan veri toplama uygulaması yapılmadığı vurgulanan açıklamada, bazı basın yayın organlarında yer alan, “iş yerlerinin farklı zamanlarda, indirimler gerçekleştiğinde ya da talimatlar doğrultusunda ziyaret edildiği” ile ilgili iddiaların “tamamen asılsız” olduğu belirtildi.

Barkod verisi toplanan iş yerleri için o iş yerinin ay boyunca yaptığı tüm satışların bilgisinin Kurumca alınarak tekil barkod bazında TÜFE hesaplamalarına dahil edildiği bilgisi verilen açıklamada, her bir barkod için binlerce kaydın ortalaması alınarak oluşturulmuş fiyatların, geleneksel veri toplama yöntemleriyle derlenen fiyatlardan çok daha güvenilir sonuçlar verdiğine işaret edildi.

“Web kazıma yöntemi TÜFE’nin zamanlılığını geliştiriyor”

İnternet üzerinden mal ve hizmet satın alımlarının her yıl giderek daha da yaygınlaşmasının istatistik ofislerinin internetten satışı yapılan ürün fiyatlarını TÜFE’ye entegre etmelerini gerekli hale getirdiği belirtilen açıklamada, web kazıma yönteminin Kurumca 2022’den itibaren TÜFE hesaplamalarında kullanılmaya başlandığı hatırlatıldı.

Madde tanımları ve yapısı gereği web kazıma ile fiyat derlenmesi uygun olan beyaz eşya, elektronik ürünler, giyim, mobilya, sıfır otomobil ve otobüs bileti fiyatları için ilk kez 2022 yılında internet üzerinden derlenen fiyatların endeks hesaplamalarında kullanıldığı ifade edilen açıklamada, “2024 yılı itibarıyla bu yöntemle elde edilen fiyat sayısı toplam fiyat sayısının yaklaşık olarak yüzde 5,1’ini oluşturmaktadır. İnternet üzerinden web kazıma yöntemi ile derlenen fiyatlardan ilgili ayın 1’i ile 24’ü arasında olan kısmı hesaplamalarda kullanılmaktadır.” bilgisi paylaşıldı.

Açıklamada, söz konusu yöntemin TÜFE’nin zamanlılığını geliştirerek veri derleme sürecini hızlandırdığının, bu yöntemde gıda ürünleri gibi barkod tarama ve alandan veri toplama ile elde edilen verilerin kullanılmadığının, fiyatın web üzerinden derlenmesinin uygun kabul edildiği ürünlerin derlendiğinin altı çizildi.

TÜİK’in barkod tarama ve web kazıma yöntemlerini TÜFE hesaplamalarına entegre etmesinin istatistik üretiminde maliyetleri düşürdüğü ve veri derleme süreçlerini daha verimli hale getirdiği belirtilen açıklamada, her iki yöntemin de verilerin zamanlı, güncel ve güvenilir olmasını sağladığı ifade edildi.

Kurum yemek ücretleri ile ilgili iddialar

Açıklamada, bazı haberlerde yer alan ve TÜİK yemekhanesinde geçen sene 35 lira olan yemek ücretinin 170 liraya çıktığına dair iddiaların da gerçeği yansıtmadığı kaydedildi.

Kurumca onaylanan ve bu yıl uygulanan ücret tarifelerine dair bilgilere yer verilen açıklamada, en düşük yemek ücretinin 600 ek göstergeye kadar olan ve 4/B’li sözleşmeli personel için 39 lira, en yüksek yemek ücretinin ise 5400’den daha yüksek ek göstergeli görevlerde bulunan personel için 71 lira olduğu bildirildi.

Kurum ile Türkiye Ağır Sanayi ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası arasında imzalanan toplu sözleşme gereği Hazine ve Maliye Bakanlığınca Kurumda 4/A kapsamında çalışan işçi personele ödenen günlük yemek yardımı tutarının 170 lira olduğu ifade edilen açıklamada, “Dolayısıyla, geçtiğimiz yıl içerisinde farklı pozisyonda görev yapan bir çalışanın yemek ücreti ile bu yıl işçi statüsünde görev yapan personelin aldığı yemek yardımını mukayese ederek değişim oranı hesaplanması doğru bir yaklaşım değildir.” değerlendirmesinde bulunuldu.

TÜİK’ten enflasyon hesabına ilişkin iddialara yanıt yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

TÜİK, Kurum ve Kurumun yayınladığı enflasyon verileri ile veri toplama yöntemleri hakkında son dönemde çıkan haberlerle ilgili yazılı açıklama yaptı.

