Paralı asker şirketi Wagner Grup’un kısa ömürlü isyanının üzerinden üç hafta geçerken, 23-24 Haziran’da tam olarak ne yaşandığıyla ilgili cevaplardan çok soru işaretleri var. Birebir durum paralı askerler ve başkanları Yevgeni Progojin’in geleceği için de geçerli.

Yevgeni Prigojin birliklerini ülkenin güneyindeki Rostov kentine götürürken, Gleb (asıl ismi değil) kendisini olup bitenlerin tam ortasında buldu.

Alt kademe bir kumandan olan Gleb, daha evvel Ukrayna’nın doğusundaki Bahmut’ta yaşanan çatışmalara katılmıştı.

Ukrayna’dan ayrılan bir Wagner konvoyuna katılması buyruğunu aldığında, birliğiyle bir arada, işgal altındaki Luhansk bölgesinde bulunan kışlada dinleniyordu.

23 Haziran sabahının erken saatlerinde, güvenlik nedenleriyle ismini vermek istemediği, lakin Prigojin ve Wagner Komuta Kurulu’ndan gelen buyruklarla hareket eden bir Wagner kumandanı aradı.

Kendisne “tam bir konuşlanma” denilmişti.

“Konvoy oluşturuyoruz, çıkalım.”

Gleb, Rus sonunu geçip, Rostov bölgesine hakikat ilerlerken Wagner savaşçılarının rastgele bir direnişle karşılaşmadığını vurguluyor.

“Herhagi bir hudut muhafızı görmedim lakin trafik polisi yolda bize selam duruyordu.”

Wagner handout Wagner Kümesi’nin yayımladığı bu fotoğrafta, silahlarını bırakmış Rus hudut muhafızlarının görüldüğü belirtiliyor.

Bu kanallarda, 20 kadar kamuflajlı, silahsız bireyleri gösterdiğini sav ettikleri bir fotoğraf paylaştı.

Gleb “Beyler, bir mutabakat yapalım” dediklerini ve kendisinin de “Ne muahedesi yapacağız, burası bizim şehrimiz” diye cevap verdiğini söylüyor.

“Böylece birbirimize karışmamakta anlaşık. Bazen sigara içmek için binadan dışarı çıkıyorlardı.”

Rostov’daki gazeteciler de kentteki çok sayıda kamu binasında emsal şeylerin yaşandığını bildirdi. Wagner savaşçıları evvel üzerlerinde bir insansız hava aracı uçuruyor, daha sonra da etraflarını sarıyorlarrdı. Kimsenin ayrılmasına müsaade verilmiyodu, lakin yiyecek götüren kuryelere müsaade ediliyordu.

Açıklama yok

Tüm bunlar olup, biterken Wagner önderi Yevgeni Prigojin, Güney Bölge Saha Komutanlığı karargahında, Rusya Savunma Bakan Yardımcısı Korgeneral Yunus-bek Yevkurov ve Genelkurmay Lider Yardımcısı Korgeneral Vladimir Alekseyev ile görüşüyordu.

Prigojin, Genelkurmay Lideri Valeri Gerasimov ve Savunma Bakanı Sergey Şoygu’yu teslim etmelerini istedi.

Wagner handout

Prigojin görüşmesindeyken, Wagner savaşçılarından oluşan bir öteki konvoy da hareket halindeydi.

Gleb, medyada yer alan bu konvoya Wagner’in kurucusu, nadiren kamuoyu önünde görülen eski özel kuvvetler subayı Dmitri Utkin’in komuta ettiğine dair haberleri teyit etti.

Gleb, bu konvoyun Voronej’e giden otoyolda ilerlediğini, yani Moskova’ya gidiyor üzere göründüğünü söyledi

Sonra Gleb’e o an planın ne olduğunu, Prigojin’in neye niyetlendiğini ya da planladığını sorduk.

“Hiç bir lanet fikrimiz yoktu” dedi.

“Neler olduğunu tıpkı sizin üzere biz de Telegram’dan öğrendik.”

Gün ilerledikçe, Rostov’da neler olduğunu dünya da görmeye başladı. Beşerler kent halkının ve hatta gazetecilerin, kentlerini işgal eden, olağanda sıkı ağızlı Wagner savaşçılarıyla birlikte gülümsediğini ve sohbet ettiğini görmekten şaşkındı.

