Buna nazaran, 2024’ün birinci altı ayında yüzde 15, ikinci altı ayında yüzde 10, 2025’in birinci altı ayında yüzde 6 ve ikinci altı ayında yüzde 5 artırım yapılacak.

Bloomberg HT’ye konuşan Memur-Sen Genel Lideri Ali Yalçın, memur ve memur emeklisi artırım oranlarını kıymetlendirdi.

“HAKEM ŞURASI, PATRON TARAFININ NOTERLİĞİNİ YAPTI”

Hakem Heyeti’nin patron tarafının noterliğini yaptığını belirten Ali Yalçın şunları kaydetti:

“Toplu kontratta uzlaşamadık bunun üzerine Hakem Heyeti’ne başvurduk. Hakemin kamu patronun talebini onaylaması aslında Kamu Vazifelileri Hakem Heyeti’nin isminin patron biçiminde değiştirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Hakem Heyeti, hakemlik yapmak yerine patron tarafının noterliğini yaptı. Bunun için uzlaşamadık. Biz 2024 yılında Merkez Bankası’nın yüzde 33 enflasyon öngördüğü yerde bu sayıların altını konuşmanın çok sağlıklı olmayacağını ve bunun üzerindeki sayıları konuşmamız gerektiğini belirttik. Kesinlikle refah hissesinin olduğu bir sayıyla masadan kalkmak istediğimizi söz etmiştik lakin refah hissesi alamadık. Üzerinde anlaştığımız mevzularda yeni bir tartışma alanı yaratılamadı.”

“REFAH HİSSESİ ALAMADIK”

Ali Yalçın, memur maaşlarında refah hissesi alamadıklarını söyleyerek, “Biz en düşük memur maaşının 20 bin 300 düzeylerinde olduğunu ve bunun 22 bin bandına çıkarılması gerektiğini söz etmiştik. Kira yardımından tutun evlilik yardımına kadar birçok toplumsal hususta derin bir çaba yaptık. Enflasyon farkı toplu kontrat kazanımıdır, müjde üzere söz edilemez. Refah hissesi alamadık. Enflasyon farkıyla birlikte ortalama maaşlar 2024 yılı itibariyle 30 bin düzeyine gelecek” halinde konuştu.

MEMURLAR NE İSTİYORDU? 

Memur-Sen, 1 Ağustos’ta başlayan toplu kontrat görüşmelerinde, 2024 için toplam yüzde 70, 2025 içinse yüzde 40 artırım talep etmişti.

İKTİDARIN TEKLİFİ NEYDİ?

Kamu Patron Heyeti, 14 Ağustos’taki birinci teklifinde 2024’ün birinci altı ayında yüzde 14, ikinci altı ayında yüzde 9, 2025’in birinci altı ayında yüzde 6 ve ikinci altı ayında yüzde 5 artırım teklif etmiş, 17 Ağustos’ta ise teklifini 2024’ün birinci altı ayında yüzde 15, ikinci altı ayında yüzde 10, 2025’in birinci altı ayında yüzde 6 ve ikinci altı ayında yüzde 5 formunda revize etmişti. 

Memur-Sen Lideri Ali Yalçın’dan memur artırımı yansısı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Buna nazaran, 2024’ün birinci altı ayında yüzde 15, ikinci altı ayında yüzde 10, 2025’in birinci altı ayında yüzde 6 ve ikinci altı ayında yüzde 5 artırım yapılacak.

Bloomberg HT’ye konuşan Memur-Sen Genel Lideri Ali Yalçın, memur ve memur emeklisi artırım oranlarını kıymetlendirdi.

“HAKEM ŞURASI, PATRON TARAFININ NOTERLİĞİNİ YAPTI”

Hakem Şurası’nın patron tarafının noterliğini yaptığını belirten Ali Yalçın şunları kaydetti:

“Toplu kontratta uzlaşamadık bunun üzerine Hakem Heyeti’ne başvurduk. Hakemin kamu patronun talebini onaylaması aslında Kamu Vazifelileri Hakem Şurası’nın isminin patron biçiminde değiştirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Hakem Şurası, hakemlik yapmak yerine patron tarafının noterliğini yaptı. Bunun için uzlaşamadık. Biz 2024 yılında Merkez Bankası’nın yüzde 33 enflasyon öngördüğü yerde bu sayıların altını konuşmanın çok sağlıklı olmayacağını ve bunun üzerindeki sayıları konuşmamız gerektiğini belirttik. Kesinlikle refah hissesinin olduğu bir sayıyla masadan kalkmak istediğimizi tabir etmiştik fakat refah hissesi alamadık. Üzerinde anlaştığımız hususlarda yeni bir tartışma alanı yaratılamadı.”

“REFAH HİSSESİ ALAMADIK”

Ali Yalçın, memur maaşlarında refah hissesi alamadıklarını söyleyerek, “Biz en düşük memur maaşının 20 bin 300 düzeylerinde olduğunu ve bunun 22 bin bandına çıkarılması gerektiğini söz etmiştik. Kira yardımından tutun evlilik yardımına kadar birçok toplumsal mevzuda derin bir uğraş yaptık. Enflasyon farkı toplu mukavele kazanımıdır, müjde üzere söz edilemez. Refah hissesi alamadık. Enflasyon farkıyla birlikte ortalama maaşlar 2024 yılı itibariyle 30 bin düzeyine gelecek” formunda konuştu.

MEMURLAR NE İSTİYORDU? 

Memur-Sen, 1 Ağustos’ta başlayan toplu kontrat görüşmelerinde, 2024 için toplam yüzde 70, 2025 içinse yüzde 40 artırım talep etmişti.

İKTİDARIN TEKLİFİ NEYDİ?

