Sıcak hava dalgaları ve seller Hindistan’ın çay üretimini büyük ölçüde olumsuz etkilerken, Mayıs ayındaki aşırı sıcaklar ve ardından Assam’da yaşanan sel felaketi bu yılın hasadını vurdu. Hasadın düşmesi sonucu çayın fiyatının yükseleceği tahmin ediliyor.

Fransa’nın başkenti Paris merkezli çay şirketi Palais des Thes’e göre, şu anda Çin, Hindistan, Sri Lanka ve Kenya en büyük çay üreticisi ülkeler olurken, dünya çapındaki arzın yaklaşık yüzde 75’ini oluşturuyorlar.

Bu yazı yazıldığı sırada bir kilo çay 223,46 Hindistan rupisi (2,47 euro) olurken, bu yılın başından bu yana fiyatlarda yüzde 47’den fazla artış oldu. Yıllık bazda çay fiyatları ise yaklaşık yüzde 22 oranında arttı.

Hindistan’da Mayıs 2023’te 130,56 milyon kilo olan çay üretimi, bu yılın Mayıs ayında 90,92 milyon kiloya düştü. Bu, ülke için son 10 yılın en düşük Mayıs ayı rakamı olarak kayıtlara geçti.

Hindistan hükümetinin 20 pestisitin kullanımını yasaklama kararı da çay fiyatlarının artmasına neden oldu; çünkü çok sayıda alıcı yeniden Hint çayı satın almaya başladı. Daha önce, bazı çeşitlerde kullanılan yüksek miktarda pestisit nedeniyle bazı ülkeler Hint çayı ihracatına isteksizdi.

Hint çayının en önemli alıcılarından bazıları Ermenistan, Belarus, Azerbaycan, Kazakistan, Gürcistan, Moldova, Kırgızistan, Tacikistan, Rusya, Ukrayna, Türkmenistan ve Özbekistan’ı içeren Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) üyeleridir.

Bu ülkelerden çay ihracatına çok sayıda ret cevabı geliyordu ancak tarım ilaçları yasağının ardından Hint çayına olan talep bir kez daha arttı. Bununla birlikte, bu karar nedeniyle üretim hala önemli ölçüde zarar görmekte ve birçok çay yetiştiricisi pestisit alternatifleri bulmak için çabalamak zorunda.

Dünya genelinde çay üretimini etkileyen en önemli faktörlerin başında mevsim dışı yağışlar, seller, kuraklıklar, sıcak hava dalgaları ve don gibi iklim değişikliğinin kademeli etkilerini içeren aşırı hava koşulları geliyor.

Aşırı yağışlar özellikle “yağmur suyu bitkisi olarak” kabul edilen çay ağaçları için oldukça yıkıcı. Bu, çay tarlalarının su ihtiyacı için genellikle yalnızca yağmur suyuna bağlı olduğu, işleme suyu veya sulama sistemlerinin çok az olduğu veya hiç olmadığı anlamına geliyor. Artan yağışlar ayrıca, toprak ve yamaç erozyonuna yol açarak tüm tarlalara zarar verebiliyor ve çiftçilere daha az ekim alanı bırakabiliyor.

Sonuç olarak, hem yüksek hem de düşük yağış zamanlarında hasat büyük ölçüde zarar görebiliyor ve çay üreticilerinin elinde çok az alternatif araç kalıyor.

Don da çay bitkileri için de oldukça tehlikeli olabiliyor. Çünkü yapraklar önce donun ağırlığı altında sarkıyor, ardından donarak kırılıyor ve yüksek oranda yaprak kaybına yol açıyor. Bu durum Ruanda ve Çin’in bazı bölgelerinde sıklıkla görülüyor.

Mahsulün üretimini azaltan ve çay fiyatlarını yükselten diğer faktörler ise hem Hindistan’ı hem de Çin’i etkileyen, çay bitkilerinin üzerindeki tozun artmasına ve güneş ışığının engellenmesine neden olabilen kuraklıklar. Daha yüksek sıcaklıklar da bitkilere saldıran daha fazla haşereyi teşvik edebiliyor.

Daha da ileride, iklim değişikliğinin devam eden etkileri potansiyel olarak buzul göllerinin büyümesine ve dolayısıyla çay tarlaları için ekim alanlarının azalmasına yol açabiliyor. Benzer şekilde donmuş toprak bölgelerinde de zemin dengesizliği artabiliyor, bu da yüksek bölgelerde daha fazla kaya çığlarına ve toprak erozyonuna yol açabiliyor.

Tüm bunlar, ya arazilerin azalması ya da mevsim dışı ve aşırı hava olayları nedeniyle çay tarlaları ve mahsuller için risk oluşturmaya devam ediyor.

