Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmasından satır başları şu şekilde:

Yarım asrı bulan siyaset ve devlet hayatında gençlerle yol yürümüş bir kardeşinizim. Gençlerle sık sık bir araya gelmeye çalışıyorum. Bugün de aynı sevinci yaşıyorum. Gençlerimizin gözlerindeki şu ışığı gördükçe biz de her seferinde enerji topluyoruz. Türkiye Yüzyılı tutkumuzu sizlere baktıkça daha da perçinliyoruz. Genç arkadaşlarımla birlikte kalbi Türkiye ile atan herkese bereketli ömürler niyaz ediyorum.

Birazdan kız ve erkek yurdumuzun resmi açılışını yapacağız. Öğrenci sosyal alanlarıyla birlikte bu iki eseri üniversitemizin resmen hizmetine vereceğiz. Toplam 1 milyar 150 milyon değerindeki eseri kazandıranlara teşekkür ediyorum. Yurtlarda kalacak öğrencilerimize eğitim hayatlarında başarılar diliyorum. Ailelerinin gözünün inşallah arkada kalmayacağı bu yurtların şehrimize hayırlı olmasını dilerim.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Güçlü Türkiye inancımız perçinleniyor

Bizim için üniversite bilginin üretim ve işleme merkezidir. Bizim için öğrenci, ilmi talep ettiği için talebedir. Bu topraklar asırlar boyu dünyanın dört bir yanından öğrencileri, hocaları ağırladı. Bilim insanlarımız birçok alanda ilmin ve sanatın her başlığında dünyaya kıymetli katkılar yaptı. İnsanlığın yolunu aydınlatan ışık uzun yıllar Doğu’dan yükseldi. İstanbul, ilim ve bilimin yuvası oldu. Cumhuriyet dönemiyle birlikte bu kazanımlar daha da güçlendirilmeye çalışıldı. Geçmişle gelecek arasındaki bağ bir şekilde sağlandı. Şimdi bu birikimi daha da güçlendirmemiz, eksiklerini tamamlayarak daha da iyi duruma getirmemiz gerekiyor. Özgün ve nitelikli bilgi üretmeye odaklanmanın şart olduğuna inanıyorum. 208 yüksek öğretim kurumumuzun Türkiye’nin vizyon merkezi olmasını canı gönülden istiyoruz.

Dünya hızla değişirken, Türkiye’de toplum buna ayak uydururken küresel ölçekte yıldızı parlayan bir Türkiye varken, üniversitelerimiz de kendilerini yenilemelidir. Değişim ve dönüşümden asla korkmamalıyız. Eğer bir yerde hareket varsa orada bereket ve başarı olur. Tersi durumda ise gerileme olur. Duran, bir süre sonra denklem dışı kalır. Üniversitelerin bu atmosfere kavuşması amacıyla var gücümüzle çalışıyoruz. Elbette bu süreçte önümüzü kesenler oluyor. Özellikle üniversiteleri ideolojilerinin arka bahçesi olarak görenler, doğrusunu söylemek gerekirse imtiyazlarını kaybetmek istemiyor. Türkiye’nin normalleşmesi bilim ve sanat hayatımızın çeşitlenmesi maalesef bu kesimlerin işine gelmiyor. Sözde özgürlükçü fakat özde baskıcılara rağmen hedeflerimize doğru yürüyoruz. İnşallah menzile varana kadar da durmadan ilerlemeye devam edeceğiz.

Üniversite ve hocalarımızın bir yandan evrensel işler yaparken diğer yandan yerlileşme hamlelerini önemsiyoruz. Boğaziçi Üniversitesi’nin bu yönde adımlar atmasını memnuniyetle karşılıyorum. Teşekkür ederim. Boğaziçi Üniversitesi’nin dünyada önemli yerlerde eğitim görmüş kişileri bünyesine katarak eğitim sağlaması sevindiricidir.

