Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) 22 Ekim’de Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın sunumuyla başlayan bütçe maratonu, 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ve 2023 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu tekliflerinin TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesiyle sona erdi.

Plan ve Bütçe Komisyonunda, 39 gün süren bütçe görüşmelerinde milletvekilleri 235 saat 42 dakika mesai yaptı. Görüşmelerde, Komisyon üyeleri dahil 267 milletvekilinin toplam 1330 söz talebi karşılandı, böylece Meclisteki milletvekillerinin yaklaşık yüzde 45’i bu müzakerelere doğrudan katılarak katkıda bulundu.

Yoğun mesai, çarpıcı anlar

Komisyonda, milletvekilleri en fazla mesaiyi 13 saat 59 dakikayla Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının bütçesi üzerinde yaptı.

Plan ve Bütçe Komisyonunda, 2025 yılı bütçesi en kısa sürede kabul edilen kurum ise TBMM oldu. TBMM’nin 2025 yılı bütçesi komisyonda 6 saat 37 dakikada kabul edildi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, bakanlığın bütçe görüşmeleri için Plan ve Bütçe Komisyonuna İzmir Körfezi’nden aldığı bir şişe kirli deniz suyuyla katıldı. Komisyonda İzmir Körfezi ve kirli su üzerine tartışma yaşandı.

İçişleri Bakanlığının bütçe görüşmesi öncesinde, CHP milletvekillerinin İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya ve Komisyon Başkanı Mehmet Muş’un komisyon toplantı salonuna girişini engellemeye çalışması üzerine Komisyonda arbede yaşandı.

TBMM Genel Kurulunda, 2025 yılı bütçesinin görüşmelerinde 180 saat mesai yapıldı.

Genel Kurulda, 452 milletvekilinin 1239 söz talebi karşılandı.

Genel Kurul, bütçe görüşmeleri sırasında en uzun mesaiyi 16 saat 26 dakika ile 18 Aralık’ta, 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’nin maddeleri üzerinde yaptı.

Genel Kurul’un en kısa süren bütçe mesaisi ise, 12 saat 2 dakika ile Genel Kurul’da bütçe görüşmelerinin başladığı 9 Aralık’ta gerçekleşti.

Kömür karası

Genel Kuruldaki görüşmeler sırasında Meclis kürsüsünde ilginç anlar da yaşandı. CHP Adana Milletvekili Müzeyyen Şevkin, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının bütçesi üzerine söz aldığı kürsüde, maden kazalarında hayatını kaybeden işçilere dikkati çekmek için yüzüne “kömür karası” sürdü.

12 Aralık 2023’teki bütçe görüşmelerinde Genel Kurulda kalp krizi geçiren ve 14 Aralık’ta kaldırıldığı hastanede yaşamını yitiren Saadet Partisi Kocaeli Milletvekili Hasan Bitmez, 12-14 Aralık’taki görüşmeler sırasında anıldı. Grup Başkanvekilleri ve milletvekilleri yerlerinden söz alarak Bitmez’in vefatından duydukları üzüntüyü dile getirdi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği ile Sanayi ve Teknoloji bakanlıklarının 2025 yılı bütçelerinin görüşmeleri sırasında, CHP Tekirdağ Milletvekili İlhami Özcan Aygun’un, Marmara Denizi ile Ergene Nehri’nden getirdiği su örneklerinin yanı sıra Kazdağları’nda kesilen ağaçların parçalarını Bakan Murat Kurum’un önüne bırakması üzerine Genel Kurulda tartışma yaşandı.

Kurum’un Bakanlığının bütçesini sunmak üzere çıktığı Meclis kürsüsünde, yapay zeka ile oluşturulan üzerinde “2034 İzmir Körfezi” yazan fotoğrafı kürsüden göstermesine bazı muhalefet milletvekilleri itiraz etti.

TBMM Başkanvekili Önder’den Kmer dilinde selamlama

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş 12 Aralık’ta Meclis’i ziyarete gelen Kamboçya Senato Başkanı Hun Sen ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği ile Sanayi ve Teknoloji bakanlıklarının 2025 yılı bütçelerinin görüşmeleri sırasında, Genel Kurulu ziyaret etti.