Kamu Patron Heyeti, 14 Ağustos’taki birinci teklifinde 2024’ün birinci altı ayında yüzde 14, ikinci altı ayında yüzde 9, 2025’in birinci altı ayında yüzde 6 ve ikinci altı ayında yüzde 5 artırım teklif etmiş, 17 Ağustos’ta ise teklifini 2024’ün birinci altı ayında yüzde 15, ikinci altı ayında yüzde 10, 2025’in birinci altı ayında yüzde 6 ve ikinci altı ayında yüzde 5 halinde revize etmişti. 

Memur-Sen Lideri Ali Yalçın’dan memur artırımı reaksiyonu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, maaşı 20 gün geciken işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshedip kıdem tazminatını alarak işten ayrılmasını haklı buldu. Bir firmada proje yöneticisi olarak çalışan bir kişi, her ayın başında maaşını düzenli olarak alıyordu. İddiaya göre maaşı 20 gün geciken işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek işten ayrıldı.

Hürriyet’ten Özge Eğrikar’ın haberine göre, Maaşının gecikmesi nedeniyle sözleşmeyi feshinde haklı olduğunu belirten işçi kıdem tazminatı, yıllık izin ve fazla çalışma ücreti alacaklarının tahsili için İş Mahkemesi’ne dava açtı. Davayı kısmen kabul eden İş Mahkemesi, maaşı geç ödenen işçinin sözleşmeyi feshinde haklı olduğunu ve kıdem tazminatı almaya hak kazandığına karar verdi.

‘İŞLERİM KÖTÜ GİTTİ MAAŞ GECİKTİ’ YOK

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan İstanbul Barosu Avukatı Dilek Yüksel, şu bilgileri verdi:

“Söz konusu davada işçinin ücreti sadece bir kez zamanında ödenmemiştir. Yargıtay, emsal olacak bu kararda bir kereliğine dahi olsa işçinin ücretinin geç ödenmesi durumunda, işçinin iş sözleşmesini haklı fesih yoluyla sona erdirebileceğine karar vermiştir. İşçinin ücretinin kanun veya sözleşme hükümlerine göre ödenmemesi işçiye ‘haklı fesih’ imkanı verir. Ücretin hiç ya da bir kısmının ödenmemiş olması bu konuda önemsizdir. Yine Yargıtay’a göre işçinin ücretinin işverenin içine düştüğü ödeme güçlüğü nedeniyle ödenmemiş olmasının da sonuca etkisi yok. Yani işveren, ‘işlerim kötüye gitti. Bu ay geç yatırayım’ diyemez. Bu durumda işçi haklı fesih ile sözleşmesini sonlandırıp kıdem tazminatı almaya hak kazanabilir.”

Yargıtay’dan işveren ve çalışanlar için emsal karar yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Davacı personel; fazla çalışma yapmasına karşın bu çalışmaların karşılığı olan fazla çalışma fiyatının ödenmediğini, fazla çalışma tezinin işverence tanzim edilen puantaj kayıtları ve şahit beyanlarıyla ispatlanacağını ileri sürerek 10 bin TL fazla çalışma fiyatının davalıdan tahsil edilmesini talep etti.

DEVREYE YARGITAY GİRDİ

Davalı ise tezleri reddetti. Mahkeme, davanın kısmen kabulüne hükmetti. Adalet Bakanlığı, kararın kamu faydasına bozulmasını talep edince devreye Yargıtay 9. Hukuk Dairesi girdi.

Kararda; davacının ödenmeyen fazla çalışma fiyatının en yüksek banka mevduat faizi ile tahsilini talep ettiği, lakin mahkemenin yasal faiz uygulanmasına karar verildiği hatırlatıldı.

4857 sayılı İş Kanunu’na nazaran gününde ödenmeyen fiyatlar için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulandığının karar altına alındığı lisana getirildi. Kararda şu tabirlere yer verildi:

“Fazla çalışma fiyatı, yasaya nazaran; fiyat niteliğinde olup gününde ödenmeyen fazla çalışma fiyatına mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanmalıdır. 4857 sayılı Kanun’un 34’üncü hususunda tabir edilen en yüksek mevduat faizinin de Kanun’da öngörülen bir faiz tipi olduğu konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Lakin yasal faiz ile kanundan kaynaklı faiz, birebir faiz oranını tabir etmez. Bu sebeple mahkemece alacağın yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi hâlinde karardan anlaşılması gereken faiz oranı, 3095 sayılı Kanun’un 1 inci hususunda öngörülen faiz oranıdır.

Açıklanan nedenlerle karar altına alınan fazla çalışma fiyatına en yüksek mevduat faizi uygulanması gerektiği açıktır. Mahkemece, davacının dava ve ıslah dilekçesindeki açık talebine karşın, Kanun’un açık kararına muhalif halde yasal faize hükmedilmesi, kararın kanun faydasına bozulmasını gerektirmiştir. Adalet Bakanlığı’nın kanun faydasına temyiz isteminin kabulü ile kararın kanun faydasına bozulmasına oy birliği ile hükmedilmiştir.”

“YARGILAMADA PERSONELİN FAZLA ÇALIŞTIĞI VE FİYATINI ALAMADIĞI TESPİT EDİLDİ”

Yargıtay tarafından fiyatını vaktinde alamayan çalışanlar için emsal niteliğinde bir karar verdiğini belirten Bursa Barosu avukatlarından Cüneyt Fidan, “Karara bahis olan olayda personel, 2018 yılında başladığı işine 2019 yılında son verilmiş. Çalıştığı müddette fazla mesailerini de tahsil edemeyen emekçi, türel yollara başvurmuştur. Arabuluculuk görüşmelerinde de muahede sağlanamaması üzerine, iş mahkemeye intikal etmiştir. Yapılan yargılamada emekçinin fazla çalıştığı ve fiyatını alamadığı tespit edilmiştir. Fazla çalıştığı fiyata de yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir. Vaktinde fiyatını alamayan emekçilerin fiyatına mevduata faiz oranını uygulanmasına hükmedilmiştir. Mevduata uygulanan faiz ise bankaya yatırılan paralara bankanın uyguladığı faizdir. Yasal faizi ise kanun tarafından belirlenen sabit faizdir. Mevduata uygulanan faiz yasal faiz oranından daha yüksektir” dedi.