Gleb, geçen yıl Wagner kümesinde silah altına alınan çok sayıda mahkuma atıfla, “Mahkumlardı onlar” diyor.

“Kimse onlara konuşmamaları gerektiğini söylemedi, onlara kimse aldırmıyor.”

Ukrayna’daki savaştan çok evvel Wagner’e giren Gleb üzere kıdemli savaşçılar kuralları çok daha net anlıyor.

Gleb, BBC’ye geçen bahar aylarında, kıdemli bir komutanın kendilerine dünya medyasına konuşanların “hükümsüz kılınacaklarını”, yani öldürüleceklerini söylediğini aktarıyor. Birtakım eski Wagner savaşçıları da bize tıpkı şeyi söylemişti.

24 Haziran akşamı, bir üstü Gleb ile temas kurdu ve hiç bir açıklama yapmadan, kendisinin ve birliğinin Luhansk’taki üslerine dönmesi gerektiğini söyledi.

Kışlalarına geri dönerken, Telegram’dan haberleri takip ediyorlardı.

Prigojin’e suçlamalar yöneltildiğini, daha sonra bu suçlamaların düşürüldüğünü ve Belarus’a gideceğini okudular.

Sonra da Putin’in Sözcüsü Dimitri Peskov’un ağzından, Wagner savaşçılarının, “çatışmalardaki yararlılıkları” sayesinde, isyandaki rolleri nedeniyle kovuşturulmaya uğramayacağını.

Getty Images

Gleb ve birliğinin geleceği şu anda net değil. Luhansk’taki kışlalarında kalmaları ve buyrukları beklemeleri söylendi.

Sözde Luhansk Halk Cumhuriyeti makamları, Doğu Ukrayna’daki Rus yanlısı ayrılıkçı militanlar, Wagner’in gelecek planlarını ve gereçleriyle, cephanelerine ne olacağını öğrenmeyi çok istiyor.

Gleb’e neden kışlayı terk etmediğini sorduğumuzdaysa, “Sözleşmem şimdi sona ermedi” cevabını veriyor.

Bir sonraki durak Belarus mu?

Wagner isyanının sona ermesinden bu yana, öyküde birçok beklenmedik olay yaşandı.

Geçtiğimiz günlerde, isyandan yalnızca beş gün sonra Putin’in Prigojin ve üst seviye 35 Wagner kumandanıyla Kremlin’de görüştüğü ortaya çıktı.

Bu 35 kişinin tam olarak kimler olduğu bilinmiyor.

Telsiz kodları “Zombi” ve “Lotus” ile tanınan iki Wagner kumandanı, savaş yanlısı Rus gazeteciler tarafından sıklıkla görüşlerine başvurulan isimler.

Wagner’e yakın Telegram kanallarına konuştular ve ileride ne olacağına dair görüşlerini paylaştılar.

Gerçek ismi Anton Yelizarov olan Lotus “Hepimiz Ağustos başına dek izine gönderildik” dedi.

“Bizi bekleyen büyük işten evvel herkese biraz dinlenme fırsatı verme kararı kumandanlar konseyince alındı.”

Yelizarov bu “büyük işe” ‘uzak mevkilerde” diye tanımladığı yerlerde bulunan Wagner savaşçılarının rotasyonunun da dahil olduğunu vurguladı. Büyük olasılıkla, 600’e yakın Rus paralı askerin geçtiğimiz günlerde ülkeye döndüğü istikametinde haberlerin çıktığı Orta Afrika Cumhuriyeti üzere yerlerden bahsediyordu.

Daha evvel Wagner savaşçılarının ailelerinden, yalnızca altı aylık kontrat imzalamalarına rağmen, bir yılı aşkın müddettir Afrika ülkelerinde kalan yakınlarıyla ilgili sayısız şikayet gelmişti.

Telegram/SolovievLive Telsiz kodu Zombi ile tanınan Wagner kumandanı (sağda) Rus televizyon programcısı Vladimir Solovyev’e söyleşi verdi.

Yelizarov, Belarus’tan ve birtakım Wagner savaşçılarını bu ülkeye yerleştirme planlarından da bahsetti.

“İkincisi ve en zoru Belarus’a gitmek. Üsleri, talim alanlarını hazırlamamız, lokal kamu kurumlarıyla koordine olmamız, Belarus güvenlik güçlerile işbirliğini organize etmemiz, lojistik sıkıntılarını çözmemiz gerek.”