Sadece bu unsurlar da değil, söz konusu hava olayları çay yapraklarının kimyasal bileşiminde değişikliklere neden olarak tatlarını da değiştirebiliyor. Bu da alıcılarda ve çay pazarlarında öngörülemeyen bir değişim ve düşüşe yol açabiliyor.

Küresel ısınmanın çay üretimi için ne anlama gelebileceği konusunda Arbor Teas web sitesinde şöyle diyor: “Bazı ülkeler (özellikle Japonya) iklim değişikliği karşısında çay üretiminin zorluklarını ele almak için planlar geliştirmeye başladı. Japonya, çay yetiştirme endüstrisini daha sıcak bir iklime adapte edebilecek kaynaklara ve teknolojik güce sahip olsa da, aynı şey diğer bölgeler için söylenemeyebilir.”

“Günün sonunda, küresel ısınmanın devam etmesi kaliteli çay yetiştirmeyi zorlaştıracak ve daha pahalı hale getirecektir. Üretimin hem kalitesi hem de miktarı azalacak (ya da en azından daha düzensiz hale gelecek) ve arz-talep eğrisi sayesinde bu durum tüketici için daha yüksek çay fiyatları anlamına gelecek.”

Yabani çay bitkilerinin korunması çözüm mü?

İklim değişikliğinin süregelen etkisi mücadele edilemeyecek kadar büyük görünse de, çay çiftçilerinin mahsullerini ve geçim kaynaklarını koruyabilmeleri için hala birkaç yol var.

Bunlardan biri, topraktaki besin maddelerini yenilemek için malç, örtü bitkileri ve ürün rotasyonu gibi herbisit içermeyen yöntemlerin kullanıldığı entegre yabancı ot yönetimi. Uzun vadede bu, daha iyi kuraklık direnci, gelişmiş toprak sağlığı, artan mahsul verimi ve daha az kimyasal gübre ve herbisit ihtiyacı nedeniyle parasal tasarruf sağlayabilir.

Bu aynı zamanda, verimliliği de arttırarak, pestisit kullanımının azaltılmasına yardımcı olabilir. Ayrıca, orman örtüsünü iyileştirebilir ve orman işgalini azaltabilir. Buna karşılık, çay aromasının da büyük ölçüde artması da muhtemel.

Çay kalitesini korumanın bir diğer yolu da yabani çay bitkilerini ve tarım ormanlarını korumak. Tarımsal ormancılık, temel olarak ağaçları tarımsal ürünlerle aynı arazi parçası üzerinde birleştiren, böylece ürünlerin daha vahşi ve dolayısıyla ekolojik olarak daha çeşitlendirilmiş bir alanda yetişmesini sağlayan bir arazi yönetim tekniği.

Tarım üreticileri genellikle çok daha az pestisit ve herbisit kullanıyor ve özenle düzenlenmiş plantasyonlar yerine mahsullerin mümkün olduğunca az müdahale ile büyümesine izin vermeyi tercih ediyor. Böylece, çay ağaçları hava değişikliklerine karşı savaşacak kaynakları geliştirirken, genellikle daha kaliteli yapraklar elde ediliyor.

Öte yandan, monokültür olarak, yani bir tarım arazisinde tek ürün olarak yetiştirilen çay ağaçları genellikle değişen hava olaylarına karşı daha savunmasız. Tarımsal ormanlar, zararlılarla ve düzensiz yağış modelleri ile başa çıkmak için daha donanımlı.

Hindistan’da hava koşulları çay üretimini vurdu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Önlemlerden birinin maymunları korkutmak için “gri langur” maymunlarının gerçek boyutlardaki karton bölümlerinin hazırlanması olduğunu belirten yetkililer, kartonların tepeye katılacak delegelerin kalacağı otellerin yanı sıra maymunların sık sık görüldüğü yerlere asılacağını söz etti.

Yetkililer, langurların çıkardığı sesleri taklit edebilen 30 ila 40 eğitimli kişinin de maymunları korkutmak için görevlendirileceğini bildirdi.

Hindistan’da G20 Önderler Doruğu öncesi ‘maymun’ tedbiri yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Önlemlerden birinin maymunları korkutmak için “gri langur” maymunlarının gerçek boyutlardaki karton kısımlarının hazırlanması olduğunu belirten yetkililer, kartonların tepeye katılacak delegelerin kalacağı otellerin yanı sıra maymunların sık sık görüldüğü yerlere asılacağını söz etti.

Yetkililer, langurların çıkardığı sesleri taklit edebilen 30 ila 40 eğitimli kişinin de maymunları korkutmak için görevlendirileceğini bildirdi.

