Toplantıda, söz konusu fonların finansal istikrara etkileri ayrıntılı biçimde değerlendirilirken, ortaya çıkabilecek risklere karşı uygulanabilecek olası makro ihtiyati adımlar kapsamlı şekilde tartışıldı. Küresel ve yurt içi ekonomik görünümün de ele alındığı toplantıda, piyasalardaki güncel gelişmeler mercek altına alındı.

Komite, sürdürülebilir ve dengeli büyümenin temel ayaklarından biri olan finansal istikrarın korunması için bütüncül bir yaklaşım benimsediğinin altını çizdi. Atılacak politik adımların, fon piyasalarının sağlıklı işleyişini güçlendirmesi ve finansal sistemin dayanıklılığını artırması hedefleniyor.

Finansal İstikrar Komitesi’nden fon piyasalarına yakın takip! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Konuşmasına Türkiye Yüzyılı Buluşmaları Kapanış Programı’nın hayırlı olmasını dileyerek başlayan Erdoğan, “49 gün gibi çok kısa bir sürede 81 ilde ‘Türkiye Yüzyılı Buluşmaları’nı başarıyla tertipleyen yol arkadaşlarımı yürekten kutluyorum. 49 gün boyunca sahada ter döken her bir kardeşimin emeklerine sağlık” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ana muhalefet partisinin Türkiye’yi yabancılara şikayet turları düzenlerken kendilerinin millet ile kucaklaştıklarını belirterek “Türkiye’nin dört bir ucunda işçisinden emeklisine 2 ayda yüzbinlerce vatandaşımızla bir araya geldik. Toplumun tüm kesimlerinin nabzını tuttuk. Tabii CHP’li belediyelerde işimiz daha çok zordu. Yolda kalan otobüslerden, toplanmayan çöplerden, yolsuzluk iddialarına kadar birçok sorun bize iletildi” ifadelerini kullandı.

AK Parti’nin Türkiye’de kurumsal teşkilatlanmayı adeta icat eden parti olduğunu vurgulayan Erdoğan, şunları söyledi:

“Milletimize hizmette, kırgınlık, küskünlük yoktur. Bu davada ümitsizliğe kapılmaya asla yer yoktur. Türkiye, küresel bir güce dönüşiyor. Bugün barış, huzur, istikrar denince akla ilk Türkiye geliyor. Şefkat ve merhamet, adalet denince zihinlerde ilk bu aziz millet canlanıyor.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Terörsüz Türkiye konusunda soğuk kanlı bir şeklide menzile yürüdüklerini ve bu yolda kararlı olduklarını ifade ederek, konuşmasına şöyle devam etti:

“Terör bataklığını inşallah 86 milyon el verip kurtaracağız. Soğuk kanlı şekilde menzile yürüyoruz. Hedefe yaklaştıkça ülkemizin terör sorununu çözmesini istemeyen odakların operasyonlarını artıracağının farkındayızi bu tuzakların hiçbirine düşmeyeceğiz. Gayemiz, nesillerin heba olmadığı, annelerin ağlamadığı, barışın, güvenliğin, huzur ve refahın hüküm sürdüğü iklimin tüm bölgemizde hakim kılınmasıdır. Ortak bir iradeyle inşallah önce terörsüz Türkiye’yi, ardından da terörsüz bölgeyi en kalıcı eserimiz olarak bu ülkenin evlatlarına kazandıracağız.”

Erdoğan: Huzur, istikrar denince akla Türkiye geliyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ekonomi programlarının çeşitli alanlarda olumlu sonuçlarını görmeye devam ettiklerini belirten Yılmaz, dezenflasyon sürecinde elde ettikleri önemli kazanımlar neticesinde Merkez Bankası’nın politika faizini 250 baz puan indirdiğini, böylece politika faizinin yüzde 50 seviyesinden yüzde 47,5’e gerilediğini anımsattı.

Yılmaz, “Para ve maliye politikaları arasındaki güçlü eşgüdümü sağlayan, şeffaf ve öngörülebilir politika adımlarımızın olumlu sonuçları, Merkez Bankası’nın 22 ay sonra faiz indirimi kararı almasında etkili olmuştur.” değerlendirmesinde bulundu.

