ChatGPT Enterprise olarak isimlendirilen bu yeni sürümde duyurulduğu kadarıyla kurumsal seviyede güvenlik, sınırsız ve yüksek süratte GPT-4 erişimi ve çok daha fazlası sunuluyor.

Bilmeyenler için GPT-4 herkese sunulan sürümden farklı olarak daha fazla soruya yanıt verebiliyor. Örneğin GPT-3,5 ya da bizim bildiğimiz ChatGPT’nin eski sürümünde 8 bin sözlük bir hudut vardı. GPT-4 ile bu hudut 64 bin söze kadar çıktı. Ancak burada GPT-3 ve GPT-4 ortasındaki temel farklılıklar ortasında yeni sürümün manzaraları işleyibiliyor olması da var. Daha fazla lisanı anlayan GPT-4 tıpkı vakitte daha fazla bilgiye ulaşabildiği için daha ‘doğru bilgiler’ sunabiliyor.

Yine de kıymetli bir sorun olarak GPT-4 de eylül 2021’den sonraki datalara ulaşamıyor. 

CHATGPT’NİN YENİ SÜRÜMÜ

ChatGPT’nin farklı pek çok formda kullanıldığının farkında olan OpenAI, bilhassa şirketlerde bilgileri inançlı tutma maksada alınıyor. 

Şirketin mevzu hakkındaki açıklaması ise şu biçimde oldu:

“Kurumsal seviyede güvenlik, sınırsız ve yüksek süratli GPT-4 erişimi, genişletilmiş girdi pencereleri ve çok daha fazlası bir ortada. Önümüzdeki birkaç hafta içinde mümkün olduğunca çok sayıda işletmeyi sisteme dahil edeceğiz”

Daha inançlı ve yanlışsız bilgilere ulaşacak ChatGPT’nin yeni sürümü tanıtıldı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Nükleer santralde biriken atık suyun denize tahliye edilmesi öncesinde, güvenlik tedbirlerine öncelik verilmesi ikazında bulunan Kişida, tahliye planına ait en son kararın, güvenliğin sağlandığının teyit edilmesinin akabinde verileceğini ve işletmeler üzerindeki muhtemel olumsuz tesirlerin giderilmesi için tedbirler alınacağını belirtti.

Atık suyun denize tahliyesinin balıkçıları nasıl etkileyebileceğine dair tasalar devam ederken Kişida, pazartesi günü Su Eserleri Kooperatif Dernekleri Ulusal Federasyonu Lideri ile görüşmeyi planladığını lisana getirdi.

Atık su tahliyesinin tam olarak ne vakit başlayacağına dair bilgi paylaşmayan Kişida’nın, kesin kararı vermek üzere 22 Ağustos’ta Kabine ile görüşmesi bekleniyor.

TAHLİYE PLANI

Uluslararası Atom Gücü Ajansı, 4 Temmuz’da yayımladığı raporda, Japonya’nın Fukuşima Dai-içi Nükleer Santrali’nde biriken atık suyun denize tahliyesi planının güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu bildirmişti.

Resmi takvim açıklanmamasına karşın okyanusa tahliye döneminin bu yılın yaz aylarında başlatılacağı açıklanmıştı.

Tokyo hükümetinin tahliye kararına, komşu ülkeler Çin, Güney Kore ve Tayvan reaksiyon göstermişti.

Mart 2011’de meydana gelen 9 büyüklüğündeki zelzeleyle tsunaminin, Fukuşima Dai-içi Nükleer Santrali’ndeki reaktörde yol açtığı nükleer erimeler havaya karışmış ve santralin etrafı “tahliye bölgesi” ilan edilmişti.

Japonya: Fukuşima’daki atık su, inançlı formda tahliye edilecek yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Nükleer santralde biriken atık suyun denize tahliye edilmesi öncesinde, güvenlik tedbirlerine öncelik verilmesi ikazında bulunan Kişida, tahliye planına ait sonuncu kararın, güvenliğin sağlandığının teyit edilmesinin akabinde verileceğini ve işletmeler üzerindeki mümkün olumsuz tesirlerin giderilmesi için tedbirler alınacağını belirtti.

