Veteriner tabiplere karşı şiddetin giderek arttığını söz eden İstanbul Veteriner Tabipler Odası Lideri Prof. Dr. Murat Arslan, “Biz sıhhat çalışanı olmamıza karşın Sıhhatte Şiddet Yasası kapsamında değerlendirilmedik. Yeniden sıhhat çalışanı olmamıza karşın Sıhhat Bakanlığı bünyesinde yapılan hiçbir güzelleştirmeden faydalanmadık. Veteriner tabipler teknik alanda yapılan iyileştirmelerden de faydalanmadı. Hasebiyle taarruzlara, ihmallere, ihlallere açık hale gelen bir meslek kümesi olduk” açıklamasında bulundu.

“TOPLUM SIHHATİNİ RİSKE ATAN ÖNEMLİ SONUÇLARLA KARŞILAŞABİLİRİZ”

“Veteriner doktorlara dönük şiddetin yaygın bir tesiri var” diyerek kelamlarına devam eden Arslan, “Veteriner tabipler besin denetiminde çalışıyorlar. Halk sıhhati açısından besin denetiminde yanlışsız karar verebilmek için baskı altında kalmadan, özgürce çalışabilmeleri gerekiyor. Bir besin zararlıysa imha kararını mobbinge maruz kalmadan verebilmesi gerekiyor. Aksi halde toplum sıhhatini riske atan çok önemli sonuçlarla karşılaşabiliriz. Örneğin salgın hastalıklar, zehirlenmeler üzere tehlikeli durumlar ortaya çıkabilir. Yeniden birebir halde kliniklerde ve belediyelerde çalışan meslektaşlarımız teşhis ve tedavilerini yaparken baskı altında kalmadan çalışmaları gerekiyor. Maalesef bunlar olmuyor ve veteriner doktorlara şiddet giderek artıyor” dedi.

“ŞİDDET OLAYLARININ BİR KISMI MESLEKTAŞLARIMIZ TARAFINDAN AÇIKLANAMIYOR”

Veteriner tabiplerin maruz kaldığı şiddetin gereğince gündeme gelmediğini de kelamlarına ekleyen Arslan şöyle devam ediyor:

“Doktorlara yönelik şiddetin gündeme gelmesi çok değerli lakin veteriner tabipler de son yıllarda en az hekimler kadar şiddete maruz kalıyor ve bu gündeme gelmiyor. Şiddet olaylarının bir kısmı meslektaşlarımız tarafından açıklanmıyor, açıklanamıyor. Meslek örgütlerine yaşanan şiddet olaylarını aktarmıyorlar ve biz de kamuoyuna duyuramıyoruz. Bu mevzuda önemli bir sorun yaşıyoruz.”

“HERKESİN KÂFİ DEDİĞİ BİR NOKTAYA GELDİK”

21 Ağustos’ta yapılacak iş bırakma aksiyonuna ağır bir iştirak olacağını belirten İstanbul Veteriner Doktorlar Odası Lideri Prof. Dr. Murat Arslan, “Biz meslek kümesi olarak birlikte davranmakla ilgili olarak yeni yeni adımlar atmaya başladık. Birinci kere bu kadar yaygın bir halde herkesin ‘yeter’ dediği bir noktaya geldik. O bakımdan hayli değerli bir iştirakle kamuoyuna yaşadığımız mağduriyeti anlatmak ve yetkililerin bu bahiste tahlil bulmalarını sağlamak için bir basın açıklamasıyla birlikte 1 gün iş bırakıyoruz. Bütün meslektaşlarımız katılacaktır. Zira bu şiddet çeşidinin yaygın bir tesiri var” diye konuştu.

