Karahan konuşmasına, enflasyonda düşüşün süreceğini, fiyat istikrarının en önemli öncelikleri olduğunu belirterek başladı.

Rezervlerdeki iyileşmeye de dikkat çeken TCMB Başkanı Karahan’ın konuşmasından öne çıkan başlıklar şu şekilde oldu:

TCMB olarak reel sektörle çift yönlü iletişime önem veriyoruz. 2025’te 2500’den fazla firmayla görüştük. Son 5 yılda toplamda 15 binden fazla firmayla görüştük.

En önemli önceliğimiz fiyat istikrarı.

“Dezenflasyon sürecek”

Rezervlerimizde 124 milyar dolardan fazla artış sağladık, artık rezervin günlük takip edilmediğini gözlemliyoruz. Rezervlerde yeterlilik düzeyine ulaştık.

Sıkı para politikası duruşumuzu devam ettireceğiz. Dezenflasyon sürüyor ve sürecek.

“Yüksek enflasyon istikrarsızlık anlamına geliyor”

Yüksek enflasyon zaman zaman büyümeyle birlikte gelse de aynı zamanda istikrarsızlık anlamına geliyor, öngörülebilirlik son derece düşüyor.

Fiyat istikrarı öngörülebilirliğin tesisi, faizlerin kalıcı olarak düşmesi ve uzun vadeli yatırım yapılabilir hale gelmek demek.

Yüksek enflasyon dönemlerinde büyümenin çok oynak olduğunu görüyoruz. Yüksek enflasyon döneminde yüzde 5’lerde olan yatırım büyümesi, 2004’ten sonraki 10 yılda sıkı para politikasına rağmen yüzde 8’lere ulaştı.

Fiyat istikrarında yıllık yüzde 4,5 büyüyen özel tüketim, 2021 sonrası yüksek enflasyon döneminde yüzde 10 arttı.

“Kira enflasyonu manşet enflasyona yakınsayacak”

Fiyat istikrarı sağlandığında bu kompozisyonun düzeleceğini ve yatırım-tüketim dengesinin tekrar sağlanacağını düşünüyoruz.

Şu anda yatırım büyümesi yüzde 7,7 düzeyinde ama özel tüketim artışı önemli oranda törpülendi.

Enflasyonun zirve yaptığı mayısa göre tüm mal gruplarında enflasyonda iyileşme sağladık. Hizmet enflasyonu yüksek, kira ve eğitimde ise yüzde 60’larda seyrederken, diğer hizmet kalemlerinde verilerle uyumlu seyir görüyoruz.

Öncü veriler, önümüzdeki dönemde kira enflasyonunun manşet enflasyona yakınsayacağını gösteriyor.

Enflasyon beklentileri, enflasyon artışını etkileyen verilerden biri. Yüksek seyretmekle birlikte, hanehalkı enflasyon beklentileri de düşmeye devam edecek.

“Gerektiğinde para politikası duruşumuzu sıkılaştıracağız”

Politika faizini TCMB belirliyor ama piyasada uzun vadeli faiz belirlenirken, o vadede beklenen enflasyon beklentilerine göre şekilleniyor. Son toplantı hariç, toplamda 6,5 puan faiz indirimi gerçekleştirdik.

Faiz kararını toplantı bazlı almaya devam edeceğiz, gerektiğinde para politikası duruşumuzu sıkılaştıracağız.

Fiyat istikrarı, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için bir ön koşul niteliğinde, bunu sağlamak için ne gerekiyorsa yapmaya devam edeceğiz.(Ekonomim)

TCMB Başkanı Karahan’dan ‘enflasyon’ vurgusu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul yönetimine yönelik yargı kararı Türk varlıklarında geniş çaplı bir satış dalgasını tetiklerken, bunu beklentilerin üzerinde açıklanan ağustos ayı enflasyon verisi takip etti. Bu iki gelişme Wall Street bankalarının 11 Eylül’de gerçekleşecek Para Politikası Kurulu toplantısı için faiz indirimi tahminlerini hızla aşağı yönlü olarak revize etmelerine neden oldu.