Yargıtay tarafından personel fiyatlarına mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanmasına hükmedildiğini belirten Fidan, “Alacaklarını vaktinde alamayan çalışanlar, dava yoluna başvurabilirler. Lakin dava yoluna başvururken kesinlikle mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanmasını talep etmeliler” halinde konuştu.

Emekçinin hakkını vaktinde ödemeyen işveren için karar yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Davacı emekçi; fazla çalışma yapmasına karşın bu çalışmaların karşılığı olan fazla çalışma fiyatının ödenmediğini, fazla çalışma tezinin işverence tanzim edilen puantaj kayıtları ve şahit beyanlarıyla ispatlanacağını ileri sürerek 10 bin TL fazla çalışma fiyatının davalıdan tahsil edilmesini talep etti.

DEVREYE YARGITAY GİRDİ

Davalı ise savları reddetti. Mahkeme, davanın kısmen kabulüne hükmetti. Adalet Bakanlığı, kararın kamu faydasına bozulmasını talep edince devreye Yargıtay 9. Hukuk Dairesi girdi.

Kararda; davacının ödenmeyen fazla çalışma fiyatının en yüksek banka mevduat faizi ile tahsilini talep ettiği, fakat mahkemenin yasal faiz uygulanmasına karar verildiği hatırlatıldı.

4857 sayılı İş Kanunu’na nazaran gününde ödenmeyen fiyatlar için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulandığının karar altına alındığı lisana getirildi. Kararda şu sözlere yer verildi:

“Fazla çalışma fiyatı, yasaya nazaran; fiyat niteliğinde olup gününde ödenmeyen fazla çalışma fiyatına mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanmalıdır. 4857 sayılı Kanun’un 34’üncü hususunda tabir edilen en yüksek mevduat faizinin de Kanun’da öngörülen bir faiz tipi olduğu konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Fakat yasal faiz ile kanundan kaynaklı faiz, tıpkı faiz oranını tabir etmez. Bu sebeple mahkemece alacağın yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi hâlinde karardan anlaşılması gereken faiz oranı, 3095 sayılı Kanun’un 1 inci hususunda öngörülen faiz oranıdır.

Açıklanan nedenlerle karar altına alınan fazla çalışma fiyatına en yüksek mevduat faizi uygulanması gerektiği açıktır. Mahkemece, davacının dava ve ıslah dilekçesindeki açık talebine karşın, Kanun’un açık kararına karşıt biçimde yasal faize hükmedilmesi, kararın kanun faydasına bozulmasını gerektirmiştir. Adalet Bakanlığı’nın kanun faydasına temyiz isteminin kabulü ile kararın kanun faydasına bozulmasına oy birliği ile hükmedilmiştir.”

“YARGILAMADA ÇALIŞANIN FAZLA ÇALIŞTIĞI VE FİYATINI ALAMADIĞI TESPİT EDİLDİ”

Yargıtay tarafından fiyatını vaktinde alamayan emekçiler için emsal niteliğinde bir karar verdiğini belirten Bursa Barosu avukatlarından Cüneyt Fidan, “Karara bahis olan olayda emekçi, 2018 yılında başladığı işine 2019 yılında son verilmiş. Çalıştığı müddette fazla mesailerini de tahsil edemeyen personel, hukuksal yollara başvurmuştur. Arabuluculuk görüşmelerinde de muahede sağlanamaması üzerine, iş mahkemeye intikal etmiştir. Yapılan yargılamada personelin fazla çalıştığı ve fiyatını alamadığı tespit edilmiştir. Fazla çalıştığı fiyata de yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir. Vaktinde fiyatını alamayan personellerin fiyatına mevduata faiz oranını uygulanmasına hükmedilmiştir. Mevduata uygulanan faiz ise bankaya yatırılan paralara bankanın uyguladığı faizdir. Yasal faizi ise kanun tarafından belirlenen sabit faizdir. Mevduata uygulanan faiz yasal faiz oranından daha yüksektir” dedi.

Yargıtay tarafından emekçi fiyatlarına mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanmasına hükmedildiğini belirten Fidan, “Alacaklarını vaktinde alamayan çalışanlar, dava yoluna başvurabilirler. Lakin dava yoluna başvururken kesinlikle mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanmasını talep etmeliler” halinde konuştu.

Emekçinin hakkını vaktinde ödemeyen işveren için karar yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İşveren, servisin kendilerine yaklaşık 4 kilometre arada bulunan Çayköy Mahallesi’nden geçeceğini belirterek emekçilerin buradan servise binmesini istedi.

Rıza ve Zübeyde kardeşler ise iki mahalle ortasındaki yolun kırsal bölgeden geçtiğini ve bilhassa geceleri tehlike arz ettiğini söz ederek güzergah değişikliğini kabul etmediklerini ilettiler.

İŞ AKİTLERİ FESHEDİLDİ

Servisin gelmemesi üzerine fabrikaya gidemeyen çalışanlar hakkında devamsızlık tutanağı tutularak iş akitleri feshedildi.