Atık suyun denize tahliyesinin balıkçıları nasıl etkileyebileceğine dair telaşlar devam ederken Kişida, pazartesi günü Su Eserleri Kooperatif Dernekleri Ulusal Federasyonu Lideri ile görüşmeyi planladığını lisana getirdi.

Atık su tahliyesinin tam olarak ne vakit başlayacağına dair bilgi paylaşmayan Kişida’nın, son kararı vermek üzere 22 Ağustos’ta Kabine ile görüşmesi bekleniyor.

TAHLİYE PLANI

Uluslararası Atom Gücü Ajansı, 4 Temmuz’da yayımladığı raporda, Japonya’nın Fukuşima Dai-içi Nükleer Santrali’nde biriken atık suyun denize tahliyesi planının güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu bildirmişti.

Resmi takvim açıklanmamasına karşın okyanusa tahliye döneminin bu yılın yaz aylarında başlatılacağı açıklanmıştı.

Tokyo hükümetinin tahliye kararına, komşu ülkeler Çin, Güney Kore ve Tayvan reaksiyon göstermişti.

Mart 2011’de meydana gelen 9 büyüklüğündeki sarsıntıyla tsunaminin, Fukuşima Dai-içi Nükleer Santrali’ndeki reaktörde yol açtığı nükleer erimeler havaya karışmış ve santralin etrafı “tahliye bölgesi” ilan edilmişti.

Japonya: Fukuşima’daki atık su, inançlı formda tahliye edilecek yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“İyi akşamlar Franki, ben Jalisco New Generation (Meksika uyuşturucu karteli). Şayet beni engellersen, sorun yaşarsın. 6 bin dolara gereksinimim var – Seni, eşini ve çocuklarını izliyorum”.

Bir muz üreticisi olan Franklin Torres bu iletisi görmezden geldi. Birkaç gün sonra, bu defa karısına ileti gitti.

“Kocana kendini toplamasını söyle” diyordu, “Cezaevinden yazıyoruz ve pencerede haber bekleyen beşerler var”.

Franklin bu tehditleri ihbar ettiğinde bir şeylerin düzeleceğine inanıyordu.

Ekvador Ulusal Muz Üreticileri Federasyonu Lideri olarak, hükümete, kendilerini korumak için silah taşımalarına müsaade verilmesi konusunda baskı yapıyordu.

“Bu ülkede sıkıntı, 911 ya da polis devriyesi yok. Âlâ insanların da silahının olması, yalnızca berbatların silah taşımasından daha iyi” diyor.

BBC Muz üreticisi Franklin Torres

Ekvador dünyanın en büyük muz ihracatçısı ve çıkarlı bir sanayi zira muz sandıkları Avrupa’ya ve öteki bölgelere kokain nakliyatı için tanınan bir metot.

Meksika ve Kolombiya kartelleri, Ekvador’daki mahallî çetelerin ortasına sızdı.

Karteller bir vakitler Güney Amerika’nın en inançlı ülkelerinden Ekvador’da korornavirüs pandemisi ve siyasi yozlaşmanın olumsuz tesirlerini fırsata çevirdi.

Polis, yılın birinci altı ayında ülkede 3 bin 568 cinayet yaşandığını açıkladı. Bu evvelki yılın yüzde 70 fazlası.

Bugün ülkede başkanlık seçimleri yapılacak. Geçtiğimiz hafta, adaylardan Fernando Villavicencio’nun öldürülmesi güvenlik tasalarını artırdı.

Siyasi danışman Oswaldo Moreno lider adayının öldürülmesinin dehşetli bir trajedi olduğunu belirterek ekliyor:

“Bu, ‘öldürme politikasının’ artık Ekvador kültürünün büyük ölçüde bir modülü olduğunu gösteriyor”.

Buna Ekvador’un en geniş limanının bulunduğu ülkenin en büyük kenti Guayaquil’den daha güçlü bir örnek yok. Uyuşturucuyu ülkeden çıkarmak için pozisyonu son derece uygun olduğu için şu anda ülkede kabahatin merkez üssü.