“TOPLUMA KENDİMİZİ ANLATAMADIK”

“Biz veteriner tabipler olarak yıllar içinde sesimizi duyuracak doneleri kullanamadık” diye kelamlarına devam eden Murat Arslan, şöyle devam etti:

“Yoğun olan iş tempomuz içinde topluma kendimizi anlatamadık. Veteriner doktorların hangi alanda çalıştığını, bu hizmetlerin aksamasının toplum sıhhati ve hayvan refahı açısından nasıl sonuçlara yol açabildiğine dair kendimizi anlatamadık. Münasebetiyle veteriner doktorlar daima ötekileştirilen, kimi düzenlemelerin dışında tutulan hatta kanunla korunmadıkları için şiddet uygulanması çok kolay olan bir sıhhat sınıfının kolu haline geldi. O yüzden meslektaşlarımız 21 Ağustos özelinde nitekim ilgili. Zira bıçak kemiğe hakikaten dayandı. Bütün meslektaşlarımız birinci kez büyük bir ilgiyle iş bırakma hareketimize katılacaklar. Tabipler gördükleri baskı, şiddet ve mesleğimizin yok sayılması karşısında haykıracak. Öbür bir maksadımız yok.”

“75 YILDIR ALDIĞIMIZ FİİLİ HİZMET ARTIRIMI İPTAL EDİLDİ”

Veteriner tabiplerin uzun müddettir kayıplar yaşadığını ve iyileştirmelere yönelik uygulamaların dışında tutulduğunu da lisana getiren İstanbul Veteriner Tabipler Odası Lideri Prof. Dr. Murat Arslan, “Bir somut örnek vermek istiyorum. Fiili hizmet artırımı diye bir hakkımız var. Fiili hizmet artırımı 1 yıllık çalışma için 2 ay emeklilik müddetinin tanınmasıdır. Bu bize 1949 yılında tanındı. Zira biz zoonoz hastalıklara karşı çalışan riskli bir meslek grubuyuz. Mevt tehlikesiyle karşı karşıya çalışıyoruz. 2006 yılında Anayasa Mahkemesi eşitlik unsuruna terstir, öbür sıhhat çalışanlarına da verilmelidir gerekçesiyle iptal etti. 75 yıldır aldığımız fiili hizmet artırımı iptal edildi ve öteki meslek kümelerine verildi. Bunu alan az meslek kümelerinden biriydik. Yeniden misal formda 657 sayılı kanunda veteriner tabipler sıhhat çalışanı olduğu halde sıhhat çalışanlarına yapılan özlük haklarındaki ve fiyatlardaki iyileştirmelerde kapsama alınmadık. Zira Sıhhat Bakanlığı bünyesinde değil Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde çalışıyoruz. Birebir formda teknik kısımda da mühendis olmadığımız için mühendislere yapılan iyileştirmelerin kapsamına alınmıyoruz. Bu türlü olunca biz daima bir hak kaybı yaşadık” halinde konuştu.

“CİDDİ BİR DÜZENLEMEYE GEREKSİNİM VAR”

657 sayılı kanuna atıfta bulunan Murat Arslan, kanunda düzenlemeye gereksinim olduğunu söyledi ve şöyle devam etti:

“Sağlık mensuplarıyla fiyatlarımız çabucak hemen tıpkı noktadayken artık onların çok altında kaldık. Burada bir kanun ihlali ve haksızlık var. 657 sayılı kanuna ters bir halde veteriner tabiplerin hakları maalesef verilmiyor. Bu mevzuda önemli bir düzenlemeye muhtaçlık var. 28 Nisan’da bu mevzuda bir basın açıklaması da yapmıştık. İlgili bakanlıklara hem gitmiştik hem de raporlar göndermiştik. Sayın cumhurbaşkanımıza problemlerimizi ulaştırmak ismine ısrarla bir talebimiz var. Kendisine bir belge sunmak istiyoruz, bu hususta bir talebimiz var.”

“21 AĞUSTOS’TA HAYVAN SAHİPLERİNİN VETERİNERLERE ULAŞAMAMASI KELAM KONUSU DEĞİL”

21 Ağustos’ta hasta ve acil durumlara karşı tedbir aldıklarını söyleyen Arslan, “İş bırakma kararımız sonrası toplumsal medyada linçler başladı. Biz her şeyden evvel mesleğimiz için yemin etmiş doktorlarız. Biz bu türlü bir aksiyonu planladığımızda hasta olan yahut tedavisi devam eden hayvanlarla ilgili tedbirler alıyoruz. Biz bu durumu kurumlarımıza bildirdik. Acil ve kritik durumda olan hayvanları gözeterek bu hareketi gerçekleştiriyoruz. Bizim memurlar üzere günün 8 saati çalışmak üzere bir bahtımız yok. Her an telefonumuz açık olmak zorunda. Çabucak çabucak her kentte 24 saat açık hastane ve polikliniklerimiz var. 21 Ağustos’ta rastgele bir hayvan sahibinin acil bir durumda veterinere ulaşamaması kelam konusu değil. Bunlarla ilgili tedbirleri alıyoruz. O bakımdan kimsenin telaşı olmasın” açıklamasında bulundu.

