CİLT KANSERİ NEDİR?

Dünyada görülme sıklığı her geçen gün artan cilt kanserinin her yaş kümesini tehdit edebileceğini vurgulayan Uzm. Dr. Alakbarov, “Özellikle uzun mühlet güneş ışınlarına maruz kalmak bu kanserin kıymetli nedenlerinden birini oluşturur. Cilt kanserleri tüm dünyada olduğu üzere ülkemizin de içinde yer aldığı iklim neslinde en yaygın görülen kanser çeşididir.

Cilt kanseri, deriyi oluşturan birtakım hücrelerin denetimsiz büyümesi sonrası oluşmaktadır. Hem en sık görülen hem de her yıl tertipli olarak artan kanser cinsleri ortasında yer alan cilt kanseri, hayati riske yol açan melanom ve melanom dışı olmak üzere ikiye ayrılmakta ve tedavi protokolleri buna nazaran uygulanmaktadır. En sık görülen çeşidi ise melanom olmayan kümede yer alan bazal hücreli karsinomadır” diye konuştu.

Güneş ışınlarının deriden D vitamini sentezi üzere sıhhatimize olumlu katkıları olsa da deri hücrelerinde DNA hasarına neden olabildiğini belirten Uzm Dr. Hasan Alakbarov, “Bu hasarlanmalar hayatımız boyunca deri hücrelerimizde birikir ve vakitle hücrelerin hayat şifresinde kalıcı bozulmalar oluşturur” dedi.

“EN KIYMETLİ NEDEN ZİYANLI GÜNEŞ IŞINLARI”

Cilt kanserlerine neden olan faktörlerin en kıymetlisinin ultraviyole yani güneş ışınları olduğunun altını çizen Uzm. Dr. Alakbarov, öteki faktörleri ise şu biçimde sıraladı:

“Özellikle çocukluk periyodunda haşlanma olarak isimlendirilen güneş yanıkları ve yıllar içerisinde daima alınan kümülatif güneş ışınları,

Açık deri, renkli göz ya da çilli bir cilde sahip olmak,

Yüzde yahut bedende çok fazla ben olması,

Solaryuma girmek,

Aile hikayesinde cilt kanserinin bulunması ile birlikte Albino ya da Vertiligo üzere kimi genetik hastalıklara sahip olmak,

Güneş altında çok fazla vakit geçirmek,

Yaşanılan coğrafyada kronik arsenik üzere kimyasallara maruz kalmak,

Baca temizleyicileri ve kuaförlük üzere mesleklerde kimyasallara maruziyet.”

“GÜNEŞ IŞINLARI KIYAFETLERDEN DE GEÇEBİLİR”

Güneş ışınlarından korunmanın yollarından bahseden Uzm. Dr. Alakbarov, “Giysiler ve şapka ile güneşin derimizle temasını azaltmalıyız. Kumaşın cinsi bile korunmada tesirli olur. Örneğin, polyester ve yün, pamuklu kumaşlara nazaran UV ışınlarını daha çok emer. Kumaşın UV ışını emen kimyasallarla yıkanması korunmayı artırır. Ultraviyole ışınlarının kumaşlardan da geçebildiğini biliyoruz. Çok ince ve açık renkli kumaşlardan bu geçiş daha ağır olurken, koyu renkli kumaşlardan geçiş daha azdır. Bu nedenle çok ince ve açık renkli eserler güneşin şiddetinin fazla olduğu devirlerde tercih edilmemelidir” biçiminde konuştu.

“SIK DOKUNMUŞ GİYSİLER TERCİH EDİLMELİ”

Kumaşların gözenekli olmasının da UV ışınlarının geçirgenliğini artıran bir durum olduğunu lisana getiren Uzm. Dr. Alakbarov, “Sık dokunmuş kumaşların UV ışınları geçirgenliği daha düşüktür ve daha yüksek muhafaza sağlar. Kumaşın nemli olması da UV ışınlarının geçirgenliğini artırır. Kumaşlar ıslaksa, liflerin şişmesine neden olur ve doku yapısı kuru durumuna nazaran daha gevşek lifli hale gelir. Yazın sık dokunmuş ultraviyole geçirgenliği düşük kumaşlardan yapılmış kıyafetler tercih edilmeli ve nemlenme, terleme, ıslanma hallerinde vakit kaybetmeden değiştirilmelidir. Ultraviyole filtreli kumaşlardan üretilen kıyafet ve şapkalar bedeni, yüzü ve bilhassa başı güneş çarpmasından müdafaada epeyce kullanışlı ürünlerdir” sözlerini kullandı.

