Ekonomist Hamza Yardımcıoğlu‘nun yeni taban fiyata yönelik birinci yorumu, “Halkın alım gücünün yükselmesi için fiyatların da ona nazaran düzenlenmesi lazım. Minimum fiyatı dünyayla kıyaslamamalıyız, asgari fiyat kazanan bireylerin nüfusa oranı Avrupa’da yüzde 2-3’ü geçmez. Türkiye’de yüzde 50’den fazla bir nüfus minimum fiyatla geçiniyor. Bu artış enflasyona sebep olacak. Minimum ücretliye hiçbir yararı yok, daima daha yoksullaşıyor. Taban ücretliyi rahatlatmak için yapılan artırım da yeniden enflasyon doğuruyor. İthalata bağlı bir ekonomimiz var, döviz kurundaki artışla da maliyetler artıyor. Enflasyonu artıran pek çok faktör var” halinde oldu. 

EKMEĞE NE KADAR ARTIRIM GELECEK?

Cumhurbaşkanı Erdoğan‘ın “Enflasyonu tek haneye düşürme” maksadına ait, “Bunlar hayali, siyasalların söylediklerine inanmamak lazım” diyen Yardımcıoğlu şöyle devam etti:

“Gerçeğe bakalım, görünen tablo, ‘hiperenflasyon’ olarak tabir edebileceğimiz bir sürece giriyoruz. Mesela bayramdan sonra ekmeğe artırım gelecek, on lira ve üzerinde bir ekmek fiyatıyla müsabakaya herkes hazır olsun. Daha yeni başlıyor.”

“GERÇEK ENFLASYON…”

Türkiye’de yaşanan enflasyonun gerçekte yüzde 200 düzeyinde olduğunu sav eden Yardımcıoğlu, “Fiyat istikrarını sağlarsanız taban fiyat artırımı enflasyonu tetiklemez. Enflasyonu ölçerken sepetin içerisinde pek çok kalem var. Taban fiyatlı güç geçiniyor, minimum fiyatlı sinemaya, tiyatroya gitmiyor, tatile gitmiyor. Turizm ve cümbüş harcamalarını o sepetten çıkarmak lazım. Gıda ve kiraya ağırlaşarak enflasyon hesaplanmalı. Ortaya çıkan enflasyon sayısı bu yüzden yanlış, Türkiye’de gerçek enflasyon yüzde 200’ün üstündedir” dedi. 

MERKEZ BANKASI FAİZ ARTTIRACAK MI?

22 Haziran Perşembe günü Merkez Bankası‘nın alacağı faiz kararına ait kestirimde bulunan Yardımcıoğlu, “Faizde sert bir artış olacak, piyasanın beklentisi yüzde 20‘ler civarında. Dünyadaki büyük yatırım bankalarının raporlarında yüzde 40‘lar söylem ediliyor. Bu bir öngörüden çok temennidir. ‘Faiz yüzde 40’a çıkacak, döviz 27-28 olacak o vakit gelip yatırım yaparız’ diyor. Faiz yüzde 20’ye bile çıkarılsa kur üzerinde kuruş seviyesinde tesir yapar ve tesiri sürmez. Kur yükselmeye devam edecektir. Türkiye’de alınan kararlar sürpriz yumurta. Sıcak para girişi olmayınca, kurlarda da bir değişim olmayacaktır. Önümüzde çalkantılı bir on gün var” sözlerini kullandı. 

“EKMEKTEN TASARRUF EDER HALE GELECEĞİZ”

Hiperenflasyon yaşayan Venezuella‘yı örnek veren Yardımcıoğlu, “Tasarruf yapabilenler ellerindeki fiziki tasarrufları kıymetlendirebilir. Borsa’da da düşüşler olacaktır. Hiperenflasyona giden süreçte bir seçim iktisadı atlattık. Merkez Bankası’nın para hacmi genişletildi, 125 milyar dolar yani 3 trilyon lira kadar kur muhafazalı mevduatlar var, bunlar hazinenin yani halkın sırtında. Beşerler ellerinde TL tutmak istemiyor. Venezuella, hiperenflasyonu yaşarken mahallî para üniteleriyle alışverişi kesmiş ve beşerler dövizi yoksa takas usulüne gidilmişti. Söylemek istemiyordum fakat, ekmekten tasarruf eder hale geleceğiz. Parası olmadığı vakit beşerler ne yapacak? Daha az tüketecek. Yeniden Venezuella’da hiperenflasyonun akabinde yapılan araştırmalarda insanların kilo ortalaması düşmüştü” yorumlarında bulundu.

BANKALARDAN EFLASYON ÖNLEMİ!

Bankaların da hiperenflasyona yönelik önlemler aldığını söz eden Yardımcıoğlu kelamlarını, “İnsanlar uzun müddettir kredi kartları ile borçlanıyordu, zati minimum fiyatları ayda yüzde 1,5 civarındaydı. Lakin altın yahut dolar aldığınızda ödediğiniz faizin çok üstünde kâr ediyorsunuz. Bu yüzden bankalar minimum ödeme fiyatlarını ve faizlerini yükseltti. Beşerler artık bunu da yapamıyorlar. Kredilerde bile çok yüksek faiz oranları söylüyorlar, razı olsanız bile kredinizi onaylamıyorlar. Zira bankalar şunu biliyor, yüzde 60 faiz uygulasa bile hiperenflasyon ortamında kâr edemez. Bu türlü bir tıkanmışlığın içine girdik ve çözmeye dair hiçbir şey yapıldığını görmüyoruz” tabirleriyle sonlandırdı. 

