Hindistan’da üretilen öksürük şuruplarının geçen yıl ülkede ve ilaçların ihraç edildiği Afrika ülkesi Gambiya’da 80’den fazla çocuğun vefatına neden olması sonrası aileler adalet arayışını sürdürüyor. Öksürük şuruplarındaki toksinlerin ölümlere yol açtığı argüman edilirken, üretici şirket suçlamaları reddediyor. BBC’nin Hindistan muhabiri Vineet Khare, bu iki ülkede çocuklarını kaybeden ailelerle konuştu.

Gambiya’da yaşayan Ebrima Sajnia geçen yıl Eylül ayında 3 yaşındaki oğlunun gözlerinin önünde yavaş yavaş vefatına şahit oldu.

Sajnia’nın oğlu Lamin ateşlendiğinde, birkaç hafta sonra kreşe başlamaya hazırlanıyordu. Başşehir Banjul’da mahallî sıhhat merkezindeki bir hekim Lamin’e öksürük şurubu dahil birtakım ilaçlar reçete etti.

Sajnia, itiraz eden oğluna güzelleşmesi için zorla öksürük şurubunu içirdiğini hatırlıyor.

Şurubu içtikten sonraki birkaç günde ise Lamin’in sıhhat durumu giderek berbatlaştı. Yemek yiyemeyen ve idrarını yapamayacak hale gelen çocuk hastaneye kaldırıldı. Tabiplerin böbreklerinde hasar teşhis ettiği Lamin, 7 gün sonra hayatını kaybetti.

Lamin, Maiden Pharmaceuticals isimli Hint ilaç şirketinin ürettiği öksürük şurubunu içtikten sonra geçtiğimiz yılın Temmuz ve Ekim ayları ortasında akut böbrek rahatsızlıkları nedeniyle Gambiya’da ölen 70 çocuktan biri.

‘KABUL EDİLEMEZ’ SEVİYEDE TOKSİN MADDE

Dünya Sıhhat Örgütü (WHO) Ekim ayında yaptığı açıklamada ölümlerle ilişkilendirilen bu öksürük şuruplarında “kabul edilemez” seviyede toksin unsur tespit edildiği ihtarında bulundu.

Gambiya Meclisi’nin heyeti tarafından yürütülen resmi soruşturmada da, yaşanan vefatlar, içilen öksürük şurubu ile ilişkilendirildi.

Hem Maiden Pharmaceuticals, hem de Hindistan hükümeti bu iddiayı reddetti. Aralık ayında Hint yetkililer, ülkede test edilen bu şurupların kalite standartlarına uygun olduğunu savundu.

Ölümleri araştıran heyetin lideri Amadou Camara ise bu görüşe karşı çıktı.

Camara, “Elimizde ispatlar var. Bu ilaçları test ettik ve kabul edilemez ölçüde etilen glikol ve dietilen glikol içeriyorlardı. Maiden’ın ürettiği bu ilaçlar direkt Hindistan’dan ithal edildiler” diyor.

BBC

Etilen glikol ve dietilon glikol üzere beşerler için zehirli olan hususlar, tüketildiklerinde ölümcül sıhhat meselelerine yol açabiliyor.

İlaç ithalatının birçok Hindistan’dan yapılan Afrika’nın en küçük ülkelerinden Gambiya’da birçok aile artık Hint üretimi ilaçlara itimadının kalmadığını söylüyor.

Ancak gazeteci Mustafa Darboe’ya nazaran Amerika ve Avrupa’ya oranla ilaçların çok daha ucuz olması nedeniyle hâlâ eczanelerin birden fazla ilaçları Hindistan’dan getirmeyi tercih ediyor.

Gelişmekte olan ülkelerin tıbbi muhtaçlıklarının birçoklarını karşılayabilen Hindistan, dünyanın en büyük muadil ilaç ihracatçılarından biri.

Sadece Gambiya değil Özbekistan ve ABD’de benzeri trajediler yaşandığı tezleri sonrası ise, ilaç üretimi ve kalite standartları tekrar tartışma konusu oldu.