“AŞI ZITLIĞI VE BİLGİ KİRLİLİĞİ ŞİDDETİ KÖRÜKLÜYOR”

Aşı zıtlığı ve bu husustaki bilgi kirliliğinin derin sonuçlara yol açtığını söyleyen Arslan, üreticilere yanlış bilgi verilmesinden şikayetçi. Arslan bu durumu şöyle açıklıyor:

“Aşı tersliği durumu hayvanlar özelinde de var. Bilhassa son devirde şap üzere birtakım bulaşıcı hastalıklar yaygın olarak ülkemizde görülüyor. Üreticilere hastalığa aşı neden oluyormuş üzere yanlış bir yönlendirme yaptılar. O denli ki üretici elinde silahla ‘veteriner doktor aşı yapmaya gelecekmiş, haydi buyursun gelsin’ biçiminde toplumsal medyada paylaşım yapabilir hale geldi. Bunun nedeni aşı zıtlığı ve bilgi kirliliği. Bu bize şiddet olarak dönüyor ve derin sonuçlara yol açıyor. Hayvan hastalıkları, hayvan kayıpları, hayvan varlığımızın riske girmesi, besin açısından toplum sıhhatinin riske girmesi üzere sonuçlara yol açıyor. Bizim öncelikli olarak can korkumuz var fakat diğer dertlerimiz da var. Bu yüzden üreticiler, yetkililerin, bakanlığın, veteriner doktor odalarının bilimsel açıklamalarını dinlemek zorunda. Aksi taktirde kendilerinin ve hayvanlarının ziyan göreceği bir sonuçla karşılaşacaklar. Aşı her şeyden evvel bir hastalığı önlemek için kullanılan bir şeydir. Aşının ziyan vermemesi ismine evvelce pek çok bilimsel çalışma yapılır ve güvenliği test edildikten sonra hayvanlara verilir. O bakımdan bu büyük bilgi kirliliğinin önüne geçmek gerekiyor.”

Veteriner doktorlar iş bırakıyor: Sıhhatte Şiddet Yasası kapsamına alınmak istiyorlar yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Veteriner tabiplere karşı şiddetin giderek arttığını söz eden İstanbul Veteriner Doktorlar Odası Lideri Prof. Dr. Murat Arslan, “Biz sıhhat çalışanı olmamıza karşın Sıhhatte Şiddet Yasası kapsamında değerlendirilmedik. Tekrar sıhhat çalışanı olmamıza karşın Sıhhat Bakanlığı bünyesinde yapılan hiçbir güzelleştirmeden faydalanmadık. Veteriner doktorlar teknik alanda yapılan iyileştirmelerden de faydalanmadı. Münasebetiyle akınlara, ihmallere, ihlallere açık hale gelen bir meslek kümesi olduk” açıklamasında bulundu.

“TOPLUM SIHHATİNİ RİSKE ATAN ÖNEMLİ SONUÇLARLA KARŞILAŞABİLİRİZ”

“Veteriner tabiplere dönük şiddetin yaygın bir tesiri var” diyerek kelamlarına devam eden Arslan, “Veteriner doktorlar besin denetiminde çalışıyorlar. Halk sıhhati açısından besin denetiminde yanlışsız karar verebilmek için baskı altında kalmadan, özgürce çalışabilmeleri gerekiyor. Bir besin zararlıysa imha kararını mobbinge maruz kalmadan verebilmesi gerekiyor. Aksi halde toplum sıhhatini riske atan çok önemli sonuçlarla karşılaşabiliriz. Örneğin salgın hastalıklar, zehirlenmeler üzere tehlikeli durumlar ortaya çıkabilir. Yeniden birebir formda kliniklerde ve belediyelerde çalışan meslektaşlarımız teşhis ve tedavilerini yaparken baskı altında kalmadan çalışmaları gerekiyor. Maalesef bunlar olmuyor ve veteriner doktorlara şiddet giderek artıyor” dedi.