Özellikle çocukların birinci 3 yaşta direkt güneş maruziyetinden korunması gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Alakbarov, “Bu çeşit kıyafetler park üzere, plaj üzere açık alan aktiviteleri sırasında güçlü esirgeyici özellikleri sayesinde çocukları daha itimatla korumaktadır” dedi.

“4 SAATTE BİR GÜNEŞ KREMİNİZİ TEKRAR SÜRÜN”

Cilt kanseri görülme sıklığının artma sebeplerinden birinin de güneş kremi kullanımıyla ilgili yanlış bilgiler olduğunu söz eden Uzm Dr. Alakbarov, “Nasılsa güneş kollayıcı kullanıyorum diye rahatça hareket eden bireyler, güneş altında daha çok vakit geçirmektedir. Lakin güneş koruyucuların aktiflik mühleti en fazla 4 saat olmaktadır. Bu sebeple 30 faktör üzeri müdafaaya sahip kremlerin 4 saatte bir yenilenmesi gerekmektedir” açıklamasında bulundu.

“AÇIK CİLTLİLER DAHA FAZLA RİSK ALTINDA”

Cilt kanserinde risk altında olan şahıslara dikkat çeken Uzm. Dr. Alakbarov, şu bilgileri paylaştı: “Güneşli iklim jenerasyonunda yer alan ülkelerde bilhassa global ısınmanın da artışıyla deri kanseri riski yüksek olmakla birlikte, açık derili ve güneş hassasiyeti bulunan şahıslar daha fazla risk taşırlar. Beyaz derili, açık renk gözlü, kızıl saçlı bireyler, esmer derili bireylere nazaran daha fazla risk altındadır. Deri tipi ayırt etmeksizin çocukluğunda ağır güneş yanıkları geçirenler, ailesinde deri kanseri hikayesi olanlar, organ nakli geçirmiş hastalar, uzun mühlet korunmasız güneş altında vakit geçirenler ve geçirmiş olanlar, uzun müddetli güneşlenenler ve solaryuma girenler deri kanseri riski altındadırlar.

Tüm bu riskli kümelerin kanserden korunmasında güneşten korunma anahtar rol oynar. Mevcut benlerde süratli büyüme olması, yeni ben çıkışı, bende kızarıklık, kaşıntı ya da kanama olması halinde vakit kaybetmeden dermatoloji doktoruna danışılmalıdır. Tekrar bilhassa yeni çıkıp süratli büyüyen, kanama gösteren yahut göstermeyen, yara ya da kabarıklıklara da deri kanseri açısından tarama yapılması gerekir.”

Güneş ışınlarına dikkat! Cilt kanserini tetikleyebilir! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yaz mevsiminde güneşten korunmanın biraz daha değer arz ettiğini lisana getiren Emre, güneş ışınlarının ziyanlı tesirlerinin ortasında en değerli durumun deri kanserlerinin gelişimini tetiklemesi olduğunun altını çizdi.

EN TESİRLİ KORUNMA SAATLERİ

Güneş ışınlarından korunmanın birçok yolu olduğunu belirten Emre, “En tesirli korunma güneş ışınlarının en ağır geldiği saatler olan saat 10.00 ile 16.00 ortasında güneşe açık alanlarda bulunmamak. Bunun dışında giysilerle korunmak mümkün. Giysilerle korunurken de giysilerin özellikleri çok kıymetli. Ne kadar beden alanının kapattığı da değerli lakin giyilen giysinin, kumaşın dokusu, dokumasının kalınlığı, renginin koyu olması, yapısı kıymetli. Yünlü ve sentetik giysiler daha güzel koruyuculuk sağlıyor. Tekrar giysinin kuru olması daha düzgün koruyuculuk sağlıyor. Bunun yanında şapkalar, gözlükler ve şemsiyeler üzere gölgelik sağlayan yardımcı gözetici ekipman kullanılabilir. Son yıllarda bizim işimizi kolaylaştıran ve daha tesirli metot olan güneş kremleri ve losyonları ile korunmak mümkün” dedi.