Hindistan’ın ilaç ihracatının teşvik edilmesinden sorumlu kurulunun lideri Udaya Başkar’a nazaran, Gambiya ve Özbekistan’da yaşanan olaylar ülkesinin ilaç dalının imajını bir ölçü sarsmış olsa da, ihracatı olumsuz etkilemedi.

Hindistan Mart ayına kadarki mali yılda pahası 25 milyar doları aşan ilaç ihraç etti. Bu ihracatın 3.6 milyar dolarlık kısmı Afrikalı ülkelereydi. Başkar, Hindistan’ın bu mali yılın birinci çeyreğinde de şimdiden kıymeti 6 milyar dolardan fazla ilaç ihraç ettiğini söylüyor.

ÜRETİMDE ‘ÇİFTE STANDART’

Hindistanlı yetkililer, reaksiyonlar sonrası ilaç şirketlerine hükümetin atadığı kimi laboratuvarlarda öksürük şurubu örneklerini test ettirmeleri zaruriliği getirmek üzere kimi tedbirleri duyurmuştu. Gambiya’da da Temmuz ayından beri Hindistan’dan ihraç edilen ilaçlara yönelik benzeri uygulamalar getirildi.

Öte yandan Hindistan, ilaç şirketlerine WHO standartlarına uygun üretim uygulamalarına ahenk sürecini tamamlamaları için muhakkak tarihler verdi.

Buna rağmen kimi Hint hak savunucuları, ülkelerinde uzun yıllardır üretim sisteminde “çifte standart” olduğu eleştirisini getiriyor.

Kamu sıhhati savunucusu Dineş Takur, “ABD ve Avrupa’ya ihraç ettiğimiz eserlerde, ülkemizde tüketilen ve kontrolü daha zayıf ülkelere ihraç edilen ilaçlara nazaran çok daha sıkı standartlar gözetiliyor” diyor.

Gambiya hükümeti yakın vakitte kalite denetim laboratuvarları ve iki ilaç kontrolü ünitesinin oluşturulması üzere tedbirleri açıkladı.

Ancak çocuklarının yasını tutan aileler, ülkelerinde son bir yılda yaşananlara karşın sıhhat bölümünde hiçbir değişiklik olmadığını söylüyor.

Bazı aileler, sıhhat sisteminin ateşli hastalık olaylarındaki artışa yetişmekte zorlanması nedeniyle, çocuklarını tedavi için komşu ülke Senegal’e gönderecek parayı bulmaya çalışıyor.

BBC Momodou Dambelleh ve eşi, çocuklarını tedavi için Senegal’e yollamak zorunda kaldı.

Geçimini sağlamak için odun satan Mamadu Dambelle onlardan biri. 22 aylık kızı Aminata’yı en son, bir görüntü görüşme sırasında, küçük kızı hastanede reaksiyonsuz bir formda yatarken görmüş.

“Sadece başını oynatabiliyordu. Konuştuğunun ben, babası olduğunu ona anlatmaya çalıştım” diyen Mamadu, kısa bir müddet sonra da kızını kaybetmiş.

Mağdur aileleri temsil eden kümenin sözcüsü Ebrima EF Saidi, “Sağlık Bakanı dahil bu hatası işleyen herkesin” yargılanması davetinde bulunuyor.

Gambiya Sıhhat Bakanı Ahmadou Lamin Samateh ise BBC’nin röportaj talebine cevap vermedi.

Çocuklarını kaybeden aileler, Gambiya’da öteki ailelerin benzeri bir acı yaşamaması için çaba etme konusunda kararlı.

19 çocuğun aileleri, Gambiya üst mahkemesinde yargılanmaları talebiyle lokal sıhhat yetkilileri ile Maiden ilaç şirketine dava açtı.

Bu kümedeki ebeveynlerden Sagnia, “Bu çocuklar hükümetin ihmali yüzünden öldü” diyor.