Ekonomist Hamza Yardımcıoğlu’ndan Cumhuriyet TV’de minimum fiyat değerlendirmesi: ‘Ekmekten bile tasarruf edeceğiz’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

ANKA Haber Ajansı’ndan Emre Sercan İke‘nin haberine nazaran, Kuşoğlu, şunları söyledi:

“BAKIN 85 MİLYONLUK TÜRKİYE’DE BİRKAÇ YÜZ BİN KİŞİ, 2,5 TRİLYONLUK BİR HESABA SAHİP”

“Mehmet Şimşek’in gelmesiyle yeni bir sürece girildi Türkiye ekonomisinde… Yani bir saçmalık süreci yaşandı. Dünyada enflasyona karşı bir çaba var. Faizler artırılıyorken, piyasa şartları Amerika’dan Avrupa’ya tüm dünyada tesirli olurken Türkiye’de tam aykırısı yapıldı. Tam Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın sözüyle, ‘dünya faizler yükseltirken biz faizleri düşürdük’ güya lakin bunun manası şudur tabi, onu bilerek yaptılar. Her ne kadar dini atıfta bulunduysa da faizleri düşürmek demek birilerine düşük faizli, enflasyonun çok altında, maliyetinin altında kredi vermek ve servet transferi demektir. Kendi yandaşlarına Merkez Bankası’ndan yeniden bu müddet içerisinde, Hazine’den ve devlet bankalarından büyük krediler aktardılar. Onları tekrar varlıklı ettiler. Bu bir planın sonucuydu. Kendi tarafındaki bireyleri varlıklı etmek lakin bu ortada ülkeyi, milleti, toplumu düşünmemekti bu. Zira yoksuldan alıp bu tarafa vermek yani düşünebiliyor musunuz, bugün 2,5 trilyonun üzerinde kur muhafazalı mevduat hesabı var. Kur muhafazalı mevduat hesabı birkaç yüz bin şahsa ait… Bakın 85 milyonluk Türkiye’de birkaç yüz bin kişi, 2,5 trilyonluk bir hesaba sahip ve bu hesap MB’den ve Hazine’den ve hangi bankaya yatmışsa oradan verilen faizlerle, nemalarla büyük paralar elde ediyor. Bu birilerini güçlü etmektir. Zengini güçlü etmektir. Nereden alıp zengini varlıklı etmektir? Yoksuldan, fukaradan, toplumdan, çalışan kesitten, ücretliden alıp onları güçlü etmektir. Bunların hepsi bilerek yapıldı.

“RASYONEL YERDE İKTİSAT ÇALIŞACAK LAKİN BU ORTADA HİPERENFLASYON YAŞAYACAĞIZ”

Yani bir devir, Mehmet Şimşek’in tabiriyle, ‘rasyonel tabana taşıyacağız’ diyor ya ekonomiyi… Bir devir rasyonel yerin dışında bir iktisat vardı. Burada birileri bilhassa, toplum için rasyonel olmayan o devirde birileri bilhassa güçlü edildi. Servet transferi yapıldı kendi yandaşlarına ve millet yoksullaştırıldı. Tüm Türkiye’deki ekonomik istikrarlar bozuldu. Artık önümüzdeki günlerde Mehmet Şimşek’in gelmesiyle bir arada rasyonel tabanda iktisat çalışacak lakin bu ortada hiperenflasyon yaşayacağız. Çok büyük problemler yaşayacak bu toplum, maalesef dünyanın en bozuk ekonomilerinden birisini yaşayacağız. Bu ortada başarılı olunur, bu süreç aşılabilir mi? Çok sıkıntı görüyorum bunu da maalesef zira karşımızda düzgün niyetli bir iktidar yok. Daima olarak kendi yandaşlarını varlıklı etmeye çalışan, onlara servet aktarmaya çalışan bir iktidar zihniyeti var. Ülkeyi, toplumu düşünmüyorlar hiçbir vakit hasebiyle da yeniden maalesef bu ıstırapları çekeceğiz. Hiperenflasyonu yaşayacağız, büyük toplumsal adaletsizlikler, gelir eşitsizlikleri içerisinde kıvranacağız. Lakin sonucunu alamayacağımızı düşünüyorum maalesef…”

“ERDOĞAN İKTİDARINDA İKTİSAT KURUMLARI ORTASINDA BİR KOORDİNASYONSUZLUK, UYUMSUZLUK VARDI”

Merkez Bankası Başkanlığı misyonuna getirilen Hafize Gaye Erkan ile ilgili ise Kuşoğlu, şöyle konuştu:

“Genç bir arkadaşımız, bir bayan orada Merkez Bankası’nın başında olmasından memnunluk duyarım. Lakin şu var, Erdoğan iktidarında kurumlar ortasında bilhassa de iktisat kurumları ortasında bir koordinasyonsuzluk, uyumsuzluk vardı. Bunlar Hazine, Merkez Bankası, SPK, BDDK bunlar uyumlu çalışmadılar. Uyumlu çalışılmadı. Artık yeniden gibisi halde uyumsuz çalışılacak. Şahap Beyefendi, MB’nin başından yanlış siyasetler izlendi diye alınıyor. BDDK’nın başına getiriliyor. Yani tüm bankaların başına getiriliyor. Bu ne perhiz ne lahana turşusu, bu iktisatla ilgili kurumlar ortasındaki uyumsuzluğun, koordinasyonsuzluğun devam edeceğini gösteriyor. Gösterecek çok kıymetli bir örnek… Bu uyumsuzluk olduğu sürece de iktisatta bir muvaffakiyet olması da mümkün değil.”  

Bülent Kuşoğlu: Mehmet Şimşek’le hiperenflasyon yaşayacağız yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.