“Boğaziçi Üniversitesi Kütüphanesini yeniden inşa ediyoruz”

Eğitim üzerinde en hassas olarak önem verdiğimiz konuların en başındadır. 23 yıl önce eğitime ayrılan bütçe 7,5 milyar liraydı, 2026’da bu rakam 3 trilyon lirayı buldu. Üniversite sayımızı 76’dan 208’e, akademik personel sayımızı 70 binden 180 bine ulaştırdık. Dünyanın 198 ülkesinden gelen 350 bini aşkın misafir öğrenci üniversitelerimizde öğrenim görüyor. 2022’de 190 olan yurt sayımızı bugün 880’e çıkardık. Yatak kapasitemizi 1 milyona getirdik. Başvuran her öğrencimize burs veya kredi imkanı sağlıyoruz. Genç arkadaşlarımızın iş hayatına katılmasında da yanlarına oluyoruz. Boğaziçi Üniversitesi Hukuk Fakültesi inşallah bu yıl ilk mezunlarını verecek.

İki önemli müjdeyi paylaşmak istiyorum. Boğaziçi Üniversitesi Kütüphanesini yeniden inşa ediyoruz. 2 milyar lira yatırım değeri olan yeni kütüphanemiz şimdiden hayırlı olsun. Önümüzdeki sene ise 3 milyar liralık yatırımla Boğaziçi Üniversitesi’ne modern bir laboratuvar binası kazandıracağız. Hayırlı uğurlu olsun. Gençlerimiz için üretmeye devam edeceğiz.

Erdoğan: Dünya hızla değişirken, Türkiye’nin yıldızı parlıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Özellikle kısa vadeli mevduatta faiz oranları yüzde 40 seviyesinin altına inerken, bazı bankalarda oranların yüzde 37’lere kadar gerilediği görülüyor. Yılın ikinci yarısında yatırımcısına yüksek getiri sunan mevduat, cazibesini kademeli olarak yitirmeye başladı.

Faizlerdeki geri çekilme, mevduat getirilerine de doğrudan yansıdı. Bir süre önce 1 milyon TL’nin 32 gün vadeli getirisi 44 bin TL seviyelerine kadar yükselirken, son haftalarda bu tutar hızla eridi.

KAZANÇ DÜŞTÜ

Aylar sonra ilk kez 30 bin TL’nin altına inen 32 günlük getiri, bazı bankalarda yaklaşık 16 bin 816 TL seviyesine kadar geriledi. Bu durum, özellikle mevduatı ana yatırım aracı olarak kullanan tasarruf sahiplerinin kazançlarını önemli ölçüde sınırladı. TCMB’nin yayımladığı faiz kâr payı istatistikleri de mevduattaki düşüşü ortaya koyuyor.

Buna göre 12 Aralık haftasında bankalarca fiilen uygulanan mevduat faiz oranları; 1 yıla kadar vadede yüzde 42.89, 6 aya kadar vadede yüzde 44.68, 3 aya kadar vadede yüzde 46.92 ve 1 aya kadar vadede yüzde 45.54 olarak hesaplandı. Uzmanlar, faizlerdeki düşüşün önümüzdeki dönemde yatırım tercihleri üzerinde belirleyici olmasını bekliyor.

Bankalarda mevduat getirisi hızla geriliyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği (TZOB) verilerine göre, üreticinin 4,31 TL’ye sattığı yumurta, market raflarında 6,10 TL’ye kadar çıkarken, 30’lu paket yumurtanın marketlerdeki ortalama fiyatı 183 TL’ye ulaştı.

ÜRETİM YERİNDE SAYIYOR

Fiyatlar artarken yumurta üretimi de yerinde sayıyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) kasım ayı verilerine göre bir önceki yılın aynı ayına göre, tavuk yumurtası üretimi yüzde 4,9 azalarak 1,71 milyar adet oldu. Ocak-kasım döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre kısıtlı bir artış göstererek 19,5 milyar adet oldu.

Yumurta üretimi 2017 yılından bu yana yıllık 19 milyar adet düzeylerinde gerçekleşiyor. Kişi başına düşen yumurta sayısı ise uzun süredir yıllık 242 adet civarında seyrediyor.