“Zombi” kod isimli ikinci kumandan da Telegram’da Wagner’in geleceğinden kelam etti.

“Biz yalnızca bir kontratla değil, ortak bir fikirle birleşmiş haldeyiz. O da savaşmak. Yalnızca mukavelemizi bitirmek istemiyoruz, ana vatana hizmet de etmek istiyoruz.”

Rus televizyon programcısı Vladimir Solovyev, ‘Zombi’yi Boris isimli eski bir özel kuvvetler savaşçısı olarak tanımladı.

Zombi “Birçok kişi bizi paralı asker diye tanımlıyor fakat bu gerçek değil. Başkalarından daha vatanseveriz.” diyor.

“Canımızı kayırmadan savaşıyoruz. Ve önder de misyonun birleştirdiği üzere bizi birleştiriyor.”

Zombi’ye, kendisinin ya da silah arkadaşlarının Putin’in önerdiğ üzere nizamlı orduya katılıp katılmayacakları da soruldu.

“Ya Wagner Özel Askeri Şirketi’deki savaşçılarımla olacağım ya da meskende oturup, keyifli bir biçimde televizyonun önünde rahatlayacağım. Ve bu da herkesin kanısı.”

BBC, şu anda Luhansk’ta birliğiyle birlikte oturan Gleb’e de birebir soruyu sordu.

Gleb, şimdiye dek dek Savunma Bakanlığı’yla mukavele imzalayan kimseyle karşılaşmadığını söyledi.

Wagner isyanı: Bir Wagner savaşçısının anlatımıyla isyanın iç yüzü yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Geçen hafta Paris’in banliyösünde polis kurşunuyla öldürülen Nahel M.’nin akabinde Fransa genelinde, bilhassa banliyölerde isyan başladı. Giderek şiddeti artan olaylar Fransa’da birinci kere karşımıza çıkmıyor. Geçtiğimiz yıllarda çalışma saatleri, Sarı yelekliler, emeklilik yaşı üzerine protestolar başlamış ve şiddetlenmişti. Fakat banliyö krizinin öteki bir boyutu var.

Fransız medyasına daha çok göçmenler üzerinden görülen banliyö krizinin ardında birkaç jenerasyona uzanan bir sıkışmışlık var. Fizikî ve toplumsal olarak merkezden uzak bu kesim kendisini toplumdan dışlanmış, “değersiz” hissediyor. Bu sorun 80’li yıllara kadar uzanıyor.

2005 yılında iki gencin polisten kaçarken saklandıkları elektrik trafosunda ölmesinin akabinde banliyö isyanı başlamış, birkaç hafta süren olaylar sonrasında ortalık sakinleşmiş fakat banliyölerde yaşanan meseleler “biraz daha” görünür olmuştu.

İktidarın merkezden kopuk olan banliyöleri metro sınırlarıyla merkeze bağlama, devlet kurumlarının banliyölerle alaka kurma eforları olsa da geçtiğimiz hafta başlayan isyan gösteriyor ki husus tahlile ulaştırılacak biçimde, derinlemesine incelenmiyor.

BBC Türkçe‘ye konuşan, 30 yılı aşkın müddettir toplu konutlar üzerine çalışan ve alan araştırması yapan Paris 8 Vincennes-Saint-Denis Üniversitesi profesörü sosyolog Michel Kokoreff, derin toplumsal eşitsizliğin ve adaletsizlik hissinin hissedildiği bu mahallelerde, “Cumhuriyet verdiği kelamları tutmadı” algısının olduğunu belirtiyor:

“Olayların başlangıç noktası, 17 yaşındaki Fransız ve Cezayirli Nahel’in, polis tarafından öldürülmesine, ‘polis şiddeti’ ve hatta devletin ırkçılığına uzanıyor.

“Çıkan görüntü ile bir kere daha anlaşılıyor ki Nahel’in hayatı, öteki birinin (beyaz, daha yaşlı, daha uygun entegre olmuş) hayatından daha az pahalı. Sebep ise yalnızca bir trafik ihlali.

“İşte bu yüzden öfke, toplu konutlara ve onların ötesine yayıldı. Bu öfkeye son yıllarda kolluk kuvvetlerinin çok silahlanması ve bundan sebep yaşanan sakatlamaların (gözün kaybedilmesi, el kopması vb.) artışıyla birlikte, ‘polis şiddeti’ de eklendi”.