İşçiler tarafından ihbar ve kıdem tazminatı talebiyle açılan davalar Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi’nde iki farklı istinaf mahkemesinde görüldü. Mahkemelerden biri personellerin güzergah değişikliğini kabul etmeyip işe gitmemesinin iş akdini ‘eylemli feshettikleri’ manasına geldiğini belirterek patronun yalnızca kıdem tazminatı ödemesini kararlaştırdı.

Diğer bölge adliye mahkemesi ise iş akdinin devamsızlık gerekçesiyle işverence feshedildiğini, bu nedenle kıdem tazminatının yanı sıra ihbar tazminatı da ödemesi gerektiği istikametinde karar verdi.

Aynı mevzuda bölge adliye mahkemelerince iki farklı karar verilmesi üzerine uyuşmazlığın giderilmesi istemiyle belge Yargıtay’a intikal etti. Uyuşmazlığı Yargıtay 9. Hukuk Dairesi giderdi.

“MAHKEME BİZİ HAKLI BULDU, HAK YERİNİ BULDU”

İşten çıkarılan İstek Çakır, “Erpiliç Fabrikası’nda çalışıyordum. 8 yıldır gidip geldiğim durakta gece 12’e kadar servisi bekledim ablamla birlikte. Servisin geliş saati geçti daha sonrasında arkadaşım aradı ve bizim bindiğimiz durağın yaklaşık 4 kilometre ilerisinde olan öbür bir mahalledeki durağa gelmemiz gerektiğini söyledi. Bizde ablamla birlikte gecenin yarısı olduğu için oraya gelemeyeceğimizi söyledik. Sonrasında Erpiliç’ten niçin gelmediler diye haber geldi. Biz de servis sebebi ile gidemediğimizi söyledik. Bizi haksız yere işten çıkarttılar, olağanda servisin buraya gelmesi gerekiyordu. Mahkeme bizi haklı buldu ve hak yerini buldu” dedi.

“YAZI VE KIŞI VAR HER GÜN NASIL GİDİP GELECEKLER”

Rıza ve Zübeyde’nin ağabeyi Hatun Çakır ise, “Erpiliç Fabrikası’na gidiyordu kardeşlerim, bir akşam servisin öbür bir mahalleden kendilerini alacaklarını söylediler. O mahallede buraya yaklaşık 4 kilometre uzaklıkta. O gecede saat 12’e geliyordu, haydi bu akşam gittiler bunun yazı ve kışı var her gün nasıl gidip gelecekler. Konuşup anlaşabilmek için fabrikaya gittim ben. Mevzuyu anlattım, kardeşlerimin o söyledikleri yere gidemeyeceğini söyledim. Daha sonrasında fabrikadan da bize karşıt karşılık gelince avukatımızla birlikte mahkemeye başvurduk. Ve sonunda da haklarımızı aldık” diye konuştu.

“İŞÇİLER BURADA KULLANILMAYAN VE ÇÖPE ATILAN BİR EŞYA ÜZERE OLDU”

Hatun Çakır, “Servis personellere hiç sormadan ben artık sizi aldığımız yere gelmiyorum, siz başka söylediğim yere geleceksiniz diyor. Biz de ona razı gelmedik zira kardeşlerim her gün 4 kilometre yol gidip gelecekler ve serviste buraya geldi parasını alacak. 8 yıl boyunca bu duraktan aldı kardeşlerimizi servis. 8 yıl sonra terk ettiler lakin bu türlü olmaması gerekiyordu. Verilen emeği çöp ettiler, biz orta yerde kaldık. Personeller burada kullanılmayan ve çöpe atılan bir eşya üzere oldu. Bir personel bu form bırakılmaz. Firma Erpiliç firması yani tanıdık bir firma. Yerli ve ulusal diyebileceğimiz firmalardan bir tanesi. Kardeşlerimin karşısına alıp ‘bakın biz artık sizin oraya servis veremeyeceğiz, iki kişi için servis bize değerli geliyor, sizin haklarınızı vererek çıkışınızı vereceğiz’ deselerdi bir düşünce olmazdı. 8 yıl boyunca emek vereceğim ben sana, sekiz yıl sonra ne tazminat ne de insan hakkı var. Tabi sonuçta biz hakkımızı aldık” formunda konuştu.

“İŞÇİNİN YAZILI ONAYI OLMAKSIZIN SERVİS GÜZERGAHI DEĞİŞTİRİLEMEZ”

Abla ve kardeşin avukatı Nadi Şafak, “İşçiler bize geldiklerinde, servis güzergahlarının kendi köylerinden öteki bir köye alındığını tabir ettiler. Biz olayın ayrıntısına girdiğimizde davalı patronun yaklaşık 8 yıldır sürdürmüş olduğu servis hizmetini; kendi köylerinden almak sureti ile diğer bir köye taşıdığını tabiri caizse duraklarını değiştirdiğini öğrendik. Bu durak değiştirme yani servis güzergahının değiştirilmesi uygulamasının iş mukavelesinin koşullarına karşıtlık tespit ettiğini anladık. Bu çerçevede yargılama için gerekli çalışmaları başlattığımızda işyeri uygulaması haline gelmiş olan servis uygulamasının, emekçinin yazılı onayı ve isteği olmaksızın değiştirilmesinin iş kontratının koşullarına alışılmamış olduğunu ve böylelikle emekçiye de personel kontratının haklı sebeple feshi, kıdem hakkı kazanma imkanı vermektedir” ifadelerini kullandı.