Bunun yanı sıra yem hammaddesi bakımından dışa bağımlı olunduğundan döviz kurlarında meydana gelen artış, 2021 ve 2022 yıllarında yem fiyatlarını büyük ölçüde etkiledi ve en fazla fiyat artışı bu dönemde görüldü. BirGün’den Havva Gümüşkaya’nın haberine göre yumurta Üreticileri Merkez Birliği’nin verilerine göre bir ton yumurta yeminin ortalama fiyatı 12 bin 161 TL. Büyük ölçüde dışa bağımlı olan yumurta yeminin fiyatı 2023 yılına göre yüzde 33,5 oranında artış gösterdi.

ÜRETİCİ ZARARDA

Ayrıca üretici geçen yılın ilk sekiz ayında üreticiler yalnızca iki ay maliyetin üzerinde satış yaptı. En son temmuz ayına ilişkin verilere göre üretici 2024 yılında Ocak ve şubat ayları hariç üretim maliyetlerinin altında satarak zarar etti.

Yumurta fiyatları hızla tırmanıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Eski ABD Başkanı ve Cumhuriyetçilerin Başkan Adayı Donald Trump, Nashville’de düzenlenen Bitcoin Konferansı’nda kripto para birimlerine ilişkin politikası hakkında açıklamalarda bulundu.

ABD’nin kripto para ve Bitcoin teknolojisini benimsememesi halinde bunu Çin’in benimseyeceğini belirten Trump, Çin’in egemen olmasına izin veremeyeceklerini, Çin’in başarılı olmasını istemediğini ifade etti.

“ABD’de çıkarılmasını, basılmasını ve üretilmesini istiyorum”

Trump, “ABD’nin teknolojide, bilimde, imalatta, yapay zekâda ve uzayda birinci olmasını istiyorum.” şeklinde konuştu.

ABD’nin “gezegenin kripto başkenti ve dünyanın Bitcoin süper gücü” olmasını sağlamayı planladığını vurgulayan Trump, “Eğer kripto geleceği tanımlayacaksa, ABD’de çıkarılmasını, basılmasını ve üretilmesini istiyorum.” dedi. Trump, “Bitcoin Ay’a gidiyor ve Amerika’nın bu yola öncülük eden ülke olmasını istiyorum.” diye ekledi.

“Gary Gensler’i kovacağım”

Yaklaşık 175 milyon insanın Bitcoin ve kripto para birimiyle ilgilendiğine işaret eden Trump, ABD Başkanı Joe Biden yönetimini kripto para birimine ilişkin düzenlemeleri nedeniyle eleştirdi.

Trump, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun (SEC) “Bitcoin’i yok ettiğini” savunarak, “Göreve geldiğim ilk gün Gary Gensler’i kovacağım ve yeni bir SEC başkanı atayacağım.” ifadelerini kullandı.

Göreve gelir gelmez Bitcoin ve kripto başkanlık danışma konseyi de atayacağını belirten Trump, bu konseyin görevinin tüm sektörün yararına şeffaf düzenleyici yönetmelikler hazırlamak olacağını ve bunu 100 gün içinde tamamlayacaklarını aktardı.

Ayrıca Trump, ABD başkanı olduğu sürece asla bir Merkez Bankası Dijital Para Birimi (CBDC) olmayacağını kaydetti.

“Hızla yükselecek”

Bitcoin’in dolar için bir tehdit olmadığını savunan Trump, “Mevcut ABD hükümetinin tutumu gerçekten doları tehdit ediyor. Finansal geleceğimize yönelik tehlike kriptodan değil, Washington DC’den geliyor.” diye konuştu.

Trump, Bitcoin ve kripto para birimlerinin daha önce hiç olmadığı kadar hızla yükseleceğini belirterek, “Bitcoininizi asla satmayın” tavsiyesinde de bulundu.

Seçilmesi halinde ABD’nin hükümetin sahip olduğu veya edineceği tüm Bitcoinlerin tamamını elinde tutacağını kaydeden Trump, bunun stratejik ulusal Bitcoin stokunun çekirdeğini oluşturacağını ifade etti.

Trump, “Amerika’nın ihtiyaç duyduğu ve vatandaşlarımızın hak ettiği inovasyon ve Bitcoin yanlısı başkan olacağım.” dedi.