Kordiplomat Locası’ndan bir süre Genel Kurulu takip eden Hun Sen’i anons eden TBMM Başkanvekili Sırrı Süreyya Önder, konuk Senato Başkanı’nı Kmer dilinde selamladı.

Gençlik ve Spor Bakanlığının 2025 yılı bütçesi üzerinde söz alan MHP Kocaeli Milletvekili Saffet Sancaklı’nın “600 milletvekilimizin 400’ü obez ve aşırı kilolu. Bunun, 2 nedeni var. Biri beslenme, diğeri de hareketsiz bir yaşam yani spor kültürümüzün olmaması.” ifadesi dikkati çekti.

“Ofsayt kaldırılsın” önerisi

Yine aynı bakanlığın bütçesi üzerinde söz alan CHP Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül ise “hızlı futbol için mutlaka ofsaydın kaldırılması şarttır.” diye konuştu.

Bazı milletvekillerinin gülümsediğini fark eden Sarıgül, “Ofsayt kalksın diye Fransız Arsene Wenger söylerken problem yok. Erzincanlı Mustafa Sarıgül söylerken de bıyık altından gülüyorsunuz.” karşılığını verdi.

Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak’ın sunumu sırasında ise bazı CHP milletvekillerinin yerlerinden Bak’a sataşması ve AK Parti milletvekillerinin Bak’ı alkışlaması, Genel Kurulda tartışmalara neden oldu.

Bak’ın milletvekillerinin sorularını yanıtlamaya başladığı sırada ise CHP milletvekilleri tepki göstererek sırtlarını döndü.

Kültür ve Turizm Bakanlığının bütçesi görüşülürken de CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer fiyatları eleştirmek için kürsüye içinde patates bulunan poşetle çıktı.

Rögar kapağı maketiyle kürsüye çıktı

Hazine ve Maliye Bakanlığının 2025 yılı bütçesi üzerinde söz alan AK Parti İstanbul Milletvekili Adem Yıldırım, kürsüye rögar kapağı maketi ile çıktı. İstanbul’da rögar kapağının metrobüs kapısını kırarak insanların yaralanmasına neden olduğunu belirten Yıldırım, İstanbul Büyükşehir Belediyesini eleştirdi.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının bütçe görüşmeleri sırasında, Türkiye İşçi Partisi (TİP) İstanbul Milletvekili Sera Kadıgil’e, Genel Kurulda sarf ettiği sözlerin sükuneti ve çalışma düzenini bozucu nitelikte olduğu gerekçesiyle Meclis İçtüzüğüne göre uyarı cezası verildi.

“Kağıt uçak” tartışması

2023 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin maddeleri üzerindeki görüşmeler sırasında, CHP Balıkesir Milletvekili Serkan Sarı’nın, Balıkesir Havalimanı’na 6 yıldır uçak inmediğini dile getirerek, yanında getirdiği kağıt uçağı kürsüden milletvekillerine doğru uçurması tartışmaya neden oldu.

AK Parti Konya Milletvekili Mehmet Baykan KAAN’ın üretildiği bir Türkiye’de Genel Kurulda kağıttan uçak uçurulduğunu ilk defa gördüğünü söyledi.

Bahçeli’nin rozeti ve sonbahar kış modası

2025 yılı bütçe görüşmelerinin son gününde, TBMM Genel Kurulunda bütçe görüşmelerini takip eden MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin “Türkiye Cumhuriyeti, Yeni Yüzyıl Yeni Türkiye, 2023-2123” yazılı yüzük ve rozeti dikkati çekti.

Öte yandan, bütçe maratonunda bazı milletvekillerinin 2024/25 sonbahar kış modasını oluşturan kırmızı tonlarını kıyafetlerinde tercih ettiği görüldü.

Bütçe maratonunda ilginç teklif: Ofsayt kaldırılsın yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumhuriyet gazetesi, Yapıcıoğlu’nun karma eğitime ait “Karma eğitimin bulunduğu okullarda gençlerin biribirini taciz edebileceği, eğitim sisteminin çocukları buna teşvik ettiği ve müfredatın değişmesi gerektiği” görüşlerini dün manşetten gündeme getirmişti.