Uyguladıkları kurala dayalı ve etkin politikalar sayesinde enflasyon oranında son 6 ayda 28,4 puan düşüş elde ettiklerini anımsatan Cevdet Yılmaz, “Yıllık enflasyon oranındaki belirgin düşüşlerin yanı sıra enflasyonun ana eğiliminde ve enflasyon beklentilerinde de iyileşme kaydedilmiştir. Bu dönemde makroekonomik göstergelerimiz de dezenflasyonist süreçle uyumlu olarak gerçekleşmiştir. Büyüme kompozisyonumuzun dengelenmesi öngörümüz çerçevesinde, birbirini destekleyici mahiyette uyguladığımız para ve maliye politikalarımız sayesinde iç talep, enflasyondaki düşüşü destekleyici seviyelere gerilemiştir.” ifadelerini kullandı.

“Programımızı, koordinasyon içinde ve etkin bir şekilde uygulamaya devam edeceğiz”

Yılmaz, cari işlemler dengesinin belirgin bir şekilde düzelirken, güçlenen rezervlerinin ekonomiye duyulan güveni perçinlediğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

“Makro politikaların yanı sıra yapısal dönüşümler sağlayarak istikrar içinde büyüme ve ülkemizi uluslararası arenada daha üst sıralara taşıma yönünde ilerlemeye devam edeceğiz. Enflasyonun tek haneli seviyelere indirilerek, bu seviyelerde istikrar kazanmasını sağlamak en önemli önceliğimizdir. Bu doğrultuda önümüzdeki dönemde dezenflasyon sürecini temin edecek Programımızı, koordinasyon içinde ve etkin bir şekilde uygulamaya devam edeceğiz. Enflasyonla mücadelede elde ettiğimiz olumlu sonuçlarla birlikte, sürdürülebilir büyüme ve vatandaşlarımızın refahını kalıcı olarak artırma amaçlarımızı hayata geçirmeyi sürdüreceğiz.”

Cevdet Yılmaz’dan faiz kararı sonrası ‘istikrar’ vurgusu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Finansal İstikrar Komitesi’nde ‘açığa satış’ görüşüldü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bakan Bolat: 2025 ve 2026 yılları istikrar dönemi olacak, enflasyon tek haneye inecek yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, komitenin, fiyat istikrarına yönelik atılan adımların etkilerini değerlendirdiği kaydedildi.

SEKTÖREL DÜZEYDE ATILMASI GEREKEN ADIMLAR İSTİŞARE EDİLDİ

Türkiye ve küresel ekonomik görünümün ele alındığı toplantıda, ülkenin bankacılık, sigortacılık ve sermaye piyasalarındaki güncel gelişmelerin değerlendirildiği, sektörel düzeyde atılması gereken adımların istişare edildiği belirtildi.

Büyümede başlayan yeniden dengelenme sürecinin, cari açıktaki düşüşün ve beklentilerdeki iyileşmenin makro finansal riskleri önemli ölçüde azalttığının gözlemlendiği aktarılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

“Uluslararası rezervlerimizdeki güçlü artışın ve risk primimizdeki iyileşmenin finansal istikrarı pekiştirdiği vurgulanmıştır. Mevduat ve kredi piyasalarına ilişkin genel görünüm değerlendirilmiş olup, önümüzdeki döneme ilişkin politika çerçevesi müzakere edilmiştir. Komite, sürdürülebilir yüksek büyümenin önemli unsurlarından olan finansal istikrarın korunması amacıyla bütüncül bir yaklaşımla çalışmalarını sürdürecektir.”

Bakan Şimşek: Finansal istikrar pekişiyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Merkez Bankası (TCMB), 2023 yılının ikinci Finansal İstikrar Raporu’nu yayımladı.

Raporda yer verilen bilgilere göre, yakın izleme ve tahsili gecikmiş alacak (TGA) toplamının brüt krediler içerisindeki payı Eylül 2023 itibarıyla yüzde 9,4 oldu.

Bu rakam, kredi hacmi dikkate alındığında eylül sonu itibarıyla 1 trilyon 6 milyar TL’ye denk geliyor.