Hint üretimi öksürük şurubunu içen 80’den fazla çocuk öldü, yastaki aileler nasıl uğraş ediyor? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hindistan’da üretilen öksürük şuruplarının geçen yıl ülkede ve ilaçların ihraç edildiği Afrika ülkesi Gambiya’da 80’den fazla çocuğun vefatına neden olması sonrası aileler adalet arayışını sürdürüyor. Öksürük şuruplarındaki toksinlerin ölümlere yol açtığı argüman edilirken, üretici şirket suçlamaları reddediyor. BBC’nin Hindistan muhabiri Vineet Khare, bu iki ülkede çocuklarını kaybeden ailelerle konuştu.

Gambiya’da yaşayan Ebrima Sajnia geçen yıl Eylül ayında 3 yaşındaki oğlunun gözlerinin önünde yavaş yavaş vefatına şahit oldu.

Sajnia’nın oğlu Lamin ateşlendiğinde, birkaç hafta sonra kreşe başlamaya hazırlanıyordu. Başşehir Banjul’da lokal sıhhat merkezindeki bir hekim Lamin’e öksürük şurubu dahil kimi ilaçlar reçete etti.

Sajnia, itiraz eden oğluna uygunlaşması için zorla öksürük şurubunu içirdiğini hatırlıyor.

Şurubu içtikten sonraki birkaç günde ise Lamin’in sıhhat durumu giderek berbatlaştı. Yemek yiyemeyen ve idrarını yapamayacak hale gelen çocuk hastaneye kaldırıldı. Hekimlerin böbreklerinde hasar teşhis ettiği Lamin, 7 gün sonra hayatını kaybetti.

Lamin, Maiden Pharmaceuticals isimli Hint ilaç şirketinin ürettiği öksürük şurubunu içtikten sonra geçtiğimiz yılın Temmuz ve Ekim ayları ortasında akut böbrek rahatsızlıkları nedeniyle Gambiya’da ölen 70 çocuktan biri.

‘KABUL EDİLEMEZ’ SEVİYEDE TOKSİN MADDE

Dünya Sıhhat Örgütü (WHO) Ekim ayında yaptığı açıklamada ölümlerle ilişkilendirilen bu öksürük şuruplarında “kabul edilemez” seviyede toksin unsur tespit edildiği ihtarında bulundu.

Gambiya Meclisi’nin heyeti tarafından yürütülen resmi soruşturmada da, yaşanan vefatlar, içilen öksürük şurubu ile ilişkilendirildi.

Hem Maiden Pharmaceuticals, hem de Hindistan hükümeti bu iddiayı reddetti. Aralık ayında Hint yetkililer, ülkede test edilen bu şurupların kalite standartlarına uygun olduğunu savundu.

Ölümleri araştıran heyetin lideri Amadou Camara ise bu görüşe karşı çıktı.

Camara, “Elimizde ispatlar var. Bu ilaçları test ettik ve kabul edilemez ölçüde etilen glikol ve dietilen glikol içeriyorlardı. Maiden’ın ürettiği bu ilaçlar direkt Hindistan’dan ithal edildiler” diyor.

BBC

Etilen glikol ve dietilon glikol üzere beşerler için zehirli olan hususlar, tüketildiklerinde ölümcül sıhhat problemlerine yol açabiliyor.

İlaç ithalatının birden fazla Hindistan’dan yapılan Afrika’nın en küçük ülkelerinden Gambiya’da birçok aile artık Hint imali ilaçlara itimadının kalmadığını söylüyor.

Ancak gazeteci Mustafa Darboe’ya nazaran Amerika ve Avrupa’ya oranla ilaçların çok daha ucuz olması nedeniyle hâlâ eczanelerin birçok ilaçları Hindistan’dan getirmeyi tercih ediyor.

Gelişmekte olan ülkelerin tıbbi muhtaçlıklarının birçoklarını karşılayabilen Hindistan, dünyanın en büyük muadil ilaç ihracatçılarından biri.

Sadece Gambiya değil Özbekistan ve ABD’de benzeri trajediler yaşandığı tezleri sonrası ise, ilaç üretimi ve kalite standartları tekrar tartışma konusu oldu.