“EMSAL TEŞKİL EDEN DAVAMIZ 2 YIL SÜRDÜ”

Avukat Şafak, “Bu çerçevede başlattığımız olan yargılama evresinde Mahallî Mahkeme’den davamızı hem kıdem hem de ihbar formunda kazandık. İki farklı davamız vardı ağabey-kardeş biçiminde. Her ikisi tarafından de davamızı kazandık ve iş İstinaf Mahkemesine gittiğinde abla için 10. Hukuk Dairesine, erkek kardeş için ise 9. Hukuk Dairesi’ne düşen evrak ve yargılamalar sürdürüldü. Her iki belge için farklı kararlar ortaya çıktı. Biz bu kararlar ortasındaki içtihat farklılığının giderilmesi ismine Bölge Adliye Mahkemesi Liderler Şurası’na başvurduk. Liderler Konseyi personellerin hem kıdem hem de ihbara hak kazanabilecekleri istikametinde karara hükmetti. Akabinde bu uyuşmazlığın giderilmesi doğrultusunda Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’ne gönderilen evrakta Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, iş mukaveleni emekçi tarafından aksiyonlu formda feshedildiğini kanaat getirdi. Sonuç prestiji ile şunu söyleyebiliriz, bir çalışana sağlanan servis uygulamasının çalışanın yazılı onayı ve isteği olmaksızın güzergah ve saatinin değiştirilmesi sonrası personel hem kıdeme hak kazanabiliyor hem de personel kontratını haklı sebeple feshedebiliyor. Personellerden Hatun Çakır için hem kıdem hem de ihbar hakkına sahip olmuşken öbür kardeş İstek Çakır için ise yalnızca kıdeme hak kazandı. Bu da Bölge Adliye Mahkemesi’nin içtihat farklılığından kaynaklandı. Emsal teşkil eden ve 2021’in Ağustos ayında başlayan davamız 2023 yılının başında neticelenmiş oldu” dedi.

Emsal dava sonuçlandı: İşveren acımadı, mahkeme emekçiyi haklı buldu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İşveren, servisin kendilerine yaklaşık 4 kilometre arada bulunan Çayköy Mahallesi’nden geçeceğini belirterek çalışanların buradan servise binmesini istedi.

Rıza ve Zübeyde kardeşler ise iki mahalle ortasındaki yolun kırsal bölgeden geçtiğini ve bilhassa geceleri tehlike arz ettiğini tabir ederek güzergah değişikliğini kabul etmediklerini ilettiler.

İŞ AKİTLERİ FESHEDİLDİ

Servisin gelmemesi üzerine fabrikaya gidemeyen emekçiler hakkında devamsızlık tutanağı tutularak iş akitleri feshedildi.

İşçiler tarafından ihbar ve kıdem tazminatı talebiyle açılan davalar Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi’nde iki başka istinaf mahkemesinde görüldü. Mahkemelerden biri çalışanların güzergah değişikliğini kabul etmeyip işe gitmemesinin iş akdini ‘eylemli feshettikleri’ manasına geldiğini belirterek patronun yalnızca kıdem tazminatı ödemesini kararlaştırdı.

Öbür bölge adliye mahkemesi ise iş akdinin devamsızlık gerekçesiyle işverence feshedildiğini, bu nedenle kıdem tazminatının yanı sıra ihbar tazminatı da ödemesi gerektiği tarafında karar verdi.

Aynı bahiste bölge adliye mahkemelerince iki başka karar verilmesi üzerine uyuşmazlığın giderilmesi istemiyle belge Yargıtay’a intikal etti. Uyuşmazlığı Yargıtay 9. Hukuk Dairesi giderdi.

“MAHKEME BİZİ HAKLI BULDU, HAK YERİNİ BULDU”

İşten çıkarılan İstek Çakır, “Erpiliç Fabrikası’nda çalışıyordum. 8 yıldır gidip geldiğim durakta gece 12’e kadar servisi bekledim ablamla birlikte. Servisin geliş saati geçti daha sonrasında arkadaşım aradı ve bizim bindiğimiz durağın yaklaşık 4 kilometre ilerisinde olan öteki bir mahalledeki durağa gelmemiz gerektiğini söyledi. Bizde ablamla birlikte gecenin yarısı olduğu için oraya gelemeyeceğimizi söyledik. Sonrasında Erpiliç’ten niçin gelmediler diye haber geldi. Biz de servis sebebi ile gidemediğimizi söyledik. Bizi haksız yere işten çıkarttılar, olağanda servisin buraya gelmesi gerekiyordu. Mahkeme bizi haklı buldu ve hak yerini buldu” dedi.

“YAZI VE KIŞI VAR HER GÜN NASIL GİDİP GELECEKLER”

Rıza ve Zübeyde’nin ağabeyi Hatun Çakır ise, “Erpiliç Fabrikası’na gidiyordu kardeşlerim, bir akşam servisin diğer bir mahalleden kendilerini alacaklarını söylediler. O mahallede buraya yaklaşık 4 kilometre uzaklıkta. O gecede saat 12’e geliyordu, haydi bu akşam gittiler bunun yazı ve kışı var her gün nasıl gidip gelecekler. Konuşup anlaşabilmek için fabrikaya gittim ben. Mevzuyu anlattım, kardeşlerimin o söyledikleri yere gidemeyeceğini söyledim. Daha sonrasında fabrikadan da bize karşıt yanıt gelince avukatımızla birlikte mahkemeye başvurduk. Ve sonunda da haklarımızı aldık” diye konuştu.