Trump’tan ‘Bitcoin’ tavsiyesi: Satmayın hızla yükselecek yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Rekor Düzeyde Satışlar

MarketWatch’tan Mark Hulbert’in haberine göre, şirketlerin kıdemli yöneticileri, müdürleri ve yüzde 10’un üzerinde pay sahibi olan kişileri kapsayan insider’lar, hisse senetlerini on yıldan uzun süredir görülmemiş bir hızla satıyor. Michigan Üniversitesi’nde finans profesörü olan Nejat Seyhun ve Jon Seyhun tarafından yönetilen InsiderSentiment.com’un verileri, bu satışların son on yılın en yoğun satışları olduğunu gösteriyor. Seyhun’lar, şirket yöneticileri ve müdürlerinin işlemlerine odaklanarak insider duygularını hesaplıyor ve bu iki grubun işlem davranışlarının şirketlerinin geleceği hakkında önemli sinyaller verdiğini belirtiyor.

Piyasa Genelinde Satışlar

InsiderSentiment.com’un hesaplamalarına göre, yöneticilerin net hisse alım oranı son on yılın ortalamasının oldukça altına düşmüş durumda. Temmuz ayının ilk üç haftasında, bu oran en az son on yılın en düşük seviyesine gerileyerek yüzde 13,6 oldu. Bu düşüş, piyasa genelinde hem büyüme hem de değer hisselerinde, küçük ve büyük şirketlerde, kazanan ve kaybeden tüm hisse senetlerinde gözlemlendi.

Piyasanın Geleceği Hakkında Belirsizlik

Bu satışlar, piyasanın hemen çökeceği anlamına gelmiyor ancak Seyhun’ların araştırmaları, insider alım oranının 12 aylık bir ufukta en güçlü göstergelerden biri olduğunu ortaya koyuyor. Bu nedenle, piyasanın önümüzdeki 12 ayda nasıl bir yol izleyeceği belirsiz olsa da, Temmuz 2025’te bugünkünden daha düşük bir seviyede olabileceği öngörülüyor. Nisan ayında başlayan düşüş eğilimi, şu anki kadar şiddetli olmasa da, insider’ların o zamanki karamsarlığının haklı çıkabileceğini işaret ediyor.

Insider’ların Endişeleri ve İyimser Sektörler

Şirket yöneticileri ve müdürleri, işlemleri hakkında nadiren yorum yapıyor ancak olası bir ABD ekonomik durgunluğundan endişe duymaları muhtemel. Profesör Seyhun, derin bir resesyonda insider satışlarının artmasını beklediğini belirtiyor. Ocak-Nisan ve Temmuz aylarında gözlemlenen bu yoğun insider satışları, daha geniş bir modelin başlangıcı olabilir.

Insider’ların karamsarlığı genel olarak S&P 500 sektörlerine yayılmış olsa da, tüketim malları, malzemeler ve kamu hizmetleri sektörlerinde iyimser oldukları görülüyor. Bu sektörlerde son zamanlarda yöneticiler ve müdürler tarafından önemli miktarda satın alma gerçekleşiyor ve bu şirketlerin çoğunun görece daha küçük sermayeli olduğu dikkat çekiyor.

İçeriden Bilgi Sahipleri Hisse Senetlerini Rekor Hızla Elden Çıkarıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Gübre Fabrikaları (GUBRF): Günlük kazanç yüzde 9,99 ile en yüksek performansa sahip hisse oldu. Gübre Fabrikaları’nın beta değeri 1,29 seviyesinde, bu da hissenin endeksten hızlı hareket etme eğiliminde olduğunu gösteriyor.

Ege Endüstri (EGEEN): Hisse, günlük bazda yüzde 4,75 oranında bir getiri sağladı. Beta değeri 1,35 olan Ege Endüstri, endeksin üzerinde hareket etmeye devam ediyor.

Tekfen Holding (TKFEN): Günlük kazancı yüzde 4,59 olarak gerçekleşti. Şirketin beta değeri ise 0,66, bu da endekse göre daha düşük bir risk profili sunduğunu gösteriyor.