Hindistan’ın ilaç ihracatının teşvik edilmesinden sorumlu kurulunun lideri Udaya Başkar’a nazaran, Gambiya ve Özbekistan’da yaşanan olaylar ülkesinin ilaç dalının imajını bir ölçü sarsmış olsa da, ihracatı olumsuz etkilemedi.

Hindistan Mart ayına kadarki mali yılda bedeli 25 milyar doları aşan ilaç ihraç etti. Bu ihracatın 3.6 milyar dolarlık kısmı Afrikalı ülkelereydi. Başkar, Hindistan’ın bu mali yılın birinci çeyreğinde de şimdiden pahası 6 milyar dolardan fazla ilaç ihraç ettiğini söylüyor.

ÜRETİMDE ‘ÇİFTE STANDART’

Hindistanlı yetkililer, yansılar sonrası ilaç şirketlerine hükümetin atadığı kimi laboratuvarlarda öksürük şurubu örneklerini test ettirmeleri zaruriliği getirmek üzere kimi tedbirleri duyurmuştu. Gambiya’da da Temmuz ayından beri Hindistan’dan ihraç edilen ilaçlara yönelik benzeri uygulamalar getirildi.

Öte yandan Hindistan, ilaç şirketlerine WHO standartlarına uygun üretim uygulamalarına ahenk sürecini tamamlamaları için aşikâr tarihler verdi.

Buna rağmen kimi Hint hak savunucuları, ülkelerinde uzun yıllardır üretim sisteminde “çifte standart” olduğu eleştirisini getiriyor.

Kamu sıhhati savunucusu Dineş Takur, “ABD ve Avrupa’ya ihraç ettiğimiz eserlerde, ülkemizde tüketilen ve kontrolü daha zayıf ülkelere ihraç edilen ilaçlara nazaran çok daha sıkı standartlar gözetiliyor” diyor.

Gambiya hükümeti yakın vakitte kalite denetim laboratuvarları ve iki ilaç kontrolü ünitesinin oluşturulması üzere tedbirleri açıkladı.

Ancak çocuklarının yasını tutan aileler, ülkelerinde son bir yılda yaşananlara karşın sıhhat dalında hiçbir değişiklik olmadığını söylüyor.

Bazı aileler, sıhhat sisteminin ateşli hastalık olaylarındaki artışa yetişmekte zorlanması nedeniyle, çocuklarını tedavi için komşu ülke Senegal’e gönderecek parayı bulmaya çalışıyor.

BBC Momodou Dambelleh ve eşi, çocuklarını tedavi için Senegal’e yollamak zorunda kaldı.

Geçimini sağlamak için odun satan Mamadu Dambelle onlardan biri. 22 aylık kızı Aminata’yı en son, bir görüntü görüşme sırasında, küçük kızı hastanede reaksiyonsuz bir biçimde yatarken görmüş.

“Sadece başını oynatabiliyordu. Konuştuğunun ben, babası olduğunu ona anlatmaya çalıştım” diyen Mamadu, kısa bir müddet sonra da kızını kaybetmiş.

Mağdur aileleri temsil eden kümenin sözcüsü Ebrima EF Saidi, “Sağlık Bakanı dahil bu kabahati işleyen herkesin” yargılanması davetinde bulunuyor.

Gambiya Sıhhat Bakanı Ahmadou Lamin Samateh ise BBC’nin röportaj talebine karşılık vermedi.

Çocuklarını kaybeden aileler, Gambiya’da diğer ailelerin misal bir acı yaşamaması için gayret etme konusunda kararlı.

19 çocuğun aileleri, Gambiya üst mahkemesinde yargılanmaları talebiyle mahallî sıhhat yetkilileri ile Maiden ilaç şirketine dava açtı.

Bu kümedeki ebeveynlerden Sagnia, “Bu çocuklar hükümetin ihmali yüzünden öldü” diyor.

Hint üretimi öksürük şurubunu içen 80’den fazla çocuk öldü, yastaki aileler nasıl uğraş ediyor? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bangalore’daki Hindistan Bilim Enstitüsü’nden bilim insanları, evvelki araştırmalarda bu bölgenin neden global deniz düzeyi ortalamasından çok daha düşük bir derinlikte olduğuna dair birçok teori öne sürülse de bunları kanıtlamanın sıkıntı olduğunu söylüyor.