Hindistan’da G20 Başkanlar Doruğu öncesi ‘maymun’ tedbiri yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Alevler 2 saat sonra söndürülebildi.

Hindistan’da yolcu treninde yangın: 9 meyyit, 20 yaralı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bölgeye kurtarma ve sıhhat grubu sevk edildi. Eyalet Başbakanı Zoramthanga yaptığı açıklamada, faciada 17 personelin hayatını kaybettiğini, kurtarma çalışmalarının devam ettiğini duyurdu. Hindistan medyası ise çökme sırasında bölgede 35-40 civarında çalışanın bulunduğunu aktardı.

Hindistan Başbakanı Narendra Modi, toplumsal medya hesabından yaptığı paylaşımda hayatını kaybedenlerin ailesine başsağlığı diledi.

Öte yandan Hindistan’da geçtiğimiz yılın Ekim ayında Gujarat eyaletindeki Morbi’de eski bir asma köprünün çökmesi sonucu 135 kişi hayatını yitirmişti. Haziran ayında ise ülkenin en fakir eyaleti Bihar’da inşaat halindeki asma köprü çökerken, 1 kişi hayatını kaybetmişti.

Hindistan’da inşaat halindeki demiryolu köprüsü çöktü: 17 meyyit yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bölgeye kurtarma ve sıhhat takımı sevk edildi. Eyalet Başbakanı Zoramthanga yaptığı açıklamada, faciada 17 çalışanın hayatını kaybettiğini, kurtarma çalışmalarının devam ettiğini duyurdu. Hindistan medyası ise çökme sırasında bölgede 35-40 civarında emekçinin bulunduğunu aktardı.

Hindistan Başbakanı Narendra Modi, toplumsal medya hesabından yaptığı paylaşımda hayatını kaybedenlerin ailesine başsağlığı diledi.

Öte yandan Hindistan’da geçtiğimiz yılın Ekim ayında Gujarat eyaletindeki Morbi’de eski bir asma köprünün çökmesi sonucu 135 kişi ömrünü yitirmişti. Haziran ayında ise ülkenin en fakir eyaleti Bihar’da inşaat halindeki asma köprü çökerken, 1 kişi hayatını kaybetmişti.

Hindistan’da inşaat halindeki demiryolu köprüsü çöktü: 17 meyyit yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Devlete bağlı Ulusal Tıp Kurulu’nun (NMC) cuma günü yayımladığı yönerge, IMA’dan reaksiyon topladı.

Independent Türkçe’nin aktardığı habere nazaran, yönergede, tabiplere lisanslandırılmış markalı ilaçlar yerine jenerik ilaçları (patent altındaki müdafaa mühleti sona erdiğinde pazara girebilen ilaçlar) yazmaları talimatı verildi.

Doktorlarsa jenerik ilaçların kalite denetim süreçlerinin güvenilmez olduğuna dikkat çekerek, bunları yazmanın önemli sıhhat meseleleri oluşturabileceğini söyledi.

IMA’nın pazartesi günü yayımladığı açıklamada, şu tabirlere yer verildi:

“Kalite denetim çok zayıf. Jenerik ilaçların kalitesine dair neredeyse hiçbir garanti yok ve kalite teminatı olmadan reçete edilmesi hastanın sıhhatine ziyan verebilir”

NMC ise markalı ilaçlara kıyasla jenerik ilaçların ortalama yüzde 30 ila yüzde 80 daha ucuz olduğunu ve bunun ilaçlara erişimi kolaylaştıracağını belirterek, atılan adımı savundu.

Jenerik ilaç, marka patenti alınmış ilaçların ruhsat mühletleri sona erdiğinde pazara sürülen, lisanslı ilaçla tıpkı etken unsura sahip eserler için kullanılan bir sınıflandırma.

IMA Lideri Şarad Agarwal, jenerik ilaçların düşük kalitede olduğuna dikkat çekerek, şunları söyledi:

“Ateşi çıkan bir hastanın kliniğime geldiğini ve ona jenerik ilaç yazdığımı varsayalım. Hasta da bunu alıp güzelleşmeyecek, sonra da kendi isteğiyle ya da tanıdıklarının tavsiyesiyle markalı bir ilaca yönelecek. Bu durumda tabibin prestijine gelecek ziyanı bir düşünün”

Kuruluşun eski lideri Johnrose Austin Jayalal da yeni yönergeye reaksiyon göstererek, “Jenerik ilaçların yalnızca yaklaşık yüzde 2’si kalite testinden geçiriliyor. Bu nedenle hayatımda hiç jenerik ilaç almadım” dedi.