Enka İnşaat (ENKAI): Bu hisse, günlük yüzde 4,36 kazanç sağladı. Beta değeri 0,7 ile endeksin biraz altında bir risk gösteriyor.

TAB Gıda (TABGD): Günlük getirisi yüzde 3,61 olan TAB Gıda’nın beta değeri 0,01 ile endekse karşı düşük riskli bir performans sergiliyor.

Enerya Enerji (ENERY): Enerya Enerji hissesi, günlük yüzde 3,45 oranında bir kazanç sağladı. Beta değeri ise -0,04, bu da endeksten bağımsız hareket edebileceğini gösteriyor.

SDT Uzay ve Savunma (SDTTR): Günlük kazanç yüzde 3,34 olarak ölçüldü. Beta değeri 0,41 ile endeksten biraz daha düşük risk profili sergiliyor.

Koza Altın (KOZAL): Koza Altın hissesinin günlük kazancı yüzde 2,83 oldu. Şirketin beta değeri 1,21, bu da endeksin üzerinde bir hareket eğilimini gösteriyor.

Şekerbank (SKBNK): Hisse, günlük yüzde 2,68 kazanç sağladı. Beta değeri 0,52, bu da endeksin altında bir risk seviyesini işaret ediyor.

Emlak Konut GMYO (EKGYO): Günlük kazanç yüzde 2,07 olarak gerçekleşti. Emlak Konut GMYO’nun beta değeri ise 1,37, endeksten hızlı hareket etme potansiyeline sahip olduğunu gösteriyor.

Bu hisseler, günün en yüksek getirilerini sağlayan ve endeksten hızlı hareket eden değerler olarak öne çıkıyor. Yatırımcılar için bu tür performanslar, dikkatle takip edilmesi gereken fırsatlar sunabilir.

Endeksten Hızla Yükselen Hisseler yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Gübre Fabrikaları (GUBRF): Günlük kazanç yüzde 9,99 ile en yüksek performansa sahip hisse oldu. Gübre Fabrikaları’nın beta değeri 1,29 seviyesinde, bu da hissenin endeksten hızlı hareket etme eğiliminde olduğunu gösteriyor.

Ege Endüstri (EGEEN): Hisse, günlük bazda yüzde 4,75 oranında bir getiri sağladı. Beta değeri 1,35 olan Ege Endüstri, endeksin üzerinde hareket etmeye devam ediyor.

Tekfen Holding (TKFEN): Günlük kazancı yüzde 4,59 olarak gerçekleşti. Şirketin beta değeri ise 0,66, bu da endekse göre daha düşük bir risk profili sunduğunu gösteriyor.

Enka İnşaat (ENKAI): Bu hisse, günlük yüzde 4,36 kazanç sağladı. Beta değeri 0,7 ile endeksin biraz altında bir risk gösteriyor.

TAB Gıda (TABGD): Günlük getirisi yüzde 3,61 olan TAB Gıda’nın beta değeri 0,01 ile endekse karşı düşük riskli bir performans sergiliyor.

Enerya Enerji (ENERY): Enerya Enerji hissesi, günlük yüzde 3,45 oranında bir kazanç sağladı. Beta değeri ise -0,04, bu da endeksten bağımsız hareket edebileceğini gösteriyor.

SDT Uzay ve Savunma (SDTTR): Günlük kazanç yüzde 3,34 olarak ölçüldü. Beta değeri 0,41 ile endeksten biraz daha düşük risk profili sergiliyor.

Koza Altın (KOZAL): Koza Altın hissesinin günlük kazancı yüzde 2,83 oldu. Şirketin beta değeri 1,21, bu da endeksin üzerinde bir hareket eğilimini gösteriyor.

Şekerbank (SKBNK): Hisse, günlük yüzde 2,68 kazanç sağladı. Beta değeri 0,52, bu da endeksin altında bir risk seviyesini işaret ediyor.

Emlak Konut GMYO (EKGYO): Günlük kazanç yüzde 2,07 olarak gerçekleşti. Emlak Konut GMYO’nun beta değeri ise 1,37, endeksten hızlı hareket etme potansiyeline sahip olduğunu gösteriyor.