BİLGİSAYAR SİMÜLASYONLARI ÇALIŞTIRILDI

Independent Türkçe’nin haberinde yer alan Geophysical Research Letters isimli bilimsel mecmuada yayımlanan yeni çalışmada, Hint Okyanusu’ndaki bu dev “çukurun” Dünya’nın yerçekiminin bu bölgede çok düşük olmasından kaynaklandığı bulundu.

Çalışmada bilim insanları “yerçekimi çukurunun” kökenine inmek için son 140 milyon yıllık levha tektoniği hareketlerini yine yapılandırarak bilgisayar simülasyonlarını çalıştırdı.

Dünya kusursuz bir küre olmadığından ve ekvatora yanlışsız şişkinlik gösterdiğinden, gezegendeki yerçekimi coğrafik bölgeler boyunca eşit değil.

Bilim insanları bunun yanında Dünya’nın farklı bölgelerinde, altlarındaki kabuk, manto ve çekirdek katmanlarının kütlesine bağlı olarak farklı yerçekim kuvvetleri sergilendiğini de tespit etti.

Yeni araştırmada, Hindistan’ın güney ucunun yaklaşık 1200 km güneybatısında yer alan Hint Okyanusu’nun deniz tabanının üç milyon kilometrekarelik geniş bir kısmında görülen düşük kütleçekim anomalisinin kaynağı incelendi.

Bu bölgedeki deniz düzeyinin global ortalamadan 106 metreden daha fazla aşağıda olduğu tespit edildi.

Yeni çalışmada araştırmacılar, tektonik levhaların birtakım kısımlarının Afrika’nın altındaki manto boyunca battığını buldu.

Araştırmacılar, bu çöküntüye karşılık olarak Hint Okyanusu’nun altındaki mantodan sıcak ve daha az yoğunlukta baloncukların fışkırdığını söylüyor.

Bilim insanları çalışmada şöyle yazdı: 

Burada 140 milyon yıl evvelden başlayarak global manto konveksiyonu modellerinde levhanın yine yapılandırılmasını model alıyoruz ve batan Tethyan levhalarının Kayma Suratının Düşük Olduğu Büyük Afrika bölgesini altüst ettiğini ve Hint Okyanusu’nun altında bu negatif jeoit anomalisinin oluşumuna yol açan kabarcıklar ürettiğini gösteriyoruz.

Bilgisayar simülasyonu Afrika’nın altındaki tektonik plakaların yaklaşık 30 milyon yıl evvel alt mantoya ulaştığını ve buna karşılık olarak manto kabarcığının yaklaşık 20 milyon yıl evvel Hint Okyanusu’nun altında yükselmeye başlayarak buranın, gezegenin en hafif kısmı hale gelmesine yol açtığını da kestirim etmeyi başardı.

Bilim insanları bu anomalinin milyonlarca yıl daha süreceğini ve mantodan gelen husus akışı durduğunda sona erebileceğini kestirim ediyor.

Hint Okyanusu’nun tabanındaki devasa çukurun gizemi çözüldü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“10 binden fazla bebek doğurttum. Hepsi olağan doğumdu ve bir tek bebek bile doğum sırasında hayatını kaybetmedi.”

Kathija Bibi, 33 yıllık çalışma hayatının akabinde emekli olmaya hazırlanan, bayanlara hayatlarının en şiddetli dönüm noktasında eşlik eden bir hemşire.

Hindistan’da bu müddet zarfında gebelikte anne vefatı oranları çok yüksek düzeylerden global ortalamaya kadar geriledi. Ayrıyeten kız çocuklarına da artık paha verilmeye başlandı. Az çocuk sahibi olmak tercih edilir hale geldi.

Kathija, 1990 yılında Hindistan’ın güneyinde devlete bağlı bir sıhhat ocağında çalışmaya başladığında birinci çocuğuna gebeydi.