Getty Images Geçtiğimiz hafta öldürülen lider adayı Fernando Villavicencio’nun fotoğrafının olduğu tişörtler giyiliyor

Başkan adayı Daniel Noboa, Perşembe günü seçim kampanyasının son aktifliği için Guayaquil’in en berbat bölgelerinden Duran’ı seçti. Lakin tıpkı vakitte bir çelik yelek giydi. Yol boyunca, herkesi paniğe sürükleyen bir silahlı çatışma yaşandı. Cürüm dolu kentte buna sıkça rastlanabiliyor.

Noboa, aktiflik öncesi BBC’ye verdiği demeçte, “Ekvador’da güvenlikle ilgili durumu değiştirmeliyiz” dedi, lider olursa önceliğinin işsizlikle uğraş olacağını ekledi:

“Sorun insanlara fırsat vermemek, bu örgütleri genç yeni üyelerle besliyoruz”.

Ancak Ekvador üzere yoksul bir ülkede bu güç bir misyon ve uyuşturucu ticaretine karşı gayrette hezimet kaçınılmaz.

Duran’da cürmün artmasıyla sokağa çıkma yasakları başladı. Uyuşturucu trafiğinin ağır olduğu rotalara polis denetim noktaları kuruldu lakin çetelerle karşılaştırınca polis gereğince donanımlı değil.

Şehrin kimi noktaları savaş alanlarını andırıyor. Çetelerin saldırmasının akabinde bir bölgede polis karakolunun pencerelerine kum torbaları konuldu.

Bir başkasında yaklaşık 20 devriye arabası park yerinde paslanıyor. Komiser Victor Quespás Valencia onları tamir edebilecek paraları olmadığını söylüyor.

“Çeteler bölge kazanmaya çalışıyor. Yırtıcı ölümlerle başa çıkmaya çalışıyoruz, insanları köprülerden asılmış ya da modüllere ayrılmış halde buluyoruz” diyor ve ekliyor:

“Uluslararası cürüm örgütleri insanları işe alıyor ve çok paraları var. Organize cürüm örgütlerinin gücü ile onları durdurmaya çalışan polisinkinin ortasında büyük bir dengesizlik var”.

BBC Duran’da dört çocuğuyla yaşayan Angie Fuentes

Peki, bu seçimler Ekvador’un geleceğinde bir değişiklik yaratabilecek mi?

Organize cürüm uzmanı Pedro Granja, “Karteller ideolojisi olmayan hata örgütleridir” diyor:

“Yasa dışı uyuşturucu ticareti yapan kabahat örgütleri, şirket mantığıyla hareket ediyorlar. Şu anda piyasa araştırması yapıyorlar. İsterlerse seçimleri felç edebilirler mi göreceğiz”.

Seçimlerden bağımsız olarak, uyuşturucu çeteleri insanların günlük hayatlarını etkilemeye başladı. Duran’daki konutların pencerelerindeki parmaklıklar size güvenlik tasasının boyutunu anlatıyor.

Duran’da dört çocuğuyla yaşayan Angie Fuentes, son yıllarda zorluklar yaşadığını anlatıyor. Babası Covid nedeniyle hayatını kaybetmiş.

Guayaquil kenti pandemiden çok berbat etkilendi. Çok sayıda kişi öldü ve yetkililer onlarla başa çıkamadı. Vücutlar sokaklara yığılmıştı.

Aşı, virüsün yayılmasını azalttı. Cürüm çeteleri de artık haraç karşılığında güvenlik sağlamayı öneriyor ve buna yeni tip “vacuna” (İspanyolca aşı) ismini veriyorlar.

Ancak bu da tam müdafaa sağlamıyor.

Angie geçtiğimiz ay kızının okulunun dışında bir komşularının vurularak öldürüldüğünü söylüyor. Ancak yetkililer uzaktan eğitime geçmeyi reddediyor.

“Tek isteğim güvenlik. Çocuklarımızı okula kurşun yeme riski olmadan götürmemizin tek yolu bu” diyor.

Uzmanlar bunun bitmeyen bir savaş olduğunu söylüyor. Bilhassa Avrupa’da, hatta Avustralya’da kokain talebi devam ederken.