Birleşik Krallık’ın önde gelen gazetelerinden Guardian’ın aktardığına nazaran Hindistan, dünyanın en büyük jenerik ilaç tedarikçisi pozisyonunda. Ülke, geçen yıl en az 17 milyar sterlin (yaklaşık 585,5 milyar TL) kıymetinde jenerik ilaç ihraç etti, bu da global çaptaki jenerik ilaç tedarikinin yaklaşık yüzde 20’sine denk geliyor.

Söz konusu ihracatın birçok, Dünya Sıhhat Örgütü’nün sertifikalandırdığı büyük şirketler tarafından gerçekleştirilse de Hindistan’da jenerik ilaçlar için kalite testi yapacak altyapıya yahut teknik maharete sahip olmayan binlerce küçük üretici var.

Hindistan’da hekimler ucuz ilaç yazma zorunluluğuna reaksiyonlu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Devlete bağlı Ulusal Tıp Kurulu’nun (NMC) cuma günü yayımladığı yönerge, IMA’dan reaksiyon topladı.

Independent Türkçe’nin aktardığı habere nazaran, yönergede, hekimlere lisanslandırılmış markalı ilaçlar yerine jenerik ilaçları (patent altındaki muhafaza müddeti sona erdiğinde pazara girebilen ilaçlar) yazmaları talimatı verildi.

Doktorlarsa jenerik ilaçların kalite denetim süreçlerinin güvenilmez olduğuna dikkat çekerek, bunları yazmanın önemli sıhhat problemleri oluşturabileceğini söyledi.

IMA’nın pazartesi günü yayımladığı açıklamada, şu sözlere yer verildi:

“Kalite denetim çok zayıf. Jenerik ilaçların kalitesine dair neredeyse hiçbir garanti yok ve kalite teminatı olmadan reçete edilmesi hastanın sıhhatine ziyan verebilir”

NMC ise markalı ilaçlara kıyasla jenerik ilaçların ortalama yüzde 30 ila yüzde 80 daha ucuz olduğunu ve bunun ilaçlara erişimi kolaylaştıracağını belirterek, atılan adımı savundu.

Jenerik ilaç, marka patenti alınmış ilaçların ruhsat müddetleri sona erdiğinde pazara sürülen, lisanslı ilaçla tıpkı etken hususa sahip eserler için kullanılan bir sınıflandırma.

IMA Lideri Şarad Agarwal, jenerik ilaçların düşük kalitede olduğuna dikkat çekerek, şunları söyledi:

“Ateşi çıkan bir hastanın kliniğime geldiğini ve ona jenerik ilaç yazdığımı varsayalım. Hasta da bunu alıp güzelleşmeyecek, sonra da kendi isteğiyle ya da tanıdıklarının tavsiyesiyle markalı bir ilaca yönelecek. Bu durumda tabibin prestijine gelecek ziyanı bir düşünün”

Kuruluşun eski lideri Johnrose Austin Jayalal da yeni yönergeye reaksiyon göstererek, “Jenerik ilaçların yalnızca yaklaşık yüzde 2’si kalite testinden geçiriliyor. Bu nedenle hayatımda hiç jenerik ilaç almadım” dedi.

Birleşik Krallık’ın önde gelen gazetelerinden Guardian’ın aktardığına nazaran Hindistan, dünyanın en büyük jenerik ilaç tedarikçisi pozisyonunda. Ülke, geçen yıl en az 17 milyar sterlin (yaklaşık 585,5 milyar TL) pahasında jenerik ilaç ihraç etti, bu da global çaptaki jenerik ilaç tedarikinin yaklaşık yüzde 20’sine denk geliyor.

Söz konusu ihracatın birden fazla, Dünya Sıhhat Örgütü’nün sertifikalandırdığı büyük şirketler tarafından gerçekleştirilse de Hindistan’da jenerik ilaçlar için kalite testi yapacak altyapıya yahut teknik marifete sahip olmayan binlerce küçük üretici var.

Hindistan’da tabipler ucuz ilaç yazma zorunluluğuna reaksiyonlu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Öte yandan, Hindistan Sismoloji Merkezi, sarsıntının büyüklüğünün 5,4, derinliğinin ise 16 kilometre olduğunu duyurdu.

Depreme ait şimdi can ve mal kaybı bildirilmedi.

Hindistan’da 5.3 büyüklüğünde zelzele yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Öte yandan, Hindistan Sismoloji Merkezi, sarsıntının büyüklüğünün 5,4, derinliğinin ise 16 kilometre olduğunu duyurdu.

Depreme ait şimdi can ve mal kaybı bildirilmedi.

Hindistan’da 5.3 büyüklüğünde zelzele yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.