“ŞİDDET OLAYLARININ BİR KISMI MESLEKTAŞLARIMIZ TARAFINDAN AÇIKLANAMIYOR”

Veteriner tabiplerin maruz kaldığı şiddetin gereğince gündeme gelmediğini de kelamlarına ekleyen Arslan şöyle devam ediyor:

“Doktorlara yönelik şiddetin gündeme gelmesi çok değerli fakat veteriner tabipler de son yıllarda en az tabipler kadar şiddete maruz kalıyor ve bu gündeme gelmiyor. Şiddet olaylarının bir kısmı meslektaşlarımız tarafından açıklanmıyor, açıklanamıyor. Meslek örgütlerine yaşanan şiddet olaylarını aktarmıyorlar ve biz de kamuoyuna duyuramıyoruz. Bu bahiste önemli bir sorun yaşıyoruz.”

“HERKESİN KÂFİ DEDİĞİ BİR NOKTAYA GELDİK”

21 Ağustos’ta yapılacak iş bırakma hareketine ağır bir iştirak olacağını belirten İstanbul Veteriner Tabipler Odası Lideri Prof. Dr. Murat Arslan, “Biz meslek kümesi olarak birlikte davranmakla ilgili olarak yeni yeni adımlar atmaya başladık. Birinci sefer bu kadar yaygın bir biçimde herkesin ‘yeter’ dediği bir noktaya geldik. O bakımdan epeyce kıymetli bir iştirakle kamuoyuna yaşadığımız mağduriyeti anlatmak ve yetkililerin bu bahiste tahlil bulmalarını sağlamak için bir basın açıklamasıyla bir arada 1 gün iş bırakıyoruz. Bütün meslektaşlarımız katılacaktır. Zira bu şiddet cinsinin yaygın bir tesiri var” diye konuştu.

“TOPLUMA KENDİMİZİ ANLATAMADIK”

“Biz veteriner doktorlar olarak yıllar içinde sesimizi duyuracak doneleri kullanamadık” diye kelamlarına devam eden Murat Arslan, şöyle devam etti:

“Yoğun olan iş tempomuz içinde topluma kendimizi anlatamadık. Veteriner tabiplerin hangi alanda çalıştığını, bu hizmetlerin aksamasının toplum sıhhati ve hayvan refahı açısından nasıl sonuçlara yol açabildiğine dair kendimizi anlatamadık. Hasebiyle veteriner doktorlar daima ötekileştirilen, kimi düzenlemelerin dışında tutulan hatta maddeyle korunmadıkları için şiddet uygulanması çok kolay olan bir sıhhat sınıfının kolu haline geldi. O yüzden meslektaşlarımız 21 Ağustos özelinde sahiden ilgili. Zira bıçak kemiğe hakikaten dayandı. Bütün meslektaşlarımız birinci sefer büyük bir ilgiyle iş bırakma hareketimize katılacaklar. Doktorlar gördükleri baskı, şiddet ve mesleğimizin yok sayılması karşısında haykıracak. Diğer bir emelimiz yok.”

“75 YILDIR ALDIĞIMIZ FİİLİ HİZMET ARTIRIMI İPTAL EDİLDİ”

Veteriner tabiplerin uzun müddettir kayıplar yaşadığını ve iyileştirmelere yönelik uygulamaların dışında tutulduğunu da lisana getiren İstanbul Veteriner Tabipler Odası Lideri Prof. Dr. Murat Arslan, “Bir somut örnek vermek istiyorum. Fiili hizmet artırımı diye bir hakkımız var. Fiili hizmet artırımı 1 yıllık çalışma için 2 ay emeklilik müddetinin tanınmasıdır. Bu bize 1949 yılında tanındı. Zira biz zoonoz hastalıklara karşı çalışan riskli bir meslek grubuyuz. Mevt tehlikesiyle karşı karşıya çalışıyoruz. 2006 yılında Anayasa Mahkemesi eşitlik prensibine alışılmamıştır, öbür sıhhat çalışanlarına da verilmelidir gerekçesiyle iptal etti. 75 yıldır aldığımız fiili hizmet artırımı iptal edildi ve öbür meslek kümelerine verildi. Bunu alan ender meslek kümelerinden biriydik. Yeniden misal biçimde 657 sayılı kanunda veteriner tabipler sıhhat çalışanı olduğu halde sıhhat çalışanlarına yapılan özlük haklarındaki ve fiyatlardaki iyileştirmelerde kapsama alınmadık. Zira Sıhhat Bakanlığı bünyesinde değil Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde çalışıyoruz. Birebir halde teknik kısımda da mühendis olmadığımız için mühendislere yapılan iyileştirmelerin kapsamına alınmıyoruz. Bu türlü olunca biz daima bir hak kaybı yaşadık” halinde konuştu.