Söz konusu haberlerin “gerçeklerle bağdaşmadığı” ifade edilen açıklamada, 8 Temmuz’da düzenlenen basın toplantısına değinildi.

Anılan toplantıyla kamuoyunun Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) hesaplamaları konusunda bilgilendirilmesinin amaçlandığı ifade edilen açıklamada, toplantıda sorulan bir soruya verilen yanıtın bağlamından koparılarak haberleştirildiği belirtildi.

Toplantıda sorulan “Fiyatlar ne zaman ucuzlayacak?” sorusuna verilen kapsamlı yanıt içerisinde geçen “yüzde 45 ile yüzde 75 enflasyon arasında can yakıcılığı açısından pek bir fark bulunmamaktadır” ifadesinin, yüzde 45 oranında bir enflasyonun da halk için oldukça yüksek ve zorlayıcı olduğunu vurgulama amacı taşıdığı kaydedilen açıklamada, “Bu oranlar arasında önemli bir fark olduğu muhakkaktır ancak her iki oran da yaşam maliyeti üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratmaktadır. Burada anlatılmak istenen fiyatların ucuzlaması için enflasyonun negatife dönmesi, tabii ki bundan önce tek haneli seviyelere düşmesi gerektiğidir.” değerlendirmesinde bulunuldu.

Bazı madde fiyatları ile ilgili tartışmalar

Açıklamada, madde fiyatlarına dair bir köşe yazısına da değinilerek, TÜFE sepetinde 2024 yılı itibarıyla 12 ana harcama grubu altında, 43 harcama grubunun yer aldığı, bu harcama grupları altında 90 alt harcama grubunun bulunduğu, alt harcama gruplarının altındaki 143 temel başlıkta ise 406 madde ve bu maddeler altında 913 madde çeşidinin yer aldığı belirtildi.

Bu kapsamda TÜFE sepetindeki değişim oranlarının her ay 12 ana harcama grubu, 43 harcama grubu, 90 alt harcama grubu ve 143 temel başlık düzeyinde yayımlandığına işaret edilen açıklamada, “Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından yayımlanması beklenen en detaylı düzey ise temel başlık düzeyidir. Kurumumuz tarafından temel başlık düzeyinde endeks değişimleri, uluslararası beklentilere en uygun biçimde kamuoyu ile paylaşılmaktadır. Bu bağlamda TÜİK, dünyadaki en şeffaf resmi istatistik kurumlarından biridir.” ifadeleri kullanıldı.

Bir köşe yazarınca, Kurum tarafından en son Nisan 2022’de yayımlanmış bazı madde fiyatlarının, yine Kurumca hali hazırda yayımlanmakta olan temel başlık seviyesinde fiyat endeksleriyle genişletilerek günümüze ilişkin ortalama fiyat hesaplamalarının yapıldığının iddia edildiği bildirilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Bahsi geçen yanıltıcı sonuçların bazı çevreler tarafından manipülasyon aracı olarak kabul görmesi neticesinde, bilimsel açıdan TÜFE’ye eleştiri getiremeyen ilgili çevrelerin 143 temel başlık içinden cımbızla seçtikleri birkaç başlığa dair bilinçli veya bilinçsiz biçimde yanıltıcı beyanlarının devam ettiği müşahede edilmektedir. Bunun yanı sıra ilgili köşe yazarı tarafından yapılan hesaplama, özellikle bir temel başlık altında birden fazla maddenin ve madde çeşidinin bulunduğu durumlarda tamamen hatalı çıkarımlara neden olmaktadır. Örneğin, ‘06212-Doktor muayene ücreti’ temel başlığı için de bu durum geçerlidir. Bu temel başlık, ‘Muayene katılım payı (Devlet, Uzman Dr.)’, “Doktor muayene ücreti (Özel, Uzman Dr.)’, ‘İlaç katılım payı’ ve ‘Doktor muayene ücreti (Muayenehane, Uzman Dr.)’ gibi bireylerin bütçelerinde farklı harcama paylarına sahip madde çeşitlerinden oluşmaktadır. Devlet hastanesi muayene katılım ve ilaç katkı payları, doktor muayene ücreti (özel hastane) ve doktor muayene ücreti (muayenehane) gibi diğer ürün çeşitlerine oranla daha yüksek harcama paylarına sahiptir.”