“İŞÇİLER BURADA KULLANILMAYAN VE ÇÖPE ATILAN BİR EŞYA ÜZERE OLDU”

Hatun Çakır, “Servis emekçilere hiç sormadan ben artık sizi aldığımız yere gelmiyorum, siz öteki söylediğim yere geleceksiniz diyor. Biz de ona razı gelmedik zira kardeşlerim her gün 4 kilometre yol gidip gelecekler ve serviste buraya geldi parasını alacak. 8 yıl boyunca bu duraktan aldı kardeşlerimizi servis. 8 yıl sonra terk ettiler lakin bu türlü olmaması gerekiyordu. Verilen emeği çöp ettiler, biz orta yerde kaldık. Çalışanlar burada kullanılmayan ve çöpe atılan bir eşya üzere oldu. Bir emekçi bu hal bırakılmaz. Firma Erpiliç firması yani tanıdık bir firma. Yerli ve ulusal diyebileceğimiz firmalardan bir tanesi. Kardeşlerimin karşısına alıp ‘bakın biz artık sizin oraya servis veremeyeceğiz, iki kişi için servis bize değerli geliyor, sizin haklarınızı vererek çıkışınızı vereceğiz’ deselerdi bir badire olmazdı. 8 yıl boyunca emek vereceğim ben sana, sekiz yıl sonra ne tazminat ne de insan hakkı var. Tabi sonuçta biz hakkımızı aldık” biçiminde konuştu.

“İŞÇİNİN YAZILI ONAYI OLMAKSIZIN SERVİS GÜZERGAHI DEĞİŞTİRİLEMEZ”

Abla ve kardeşin avukatı Nadi Şafak, “İşçiler bize geldiklerinde, servis güzergahlarının kendi köylerinden diğer bir köye alındığını tabir ettiler. Biz olayın ayrıntısına girdiğimizde davalı patronun yaklaşık 8 yıldır sürdürmüş olduğu servis hizmetini; kendi köylerinden almak sureti ile öbür bir köye taşıdığını tabiri caizse duraklarını değiştirdiğini öğrendik. Bu durak değiştirme yani servis güzergahının değiştirilmesi uygulamasının iş kontratının koşullarına karşıtlık tespit ettiğini anladık. Bu çerçevede yargılama için gerekli çalışmaları başlattığımızda işyeri uygulaması haline gelmiş olan servis uygulamasının, personelin yazılı onayı ve isteği olmaksızın değiştirilmesinin iş mukavelesinin koşullarına muhalif olduğunu ve böylelikle çalışana de personel kontratının haklı sebeple feshi, kıdem hakkı kazanma imkanı vermektedir” ifadelerini kullandı.

“EMSAL TEŞKİL EDEN DAVAMIZ 2 YIL SÜRDÜ”

Avukat Şafak, “Bu çerçevede başlattığımız olan yargılama kademesinde Mahallî Mahkeme’den davamızı hem kıdem hem de ihbar biçiminde kazandık. İki farklı davamız vardı ağabey-kardeş halinde. Her ikisi istikametinden de davamızı kazandık ve iş İstinaf Mahkemesine gittiğinde abla için 10. Hukuk Dairesine, erkek kardeş için ise 9. Hukuk Dairesi’ne düşen evrak ve yargılamalar sürdürüldü. Her iki evrak için farklı kararlar ortaya çıktı. Biz bu kararlar ortasındaki içtihat farklılığının giderilmesi ismine Bölge Adliye Mahkemesi Liderler Konseyi’ne başvurduk. Liderler Konseyi çalışanların hem kıdem hem de ihbara hak kazanabilecekleri istikametinde karara hükmetti. Akabinde bu uyuşmazlığın giderilmesi doğrultusunda Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’ne gönderilen belgede Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, iş mukaveleni personel tarafından aksiyonlu halde feshedildiğini kanaat getirdi. Sonuç prestiji ile şunu söyleyebiliriz, bir emekçiye sağlanan servis uygulamasının emekçinin yazılı onayı ve isteği olmaksızın güzergah ve saatinin değiştirilmesi sonrası emekçi hem kıdeme hak kazanabiliyor hem de personel mukavelesini haklı sebeple feshedebiliyor. Emekçilerden Hatun Çakır için hem kıdem hem de ihbar hakkına sahip olmuşken öbür kardeş İstek Çakır için ise yalnızca kıdeme hak kazandı. Bu da Bölge Adliye Mahkemesi’nin içtihat farklılığından kaynaklandı. Emsal teşkil eden ve 2021’in Ağustos ayında başlayan davamız 2023 yılının başında neticelenmiş oldu” dedi.

Emsal dava sonuçlandı: İşveren acımadı, mahkeme emekçiyi haklı buldu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Insider’a nazaran ChatGPT’yi test eden Amazon çalışanları, müşteri dayanak sorularını yanıtlamada “çok düzgün iş çıkardığını”, kurumsal stratejiyle ilgili soruları yanıtlamada “çok güçlü” olduğunu söylüyor. Yapay zekâ, bilim kurgu, zihin okuma, fotoğraf tahlili yaparak siyasi görüş kestirim etme, beşerler yerine müzikler üretme üzere yeni gelişmelerle gündemdeki yerini koruyor.

McKinsey & Company’nin araştırmasına nazaran, 2030’da dünya çapında 400 ile 800 milyon kişinin, yapay zekâ sebebiyle işsiz kalabileceği varsayım ediliyor. Çağın gerekliliklerine ahenk sağlamaya çalışan finans kuruluşları, teknolojik gelişmelerin beraberinde getirdiği yeniliklerden ve verimlilik kazanımlarından faydalanabilmek için yapay zekâ konusunda uzmanlar arıyor. 

İŞLER TEHDİT ALTINDA

Uzmanlar ChatGPT ve ilgili yapay zekânın birtakım meslekleri bilhassa de beyaz yakalıları tehdit edebileceğini söylüyor. İşte Insider’a nazaran tehdit altında olabilecek birtakım meslekler:

Teknoloji işleri: Uzmanlara nazaran ChatGPT üzere gelişmiş teknolojiler insanlardan daha süratli kod üretebilecek. Bu da işin daha az çalışanla tamamlanabileceği manasına geliyor. Kodlayıcılar, bilgisayar programcıları, yazılım mühendisleri üzere meslek sahiplerini güç durumda kalacak.

Medya işleri: Medya sanayisi şimdiden yapay zekâ tarafından üretilen içerikleri denemeye başladı.