GÜNEŞ KOLLAYICI ALIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

Prof. Dr. Emre, çok fazla geniş çeşitlilikte güneş hami içerikleri olduğuna vurgu yaparak, “Çok fazla çeşitli etken hususları var. Çok kıymetli olması kıymetli değil, içeriği değerli. Güneş kollayıcı alırken dikkat edilmesi gereken en değerli şey kişinin özelliklerine uygun olması. Örneğin çocuklarda ve hamilelerde deriden emilmeyen, fizikî bariyer oluşturan ve güneş ışığını yansıtan mineral filtreler tercih edilmeli. Öteki bireylerde de deriden emilerek tesir gösteren, kimyasal tepkiyle ultraviyole ışınlarını deriden uzaklaştıran organik filtreler tercih edilmeli. Zira organik filtrelerin kozmetik kullanılabilirliği daha kolay daha uygun. Mineral filtreler her ne kadar deriden emilmiyor ve alerjik tepkilere sebep olmuyor olsa da deri üzerinde bir renkli katman oluşturduğu için her vakit kolay tolere edilemeyebilirler” tabirlerini kullandı.

Güneşe çok fazla maruz kalındığını birinci evvel deride yanma, kızarma ve kaşınma üzere belirtilerden anladıklarını kaydeden Emre, deriyi serin tutmanın kıymetli olduğunu söyledi. Ayrıyeten Emre, ağrı ve yanma üzere durumlarda ağrı kesici kullanılabileceğini de tabir etti. Emre, Şiddetli tepkilerde ise kesinlikle doktora başvurulması gerektiğinin de altını çizdi.

“BAZI ŞAHISLAR GÜNEŞTEN KORUNMAYA ÇOK DAHA FAZLA DİKKAT ETMELİ”

Güneş esirgeyici eserlerinin tıpkı saat sıklığında kullanılmaması gerektiğini aktaran Emre, “Bu ortamın güneş alma durumuna, kişinin güneş altında geçireceği müddete, kişinin ekstra olan güneşe hassaslık yapan hastalıkların varlığına nazaran değişiyor. Birtakım bireylerin güneşten korunmaya çok daha fazla dikkat etmesi gerekiyor. Örneğin, bir kişi güneş altında uzun mühlet vakit geçirecekse güneş kremi bir mühlet sonra güneş ışınlarının ve sıcağın tesiriyle bozuluyor ve koruyuculuk özelliği kalmıyor. Münasebetiyle güneş altında çalışıyorsa yahut tatil yapıyorsa ve suyla da temas varsa güneş kreminin tesiri süratlice kaybolacağı için 2-3 saatte bir yenilenmesini öneriyoruz” dedi.

“İLK 6 AY BEBEKLERDE GÜNEŞ HAMİ HİÇBİR FORMDA ÖNERMİYORUZ”

Yaş kümelerine nazaran de güneş kremi kullanımının farklılaştığını söz eden Emre, “İlk 6 ay bebeklerde güneş kollayıcı hiçbir formda önermiyoruz. Güneş de önermiyoruz. 6 ay ve 2 yaş ortasında bebekler için olan ve mineral filtre içeren güneş kremleri kullanılabilir. Birtakım tıbbi ek dayanaklar içeren güneş koruyucuları var. Bunlar kimi hastalıklara özel üretilmiş oluyor. Örneğin kişinin bir deri kanseri geçmişi varsa yahut ailesel yatkınlığı varsa kansere karşı gözetici özellikte içerikli olanlar tercih edilebilir. Lekelenmeye yatkın bir cildi varsa lekeli ciltlere özel eserler tercih edilebilir. Yeniden bizim çok sık karşılaştığımız ve tedavilerimizde aksatan akneli ciltlerde güneş esirgeyici kullanımı var. Akneli ciltlerde çok fazla yağlı eserlerin kullanılması akneyi artırabiliyor” açıklamasında bulundu.

“GÜNEŞ KREMLERİNİN KANSEROJEN TESİRİ CANLIDA GÖSTERİLEBİLMİŞ DEĞİL”

Güneş kremlerinin kanser yaptığına dair toplumsal medyada kimi paylaşımlar yapılabildiğini de söz eden Emre, “Güneş kremlerinin kanserojen tesiri canlıda gösterilebilmiş değil. Şuan da kullanılan kremler ortasında kanserojen olduğu gösterilen yahut bilinen etken husus yok lakin geçmişte laboratuvar koşullarında kanserojen olabileceği gösterilen eserler kullanılmış. Çok uzun yıllar evvel bunların kullanımı tek edilmiştir. Tam bilakis güneş kremi kullanıldığında kanser yapan güneş ışınlarından korunabiliyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

Prof. Dr. Emre: ‘Güneş ışınlarına maruz kalmak deri kanserlerinin gelişimini tetikliyor’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.