Öte yandan, ilgili temel başlık düzeyinde hesaplanan fiyat ve değişim oranının matematiksel olarak yalnızca uzman doktor muayene ücretindeki değişimi ifade etmediği vurgulanan açıklamada, dolayısıyla, söz konusu köşe yazarının, devlet ve özel sektörce sunulan ilgili sağlık hizmetlerinin tamamının aynı fiyat düzeyinde değişim göstermişçesine toplulaştırılarak hesapladığı ve “sözde” TÜİK’e ait madde fiyatları gibi açıkladığı rakamların hatalı yaklaşımlar barındırdığına işaret edildi.

Manipülasyonlara mahal verilmemesi adına dünyanın önde gelen ülkelerinin hiçbirinde madde düzeyinde tüm fiyatların hesaplanmadığına ve yayımlanmadığına dikkat çekilen açıklamaya şöyle devam edildi:

“İlgili köşe yazarı tarafından eksik ve yanıltıcı bilgiler üretilerek madde fiyatı sonuçlarına ulaşılmaya çalışılması neticesinde ortaya çıkan tartışmalar, Türkiye İstatistik Kurumunun, Avrupa Birliği’ne üye ve aday ülkeler, EFTA ülkeleri, ABD ve Kanada’da olduğu gibi seçilmiş homojen maddeler haricinde kalan ürünlerin fiyatlarının yayımlanmaması kararının ne denli isabetli bir karar olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur.”

Hesaplamalarda barkod tarama ve web kazıma yöntemlerinin kullanımı

TÜİK’in, enflasyon hesaplamalarında yenilikçi veri toplama yöntemleri kullanarak maliyetleri düşürmeyi ve cevaplayıcı yükünü azaltmayı hedeflediği kaydedilen açıklamada, barkod tarama ve web kazıma yöntemlerinin geleneksel veri toplama yöntemlerine göre birçok avantaj sunduğu ifade edildi.

Birçok ülkenin TÜFE hesaplamalarında barkod tarama ve web kazıma yöntemlerini kullanarak daha güncel ve geniş veri setlerine ulaşmayı hedeflediği belirtilen açıklamada, “Türkiye de bu uluslararası trendi takip ederek, istatistik üretiminde modern teknolojilerin kullanımını artırmaktadır. Bu bağlamda, son dönemde atılan adımlarla TÜİK’in veri toplama ve analiz süreçleri uluslararası standartlara daha da uyumlu hale getirilmiştir.” değerlendirmesinde bulunuldu.

Açıklamada, bazı haberlerdeki barkod tarama ve web kazıma verilerinin kullanımının Eurostat tarafından önerilmediği ve bu yöntemlerin güvenilir olmadığına dair iddiaların “asılsız” olduğu vurgulandı.

Kurumun, barkod (satış) verilerinin TÜFE veri derleme süreçlerine entegre edilmesine yönelik çalışmalara 2018’de başladığı hatırlatılan açıklamada, 2024 yılı itibarıyla, barkod verileriyle derlenen fiyat sayısının toplam fiyat sayısının yüzde 42,6’sını oluşturduğu bildirildi.

Barkod tarama verisi sağlanacak iş yerlerinin, Gelir İdaresi Başkanlığınca TÜİK’e sağlanan yıllık ciro verileri dikkate alınarak seçildiği kaydedilen açıklamada, Türkiye’de özellikle gıda, alkolsüz içecekler, alkollü içecekler, giyim, ayakkabı, kozmetik ve elektronik ürünler perakende satış alanında faaliyet gösteren ve ciro verilerinde en önemli paya sahip girişimlerden barkod tarama verilerinin sağlandığına işaret edildi.

TÜFE hesaplamaları için fiyat toplama safhasında, zincir marketler ile bölgesel olarak önemli cirosu olan yerel marketlerin de takip edildiği belirtilen açıklamada, verilerin tüm girişimlerden haftalık olarak (bölgesel temsili de sağlayabilmek için şube bazında) temin edildiği ifade edildi.