Fakat banliyölerdeki bu isyanın gerisindeki öfke nasıl birikti? Halk ne istiyor? Fransız kökenli olmayanlar bu isyanın neresinde?

Banliyö, toplumsal ve ekonomik olarak ne manaya geliyor?

1990’lardan sonra banliyölerde şahsen çalışma yapan, 2005’teki olayların çabucak akabinde bölgede alan araştırmaları yürüten Doç. Dr. Mustafa Poyraz, BBC Türkçe‘ye kent dışında kalan bölgelerin 1945’ten sonra büyük bir dönüşüme girdiğini anlatıyor. Banliyölerin doğuşu bu formda başlıyor:

“Banliyöleri anlamak için kentleşmeye bakmak gerekiyor. 1945’ten sonra Fransa’da ekonomik ve toplumsal olarak dönüşüm süreci başlıyor. Konut sıkıntısına yanıt vermek için devlet on binlerce toplumsal konut oluşturuyor. Bu konutlara 70, 80’lere kadar yenileri ekleniyor, hatta bu süreç devam ediyor diyebiliriz.

“Öncelikle Fransızlar bu konutlara yerleşiyorlar. Paris’teki konutlar çok küçük, buradakilerse geniş. Orta ve altı sınıf, genç, yeni evlenmiş çiftler vs. buralara yerleşiyor. Fakir kesitin giderek azaldığı giderek bir periyotta, refah periyodunda olduğumuzu da hatırlamalıyız.”

Sosyal ve kültürel yetersizlik çabuk fark ediliyor

Sosyal konutlara yerleşen insanların kısa müddette buraların, gündelik hayatın gerekliliklerini karşılayamadığını fark ettiğini belirten Poyraz, “Mesela cümbüş, buluşma alanları yok, toplumsal aktivite için Paris’e gitmek zorundalar. Bu Lyon, Lille, Marsilya için de geçerli” diyor ve ekliyor:

“Kültürel ve günlük hayatın zenginleşmesi, hayat kalitesi açısından bu toplumsal konutların eksikliği fark ediliyor ve bu gereksinimlerini karşılayabilecekleri diğer yerlere yerleşiyorlar 80’li yıllarda.

“Kredi sistemi geliştiği için o vakit Fransa’da, konut alma imkanları da oluyor.

“Bu periyoda kadar banliyölerde göçmen yoğunluğu yoktu.”

1970’lerde Fransa’da göçmenler için aile birleştirme istikametinde çıkan kanununla; banliyölere evvel Cezayir, Fas, Tunuslular, akabinde Afrika’nın öbür ülkelerinden göçmenler gelmeye başlıyor.

Çünkü toplumsal konutlar çok daha ucuz.

Tabii fakir Fransızlar da burada yaşamaya devam ediyor.

Poyraz, sonraki süreci şöyle anlatıyor:

“İkinci nesil oluşuyor. Çocukların büyümesiyle topluma giriş, iş bulma sıkıntısı çok değerli bir sorun haline gelmeye başlıyor. Çocuklar okula gidiyor, ancak Fransız toplumunun dışında bir çerçevede sosyalleşiyorlar. Beden lisanı, konuşma lisanı, giysi usulü farklı.

“Göçmenler genelde kırsal kesitten geldiği için getirdikleri o kültürel yapıyı banliyölerde de kopuk bir ortamda inşa etmeye çalışıyorlar. Topluma katılmaları zorlaşıyor.”

Poyraz, mahallî manada devlet kurumlarının ve belediyelerle münasebetlerin de çok güçlü olmadığını belirtiyor:

“Kurumlar bu insanların sıkıntılarını dinleme konusunda gerekli çabayı göstermiyor. Bu kısımlarda birçok probleminin tıpkı yerlerde ağırlaşmasından kaynaklı bir sıkışıklık oluşuyor.

“Bu sıkışıklık da vakit zaman patlamaya yol açıyor. Bir yandan da 1985’ten sonra Fransa’da artan işsizlik bu bölgeleri daha çok tesiri altına alıyor”.

Kokoreff ise 1980’lerin başından itibaren uygulanan kent siyasetinin “daha berbat bir ayrışmayı önlediğini, fakat etnik ağırlaşmayı azaltma ve toplumsal çeşitliliği teşvik etme üzere beklenen tesirleri yaratmadığını” belirtiyor.