“İç savaşı ya da ülkeler ortasında savaşı bitirebilirsiniz” diyor Pedro Granja ve ekliyor:

“Ancak uyuşturucu trafiğini durdurmak büsbütün imkansız, beşerler uyuşturucu almaya devam edecekler”.

Ekvador bugün sandık başında: Bir vakitlerin inançlı ülkesi, uyuşturucu rotasının birinci durağı haline nasıl geldi? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“İyi akşamlar Franki, ben Jalisco New Generation (Meksika uyuşturucu karteli). Şayet beni engellersen, sorun yaşarsın. 6 bin dolara gereksinimim var – Seni, eşini ve çocuklarını izliyorum”.

Bir muz üreticisi olan Franklin Torres bu bildirisi görmezden geldi. Birkaç gün sonra, bu sefer karısına bildiri gitti.

“Kocana kendini toplamasını söyle” diyordu, “Cezaevinden yazıyoruz ve pencerede haber bekleyen beşerler var”.

Franklin bu tehditleri ihbar ettiğinde bir şeylerin düzeleceğine inanıyordu.

Ekvador Ulusal Muz Üreticileri Federasyonu Lideri olarak, hükümete, kendilerini korumak için silah taşımalarına müsaade verilmesi konusunda baskı yapıyordu.

“Bu ülkede güç, 911 ya da polis devriyesi yok. Âlâ insanların da silahının olması, yalnızca berbatların silah taşımasından daha iyi” diyor.

BBC Muz üreticisi Franklin Torres

Ekvador dünyanın en büyük muz ihracatçısı ve çıkarlı bir sanayi zira muz sandıkları Avrupa’ya ve diğer bölgelere kokain nakliyeciliği için tanınan bir formül.

Meksika ve Kolombiya kartelleri, Ekvador’daki mahallî çetelerin ortasına sızdı.

Karteller bir vakitler Güney Amerika’nın en inançlı ülkelerinden Ekvador’da korornavirüs pandemisi ve siyasi yozlaşmanın olumsuz tesirlerini fırsata çevirdi.

Polis, yılın birinci altı ayında ülkede 3 bin 568 cinayet yaşandığını açıkladı. Bu evvelki yılın yüzde 70 fazlası.

Bugün ülkede başkanlık seçimleri yapılacak. Geçtiğimiz hafta, adaylardan Fernando Villavicencio’nun öldürülmesi güvenlik kaygılarını artırdı.

Siyasi danışman Oswaldo Moreno lider adayının öldürülmesinin fecî bir trajedi olduğunu belirterek ekliyor:

“Bu, ‘öldürme politikasının’ artık Ekvador kültürünün büyük ölçüde bir kesimi olduğunu gösteriyor”.

Buna Ekvador’un en geniş limanının bulunduğu ülkenin en büyük kenti Guayaquil’den daha güçlü bir örnek yok. Uyuşturucuyu ülkeden çıkarmak için pozisyonu son derece uygun olduğu için şu anda ülkede kabahatin merkez üssü.

Getty Images Geçtiğimiz hafta öldürülen lider adayı Fernando Villavicencio’nun fotoğrafının olduğu tişörtler giyiliyor

Başkan adayı Daniel Noboa, Perşembe günü seçim kampanyasının son aktifliği için Guayaquil’in en makûs bölgelerinden Duran’ı seçti. Fakat birebir vakitte bir çelik yelek giydi. Yol boyunca, herkesi paniğe sürükleyen bir silahlı çatışma yaşandı. Hata dolu kentte buna sıkça rastlanabiliyor.

Noboa, aktiflik öncesi BBC’ye verdiği demeçte, “Ekvador’da güvenlikle ilgili durumu değiştirmeliyiz” dedi, lider olursa önceliğinin işsizlikle çaba olacağını ekledi:

“Sorun insanlara fırsat vermemek, bu örgütleri genç yeni üyelerle besliyoruz”.

Ancak Ekvador üzere yoksul bir ülkede bu sıkıntı bir vazife ve uyuşturucu ticaretine karşı uğraşta mağlubiyet kaçınılmaz.