TGA ORANINDA DÜŞÜŞ DURDU

Söz konusu oranın 2021 yılı sonundan itibaren yaklaşık 500 baz puan azaldığına işaret edilen raporda “TGA oranındaki azalma eğilimi haziran ayının sonuna kadar devam etmiş, para politikasında sıkılaşma süreci sonrasında kredi büyümesindeki yavaşlamayla birlikte TGA oranı yatay bir seyir izlemeye başlamıştır” denildi.

TGA oranında tarihsel ortalamanın altındaki düşük seyrin tüm kredi alt türlerinde gözlendiği, firmaların yakın izlemedeki kredi oranları iyileşmeye devam ederken, bireysel kredilerin yakın izleme oranının sınırlı artış gösterdiği aktarılan raporda “Yakın izlemede sınıflandırılan kredilerin önemli bir kısmının gecikmesi bulunmamaktadır. Bankaların ihtiyatlılık gereği yüksek karşılık ayırma politikasını sürdürdükleri gözlenmektedir” ifadeleri yer aldı.

YAKIN İZLEMEDEKİ BİREYSEL KREDİLERDE ARTIŞ

Yakın izlemede sınıflandırılan kredilerin toplam krediler içerisindeki payının 2022 yılından 2023 yılı ikinci yarısına kadar gerilediği belirtilen raporda, 2023 yılı ikinci yarısından itibaren ise gerileme eğiliminin, bireysel krediler kaynaklı olmak üzere, yerini yatay bir seyre bıraktığı kaydedildi.

Yabancı para firma kredilerinin yakın izleme oranlarının uzun süredir diğer kredi türlerinin üzerinde hareket ettiği, bu durumun, 2018 yılı döviz kuru gelişmeleri sonrasında ödeme güçlüğü yaşayan ve yabancı para kredileri yapılandırılan döviz geliri düşük firmaların halen ikinci grupta sınıflandırılması ile ilişkili olduğu bilgisi de raporda yer aldı.

Ayrıca, kredilerin ağırlıklı olarak TL para biriminde büyümesinin de TL yakın izleme oranlarının düşük kalmasında etkili olduğu vurgulandı.

Daha dar kapsamlı kredi riski ölçütü olarak takip edilen, TGA ve ödemesi gecikmiş yakın izlemedeki krediler toplamının brüt kredilerdeki payı da 2021 yıl sonuna kıyasla 200 baz puan gerileyerek eylül ayı itibarıyla yüzde 2,6 seviyesinde gerçekleştiği bilgisi de raporda yer aldı.

YAPILANDIRILAN KREDİ ORANI YÜZDE 4,7

Yapılandırılan kredilerin brüt kredilere oranı da eylülde yüzde 4,7 seviyesine geriledi. Bu orana göre yaklaşık 500 milyar TL’lik kredi yapılandırıldı.

Yapılandırılan kredilerin yüzde 91’i yakın izleme sınıfında, yüzde 8’inin TGA sınıfında ve çok sınırlı bir kısmının da birinci grupta izlendiği görüldü.

Raporda, bankacılık sektörünün yapılandırılan kredileri ihtiyatlı bir şekilde yakın izlemede sınıflandırdığı, halihazırda bu krediler için yüksek karşılıklar ayırdığı ve bu krediler kaynaklı risklere karşı banka bilançolarının dayanıklı olduğunun değerlendirildiği belirtildi.

YAKIN İZLEMEDEKİ ENERJİ VE MADEN KREDİLERİ ARTTI

Kredi riski görünümüne sektörel kırılımda bakıldığında, kredi riskinde belirgin bir artış gözlenen sektör bulunmadı.

2021 ve 2022 yıl sonlarına kıyasla tüm sektörlerin TGA oranı iyileşmiş olup, en büyük iyileşme inşaat, ticaret ve madencilik sektörlerinde görüldü.

Bununla birlikte, 2022 yıl sonuna göre yakın izlemedeki kredi oranları enerji ve madencilik sektörlerinde artış gösterdi.

Kur gelişmeleri nedeniyle bankacılık sektörünün ağırlıklı olarak yabancı para kredi kullanan enerji ve madencilik sektörüne karşı daha ihtiyatlı duruş sergilediği değerlendirildi.