Öğretmenlik: Uzmanlar, ChatGPT’nin “şimdiden dersleri basitçe öğretebileceğini” düşünüyor.

Finans işleri: Yapay zekâ piyasadaki eğilimleri belirleyebilir, bir portföydeki hangi yatırımların daha güzel ve daha makus gittiğini vurgulayabilir.

Taderlar: Uzmanlar ChatGPT’nin ticaretten yatırım bankacılığına kadar bir dizi Wall Street bölümü işini altüst edebileceğini söylüyor.

Müşteri hizmetleri temsilcileri: Gartner’ın 2022 yılında yaptığı bir çalışma, chatbotların 2027’ye kadar şirketlerin yaklaşık yüzda 25’i için ana müşteri hizmetleri kanalı olacağını öngörüyor.

Pazar araştırması analistleri: Pazar araştırması analistleri data toplamaktan, bu bilgilerdeki eğilimleri belirlemekten ve daha sonra tesirli bir pazarlama kampanyası tasarlamak yahut reklamların nereye yerleştirileceğine karar vermek için dataları kullanmaktan sorumlu. Bunlar artık yapay zekânın üstesinden gelebileceği şeyler.

Grafik dizayncılar: Yapay zekâ birçok grafik tasarım yeteneğine sahip. Harvard Business Review’da yayımlanan bir yazıda, saniyeler içinde manzara üretebilen bir yapay zekâ aracı olan DALL-E’yi grafik tasarım sanayisi için potansiyel bir tehdit olarak konumlandırdı.

Muhasebeciler: Uzmanlar, muhasebecilerin işlerinin ChatGPT nedeniyle risk altında olabileceğini söylüyor. Toronto Üniversitesi İrtibat, Kültür, Bilgi ve Teknoloji Enstitüsü’nde doçent olan Brett Caraway bilhassa “entelektüel emeğin” tehdit altında olabileceğini söylüyor.

Yeni işveren yapay zekâ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Öztunç, İşsizlik Sigortası Fonu’ndan (İSF) işsiz kalan vatandaşların neredeyse yarısının yararlanamadığına dikkat çekerek “Son 10 yılda işsizlik maaşına 13 milyon 526 bin 654 kişi başvurdu, işsizlerin yarısından fazlası işsizlik maaşı almaya hak kazanamadı. 10 yılda İşsizlik Sigorta Fonu’ndan çalışanlara verilen para 44 milyar 302 milyon 477 bin 655 TL. İşsizlik Fonu emekçiye değil patrona gidiyor. AKP iktidarı işçiyi değil, patronu destekliyor. İşsize, işsizlik maaşı hayal oldu” dedi.

İŞÇİYE DEĞİL PATRONA GİDİYOR

CHP Kahramanmaraş Milletvekili Ali Öztunç, işsiz vatandaşların İşsizlik Sigortası Fonu’ndan yararlanma sayılarıyla ilgili çalışma yaptı. Öztunç’un hususa ait açıklaması şöyle:

“Son 10 yılda işsizlik maaşına 13 milyon 526 bin 654 kişi başvurdu, işsizlerin yarısından fazlası işsizlik maaşı almaya hak kazanamadı. 10 yılda İşsizlik Sigorta Fonu’ndan emekçilere verilen para 44 milyar 302 milyon 477 bin 655 TL. İşsizlik Fonu’nu çalışana değil patrona gidiyor. AKP iktidarı işçiyi değil, patronu destekliyor. İşsize, işsizlik maaşı hayal oldu.

‘BU YILIN BİRİNCİ 5 AYINDA YAKLAŞIK 700 BİN KİŞİ İŞSİZ KALDI’

İşsizlik ödeneği bağlananlara 6 ile 10 ay ortasında ödeme yapılıyor. Bu müddet içerisinde iş bulanların ödeneği kesiliyor. 2023 yılı Ocak-Mayıs devrinde 697 bin 670 bin kişi işsizlik ödeneğinden yararlanmak için müracaatta bulundu. Yani bu yılın birinci 5 ayında yaklaşık 700 bin kişi işsiz kaldı. Başvuranların geçen yılın birebir devrine nazaran 7 bin 351 kişi arttı. Bu periyotta işsizlik sigortasından aylık bağlananların sayısı ise 32 bin 992 kişi azalarak 312 bin 433’te kaldı. Mayıs’ta evvelki yıldan hak kazananlarla birlikte toplam 361 bin 551 bireye işsizlik ödeneği ödendi. İşsizlik sigortasından ödenek alanların sayısı geçen yıl mayıs ayında 494 bin 492, bu yıl nisan ayında ise 392 bin 498 bin kişi oldu.

‘EMEKÇİNİN FONDA TOPLANAN PARASI HAR VURUP HARMAN SAVURULUYOR’

İşsizlik Sigortası yararlanma şartlarının yükü yüzünden işsizlerin çok azını kapsıyor. Birikiminin büyük kısmı başta patron teşvikleri olmak üzere işsizler dışındaki alanlara harcanan İşsizlik Sigortası Fonu’nun Mayıs 2023 sonu itibariyle birikimi ise 135,2 milyar lira olarak gerçekleşti. İktidar işçinin fonda toplanan parasını har vurup harman savuruyor, işsiz kalan vatandaşlarımız ekonomik kriz ortamında ailesiyle birlikte sefalete terk ediliyor.”

100 İŞSİZDEN YALNIZCA 13’Ü FAYDALANABİLDİ

İşsiz kalanlara gelir dayanağı sağlamak maksadıyla 1999 yılında kurulan İşsizlik Sigortası Fonu, son yıllarda işsizlerden daha çok patronlara teşvik sağlıyor.