Bu verilerin analizlere tabi tutulduktan sonra tüketim harcaması kodları atanarak sisteme dahil edildiği bildirilen açıklamada, şu bilgiler paylaşıldı:

“Bu atama işlemlerinin çoğu bilgisayar yazılımları yardımıyla gerçekleştirilmekte ve düzenli olarak kontrol edilmektedir. Her ayın 1’i ile 24’ü arasındaki tüm barkod tarama verileri, her bir barkod için satış cirosu ve satış miktarını dikkate alarak birim fiyatlara dönüştürülmektedir. Ayın ilk 3 haftası içindeki analizlerde ürünler tek tek incelenmekte, hesaplanan fiyatlardaki anormallikler, yeni gelen ve sistemden çıkan ürünler kontrol edilmektedir. Gelen ürünlerin hepsinin ölçü, miktar, marka, fiyat bilgileri sistematik şekilde analiz edilmekte ve doğrulanmaktadır. Geleneksel yöntemle ayın belirli günlerinde alandan derlenen fiyatlar yerine bu yöntemden gelen tüm fiyatlar için veri derleme sıklığı günlüktür. Firmalardan elde edilen barkod verileri satışı gerçekleşen (kasadan geçen) ürün fiyatlarını içermektedir. Bununla birlikte, firmalardan şube detayında ve her barkod bazında alınan toplam satış değeri ve satış miktarı bilgileri kullanılarak aylık birim fiyat hesaplanmaktadır.”

İş yerlerinin ziyaret edilme dönemine ilişkin iddialar

Alandan veri toplama uygulamasında her iş yeri, her ürün için ayda 4 (veya ürün türüne göre 2) kere ziyaret edilerek ürün fiyatının derlendiğine dikkat çekilen açıklamada, barkod tarama verisi yöntemiyle o iş yerinde o ürün için ay içerisinde gerçekleşen tüm satışların fiyat ve diğer verilerine ulaşılabildiği aktarıldı.

TÜFE hesaplamaları kapsamında barkod tarama verisi alınan hiçbir iş yerine ayrıca alandan veri toplama uygulaması yapılmadığı vurgulanan açıklamada, bazı basın yayın organlarında yer alan, “iş yerlerinin farklı zamanlarda, indirimler gerçekleştiğinde ya da talimatlar doğrultusunda ziyaret edildiği” ile ilgili iddiaların “tamamen asılsız” olduğu belirtildi.

Barkod verisi toplanan iş yerleri için o iş yerinin ay boyunca yaptığı tüm satışların bilgisinin Kurumca alınarak tekil barkod bazında TÜFE hesaplamalarına dahil edildiği bilgisi verilen açıklamada, her bir barkod için binlerce kaydın ortalaması alınarak oluşturulmuş fiyatların, geleneksel veri toplama yöntemleriyle derlenen fiyatlardan çok daha güvenilir sonuçlar verdiğine işaret edildi.

“Web kazıma yöntemi TÜFE’nin zamanlılığını geliştiriyor”

İnternet üzerinden mal ve hizmet satın alımlarının her yıl giderek daha da yaygınlaşmasının istatistik ofislerinin internetten satışı yapılan ürün fiyatlarını TÜFE’ye entegre etmelerini gerekli hale getirdiği belirtilen açıklamada, web kazıma yönteminin Kurumca 2022’den itibaren TÜFE hesaplamalarında kullanılmaya başlandığı hatırlatıldı.

Madde tanımları ve yapısı gereği web kazıma ile fiyat derlenmesi uygun olan beyaz eşya, elektronik ürünler, giyim, mobilya, sıfır otomobil ve otobüs bileti fiyatları için ilk kez 2022 yılında internet üzerinden derlenen fiyatların endeks hesaplamalarında kullanıldığı ifade edilen açıklamada, “2024 yılı itibarıyla bu yöntemle elde edilen fiyat sayısı toplam fiyat sayısının yaklaşık olarak yüzde 5,1’ini oluşturmaktadır. İnternet üzerinden web kazıma yöntemi ile derlenen fiyatlardan ilgili ayın 1’i ile 24’ü arasında olan kısmı hesaplamalarda kullanılmaktadır.” bilgisi paylaşıldı.

Açıklamada, söz konusu yöntemin TÜFE’nin zamanlılığını geliştirerek veri derleme sürecini hızlandırdığının, bu yöntemde gıda ürünleri gibi barkod tarama ve alandan veri toplama ile elde edilen verilerin kullanılmadığının, fiyatın web üzerinden derlenmesinin uygun kabul edildiği ürünlerin derlendiğinin altı çizildi.

TÜİK’in barkod tarama ve web kazıma yöntemlerini TÜFE hesaplamalarına entegre etmesinin istatistik üretiminde maliyetleri düşürdüğü ve veri derleme süreçlerini daha verimli hale getirdiği belirtilen açıklamada, her iki yöntemin de verilerin zamanlı, güncel ve güvenilir olmasını sağladığı ifade edildi.