KARŞILIK ORANLARI

Bankaların salgın sonrasında ihtiyatlılık gereği artırmaya başladıkları karşılık oranlarındaki eğilimin mevcut rapor döneminde de korunduğu görüldü. Birinci grup, yakın izleme ve TGA sınıfındaki krediler için karşılık oranları sırasıyla yüzde 0,9, yüzde 23,2 ve yüzde 85,7 seviyesinde oldu.

Yakın izlemede takip edilen ve yapılandırılan kredilerin karşılık oranı yüzde 29,4 ile yakın izlemedeki diğer kredilerin karşılık oranının (yüzde 15,9) üzerinde seyretti.

Merkez Bankası, 2023 yılının ikinci Finansal İstikrar Raporu’nu yayımladı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Buna nazaran, cari süreçler hesabı haziran ayında 674 milyon dolar fazla verdi. Ekonomistlerin beklentisi 300 milyon dolar fazla geleceği tarafındaydı. Cari hesap, en son 2021 yılı Ekim ayında 4,1 milyar dolar olarak fazla vermişti.

Yıllıklandırılmış cari açık 56,49 milyar dolar olurken, yılın birinci 6 ayında açık 36,8 milyar dolar olarak gerçekleşti.

TCMB’nin açıklamasında şu bilgiler verildi:

“Altın ve güç hariç cari süreçler hesabı ise 5.584 milyon dolar fazla vermiştir. Ödemeler istikrarı tarifli dış ticaret açığı 3.697 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.

Hizmetler istikrarı kaynaklı girişler 5.019 milyon dolar düzeyinde gerçekleşmiştir. Bu kalem altında seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler 4.203 milyon dolar olmuştur.

Birincil gelir istikrarı kalemi 799 milyon dolar net çıkış, ikincil gelir istikrarı kalemi de 151 milyon dolar net giriş kaydetmiştir.

Doğrudan yatırımlardan kaynaklanan girişler 135 milyon dolar. Direkt yatırımlardan kaynaklanan net girişler 135 milyon dolar olarak kaydedilmiştir.

Portföy yatırımları 1.797 milyon dolar fiyatında net giriş kaydetmiştir. Alt kalemler prestijiyle incelendiğinde, yurt dışı yerleşiklerin pay senedi ve devlet iç borçlanma senetleri piyasalarında sırasıyla 1.089 milyon dolar ve 46 milyon dolar net alış yaptığı görülmektedir.

Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak, bankalar ve başka bölümler sırasıyla 72 milyon dolar ve 3 milyon dolar net borçlanma gerçekleştirmiştir.

Diğer yatırımlar altında, yurt içi bankaların yurt dışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları 686 milyon dolar net artış kaydetmiştir.

Yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları, yabancı para cinsinden 1.653 milyon dolar net artış, Türk lirası cinsinden 757 milyon dolar net artış olmak üzere toplam 2.410 milyon dolar net artış kaydetmiştir.

Yurt dışından sağlanan kredilerle ilgili olarak öbür kesimler 17 milyon dolar net kullanım gerçekleştirirken, Genel Hükümet ve bankalar sırasıyla 97 milyon dolar ve 458 milyon dolar net geri ödeme gerçekleştirmiştir.”

Merkez Bankası açıkladı: Cari istikrar 20 ay sonra fazla verdi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Buna nazaran, cari süreçler hesabı haziran ayında 674 milyon dolar fazla verdi. Ekonomistlerin beklentisi 300 milyon dolar fazla geleceği tarafındaydı. Cari hesap, en son 2021 yılı Ekim ayında 4,1 milyar dolar olarak fazla vermişti.

Yıllıklandırılmış cari açık 56,49 milyar dolar olurken, yılın birinci 6 ayında açık 36,8 milyar dolar olarak gerçekleşti.

TCMB’nin açıklamasında şu bilgiler verildi:

“Altın ve güç hariç cari süreçler hesabı ise 5.584 milyon dolar fazla vermiştir. Ödemeler istikrarı tarifli dış ticaret açığı 3.697 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.

Hizmetler istikrarı kaynaklı girişler 5.019 milyon dolar düzeyinde gerçekleşmiştir. Bu kalem altında seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler 4.203 milyon dolar olmuştur.

Birincil gelir istikrarı kalemi 799 milyon dolar net çıkış, ikincil gelir istikrarı kalemi de 151 milyon dolar net giriş kaydetmiştir.