Yapıcıoğlu, evvelki gün Mardin Kızıltepe’de düzenlediği basın toplantısında “anadilde eğitim” de istedi. Ulusal Eğitim Temel Yasası ve anayasa mucibince eğitim lisanının Türkçe dışında öteki bir lisanın öğretilmesine imkân vermediğini belirten Yapıcıoğlu, kelam konusu anayasal anlayışın yanlışsız olmadığını vurgulayarak “Bir memlekette farklı lisanları konuşan beşerler birlikte yaşıyorsa anadilinin onun tarafından öğrenilmesinin önündeki anayasal pürüzler kaldırılmalı” dedi. “Anayasayı düzenlerken bu konular da konuşulacaktır” diyen Yapıcıoğlu, “Herkesin kendisine nazaran talepleri, kırmızı çizgileri olabilir. Ancak bu kırmızı çizgiler masanın üzerinde olursa siyasi partiler bir ortaya gelip yeni anayasayı tartışamıyor. Herkesin kırmızı çizgileri cebinde olsun. Kimse tek başına anayasayı kaleme alıp ‘Bu benim metnim, gelin buna dayanak verin’ demesin” tabirlerini kullandı.

HUKUKÇU ERKAN: HÜDA PAR ŞERİ EĞİTİMİ HEDEFLİYOR

HÜDA PAR başkanının açıklamalarını Cumhuriyet’e pahalandıran hukukçu Doğan Erkan, Yapıcıoğlu’nun karma eğitimle ilgili açıklamalarının da dikkate alındığında “HÜDA PAR’ın Arapça, Kürtçe ve Türkçe şeri eğitimi hedeflediğini” belirtti. “Anayasa değişikliklerle budansa da kırmızı çizgisi cumhuriyettir” diyen Erkan, “Bu kelamlarıyla anayasanın değiştirilemez unsurlarının değişmesini savunmuş oluyorlar. Dinci bir rejim savundukları siyasal programlarından ve beyanlarından anlaşılıyor” diye konuştu. Erkan, HÜDA PAR’ın “laiklik aksisi aksiyonların odağı haline gelmekten dolayı” kapatılması gerektiğini belirterek “Karşımızda siyasi parti formuna girmiş anayasa zıddı, yasa dışı bir örgüt var” dedi.

Karma eğitimi amaç alan HÜDA PAR başkanı ‘anayasal mani kaldırılsın’ dedi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumhuriyet gazetesi, Yapıcıoğlu’nun karma eğitime ait “Karma eğitimin bulunduğu okullarda gençlerin biribirini taciz edebileceği, eğitim sisteminin çocukları buna teşvik ettiği ve müfredatın değişmesi gerektiği” görüşlerini dün manşetten gündeme getirmişti.

Yapıcıoğlu, evvelki gün Mardin Kızıltepe’de düzenlediği basın toplantısında “anadilde eğitim” de istedi. Ulusal Eğitim Temel Yasası ve anayasa yeterince eğitim lisanının Türkçe dışında öbür bir lisanın öğretilmesine imkân vermediğini belirten Yapıcıoğlu, kelam konusu anayasal anlayışın gerçek olmadığını vurgulayarak “Bir memlekette farklı lisanları konuşan beşerler birlikte yaşıyorsa anadilinin onun tarafından öğrenilmesinin önündeki anayasal pürüzler kaldırılmalı” dedi. “Anayasayı düzenlerken bu konular da konuşulacaktır” diyen Yapıcıoğlu, “Herkesin kendisine nazaran talepleri, kırmızı çizgileri olabilir. Ancak bu kırmızı çizgiler masanın üzerinde olursa siyasi partiler bir ortaya gelip yeni anayasayı tartışamıyor. Herkesin kırmızı çizgileri cebinde olsun. Kimse tek başına anayasayı kaleme alıp ‘Bu benim metnim, gelin buna dayanak verin’ demesin” tabirlerini kullandı.

Karma eğitimi gaye alan HÜDA PAR başkanı ‘anayasal mahzur kaldırılsın’ dedi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Tekin’in açıklamasının akabinde Türkiye Aile Meclisi Şanlıurfa Vilayet Temsilciliği ve Şanlıurfa’daki gerici STK’ler ‘karma eğitim’in kaldırılması için imza kampanyası başlattı. Küme ismine açıklama yapan Handan Karataş, karma eğitimin mecburî hale getirilmesinin bilimsel bir çalışmanın sonucu değil külliyen siyasi ve ideolojik bir tercih olduğunu ileri sürdü. 