Duran’da kabahatin artmasıyla sokağa çıkma yasakları başladı. Uyuşturucu trafiğinin ağır olduğu rotalara polis denetim noktaları kuruldu fakat çetelerle karşılaştırınca polis gereğince donanımlı değil.

Şehrin birtakım noktaları savaş alanlarını andırıyor. Çetelerin saldırmasının akabinde bir bölgede polis karakolunun pencerelerine kum torbaları konuldu.

Bir başkasında yaklaşık 20 devriye arabası park yerinde paslanıyor. Komiser Victor Quespás Valencia onları tamir edebilecek paraları olmadığını söylüyor.

“Çeteler bölge kazanmaya çalışıyor. Yırtıcı ölümlerle başa çıkmaya çalışıyoruz, insanları köprülerden asılmış ya da modüllere ayrılmış halde buluyoruz” diyor ve ekliyor:

“Uluslararası hata örgütleri insanları işe alıyor ve çok paraları var. Organize kabahat örgütlerinin gücü ile onları durdurmaya çalışan polisinkinin ortasında büyük bir dengesizlik var”.

BBC Duran’da dört çocuğuyla yaşayan Angie Fuentes

Peki, bu seçimler Ekvador’un geleceğinde bir değişiklik yaratabilecek mi?

Organize hata uzmanı Pedro Granja, “Karteller ideolojisi olmayan kabahat örgütleridir” diyor:

“Yasa dışı uyuşturucu ticareti yapan kabahat örgütleri, şirket mantığıyla hareket ediyorlar. Şu anda piyasa araştırması yapıyorlar. İsterlerse seçimleri felç edebilirler mi göreceğiz”.

Seçimlerden bağımsız olarak, uyuşturucu çeteleri insanların günlük hayatlarını etkilemeye başladı. Duran’daki konutların pencerelerindeki parmaklıklar size güvenlik tasasının boyutunu anlatıyor.

Duran’da dört çocuğuyla yaşayan Angie Fuentes, son yıllarda zorluklar yaşadığını anlatıyor. Babası Covid nedeniyle hayatını kaybetmiş.

Guayaquil kenti pandemiden çok makûs etkilendi. Çok sayıda kişi öldü ve yetkililer onlarla başa çıkamadı. Vücutlar sokaklara yığılmıştı.

Aşı, virüsün yayılmasını azalttı. Cürüm çeteleri de artık haraç karşılığında güvenlik sağlamayı öneriyor ve buna yeni tip “vacuna” (İspanyolca aşı) ismini veriyorlar.

Ancak bu da tam müdafaa sağlamıyor.

Angie geçtiğimiz ay kızının okulunun dışında bir komşularının vurularak öldürüldüğünü söylüyor. Lakin yetkililer uzaktan eğitime geçmeyi reddediyor.

“Tek isteğim güvenlik. Çocuklarımızı okula kurşun yeme riski olmadan götürmemizin tek yolu bu” diyor.

Uzmanlar bunun bitmeyen bir savaş olduğunu söylüyor. Bilhassa Avrupa’da, hatta Avustralya’da kokain talebi devam ederken.

“İç savaşı ya da ülkeler ortasında savaşı bitirebilirsiniz” diyor Pedro Granja ve ekliyor:

“Ancak uyuşturucu trafiğini durdurmak büsbütün imkansız, beşerler uyuşturucu almaya devam edecekler”.

Ekvador bugün sandık başında: Bir vakitlerin inançlı ülkesi, uyuşturucu rotasının birinci durağı haline nasıl geldi? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Doğum anomalilerinin “en az görüldüğü 10 yıllık yaş aralığı”nı belirlemeye çalışan araştırmacılar, 23-32 yaş aralığının gebelik için ülkü yaş aralığı olduğunu tespit etti.

Araştırma ayrıyeten, annenin yaşı arttıkça bebeklerde down sendromu, kalp hastalığı, dudak ve damak yarığı üzere durumların yaşanma ihtimalinin arttığını buldu.

Dudak ve damak yarığı görülme riski genç yaşta doğum yapan annelerin bebeklerinde yüzde 9 olarak tespit edilirken, 32 yaş üstü gebeliklerde ise bu riskin yüzde 45 oranında olduğu söz edildi.