Bu hisseler, günün en yüksek getirilerini sağlayan ve endeksten hızlı hareket eden değerler olarak öne çıkıyor. Yatırımcılar için bu tür performanslar, dikkatle takip edilmesi gereken fırsatlar sunabilir.

Endeksten Hızla Yükselen Hisseler yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Gübre Fabrikaları (GUBRF): Günlük kazanç yüzde 9,99 ile en yüksek performansa sahip hisse oldu. Gübre Fabrikaları’nın beta değeri 1,29 seviyesinde, bu da hissenin endeksten hızlı hareket etme eğiliminde olduğunu gösteriyor.

Ege Endüstri (EGEEN): Hisse, günlük bazda yüzde 4,75 oranında bir getiri sağladı. Beta değeri 1,35 olan Ege Endüstri, endeksin üzerinde hareket etmeye devam ediyor.

Tekfen Holding (TKFEN): Günlük kazancı yüzde 4,59 olarak gerçekleşti. Şirketin beta değeri ise 0,66, bu da endekse göre daha düşük bir risk profili sunduğunu gösteriyor.

Enka İnşaat (ENKAI): Bu hisse, günlük yüzde 4,36 kazanç sağladı. Beta değeri 0,7 ile endeksin biraz altında bir risk gösteriyor.

TAB Gıda (TABGD): Günlük getirisi yüzde 3,61 olan TAB Gıda’nın beta değeri 0,01 ile endekse karşı düşük riskli bir performans sergiliyor.

Enerya Enerji (ENERY): Enerya Enerji hissesi, günlük yüzde 3,45 oranında bir kazanç sağladı. Beta değeri ise -0,04, bu da endeksten bağımsız hareket edebileceğini gösteriyor.

SDT Uzay ve Savunma (SDTTR): Günlük kazanç yüzde 3,34 olarak ölçüldü. Beta değeri 0,41 ile endeksten biraz daha düşük risk profili sergiliyor.

Koza Altın (KOZAL): Koza Altın hissesinin günlük kazancı yüzde 2,83 oldu. Şirketin beta değeri 1,21, bu da endeksin üzerinde bir hareket eğilimini gösteriyor.

Şekerbank (SKBNK): Hisse, günlük yüzde 2,68 kazanç sağladı. Beta değeri 0,52, bu da endeksin altında bir risk seviyesini işaret ediyor.

Emlak Konut GMYO (EKGYO): Günlük kazanç yüzde 2,07 olarak gerçekleşti. Emlak Konut GMYO’nun beta değeri ise 1,37, endeksten hızlı hareket etme potansiyeline sahip olduğunu gösteriyor.

Bu hisseler, günün en yüksek getirilerini sağlayan ve endeksten hızlı hareket eden değerler olarak öne çıkıyor. Yatırımcılar için bu tür performanslar, dikkatle takip edilmesi gereken fırsatlar sunabilir.

Endeksten Hızla Yükselen Hisseler yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Faiz oranlarındaki aşırı yükseliş ve kredi kullandırımında miktar kısıtlamaları ile konut, taşıt, ihtiyaç gibi tüketici kredileri baskılanırken, gecikme faizlerinin yükselmesi, nakit avans limitinin aşağı çekilmesi gibi zorlaştırıcı önlemlere rağmen hazirandan sonra da artmaya devam eden kredi kartı borçlanması ilk on ayda bir kattan fazla artarak trilyon lira sınırına yaklaşırken, pandemiden bu yana yaşanan artışın ise 7,4 kat olduğu dikkati çekti.

Dünya’dan Naki Bakır’ın haberine göre, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre yurttaşların kredi kartları ile yaptığı borçlanma Aralık 2022 sonundan bu yıl 27 Ekim’e kadar olan dönemde yüzde 119,2 oranında büyüyerek 991,9 milyar liraya ulaştı.