Bloomberg’e konuşan Karahan, ağustos ayı enflasyon ve ikinci çeyrek büyüme verilerinin kırılımının, fiyat artışlarının yavaşlamaya devam ettiğini gösterdiğini söyledi.

“Talep koşullarının dezenflasyona destek vermeye devam ettiğini görüyoruz”

İstanbul’da gerçekleşen röportajda Karahan, “Manşet büyüme oranı beklentilerin üzerinde olsa da GSYİH verilerinin bileşenlerine yakından baktığımızda talep koşullarının dezenflasyona destek vermeye devam ettiğini görüyoruz” dedi. Karahan, özel tüketim büyümesinin iki çeyrek üst üste negatif geldiğini sözlerine ekledi.

Diğer yandan yıllık enflasyon önceki ay yüzde 33,5’ten ağustos ayında yüzde 33’e yavaşlasa da beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Karahan, enflasyondaki ana eğilimin temel göstergelerinin “daha sağlıklı bir değerlendirme” sunduğunu söyledi.

Beklentileri aşan büyüme ve enflasyon verileri ile son günlerde tırmanan siyasi riskler piyasaların faiz indiriminin boyutuna ilişkin tahminlerini düşürmesine neden olsa da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan iyimserliğini koruyor.

Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul yönetimine yönelik yargı kararı Türk varlıklarında geniş çaplı bir satış dalgasını tetiklerken, bunu beklentilerin üzerinde açıklanan ağustos ayı enflasyon verisi takip etti. Bu iki gelişme Wall Street bankalarının 11 Eylül’de gerçekleşecek Para Politikası Kurulu toplantısı için faiz indirimi tahminlerini hızla aşağı yönlü olarak revize etmelerine neden oldu.

Bloomberg’e konuşan Karahan, ağustos ayı enflasyon ve ikinci çeyrek büyüme verilerinin kırılımının, fiyat artışlarının yavaşlamaya devam ettiğini gösterdiğini söyledi.

“Talep koşullarının dezenflasyona destek vermeye devam ettiğini görüyoruz”

İstanbul’da gerçekleşen röportajda Karahan, “Manşet büyüme oranı beklentilerin üzerinde olsa da GSYİH verilerinin bileşenlerine yakından baktığımızda talep koşullarının dezenflasyona destek vermeye devam ettiğini görüyoruz” dedi. Karahan, özel tüketim büyümesinin iki çeyrek üst üste negatif geldiğini sözlerine ekledi.

“Gerileme eğiliminin ağustos ayında da devam ettiğini görüyoruz”

Diğer yandan yıllık enflasyon önceki ay yüzde 33,5’ten ağustos ayında yüzde 33’e yavaşlasa da beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Karahan, enflasyondaki ana eğilimin temel göstergelerinin “daha sağlıklı bir değerlendirme” sunduğunu söyledi.

TCMB Başkanı Karahan’dan enflasyon hedefine net mesaj yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Karahan, Para Politikası Kurulu’nun faiz kararlarını alırken enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimi ve beklentileri dikkate aldığını, öngörülen dezenflasyonun gerektirdiği sıkılık seviyesinin korunacağını söyledi. Adımların büyüklüğünün toplantı bazlı, ihtiyatlı ve tamamen enflasyon görünümüne odaklı bir anlayışla belirlendiğini vurguladı.

“Sıkı duruş fiyat istikrarı sağlanana kadar devam edecek”

Enflasyonda belirgin ve kalıcı bir bozulma ihtimaline karşı tüm para politikası araçlarının devreye alınabileceğini ifade eden Karahan, sıkı duruşun fiyat istikrarı sağlanana kadar devam edeceğini aktardı. Bu sürecin, iç talepte dengelenme, Türk lirasında reel değerlenme ve enflasyon beklentilerinde iyileşme aracılığıyla dezenflasyona katkı sunduğunu dile getirdi.