“CİDDİ BİR DÜZENLEMEYE MUHTAÇLIK VAR”

657 sayılı kanuna atıfta bulunan Murat Arslan, kanunda düzenlemeye gereksinim olduğunu söyledi ve şöyle devam etti:

“Sağlık mensuplarıyla fiyatlarımız çabucak hemen tıpkı noktadayken artık onların çok altında kaldık. Burada bir kanun ihlali ve haksızlık var. 657 sayılı kanuna muhalif bir halde veteriner tabiplerin hakları maalesef verilmiyor. Bu mevzuda önemli bir düzenlemeye muhtaçlık var. 28 Nisan’da bu bahiste bir basın açıklaması da yapmıştık. İlgili bakanlıklara hem gitmiştik hem de raporlar göndermiştik. Sayın cumhurbaşkanımıza problemlerimizi ulaştırmak ismine ısrarla bir talebimiz var. Kendisine bir evrak sunmak istiyoruz, bu hususta bir talebimiz var.”

“21 AĞUSTOS’TA HAYVAN SAHİPLERİNİN VETERİNERLERE ULAŞAMAMASI KELAM KONUSU DEĞİL”

21 Ağustos’ta hasta ve acil durumlara karşı tedbir aldıklarını söyleyen Arslan, “İş bırakma kararımız sonrası toplumsal medyada linçler başladı. Biz her şeyden evvel mesleğimiz için yemin etmiş tabipleriz. Biz bu türlü bir hareketi planladığımızda hasta olan yahut tedavisi devam eden hayvanlarla ilgili tedbirler alıyoruz. Biz bu durumu kurumlarımıza bildirdik. Acil ve kritik durumda olan hayvanları gözeterek bu hareketi gerçekleştiriyoruz. Bizim memurlar üzere günün 8 saati çalışmak üzere bir talihimiz yok. Her an telefonumuz açık olmak zorunda. Çabucak çabucak her kentte 24 saat açık hastane ve polikliniklerimiz var. 21 Ağustos’ta rastgele bir hayvan sahibinin acil bir durumda veterinere ulaşamaması kelam konusu değil. Bunlarla ilgili tedbirleri alıyoruz. O bakımdan kimsenin telaşı olmasın” açıklamasında bulundu.

“AŞI TERSLİĞİ VE BİLGİ KİRLİLİĞİ ŞİDDETİ KÖRÜKLÜYOR”

Aşı tersliği ve bu bahisteki bilgi kirliliğinin derin sonuçlara yol açtığını söyleyen Arslan, üreticilere yanlış bilgi verilmesinden şikayetçi. Arslan bu durumu şöyle açıklıyor:

“Aşı aksiliği durumu hayvanlar özelinde de var. Bilhassa son devirde şap üzere kimi bulaşıcı hastalıklar yaygın olarak ülkemizde görülüyor. Üreticilere hastalığa aşı neden oluyormuş üzere yanlış bir yönlendirme yaptılar. O denli ki üretici elinde silahla ‘veteriner doktor aşı yapmaya gelecekmiş, haydi buyursun gelsin’ formunda toplumsal medyada paylaşım yapabilir hale geldi. Bunun nedeni aşı zıtlığı ve bilgi kirliliği. Bu bize şiddet olarak dönüyor ve derin sonuçlara yol açıyor. Hayvan hastalıkları, hayvan kayıpları, hayvan varlığımızın riske girmesi, besin açısından toplum sıhhatinin riske girmesi üzere sonuçlara yol açıyor. Bizim öncelikli olarak can korkumuz var fakat diğer tasalarımız da var. Bu yüzden üreticiler, yetkililerin, bakanlığın, veteriner doktor odalarının bilimsel açıklamalarını dinlemek zorunda. Aksi taktirde kendilerinin ve hayvanlarının ziyan göreceği bir sonuçla karşılaşacaklar. Aşı her şeyden evvel bir hastalığı önlemek için kullanılan bir şeydir. Aşının ziyan vermemesi ismine evvelden pek çok bilimsel çalışma yapılır ve güvenliği test edildikten sonra hayvanlara verilir. O bakımdan bu büyük bilgi kirliliğinin önüne geçmek gerekiyor.”