Doğuştan sindirim sisteminde bozukluk riskinin, genç yaşta doğum yapan annelerin bebeklerinde 23-32 yaş aralığına nazaran yüzde 23 fazla, 32 yaş üstünde doğum yapan bayanların bebeklerinde ise bu oranın yüzde 15 fazla olduğu tespit edildi.

Daha evvel yapılmış araştırmalar genetik bozukluklar ile anne yaşı ortasındaki ilgiyi doğrularken, kromozomal olmayan anomaliler ile anne yaşı ortasındaki bağ üzerine çalışmaların eksikliği hissediliyor.

Araştırmanın sonuçları “BJOG” isimli bilim mecmuasında yayımlandı.

Bilim insanları doğum için en inançlı yaş aralığını açıkladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Uluslararası Af Örgütü Avrupa Bölgesel Ofisi Yöneticisi Nils Muiznieks, yaptığı yazılı açıklamada, şunları kaydetti:

“Hükümet, LGBTİ+ zıddı telaffuzları artırarak önyargıların körüklenmesine aracı oldu ve bir kısmı LGBTİ+ topluluklara karşı şiddet daveti yapan LGBTİ+ aksisi kümeleri cesaretlendirdi. Yetkililer, aile bedellerini muhafaza mazeretiyle LGBTİ+’ların özgürce yaşama hakkını engelliyor. Türkiye’de Onur Yürüyüşü aktiflikleri 2015’ten beri sistematik olarak yasaklanıyor. Bu yılki Onur Yürüyüşü devrinde piknik ve sinema gösterimi üzere küçük çaplı etkinlikler bile yetkililerce engellendi. İstanbul ve İzmir Onur Yürüyüşleri için şimdi resmi bir yasaklama kararı olmasa da düzenleyenler kararın çıkartılması yahut yürüyüşlerin engellenmesi baskısını daha evvel yaşanan pratiklerle üzerlerinde hissediyor. Evvelki yıllarda da bu üzere barışçıl etkinlikler resmi bir yasaklama kararı olmadığında bile kamu tertibini muhafaza mazeretiyle durduruldu ve keyfi gözaltılar yapıldı. 18 Haziran’da, İstanbul Trans Onur Yürüyüşü polis tarafından engellendi. İştirakçiler yürüyüşe başlamak istediklerinde polis çok güç kullanarak 10 kişiyi gözaltına aldı.

“ÜLKEDE 27 LGBTİ+ AKTİVİSTİ GÖZALTINA ALINDI”

Son haftalarda ülke genelinde en az 27 LGBTİ+ aktivisti gözaltına alındı. 9 Haziran’da Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde 15 öğrenci, Ankara’da tüm LGBTİ+ aktifliklerine yönelik süregelen fiili yasağa uymayarak barışçıl biçimde yürüdükten sonra gözaltına alındı. Cumhurbaşkanı Erdoğan seçim öncesi yaptığı bir konuşmada, ‘LGBT denen olay aile kurumuna sokulmuş bir zehirdir. (Bunu) kabul etmemiz mümkün değil’ dedi. Seçimi kazandıktan sonra ise ‘Aileye kimse lisan uzatamaz’ tabirlerini kullandı. Bu yılın başında hükümet, Anayasa’da yer alan aile tarifini ‘Aile, bayan ve erkekten oluşur’ halinde değiştirmeyi teklif ederek LGBTİ+’lara karşı düşmanlığı artırdı.

DAYANIŞMA MESAJI

LGBTİ+ hakları aktivistleri bu tarafta bir değişikliğin ülkede eşcinsel münasebetleri kabahat haline getirmesinden ve LGBTİ+ örgütlerini kapanma riskiyle karşı karşıya bırakmasından telaş ediyor. Onur Yürüyüşü aktiflikleri üzerindeki baskıların güvenlik yahut kamu tertibi dertleriyle hiçbir ilgisi yok; büsbütün gittikçe artan bir LGBTİ+ zıddı gündemle ilgisi var. Onur Yürüyüşü aktiflikleri, Türkiye’deki kısıtlamalara ve LGBTİ+’lar için gitgide daralan alana karşın ve yeniden devletin mümkün taciz ve sindirme teşebbüsleri beklendiği halde gerçekleştirilecek. Onlara dünyanın her yerinden dayanışmamızı sunuyoruz.”