(Handan Karataş)

“ZORUNLU KARMA EĞİTİMDEN VAZGEÇİLMELİ…”

“Zorunlu karma eğitimden vazgeçilmeli, her alanda olmak üzere, her yerde kız ve erkek okulları açılmalıdır” diyen Karataş, taleplerini şöyle sıraladı: 

“1739 sayılı Ulusal Eğitim Temel Kanunu’ndaki ‘karma eğitim zorunludur’ kavramı anayasanın 10. unsurundaki, eşitlik prensibine alışılmamıştır, değiştirilmelidir. Bu okullara gitme tercihi veli ve öğrencilere bırakılmalıdır. Eğitimin her alanında toplumun dini hassasiyetleri dikkate alınmalı, düzenlemeler ona nazaran yapılmalıdır. Akademisyenlerden bir grup kurulmalı, eğitimin temel sıkıntıları ile birlikte karma eğitimin yarar ve ziyanları araştırılmalı ve eğitimin sıkıntıları tahlile kavuşturulmalıdır.

Okullardaki başarısızlıkların sebepleri araştırılmalı, problemlerin kaynağı tespit edilerek tahlil üretilmelidir. Okullardaki şiddet, taciz ve gayri ahlaki davranışların sebepleri araştırılmalı bunlara giden yolların önü tıkanmalıdır. Eğitim ideolojiden arındırılmalı, küçük bir azınlığın yüksek sesli itirazlarına mahkum edilmemelidir. Eğitimde nicelikten çok niteliğe ehemmiyet verilmeli, düzenlemeler ona nazaran yapılmalıdır. Toplumun ve asrın gereksinimlerine uygun alternatif eğitim modelleri geliştirilmeli.”

PEDOFİLİYİ SAVUNAN İMAMDAN DESTEK

Karma eğitimin kaldırılması için başlatılan imza kampanyasına pedofiliyi savunan Şanlıurfa Mevlana Halid Mescidi İmamı Mehmet Şükrü Dörtbudak’ın da takviye vermesi dikkat çekti.

“BAKAN TEHLİKELİ BİR KAPIYI ARALAMIŞTIR”

Cumhuriyet’e konuşan Eğitim İş Sendikası Genel Lideri Kadem Özbay, “Karma eğitimi korumakla misyonlu bir bakanın onu gaye alan telaffuzlar kullanması çok tehlikeli bir kapıyı aralamıştır. Cemaat ve tarikatları, gerici yapıları bu bahislerde daha da cesaretlendirmiştir. Maalesef ki Cumhuriyetin birçok kurumunda cemaat ve tarikatların uyumlarını görmekteyiz, onların telaffuzlarının en üstten lisana getirildiğine şahitlik etmekteyiz” dedi. 

(Kadem Özbay)

“KARMA EĞİTİM ZORUNLULUKTUR”

“Karma eğitim, çocukların ve velilerin tercihine bırakılacak bir bahis değildir” diyen Özbay, “Çünkü bir ülkede mecburî temel eğitim, tüm yurttaşlar için birebir olmak zorundadır. Kız olunca farklı, erkek olunca farklı, şu inanca farklı bu inanca farklı olamaz. Ayrıyeten mecburî temel eğitim, bir hak olduğu kadar daimi ve devredilemez bir kamu hizmetidir. Devlet nitelik olarak tıpkı olan kamu hizmetini yurttaşlarını cinsiyet temelinde ayırarak veremez. Özgürlük talebi, kamunun eşitlik unsurunu yok edemez, göz arkası edemez” tabirlerini kullandı.

Özbay, “Laik ve çağdaş eğitimin esas şartı olan karma eğitimin talep ismi altında keyfi uygulamalarla kuşatılmasına asla müsaade verilemez” diyerek açıklamasını sonlandırdı.