Kurum yemek ücretleri ile ilgili iddialar

Açıklamada, bazı haberlerde yer alan ve TÜİK yemekhanesinde geçen sene 35 lira olan yemek ücretinin 170 liraya çıktığına dair iddiaların da gerçeği yansıtmadığı kaydedildi.

Kurumca onaylanan ve bu yıl uygulanan ücret tarifelerine dair bilgilere yer verilen açıklamada, en düşük yemek ücretinin 600 ek göstergeye kadar olan ve 4/B’li sözleşmeli personel için 39 lira, en yüksek yemek ücretinin ise 5400’den daha yüksek ek göstergeli görevlerde bulunan personel için 71 lira olduğu bildirildi.

Kurum ile Türkiye Ağır Sanayi ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası arasında imzalanan toplu sözleşme gereği Hazine ve Maliye Bakanlığınca Kurumda 4/A kapsamında çalışan işçi personele ödenen günlük yemek yardımı tutarının 170 lira olduğu ifade edilen açıklamada, “Dolayısıyla, geçtiğimiz yıl içerisinde farklı pozisyonda görev yapan bir çalışanın yemek ücreti ile bu yıl işçi statüsünde görev yapan personelin aldığı yemek yardımını mukayese ederek değişim oranı hesaplanması doğru bir yaklaşım değildir.” değerlendirmesinde bulunuldu.

TÜİK’ten enflasyon hesabına ilişkin iddialara yanıt yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“TEKNİK BİR SORUN NEDENİYLE ASKIYA ALINDI”

Gazeteden yapılan açıklamada, teknik bir sorun nedeniyle hesabın askıya alındığı belirtilerek, şunlar kaydedildi:

“Gazetemiz BirGün’ün resmi Twitter hesabı, yaşanan teknik bir sorun nedeniyle askıya alındı. Yaşanan sorunu en kısa müddette aşıp yayınımızı Twitter’dan sürdürmek için takımımız çalışmalarına devam ediyor. Okurlarımızın bilgisine sunar anlayışınız için teşekkür ederiz.”

Twitter hesabına erişilemeyen BirGün gazetesinden açıklama! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

DİLEKÇELER GERİ ÇEKİLİYOR

Hesaplamada sendika, lojman, ferdi emeklilik ve yabancı lisan tazminatının dikkate alınmadığını vurgulayan Hamzaçebi, çalışanların emekli maaşı istikametinden aylık 6 bin 300 TL, emekli ikramiyesi tarafından ise 201 bin 925 TL kayıp yaşayacaklarını söyledi.

“Emekli olunca alacağı maaş çalışırken almış olduğu maaşın yüzde 50 aşağısına, emekli ikramiyesi de yüzde 50’ye yakın düşmüş olacaktır” diyen Hamzaçebi şöyle devam etti: “Bu kayıplar nedeniyle emekli dilekçesi verenler bunları geri çekmeye, emekli olacaklar da emeklilikten vazgeçmeye başladı. Bu durum mezarda emekliliği özendirecek olup ikinci bir EYT mağduriyeti yaşatacaktır. Taban aylığa hasebiyle emekli maaşına ve emekli ikramiyesine yansımayan 8 bin 77 TL seyyanen artırım artışını kabul etmek mümkün değildir. Kirasını ödeyemeyen, hayatını idame etmekte zorlanan kamu çalışanlarına başarısız iktisat siyasetlerinin faturası kesilmemelidir. Hükümet milyonlarca memurun mağduriyetine sebep olacak bu haksız uygulamadan bir an evvel vazgeçmelidir.”

KESK, GENEL GREVE ÇAĞIRDI

KESK İzmir Şubeler Platformu, seyyanen artırım dahil tüm ek ödemelerin taban maaşa eklenmesi, vergide adalet, insanca hayat, temel tüketime yapılan artırımların geri alınması için dün Alsancak’ta hareket yaptı.

KESK İzmir Şubeler Platformu Periyot Sözcüsü Mustafa İtimat, “Sendikaları, emek ve demokrasi güçlerini yolsuzluk ve yoksulluk nizamına karşı genel grev ve direniş örgütlemeye çağırıyoruz. Önümüzdeki haftadan itibaren işyeri hareketleri ve iş bırakmalarla işçileri sefalete sürükleyen bu tertibe karşı kampanyalarımızı başlatacağız. Birleşe birleşe kazanacağız” dedi.