Aynı dönemde toplam tüketici kredilerindeki artış ise yüzde 34,4’le düşük kaldı. Bu kapsamda en büyük bölümü oluşturan ihtiyaç kredileri yüzde 37,2 artışla 925,9 milyar, konut kredileri de yüzde 23,1 artışla 443,3 milyar lira olurken, son toplamdaki payı küçük olan taşıt kredileri yüzde 78,3’le en hızlı artan oldu ve 88,6 milyar lira düzeyine ulaştı.

Böylece toplam tüketici kredileri 1 trilyon 457,8 milyar lira olurken, bireysel kredi kartı borçları ile birlikte toplam bireysel borç bakiyesi anılan dönemde yüzde 59,4’lük bir artışla 2 trilyon 449,7 milyar liraya ulaştı.

PANDEMİDEN BU YANA REKOR ARTIŞ

Geçen yılın ekim ayı sonuna göre de konut kredileri yüzde 24,9, taşıt kredileri yüzde 153,1, ihtiyaç kredileri yüzde 54, toplam tüketici kredileri yüzde 47,1 artarken, bireysel kart borç bakiyesindeki yıllık büyüme yüzde 168,5; toplam bireysel borçlanmadaki ise yüzde 80,1 oldu. Dünyada Covid-19 pandemisinin başladığı 2019 sonundan bu yana olan dönemde ise özellikle kredi kartları ile olmak üzere bireysel borçlanmada, ‘adeta patlama’ denilebilecek oranda bir artış yaşandığı dikkati çekiyor.

2019 sonunda tüketici kredisi hacmi 466,6 milyar, bireysel kart borçları sadece 117,9 milyar ve toplam bireysel borç bakiyesi 584,5 milyar lira düzeyinde bulunuyordu. Tüketici kredilerinin yüzde 212,4 artarak 1,5 trilyona yaklaştığı 27 Ekim’e kadar olan dönemde, bireysel kredi kartı borç bakiyesi ise tam yüzde 741,3 (7,4 kat) büyüdü ve 1 trilyon liraya dayandı.

Bunun sonucunda toplam bireysel borç bakiyesi de yüzde 319 artışla 2,5 trilyon liraya yaklaştı. Pandeminin yaygınlaştığı 2020 yılının sonunda toplam tüketici kredileri 676 milyar, bireysel kart borçları 144,7 milyar; hastalık ve ölümler ile eve kapanmaların arttığı 2021’in sonunda tüketici kredileri 776,7 milyar, kart borçları 209,9 milyar; 2022 sonu itibarıyla da tüketici kredileri 1 trilyon 84,6 milyar, kart borçları 452,5 milyar lira olmuş; toplam bireysel borç bakiyesi 2020 sonunda 820,7 milyar, 2021 sonunda 986,6 milyar, 2022 sonunda 1 trilyon 537,1 milyar liraya çıkmıştı.

39,3 MİLYARLIK BATIK

27 Ekim itibarıyla bireysel borçlarda 39,3 milyar liralık bir tutarın takibe düşmüş alacak niteliğinde olduğu belirlendi. Bankaların takibe düşmüş bu alacaklarının 27 milyar lira ile en büyük bölümünü ihtiyaç kredilerine ait bölüm oluşturuyor. Tüketici kredilerinde toplam takibe düşen kısım 27,6 milyar lira olurken, bireysel kartlarda takibe düşen kısım ise 11,7 milyar lira düzeyinde bulunuyor. 2019 sonu itibarıyla bireysel borçlarda 19,6 milyar lira olan takibe düşen tutarda 27 Ekim’e kadar olan dönemdeki artışın yüzde 100,5 ile toplam borç hacmindeki büyümeden düşük olduğu görülüyor.

Bireysel borçlanma artışını hızla sürdürüyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Birleşmiş Milletlere (BM) bağlı Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) kuruluşunun anısına 1945’ten itibaren 16 Ekim ‘Dünya Gıda Günü’ olarak ilan edildi. Dünya Gıda Günü’yle dünya genelinde sağlıklı beslenmeye düzenli olarak erişemeyen ve akut yetersiz beslenme sorunu yaşayan milyonlarca kişiye işaret ediliyor.