Veteriner tabipler iş bırakıyor: Sıhhatte Şiddet Yasası kapsamına alınmak istiyorlar yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Körfez ülkeleri başta olmak üzere yurtdışında gerçekleştirdiği ziyaretlere ilişkin olarak “Yurtdışı ziyaretlerimde hiç kimseden para talebimiz olmadı. Biz bir program uyguluyoruz, kapı kapı dolaşıp hiçbir talebimiz yok. Ziyaretlerimizin amacı uyguladığımız programı anlatmak” dedi.

Şimşek, enflasyon muhasebesine geçileceğini belirterek, “Enflasyon muhasebesine geçeceğiz, belki finans kuruluşlarına özel onları kapsama almayacağız.” dedi.

Bütçe görüşmelerinde milletvekillerini soru ve eleştirilerine yanıt veren Şimşek, enflasyonun sorumlusunun ücretliler olduğu yönünde kendisinin bir sözü olmadığını belirterek, “Kişisel olarak da hükümet olarak da sermaye taraftarı değiliz. Ben ücret ve enflasyon sarmalından söz etmiştim. Fiyat istikrarı çalışanların refahını artıracak tek formüldür” dedi.

ENFLASYON MUHASEBESİ NEDİR? NASIL YAPILIR?

Enflasyon, genel olarak fiyat seviyelerinin artması ve paranın değer kaybetmesi anlamına gelir. Enflasyon düzeltmesi ise, mali tabloların, paranın satın alma gücündeki değişimler nedeniyle gerçek durumu yansıtmayacak şekilde etkilendiği durumlarda, enflasyon etkilerini gidermek amacıyla yapılan bir düzeltme işlemidir.

Ülkemizde en son 2004 yılında uygulanan enflasyon düzeltmesi, 2023 yılının sonunda tekrar yapılacak. Bu durumda enflasyon muhasebesi nedir, nasıl yapılır gibi soruların cevaplarını merak ediyor olabilirsiniz. Detayları sizin için derledik.

ENFLASYON MUHASEBESİ NEDİR?

Enflasyon muhasebesi, bir şirketin finansal tablolarındaki parasal olmayan hesap kalemlerinin, finansal tabloların hazırlandığı tarihteki satın alma gücünü yansıtmak amacıyla, ilgili tutarların düzeltme katsayısı ile çarpılarak yeniden hesaplandığı bir muhasebe yöntemidir.

TÜRKİYE’DE ENFLASYON DÜZELTMESİ UYGULAMASI

Enflasyon düzeltmesi Türkiye’de ilk olarak, 5024 sayılı kanun ile 30 Aralık 2003 tarihinde, Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298. maddesinde değişiklik yapılarak ve kanuna geçici 25. madde eklenerek yürürlüğe girmiştir.

İlgili maddeye göre:

Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin malî tabloları, fiyat endeksindeki artışın içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %100’den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10’dan fazla olması halinde enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur.

Enflasyon düzeltmesi uygulaması, her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona erer.

Bu hükümler kapsamında Türkiye’de 2003 ve 2004 yıllarında enflasyon düzeltmesi yapılmış, 2005 yılında ise şartlar sağlanmamıştır. Bu tarihten sonra ilk defa bu yıl, 2023 yılında enflasyon düzeltmesi yapılacaktır.

ENFLASYON MUHASEBESİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR

Enflasyon düzeltmesi yaparken karşınıza çıkacak bazı kavramları gözden geçirmek ve kısaca tanımlamak önemli olabilir.