Gericilerden ‘karma eğitim’ kaldırılsın çağrısı! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Tekin’in açıklamasının akabinde Türkiye Aile Meclisi Şanlıurfa Vilayet Temsilciliği ve Şanlıurfa’daki gerici STK’ler ‘karma eğitim’in kaldırılması için imza kampanyası başlattı. Küme ismine açıklama yapan Handan Karataş, karma eğitimin zarurî hale getirilmesinin bilimsel bir çalışmanın sonucu değil külliyen siyasi ve ideolojik bir tercih olduğunu ileri sürdü. 

(Handan Karataş)

“ZORUNLU KARMA EĞİTİMDEN VAZGEÇİLMELİ…”

“Zorunlu karma eğitimden vazgeçilmeli, her alanda olmak üzere, her yerde kız ve erkek okulları açılmalıdır” diyen Karataş, taleplerini şöyle sıraladı: 

“1739 sayılı Ulusal Eğitim Temel Kanunu’ndaki ‘karma eğitim zorunludur’ kavramı anayasanın 10. hususundaki, eşitlik prensibine karşıttır, değiştirilmelidir. Bu okullara gitme tercihi veli ve öğrencilere bırakılmalıdır. Eğitimin her alanında toplumun dini hassasiyetleri dikkate alınmalı, düzenlemeler ona nazaran yapılmalıdır. Akademisyenlerden bir takım kurulmalı, eğitimin temel problemleri ile birlikte karma eğitimin yarar ve ziyanları araştırılmalı ve eğitimin sıkıntıları tahlile kavuşturulmalıdır.

Okullardaki başarısızlıkların sebepleri araştırılmalı, meselelerin kaynağı tespit edilerek tahlil üretilmelidir. Okullardaki şiddet, taciz ve gayri ahlaki davranışların sebepleri araştırılmalı bunlara giden yolların önü tıkanmalıdır. Eğitim ideolojiden arındırılmalı, küçük bir azınlığın yüksek sesli itirazlarına mahkum edilmemelidir. Eğitimde nicelikten çok niteliğe kıymet verilmeli, düzenlemeler ona nazaran yapılmalıdır. Toplumun ve asrın gereksinimlerine uygun alternatif eğitim modelleri geliştirilmeli.”

PEDOFİLİYİ SAVUNAN İMAMDAN DESTEK

Karma eğitimin kaldırılması için başlatılan imza kampanyasına pedofiliyi savunan Şanlıurfa Mevlana Halid Mescidi İmamı Mehmet Şükrü Dörtbudak’ın da takviye vermesi dikkat çekti.

“BAKAN TEHLİKELİ BİR KAPIYI ARALAMIŞTIR”

Cumhuriyet’e konuşan Eğitim İş Sendikası Genel Lideri Kadem Özbay, “Karma eğitimi korumakla misyonlu bir bakanın onu gaye alan telaffuzlar kullanması çok tehlikeli bir kapıyı aralamıştır. Cemaat ve tarikatları, gerici yapıları bu hususlarda daha da cesaretlendirmiştir. Maalesef ki Cumhuriyetin birçok kurumunda cemaat ve tarikatların uyumlarını görmekteyiz, onların telaffuzlarının en üstten lisana getirildiğine şahitlik etmekteyiz” dedi. 

(Kadem Özbay)

“KARMA EĞİTİM ZORUNLULUKTUR”

“Karma eğitim, çocukların ve velilerin tercihine bırakılacak bir husus değildir” diyen Özbay, “Çünkü bir ülkede zarurî temel eğitim, tüm yurttaşlar için birebir olmak zorundadır. Kız olunca farklı, erkek olunca farklı, şu inanca farklı bu inanca farklı olamaz. Ayrıyeten zarurî temel eğitim, bir hak olduğu kadar daimi ve devredilemez bir kamu hizmetidir. Devlet nitelik olarak birebir olan kamu hizmetini yurttaşlarını cinsiyet temelinde ayırarak veremez. Özgürlük talebi, kamunun eşitlik prensibini yok edemez, göz arkası edemez” tabirlerini kullandı.

Özbay, “Laik ve çağdaş eğitimin en önemli şartı olan karma eğitimin talep ismi altında keyfi uygulamalarla kuşatılmasına asla müsaade verilemez” diyerek açıklamasını sonlandırdı.

Gericilerden ‘karma eğitim’ kaldırılsın çağrısı! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.