Hızlı nüfus artışı, ekonomik büyüme, kentleşme ve iklim değişikliğinin, gezegenin su kaynaklarını giderek baskı altına soktuğunu belirten FAO, su kaynaklarının hızla tükendiğini vurguluyor.

İklim değişikliği etkisi

Dünya’da yer alan habere göre, iklim değişikliği, su ve gıda sorununu ortaya çıkaran önemli etmenlerden biri olarak görünüyor. ABD Çevre Koruma Ajansı’na (EPA) göre, iklim değişikliğinin yol açtığı olumsuz hava koşulları, tarım arazilerine ve dolayısıyla mahsullere zarar veriyor.

Sıcaklık ve yağışlardaki düzensizlik, tarım arazilerinde böceklerin ve yabani otların artmasına, hastalıkların ortaya çıkmasına ve yayılmasına sebep oluyor. Şiddetli sağanaklar, toprağı aşındırıp içindeki besini tüketerek ürünlere zarar vermesinin yanı sıra, su seviyesinin yükselmesine ve tarım arazilerinin sular altında kalmasına yol açıyor.

Su sıcaklığının artması okyanus, deniz ve göllerdeki balıkların ölümüne neden oluyor. Sıcaklık artışlarında önemli rol oynayan El Nino hava olaylarının etkisiyle şiddetli kuraklığın milyonlarca insanı daha yoksulluğa itebileceği düşünülüyor.

2 milyar dolarlık kayıp

FAO’ya göre seller, son yıllarda 2 milyardan fazla kişiyi etkileyerek 2021 yılında yaklaşık 2 milyar dolarlık küresel kayba yol açtı. Yalnızca Afrika’da seller nedeniyle 2022’de 2 bin kişi hayatını kaybederken, Pakistan’da ülkenin 3’te 1’i sular altında kaldı, 8 milyon kişi yerinden oldu.

Fiyatlarda yüksek seyir devam ediyor

Dünya Bankasına göre, Kovid-19 salgını sonrası tedarik zincirindeki sorunların hafiflemesine karşın Rusya-Ukrayna Savaşı’nın etkisiyle başta gıda, emtia, enerji ve diğer temel ihtiyaç maddeleri olmak üzere birçok ürünün fiyatındaki yüksek seyir devam ediyor.

Savaş yüzünden oraya çıkan bu ticaret kısıtlamaları gübre sektörünü de sekteye uğratıyor ve tahıl fiyatlarında artışa yol açıyor. Artan yurt içi gıda fiyatları, artan enerji maliyetleriyle birleşince, düşük ve orta gelirli ülkelerde hayat pahalılığı krizi yaşanıyor.

Savaşla 25 Eylül itibariyle 19 ülkede uygulanmakta olan 25 gıda ihracat yasağı ve 7 ülkedeki 12 ihracatı sınırlayıcı tedbirler gıda fiyatlarını etkiliyor. İhracat kısıtlamalarının ve yaptırımların hafifletilmesinin yanı sıra Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması tahıl piyasalarının istikrara kavuşmasına yardımcı olsa da küresel tehdit devam ediyor.

Gıda fiyatları enflasyonu genel enflasyonun üzerinde

Dünya Bankası’nın verilerine göre, yurt içi gıda fiyat enflasyonu dünya genelinde yüksek seyretmeye devam ediyor. Dünya genelinde 165 ülkenin yüzde 79,4’ünde gıda fiyatları enflasyonu genel enflasyonun üzerinde seyrediyor.

Enflasyon ve fiyatlardaki artış, özellikle dezavantajlı grupların gıdaya erişimini olumsuz etkiliyor. Bundan en çok etkilenen ülkeler Afrika, Kuzey Amerika, Latin Amerika, Güney Asya, Avrupa ve Orta Asya’da yer alıyor.

Türkiye’de durum ne?

TÜİK verilerine göre Türkiye’de genel enflasyon eylülde yıllık 61,53 olarak ölçüldü. Buna karşın gıda ve alkolsüz içeceklerdeki enflasyon yıllık yüzde 75,14 seviyesinde.

FAO, su kaynaklarının hızla tükendiğini vurguladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.