Doğrudan yatırımlardan kaynaklanan girişler 135 milyon dolar. Direkt yatırımlardan kaynaklanan net girişler 135 milyon dolar olarak kaydedilmiştir.

Portföy yatırımları 1.797 milyon dolar fiyatında net giriş kaydetmiştir. Alt kalemler prestijiyle incelendiğinde, yurt dışı yerleşiklerin pay senedi ve devlet iç borçlanma senetleri piyasalarında sırasıyla 1.089 milyon dolar ve 46 milyon dolar net alış yaptığı görülmektedir.

Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak, bankalar ve öbür bölümler sırasıyla 72 milyon dolar ve 3 milyon dolar net borçlanma gerçekleştirmiştir.

Diğer yatırımlar altında, yurt içi bankaların yurt dışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları 686 milyon dolar net artış kaydetmiştir.

Yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları, yabancı para cinsinden 1.653 milyon dolar net artış, Türk lirası cinsinden 757 milyon dolar net artış olmak üzere toplam 2.410 milyon dolar net artış kaydetmiştir.

Yurt dışından sağlanan kredilerle ilgili olarak başka kesimler 17 milyon dolar net kullanım gerçekleştirirken, Genel Hükümet ve bankalar sırasıyla 97 milyon dolar ve 458 milyon dolar net geri ödeme gerçekleştirmiştir.”

Merkez Bankası açıkladı: Cari istikrar 20 ay sonra fazla verdi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

• Bazı ek ödemeler dahil edilmeden yapılan hesaplamalara nazaran temmuz prestijiyle en düşük memur maaşı 20 bin 352 TL, en yüksek memur maaşı (Cumhurbaşkanlığı idari işler başkanı) da 59 bin 850 TL. Ortalama memur maaşı ise 22 bin 419 TL.
• Kamu emekçisinin ortalama fiyatı de 24 bin 968 TL. Bunlara rağmen özel kesimdeki yaklaşık 8 milyon çalışanın fiyatı olan taban fiyat 11 bin 402 TL.
• Emekliler ortasında da adaletsizlik var. Personel ve Bağ-Kur emeklilerinin kök aylıkları 7 bin 500 TL’nin altında ise buraya tamamlanıyor. Kök aylık ne kadar düşük olursa olsun, hepsi 7 bin 500 TL’de eşitleniyor. Bunun üzerinde aylık alanlar ise yüzdelik artıştan yararlanabildi. Prim düzenlemesi yapılmadığı için daha uzun ve daha çok prim ödeyenle, daha az ödeyen ortasında hiçbir fark kalmamış oldu. Personel ve Bağ-Kur’lularda en düşük emekli aylığı 7 bin 500 TL iken, en düşük memur emeklisi aylığı 8 bin 656 TL. Ortalama memur emeklisi aylığı ise 10 bin 121 TL.
• Ayrıca ortalama memur maaşı 22 bin 419 TL iken ortalama memur emeklisi aylığı 10 bin 121 TL kalıyor. Öte yandan muhtar aylıkları 11 bin 402 TL. Engelli aylıkları 2 bin 811 TL, 65 yaş aylığı ise 2 bin 347 TL.

AÇLIK HUDUDUNUN ALTI

Yine tabloda AKP’nin iktidara geldiği yıl olan 2002 ile kıyaslama yapılarak nominal ve gerçek artışların ne kadar yüksek olduğu gösteriliyor. Lakin fiyat ve aylıkların, Haziran 2023 prestijiyle 10 bin 373 liralık açlık ile 33 bin 789 liralık yoksulluk sonunun altında kaldığı gerçeği görmezden gelindi. Tabloya nazaran en yüksek memur maaşı dışındaki tüm maaş, fiyat ve aylıklar yoksulluk hududunun altında kalıyor. En düşük emekli aylıkları minimum fiyatın de açlık hududunun da altında bulunuyor. Ortalama memur emeklisinin aylığı da tekrar açlık sonu ile taban fiyatın altında kalıyor. Engelli aylıkları ile 65 yaş aylığı ise karşılaştırılamayacak düzeyde.

İstikrar bozuldu: Maaşta büyük adaletsizlik yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.