PARASAL VE PARASAL OLMAYAN KALEMLER

Ulusal para biriminin değerindeki dalgalanmalar karşısında nominal değerleri sabit kalan, ancak satın alma güçleri fiyat hareketlerine göre ters yönde değişen varlıklar, parasal kalemler olarak adlandırılır.

Parasal kalemler dışındaki varlıklar ise Parasal Olmayan Kalemler olarak sınıflandırılır.

Düzeltme Katsayısı

Malî tabloların ait olduğu aya ilişkin fiyat endeksinin, düzeltmeye esas alınan tarihi içeren aya ait fiyat endeksine bölünmesiyle elde edilen katsayı, düzeltme katsayısıdır. Bu katsayılar hesaplanırken TEFE(ÜFE) sistemi kullanılır.

Taşıma İşlemi

Mali tablolardaki parasal ve parasal olmayan tutarların, belirli bir dönemin sonundaki güncel değerlerini hesaplamak için kullanılan işleme “taşıma işlemi” denir.

Bu işlem sırasında kullanılan taşıma katsayısı, mali tabloların ait olduğu döneme ait fiyat endeksinin, bir önceki dönemin sonundaki (yıl içinde işe başlayanlar için işe başlanılan döneme ait) fiyat endeksine bölünmesiyle hesaplanan bir katsayıdır.

ENFLASYON MUHASEBESİ NASIL YAPILIR?

Enflasyon muhasebesi düzeltmeleri ile ilgili 3 farklı model bulunur:

-Mali tabloların belirlenen genel bir endeks yardımıyla düzeltilmesini savunanların geliştirdiği, Genel Fiyat Düzeyi Muhasebesi.

-Tablolardaki tarihi değerlerin cari değerleri ile gösterilmesi gerektiğini ileri sürenler tarafından ortaya atılan, Cari Maliyet Muhasebesi Yöntemi.

-İki metodun olumlu taraflarından yararlanılması amacıyla birlikte kullanılması gerektiğini düşünenlerin savunduğu, Karma Yöntem.

ÜLKEMİZDE ENFLASYON DÜZELTMESİ İÇİN

Genel Fiyat Düzeyi Muhasebesi kullanılır. Bu yöntemle enflasyon muhasebesi yaparken şu adımları takip etmelisiniz:

Düzeltmeye esas parasal olmayan kalemleri belirleyin.

Düzeltmeye esas tarihleri tespit edin.

Düzeltmeye esas tarih ile enflasyon muhasebesinin uygulanacağı tarih olan 31 Aralık 2023 arasındaki düzeltme katsayısını hesaplayın.

Düzeltilecek tutar ile düzeltme katsayısını çarpın.

ENFLASYON MUHASEBESİ NEDEN GEREKLİDİR?

Enflasyon düzeltmesi, mali tabloların gerçek ekonomik durumu yansıtmasını sağlayan bir muhasebe pratiğidir. Bu, işletmelerin ve ekonominin sağlıklı bir şekilde işlemesini ve kararlarını daha doğru bir şekilde almasını sağlar.

Örneğin, yüksek enflasyon ortamında, işletmelerin maliyetleri ve giderleri nominal olarak artar. Ancak, enflasyon düzeltmesi yapılmazsa, bu artışlar mali tablolara yansıtılmaz ve işletmelerin kârlılık oranları yanıltıcı bir şekilde yüksek görünür. Bu durum, işletmelerin vergi yükünü artırabilir ve yatırımcıları yanıltabilir.

Ayrıca, işletmelerin varlıkları (örneğin, makine ve teçhizat) nominal değerleriyle kaydedilirse, amortisman giderleri yanıltıcı olabilir ve işletmelerin vergi mükellefiyetini artırabilir.

Enflasyon düzeltmesi, bu tür yanıltıcı etkileri giderir ve işletmelerin gerçek mali durumlarını daha iyi anlamalarına; işletmelerin sermaye değerlerini korumalarına ve enflasyonun getirdiği riskleri azaltmalarına yardımcı olur.

Mehmet Şimşek: Enflasyon muhasebesi kapsamına finans kuruluşları alınmayacak yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.