Seyyanen yapılacak 8 bin 77 liralık artırım emeklilik hesabına yansımayacak: Memura ‘ikramiye’ şoku yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Sarı lacivertli kulübün, “Milli Kadrolar’ın Arda Güler paylaşımına verdiği cevapta, “Düzeltme: Fenerbahçe’nin ve Ulusal Kadronun futbolcusu Arda Güler, mesleğini gelecek dönemden itibaren Avrupa ve dünya futbolunun en büyük kulüplerinden Real Madrid’de sürdürecek.” tabirlerini kullandı.

Düzeltme: Fenerbahçe'nin ve Millî Takımın futbolcusu Arda Güler, kariyerini gelecek sezondan itibaren Avrupa ve dünya futbolunun en büyük kulüplerinden Real Madrid’de sürdürecek. https://t.co/7jpe2BsU3G

— Fenerbahçe SK (@Fenerbahce) July 6, 2023

MİLLİ KADROLAR HESABININ PAYLAŞIMI

Milli Ekipler hesabının paylaşımında, “Millî futbolcumuz Arda Güler, mesleğini gelecek dönemden itibaren Avrupa ve dünya futbolunun en büyük kulüplerinden Real Madrid’de sürdürecek.

Arda’ya yeni serüveninde muvaffakiyetler diliyor ve İspanya’daki performansıyla Türk futbolunun yüz akı olmasını temenni ediyoruz.

Bu vesileyle, 18 yaşındaki ulusal futbolcumuzun gelişimine katkı sağlayan tüm teknik adamlara teşekkür ediyor, Arda’nın transferinin bütün genç Türk futbolculara ilham kaynağı olacağına yürekten inanıyoruz. Yolun açık olsun Arda!” sözleri kullanılmıştı.

Fenerbahçe’den Ulusal Gruplar hesabına flaş gönderme! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

6 İLÇEDE EŞZAMANLI OPERASYON!

Dinler’in banka hesaplarını inceleyen gruplar, örgüte dayanak maksadıyla hesaba para yatıran şüphelilerin yakalanması için çalışma başlattı.

Altı ilçede eşzamanlı düzenlenen operasyonlarda 4 kuşkulu yakalanarak gözaltına alındı.

IŞİD’in finans sorumlusunun hesabına para yatıran 4 kuşkulu gözaltına alındı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

AKP hükümetlerinde Kalkınma Bakanlığı misyonunda de bulunan ve son olarak TBMM Plan ve Bütçe Komitesi Başkanlığı yapan Cevdet Yılmaz, cumhurbaşkanı yardımcısı oldu. Erdoğan, seçimler öncesinde ikna edemediği eski Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’i Hazine ve Maliye Bakanlığı’na getirdi. MİT Lideri Hakan Fidan ise yeni Dışişleri Bakanı oldu.

Erdoğan’ın “sır küpüm” olarak tanımladığı ve Dışişleri Bakanlığı vazifesine getirdiği Fidan’a Avrupalı mevkidaşlarından tebrik iletileri geldi.

YANLIŞ HESABI ETİKETLEDİ

İngiliz istihbarat servisi MI6’in lideri Richard Moore da, uzun yıllar Ulusal İstihbarat Teşkilatı (MİT) müsteşarlığını yapan Hakan Fidan’ın Dışişleri Bakanlığı’na getirilmesini, Twitter’dan tebrik etti.

Ancak iletinin gittiği hesap, Hakan Fidan’a ilişkin değildi. Moore, tebrik bildirisini paylaşırken Hakan Fidan ismine açılmış düzmece bir hesabı etiketledi.

İngiltere’nin eski Türkiye Büyükelçisi olan MI6 Lideri Moore, bildirisinde Hakan Fidan’a hitaben, “Dost ve eski meslektaşıma yeni vazifesinde muvaffakiyetler dilerim. Güzel olsun, bakanım!” yazdı.

“BU UTANÇ VERİCİ”

Moore, yüzlerce Twitter kullanıcısının kendisini uyaran cevaplarının akabinde, gülücük emojisi ekleyerek bir bildiri daha paylaştı:

“Hay aksi, bu utanç verici! Lakin hesap bir parodi olsa bile yeterli dileklerim gerçek!”

Moore’un tebrik bildirisinde yer alan hesabın profil bilgilerinde, “Resmi hesap değildir” ve “Parodi Hesap” ibareleri, hem Türkçe hem İngilizce olarak yer alıyor. Twitter kullanıcıları Richard Moore’un gönderisinin altına esprili yorumlar yazdı.

İngiliz istihbarat liderinden Hakan Fidan’ın uydurma hesabına tebrik: ‘Hay aksi, bu utanç verici!’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.