Reuters

İsyan haksızlık, eşitsizlik ve ferdî olarak tanınmamaya karşı

Clichy-sous-Bois’da 2005’te yaşananların akabinde çabucak bölgeye giderek hususla şahsen ilgilendiğini, olaylara katılan aktörlerle görüştüğünü, derneklerle birebir alan çalışması yaptığını anlatan Poyraz, “Bu yalnızca göçmenlikten gelen bir durum değil. Tıpkı vakitte haksızlığa ve eşitsizliğe, birey olarak tanınmamaya karşı bir tepki” diyor ve ekliyor:

“2005’ten sonra devlet kurumları biraz daha bunun şuuruna vararak –Grand Paris- denilen büyük Paris ismi altında aşikâr metroları açıp banliyöleri merkeze bağlama ve kentsel yenilenme projeleri geliştirdi. Lakin bunlar kâfi değil.

“Bu çocukların, gençlerin ve oradaki halkın kültürel alanlara giriş imkânlarının oluşturulması, farklı beşerlerle etkileşim içerisinde toplumsallaşma şartlarının sağlanması çok değerli bir sorun. Ötekileşmenin onune geçmenin tek yolu çoklu bağ ağını süreklileştirmektir. Fransa’da bunun şuuruna hâlâ varılmadığını düşünüyorum.”

Politik tabanda temsil edilmiyorlar

Poyraz 1980’lerin başında sosyalistlerin iktidara gelmesiyle banliyölerin biraz da politikleştiğini ve umutlandığını anlatıyor. Lakin umduklarını bulamadılar. 80’lere kadar alt bölümü, emekçi sınıfını, fakirleri ve hatta göçmenleri de kapsayan solun vakitle daha çok orta ve üst bölümden gelen şahıslar tarafından temsil edildiğini belirten Poyraz, “90’lara gerçek banliyödekiler politik alandan da kopuyorlar. Kaygılarını anlatacak bir yer kalmıyor” diyor:

“2005’teki gençlerin çıkışının büyük oranda politik alanı açmaya yönelik olduğunu, özünde politik bir hareket olduğunu söylemiştim. Tekrar birebir şeylerin olduğunu, temsil edilecekleri bir düzenek, bir aracı olmadığını düşünüyorum”.

“Bu çocukların kaybedecek bir şeyi yok”

Bu bölgelerde çocuk ve gençlerin toplum içerisindeki oranı başka mahallelere nazaran çok daha yüksek. Poyraz, gençlerdeki işsizlik oranının kent merkezlerinden çok daha fazla olduğuna dikkat çekerek “Parayı bir formda bulmaları lazım. Bu türlü olunca her şeyin alınıp satıldığı bölgelere dönüşüyor banliyöler. Evvelden yoktu, artık uyuşturucu var” diyor.

Toplumdan kopukluk, işsizlik, kendilerini temsil edecek bir yer bulamaması gençlerin reaksiyonuna yol açıyor.

Poyraz, “Sosyal konutların olduğu bölgelere genç kümeler hâkim. Polisle gençler ortasında her gün bir gerginlik var, alana hâkim olma gayreti var. Bu çatışma hiç bitmiyor lakin kimse görmüyor” diyor ve ekliyor, “Olay bugün olduğu üzere çığırından çıktıktan sonra zati oradaki çocukların kaybedeceği hiçbir şey yok”.

Kokoreff de birebir şeye dikkat çekiyor: “Bu gençler, banliyö nüfusunun toplumsal zorluklarının merkezinde oldukları için kıymetli bir rol oynuyorlar. Avrupa dışından gelen göçmenlerde de olduğu üzere, toplum daima olarak onları, farklılıklarına (kültürel ve dini) dikkat çekerek dışlıyor. Lakin birebir vakitte denetim edilemezler ve kaybedecek hiçbir şeyleri yok”.