“7 aylık hamileydim ve öbür bayanlara yardım ediyordum. Doğumdan 2 ay sonra işimin başına döndüm. Bayanların doğum sırasında ne kadar gergin ve huzursuz olduklarını biliyorum, onları sakinleştirmek ve rahat hissettirmek benim birinci önceliğim.”

Zengin miras

Hindistan’ın güneyindeki Tamil Nadu’da, Villupuram kentindeki bir sıhhat ocağında çalışan Kathija ufak tefek, duru ve ışık saçan bir bayan.

Kathija, çalışma hayatında en büyük ilhamı köyde ebelik yapan annesi Zulaika’dan aldığını söylüyor:

“Çocukken şırıngalarla oynardım. Hastane kokusu benim için çok tanıdıktı.”

Kathija Bibi Kathija kendi annelik tecrübesinin de hamile bayanlara doğum sırasında yardımcı olduğunu söylüyor.

Annesinin fakir ve eğitimsiz bayanlara sıhhat hizmeti vermesinin ne kadar değerli olduğunu genç yaşta anladığını anlatıyor:

“Ben işe birinci başladığımda sıhhat ocağında tek bir hekim, iki hemşire ve yedi de hastabakıcı vardı” diyor ve ekliyor:

“İlk yıllar iş o kadar ağırdı ki kendi çocuklarıma vakit ayıramıyordum. Ancak bu sayede çok şey öğrendim.”

Kathija’nın çalıştığı sıhhat ocağında sezaryen imkanı bulunmadığı için gebeliklerde rastgele bir komplikasyon olması durumunda anne adaylarının çabucak tam teşekküllü bir hastaneye sevk edilmeleri gerekiyor.

Hindistan’da 1990 yılında gebelikte anne mevt oranı ortalama 100 bin doğumda 556 vefat civarındaydı.

Aynı yıl her 1000 doğumda 88 bebek hayatını kaybediyordu.

Hükümetin açıkladığı son datalara nazaran ise bugün gebelikte anne vefat oranı 100 bin doğumda 97, bebek vefat oranı ise binde 27 civarında.

BBC Kathija sıhhat ocağında teknik ekipmanların yıllar içinde çok geliştiğini söylüyor.

Kathija, sayılardaki bu düşüşün hükümetin sıhhat hizmetlerine yatırımını arttırması ve bayanların daha şuurlu olmasına bağlı olduğunu söylüyor.

2000’li yılların başlarında ne kadar ağır olduğunu şöyle anlatıyor:

“8 Mart 2000 hayatımın en ağır günüydü. İki bayanın doğum sancıları başlamıştı, beni bekliyorlardı. Onların bebeklerini doğurttum. Sonra sıhhat ocağına altı bayan daha geldi.

“O gün işten çıkmak üzereyken yeni doğmuş bebeklerin birbiri gerisine ağladıklarını duyabiliyordum. Çok hoş bir histi. Sıhhat ocağı ana baba günüydü. Herkes çok memnundu.”

Kathija Bibi Kathija Covid19 salgını sırasında da çalışmalarına orta vermemiş.

Kathija bugüne dek 100 ikiz ve 6 üçüz çocuk doğurttuğunu söylüyor. 1990’larda sıhhat ocağına doğum sancısı içindeki bir bayanın geldiğini, bayanın ikiz bebekler doğurmak üzere olduğunu düşündüğünü lakin ultrason aygıtı olmadığı için bundan emin olamadığını anlatıyor.

“Kadın birinci çocuğu doğurmasından birkaç dakika sonra ikinci çocuğu da doğurdu. Bebekleri yıkamak için odadan çıktım fakat anne tekrar acı içinde bağırmaya başladı.

“Çok gergindi, ne olduğunu bilmiyordum, hazırlıklı da değildim. Bayanı o kurallarda hastaneye sevk etmek de imkânsızdı.”

Kathija, bayanı sakinleştirmek için karnına masaj yaptığını, bir mühlet sonra da üçüncü bebeğin doğduğunu anlatıyor.