Ali Öztunç: ‘İşsize, işsizlik maaşı hayal oldu’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“DEĞERLİ BULUYORUZ”

Dış Ekonomik Bağlantılar Konseyi (DEİK) Lideri Nail Olpak, yeni taban fiyat sayısına ait, “Asgari fiyatta yapılan yüzde 34 artırımla emeğin ulusal gelirden aldığı hissenin hak ettiği düzeylere gelecek olmasını, büyümenin kapsayıcılığını artırması bakımından bedelli buluyoruz” sözünü kullandı.

DEİK Lideri Olpak, yaptığı yazılı açıklamada, yeni taban fiyatın hem patronlara hem çalışanlara hem de Türk iktisadına iyi olmasını diledi.

Hayat şartlarına ve enflasyona nazaran gelir dağılımına, patronun maliyetlerine, milletlerarası ticaretteki rekabetine ve üretime tesir eden bu kıymetli datanın, tarafların mutabakatıyla ortaya çıkmasının sevindirici olduğunu kaydeden Olpak, şu açıklamalarda bulundu.

“Büyüme datalarında bizim en çok değer verdiğimiz iki konudan birisi; büyümenin kapsayıcı ve sürdürülebilir olmasıdır. Minimum fiyatta yapılan yüzde 34 artırımla emeğin ulusal gelirden aldığı hissenin hak ettiği düzeylere gelecek olmasını, büyümenin kapsayıcılığını artırması bakımından pahalı buluyoruz. Başka taraftan, patron üzerinde oluşacak yükün bir kısmının devletimiz tarafından karşılanması da rekabetçiliğimize pürüz oluşturmaması bakımından kıymetli olacaktır.”

İTO: MEMNUNİYET VERİCİ

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Lideri Şekib Avdagiç de yeni minimum fiyatın çalışma hayatının paydaşlarına güzel olması dileğinde bulunarak, “Çalışanın alım gücünün, enflasyonun üzerinde bir refah artışıyla korunması memnuniyet verici” değerlendirmesinde bulundu.

Asgari fiyat paketinde 3 hususun daha yer almasının faydalı olacağı kanaatinde olduklarını kaydeden Avdagiç, “Birincisi, gelir vergisi dilimlerinin taban fiyat artışı ve son 5 yılda yaşanan kayıplar dikkate alınarak güncellenmesi; ikincisi, kıdem tazminatı tavanının enflasyon kadar yükseltilmesi; üçüncüsü ise SGK üst limit çarpanının önceki oranlara çekilmesidir” tabirlerini kullandı.

MÜSİAD’DAN TAKVİYELERİN ARTIRILMASI İSTEĞİ

Müstakil Endüstrici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Lideri Mahmut Asmalı ise yeni taban fiyatın patron ve çalışanlara iyi olması dileğinde bulunarak, emekçilerin alın teri ve emeklerinin enflasyonun altında ezdirilmemesinden memnuniyet duyduklarını bildirdi.

Asmalı, “Bu vesileyle; yeni iktisat idaresince alınacak olan önlemlerin tesiriyle, orta ve uzun vadede enflasyon gayemize adım adım yaklaşacağımıza olan inancımızın tam olduğunu tekrar söz ediyoruz. Yeni Bakanlar Konseyinin gerçek kesime ve piyasalara itimat vermiş olmasının da fiyat istikrarına beklentiler kanalı üzerinden olumlu katkı yapacağını düşünüyoruz” açıklamasında bulundu.

Enflasyon sayılarındaki düşüşten bahseden Asmalı, şunları kaydetti:

“Ücret artışlarının patrona getireceği ek yüklerin hafifletilmesi ismine, mevcut dayanak ve teşviklerin artırılması elzemdir. Bu kapsamda 400 TL’lik taban fiyat takviyesinin 500 TL’ye çıkarılmış olması, patronlarımız ismine epeyce sevindirici bir gelişme olmuştur.

Bu minvalde; geçmiş devirde de tabir ettiğimiz üzere, sanayi kesimi kapsamında minimum fiyatlı çalışanlar için ek müspet ayrıcalık sağlanmasının imalata yönelik istihdamımızın ve üretim kapasitemizin artırılması ismine değerli bir adım olacağını ve bölgesel farklılıkları yansıtma noktasında yetersiz kalan mevcut ulusal taban fiyat uygulamasına alternatif olarak bölgesel minimum fiyat uygulaması fikrinin kesinlikle kıymetlendirilmesi gerektiğini yineliyoruz.”

“ARTIŞ ARTIRIMLAR KARŞISINDA ERİTİLMEMELİ”

Anadolu Aslanları İş Adamları Derneği (ASKON) Genel Lideri Orhan Aydın da minimum fiyat ölçüsünü patronlar olarak bekledikleri bir oran olarak gördüklerini ve bu artışın artırımlar karşısında eritilmemesi gerektiğini belirterek, enflasyonla sıkı bir uğraş içerisine girilmesinin elzem olduğunu vurguladı.

Çalışanların refah düzeyinin artırılmasının temel şartının enflasyonla gayretten geçtiğini kaydeden Aydın, şu tabirleri kullandı:

“Asgari fiyatı ne kadar artırırsak artıralım enflasyonu tek hanelere çekmediğimiz sürece insanlarımızın refah düzeyi de artmıyor. Patronlar olarak taban fiyat tespit komitesinin 11 bin 402 TL’lik açıklaması beklentilerimiz ortasındaydı. Yıllık artış yüzde 107’ye ulaşmış oldu. Beklenilen artış oldu diyebiliriz. Lakin bu artışın manalı olabilmesi katiyen fiyat istikrarının sağlanarak öngörülebilir bir ekonomik sistemin sağlanmasına bağlı.”

İş dünyasından ‘yeni minimum ücret’ değerlendirmesi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.