Macron sorumluluklarından kaçıyor

EPA

Bugün Fransa’da isyanı yatıştırmak ismine hükümetin aldığı önlemlerin kamuoyunu sakinleştirmeye yönelik olduğunu belirten Poyraz, “Devlet, güvenliği sağlama konusunda yükümlü olduğu için muhakkak bir önlem almaya çalışıyor. Günü kurtarmak için. Önleme karşın natürel ki taştı sorun. Ancak ileri bir noktaya taşınması çok mümkün değil. Yani bu reaksiyon kendini gösterecek, bütün alarmları çaldıracak, toplum içerisinde ‘biz buradayız, biz varız’ diyecek banliyöler. Önlemlerle tekrar, olağan gündelik hayatta olan o küçük çatışmalara dönülüyor” diyor:

“Ama burada yalnızca mahallenin gençleri değil, kimi fırsatçılar da var. Kırıp döken, mal kaçırıp satanlar var. Bir de her şovda ortaya çıkan alternatif, kırıp dökmeye yönelik kümeler da var”.

Cumhurbaşkanının, siyasi partilerin üzerinde, her ne değerine olursa olsun yatıştırma, diyalog kurma ve tansiyonu düşürme rolünü üstlenirken, bakanlarıyla tam aksisi bir siyaset izlediğini belirten Kokoreff, “’Haydutların şiddeti’, bazen de sorumluluklarını yerine getirmeyen aileler ve ergenler hususlarını gündeme getirerek sorumluluklarından kaçıyor. Bu klasik bir durum ve birçok Fransız bu stratejiye aldanmaz. Bu nedenle, çok sağcılara oynamaktansa ülkeyi sakinleştirmek için güçlü adımlar atmasını bekliyoruz” diyor.

“Bunu ‘yabancı meselesi’ olarak görmek herkesin işine geliyor”

Poyraz, bu sorunun Fransa’daki başka problemlerle birlikte ele alınması gerektiğini belirtiyor:

“Sadece göçmenler yok, göçmenlerin birçok fakir olduğu için banliyölerdeler. Varlıklı göçmenler oralarda yaşamıyor ve göçmen olarak da kabul edilmiyorlar zati.

“Banliyölerde Fransızlar da var. Toplumun dışına itilenler, fakirler var. ‘Kimse bizimle ilgilenmiyor’ diye düşünüyor, ‘değersiz hissediyorlar’.

“Dolayısıyla bu sorun göçmenleri aşıyor, ekonomik ve toplumsal düzenekle da alakalı. Lakin bunu ‘yabancı meselesi’ olarak görmek herkesin işine geliyor. Bu çok sağı da güçlendiriyor.

“Olayın yalnızca göçmen ve dinî boyutu görülüyor. Basın da bu istikameti öne çıkarıyor. Bu da Fransız milliyetçi kısmın yükselmesine yol açıyor. Ayrıyeten bu, ekonomik aktörlerin de işine geliyor. Zira bu biçimde birçok sorunun ustu örtülebiliyor, toplumsal dinamikler ve gayret alanları daraltılıyor.”

Kokoreff da sağın bu sayede güçlenme ihtimalinin telaş verici olduğunu söylüyor:

“Polis ıslahatını önemli bir halde ele alarak halkla münasebetleri ve inancı tekrar tesis etmek gerekiyor. Lakin polis kurumu ve devlet, statükonun korunmasını tercih eder. Bu tehlikeli bir durumdur ve uzun vadede sürdürülemez olduğu düşünülebilir.”

Fransa’daki isyanın art planı: ‘Bu çocukların kaybedecek bir şeyi yok’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Putin, konuşmasına 24 Haziran’da Wagner savaşçıları tarafından öldürülen Rus pilotların anısına bir dakikalık hürmet duruşu ile başladı.

Putin, Rus güvenlik ünitelerine hitaben, “Sizin kararlılığınız ve yüreğinizin yanı sıra toplumun konsolidasyonu da isyanın bastırılmasında belirleyici bir rol oynamıştır” dedi.

“ORDU, FİTNENİN ÖNÜNDE DURDU”

Putin, “Ordu ve halkın, isyancıları desteklemediğini” ve ordunun “iç savaşı fiilen durdurduğunu, açık ve düzgün koordine edilmiş bir halde hareket ettiğini” kaydetti.

Ordunun, halkın iradesine hürmet duyduğunu ve askeri yemine sadık kaldığını vurgulayan Putin, şöyle devam etti:

“Zor vakitlerin gerçek savunucuları, sonucu kaos olacak olan fitnenin önünde durdular. Sizler anayasal tertibi, vatandaşlarımızın hayatını, güvenliğini ve özgürlüğünü korudunuz. Vatanımızı karışıklıktan kurtardınız. İsyana sürüklenen halk, ordunun ve halkın kendileriyle birlikte olmadığını gördü. Güvenlik güçlerinin süratli ve net bir formda konuşlandırılması, ülkedeki son derece tehlikeli gelişmeyi durdurmalarını sağladı. Sivil kayıpları önlemek için.”