Yerel kayıtlar, Kathija’nın 10 binden fazla bebek doğurttuğunu ve yetkililer tarafından ödüllendirildiğini doğruluyor.

Acı ve kayıp

Kathija artık maddi durumu düzgün olan bayanların doğum yapmak için özel hastanelere gittiğini, sezaryenin giderek daha çok tercih edildiğini söylüyor:

“Annem çok sayıda bayanın doğum sırasında hayatını kaybettiğini gördü. Sezaryen çok hayat kurtardı.

“Ben işe birinci başladığım yıllarda bayanlar ameliyattan korkuyorlardı. Artık ise birçok olağan doğumdan korkuyor ve sezaryeni tercih ediyor.”

Kathija Bibi Kathija torunlarını kendi doğurtmadığı için üzgün.

Kathija, gelininin olağan doğum yapmasını umduğunu lakin hastaneye kaldırılması gerektiğini anlatıyor:

“Doğumu ben yapıyor olsaydım sezaryene gerek kalmayabilirdi. Lakin hekimleri ya da sıhhat görevlilerini suçlamıyorum.

“Sadece birçok durumda sezaryene gerek olmadığını, anne adayı gereğince desteklenirse olağan doğumun mümkün olacağını düşünüyorum.”

Kathija, toplumda doğuma ve kız çocuklarına bakışın da yıllar içinde büyük değişim geçirdiğini söylüyor:

“Eskiden kimi babalar kız çocuğu doğurdu diye eşlerini görmeye bile gelmezdi. Birtakım anneler ikinci ya da üçüncü defa kız doğurdum diye saatlerce ağlardı.”

BBC Kathija o kadar çok bebek doğurtmuş ki neredeyse herkes tarafından tanınan biri haline gelmiş.

Hindistan’da 1990’larda cinsiyete bağlı kürtajlar ve bebek vefatları o kadar yüksekti ki hükümet hekimlerin bebeklerin cinsiyetini açıklamasını yasaklamıştı.

Kathija, “Ama artık durum değişti” diyor.

Eşi 7 yıl evvel hayatını kaybetmiş. Kızı bilişim mühendisi, oğlu ise Dubai’de makine mühendisi olarak çalışıyor.

Ay sonunda 60 yaşını doldurmasının akabinde emekliye ayrıldığında kendisini neyin beklediğini bilmiyor.

Neyi özleyeceğinden ise emin:

“Yeni doğan bir bebeğin birinci çığlığını duymanın zevkini daima dört gözle beklerdim. Çok sancılı bir doğum yaşamış bir bayan bile o an her şeyi unutur, bebeğinin ağladığını duyunca gülümsemeye başlar. O anları görmek benim için dayanılmaz bir tecrübeydi. Bütün bu yıllar boyunca çok duygusal anlar yaşadım. Bu, şahane bir seyahatti.”

Hint hemşire: ’10 bin bebek doğurttum, doğumda biri bile ölmedi’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Başbakan Modi’yi ve iktidardaki Bharatiya Janata Partisi’ni de (BJP) sert bir lisanla eleştiren Gandi, Modi idaresinin eğitim ve işsizlik üzere kıymetli hususları görmezden geldiğini ve ülkeyi böldüğünü sav etti.

Gadi, “İnsanlara kaba davranmak ve şiddet yanlısı olmak Hint bedelleri değil” dedi.

Hindistan’da, başbakanın da taşıdığı “Modi” soyadına hakaret ettiği suçlamasıyla 2 yıl mahpus cezası alan Gandi, 24 Mart’ta parlamentodaki vazifesinden alınmıştı.

Hindistan parlamentosundan yapılan yazılı açıklamada, Güney Kerala eyaletindeki bir seçim bölgesini ana muhalefet Kongre Partisinin (INC) bir üyesi olarak temsil eden Gandi’nin, ceza aldığı tarihten itibaren parlamentonun alt kanadındaki üyeliğinden alındığı belirtilmişti.

Hint muhalif önder, Başbakan Modi’yi suçladı: Şiddet yanlısı olmak Hint kıymetleri değil yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.