İstanbul LGBTİ+ Dayanışma Derneği tarafından organize edilen Trans Onur Haftası’nın 18 Haziran’daki Trans Onur Yürüyüşü ile sonlanacağı duyurulmuştu. İstanbul Valisi Davut Gül ise toplumsal medya hesabından Onur Yürüyüşlerine müsaade verilmeyeceğini açıklamıştı.

Engellemelere karşın Osmanbey’deki Çimen Sokak’ta toplanan LGBTİ+ yurttaşlar, burada basın açıklaması gerçekleştirmişti. Basın açıklamasının okunmasının akabinde LGBTİ+’lar bulundukları yerlerde dağılmaya başlarken polis müdahalesi sertleşmiş ve gözaltılar yaşanmıştı.

İstanbul’da 2015 yılından beri İstiklal Caddesi’nde Onur Yürüyüşü’ne müsaade verilmiyor.

Memleketler arası Af Örgütü: Türkiye’de LGBTİ+ Onur Yürüyüşleri’nin inançlı bir biçimde gerçekleştirilmesine müsaade verilmeli yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Getty Images

Yapay zeka uzmanları çoklukla iki kampa ayrılır: Bunun bizim hayatımızı devasa boyutlarda güzelleştireceğini düşünenler ve bizi yok edeceğini düşünenler. Ve bu yüzden bu hafta Avrupa Parlamentosu’nda yapay zekanın nasıl düzenlenmesi gerektiği üzerine yapılacak oturum büyük ehemmiyet taşıyor.

Peki yapay zeka nasıl daha inançlı kılınabilir? Bunun önündeki beş zorluğu inceledik.

1. Yapay zekanın ne olduğunda uzlaşmak

Avrupa Parlamentosu’nun yapay zekanın tarifini yapması iki yılını aldı: “İnsanlar tarafından verilen vazifeleri yerine getirmek için içerik, kestirim, tavsiye yahut kararlar üzere çıktılar üreterek etkileştiği etrafları dönüştürebilen yazılımlar.”

Bu hafta oylanacak Yapay Zeka Yasası, çeşidinin birincisi. Yasa, şirketlerin istekli iş birliğinin ötesine geçerek, uyulması gereken kurallar getirecek.

2. Global bir mutabakata varmak

Eski İngiltere Yapay Zeka Ofisi Lideri Sana Kharaghani, teknolojinin hudut tanımadığını vurguluyor.

BBC’ye konuşan Kharaghani “Bu mevzuda memleketler arası iş birliğine gereksinimimiz var. Bunun güç olacağını biliyorum” diyor ve ekliyor:

“Bu ulusal bir sıkıntı değil. Bu çeşit teknolojiler tek bir ülkenin hudutları içinde kalmıyor.”

Fakat Birleşmiş Milletler cinsinden bir milletlerarası yapay zeka düzenleme kurumu yaratmak için ortada hiçbir plan yok.

Dahası bu hususta farklı ülkelerin farklı planları var:

Avrupa Birliği, yapay zeka konusunda en sert düzenlemeleri öneriyor. Buna nazaran yapay zeka eserleri, tesirleri bakımından farklı düzeylerde ele alınacak; örneğin istenmeyen e-posta filtrelemek için kullanılan yapay zeka daha az düzenlemeye tabi olurken, hastalara kanser teşhisi koymayı kolaylaştıracak yapay zekalar daha fazla denetlenecek.

İngiltere yapay zeka düzenlemelerini mevcut kurumlara eklemlemeyi tercih edenlerden. Bu teknikte örneğin kendisine yapay zekanın ayrımcılık yaptığını düşünen bir kişi, yeni bir kurum yerine ülkede halihazırda ayrımcılığı denetleyen Eşitlikler Komisyonu’na başvurabilecek.