“WAGNER’E DEVLET DAYANAK VERDİ”

Putin, Wagner kümesine operasyon faaliyetlerinde büsbütün devlet tarafından dayanak sağlandığını söyledi.

“Mayıs 2022’den Mayıs 2023’e kadar yetkililer, özel askeri şirkete 86 milyar rubleden fazla ödeme yaptı” diyen Putin, tıpkı vakitte Yevgeniy Prigojin‘in Voentorg aracılığıyla yıl boyunca devletten 80 milyar ruble kazandığını belirtti.

Wagner kümesinin savaşçılarının, “ülkede hürmet gördüğünü, yürek ve kahramanlık” gösterdiklerini vurgulayan Putin, “Wagner kümesi kelam konusu olduğunda, biliyorsunuz, bu kümenin savaşçılarına ve kumandanlarına her vakit büyük hürmet gösterdik, zira hakikaten de yürek ve kahramanlık gösterdiler” dedi.

Putin: Ordu, isyanın bastırılmasında belirleyici bir rol oynadı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Putin, silahlı isyanın düzenleyenlerin “adalet önünde hesap vereceğini” söyledi.

Putin, “Bu, ülkeyi zayıflatan yasadışı bir aksiyondu. Devasa bir tehditti. Yurtdışından tehdit edildik. Bu, tam da Kiev’deki Neo-Nazilerin istediği şeydi. Onlar, Rus askerlerinin birbirini öldürmesini, sivillerle askerlerin birbirlerini öldürmesini istiyordu. Tehlike karşısında her türlü tedbir anında alındı. Silahlı kalkışmayı her türlü durdururduk” dedi.

“WAGNER’İN BÜYÜK KISMI VATANSEVERDİR”

“Her türlü şantaj ve iç karışıklık çıkarma teşebbüsünün, başarısızlığa mahkum” olacağını kaydeden Putin, konuşmasını şu biçimde sürdürdü:

“Bu isyanı organize edenler, vatandaşlarına ve isyanın içine çektikleri bireylere ihanet ettiler. İsyancıların önüne çıkanları, en başta pilotlarımızı hürmetle anıyorum. Wagner’in büyük bir kısmı da Rus vatanseverdir, kullanıldılar.”

“DONBAS’TA CÜRET GÖSTERDİLER”

Wagner’in, Donbas’taki faaliyetlerine dikkat çeken Putin, “Donbass’ta yürek gösterdiler ve geri dönerek daha fazla kan dökülmesini engellediler. Aksi takdirde Rusya’nın tamamı için trajik ve yıkıcı sonuçları olurdu. Düşmanlarımız, kanlı bir iç savaşta boğulmamızı istedi” tabirlerini kullandı.

Putin, “Doğru olan geri çekilme kararını veren Wagner kumandanlarına ve askerlerine teşekkür ediyorum. Wagner savaşçılarını, Savunma Bakanlığı ile temasa geçmeye çağırıyorum, karar vermelisiniz. Wagner savaşçılarına verdiğimiz kelamları tutacağız” diye konuştu.

NE OLMUŞTU?

Belarus Devlet Lideri Lukaşenko’nun silahlı isyanı bastırmada arabulucu olmasının akabinde Prigojin ile birlikte savaşçılarının da Belarus’a gideceği belirtildi.

Wagner’e bağlı askerlerin de Rusya Savunma Bakanlığı ile özel bir kontrat imzalayacağı bildirilmişti.

FSB müfettişleri, 23 Haziran’da Prigojin hakkında “silahlı isyan organize etmekten” ötürü Rusya Ceza Kanunu’nun 279. Unsuru uyarınca bir ceza davası açtı.

Bugün TASS’a konuşan Rusya Başsavcılığı’ndan bir kaynak, Prigojin hakkında “silahlı isyan” organize etmekle suçlanan davasının kapatılmadığını, soruşturmanın devam ettiğini söyledi.

Putin: Silahlı isyanın organizatörleri, adalet önünde hesap verecek yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.