ABD’de ise sadece şirketlerin istekli bir biçimde dahil olduğu programlar var. Yakın müddet evvel yapay zeka üzerine yapılan bir oturumda siyasetçiler, bu alandaki düzenlemelerin yetersiz kaldığına dair kaygılarını dillendirdi.

Çin de şirketlerin yapay zeka kullandıkları yerlerde ve uygulamalarda bildirimde bulunmasını mecburî kılmayı düşünüyor.

3. Kamuoyuna itimat vermek

IBM’in Avrupa Birliği ile ilişikilerinin başında bulunan Jean-Marc Leclerc “İnsanların bir şeyi kullanması için evvel güvenmesi lazım” diyor.

Yapay zekanın insanların hayatını inanılmaz ölçüde iyileştirebileceği alanlar var. Halihazırda antibiyotikler keşfetmek, felçli insanları yürütmek ve iklim değişikliği, pandemi üzere global sıkıntılara tahlil bulmak için kullanılabiliyor.

Peki ya iş müracaatlarını pahalandırmak yahut birinin suça meyilli olup olmadığını ölçmek için kullanılırsa?

Avrupa Parlamentosu her bir yapay zeka eserinin riskleri hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesini planlıyor.

Bu kuralı ihlal edenler 30 milyon euro yahut global cirolarının yüzde 6’sı ölçüsünde cezaya maruz kalabilir.

Ama yapay zeka geliştiricileri, eserlerinin nasıl kullanılabileceğini evvelden kestirim edebilir mi?

Reuters

4. Kuralları kimin yazacağına karar vermek

Bugüne kadar yapay zekanın düzenlenmesi işi çoklukla onu geliştirenlerin insafına bırakılmıştı.

ChatGPT’yi yaratan OpenAI’ın yöneticisi Sam Altman’a nazaran büyük şirketler, potansiyel riskleri azaltmak için bu alanda düzenlemeler yapılması gerektiğini kabul ediyor.

Peki bu şirketler düzenlemeleri yapma sürecine ziyadesiyle dahil olurlarsa, insanların çıkarlarını kendi kârlarının önüne koyabilecekler mi?

Şu anda bu düzenlemeleri hazırlamakta olan siyasetçilerle içli dışlı olmak istediklerini varsayım edebilirsiniz.

Son dakika biletleri satan Lastminute.com’un kurucusu Barones Lane-Fox, bu alanda düzenleme yaparken şirketler dışındaki aktörlerin de dinlenmesi gerektiğini düşünüyor:

“Sivil toplumu, akademiyi ve bu dönüşümden etkilenen bireyleri de sürece dahil etmemiz lazım.”

5. Süratli hareket edebilmek

ChatGPT’ye milyarlarca dolar yatıran Microsoft “angaryayı ortadan kaldırmak istediklerini” söylüyor.

ChatGPT insan elinden çıkmış üzere gözüken metinler üretebiliyor ama OpenAI’dan Sam Altman tekrar de bunun “bir kişi değil bir araç” olduğunu vurguluyor.

Sohbet robotlarının ana emeli personelleri daha verimli kılmak.

Bazı kesimlerde yapay zekanın yeni iş imkanları yaratma ve fevkalade bir asistan olma kapasitesi var. Lakin birtakım bölümlerde de iş kaybına yol açıyor.

İngiliz telekomünikasyon devi BT, 10 bin çalışanının işini yapay zekaya yaptıracağını açıkladı.

Altı ay evvel piyasaya çıkan ChatGPT ise günümüzde makaleler yazabiliyor, insanların tatil planlarını hazırlayabiliyor ve profesyonel imtihanları geçebiliyor. Bu tıp lisan bazlı modeller günümüzde inanılmaz bir süratle gelişiyor.

Avrupa Birliği’nin Yapay Zeka Yasası’nın 2025’e kadar yürürlüğe girmesi bekleniyor. AB Teknoloji Komiseri Margrethe Vestager’e nazaran bu çok geç.

Vestager bu yüzden ABD ile birlikte, şirketlerin o vakte kadar istekli olarak kullanabilecekleri bir kod hazırlıyor. Bu kod birkaç hafta içinde tamamlanabilir.

Yapay zekayı inançlı kılmak neden sıkıntı? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.