“Dışsal şokların süreci bozmasına izin vermeyeceğiz”

Karahan, maliye politikasındaki eşgüdümün dezenflasyon sürecini desteklediğini belirterek, dışsal şokların da bu süreci bozmasına izin vermediklerini söyledi. Haziran 2024’te başlayan dezenflasyon eğiliminin kesintisiz sürdüğünü kaydeden Karahan, yıl sonu itibarıyla enflasyonun TCMB’nin tahmin aralığında kalmasını beklediklerini açıkladı.

Fiyat istikrarının kalıcı hale gelmesinin toplumsal refah artışını beraberinde getireceğini ifade eden Karahan, büyümenin sürdüğünü ve ekonomide sektörel dönüşümün gözlemlendiğini de sözlerine ekledi.

TCMB Başkanı Fatih Karahan’dan ‘dezenflasyon’ mesajı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Karahan, konuşmasında şunları söyledi:

“Dezenflasyon sürecimiz devam ediyor. Tüketici enflasyonu ekim ayında yüzde 48,6 oranına gerileyerek, mayıs ayındaki tepe noktasına kıyasla önemli miktarda düştü. Yıl sonunda enflasyonun yüzde 44’e düşmesini bekliyoruz.

Enflasyonun ana eğilimi öngördüğümüzden yavaş olsa da iyileşiyor. Bu gelişmede düşük seyreden temel mal enflasyonu yanında iyileşme sinyallerinin belirginleştiği hizmetler sektörü enflasyonu da rol oynuyor.

Yaz aylarında baz etkisi ile hızlı düşen enflasyon, önümüzdeki dönemde aylık enflasyondaki iyileşmeyle düşmeye devam edecek

2025 yılı sonunda ise enflasyonu yüzde 21 ’e indirmeyi hedefliyoruz.

Makroekonomik göstergeler dezenflasyon süreciyle uyumlu ilerliyor.

Temel mal enflasyonu düşük seyrini koruyarak, ana eğilimdeki söz konusu yavaşlamayı sürüklüyor.

Hizmet enflasyonunda iyileşmeye dair sinyaller ise belirginleş iyor. Kira dışındaki kısımda daha belirgin olmak üzere, kademeli bir iyileşme izliyoruz.

Öte yandan, çekirdek dışında kalan gruplara baktığımızda, üçüncü çeyrekte enerji fiyat artışının güçlendiğini gö rdük Bu gelişmede, yönetilen enerji kalemlerindeki fiyat gelişmelerinin yanı sıra maktu vergi güncellemelerinin etkileri öne çıktı.

Gıda tarafında ise üçüncü çeyrekteki iyileş menin ar d ından, geçici arz koşullarına bağlı olarak işlenmemiş gıda grubunda ekim ayında yüksek fiyat artışları gördük Bu görünüm kasım ayında da devam ediyor. Diğer taraftan, taze meyve ve sebze dışındaki gıda enflasyonu daha düşük seyrediyor.

Hizmet enflasyonuna daha yakından bakacak olursak, üçüncü çeyrekteki yüksek seyir, dönemsel fiyatlama ile geçmişe endeksleme davranışı güçlü olan ve fiyat artış sınırl amalarına tabi olan kira ve eğitim öncülüğünde sürdü.

Üçüncü çeyrekte hizmet enflasyonu üzerinde okula dönüş etkisi belirgin oldu. Okula dönüşün tamamlanmasıyla, bahsi geçen gruplarda göreli fiyat uyarlaması büyük ölçüde tamamlandı.

Hizmet fiyatları dinamiklerine kira ve kira dışı şeklinde bakmanın daha sağlıklı olduğunu değerlendiriyoruz.

Kiralar; deprem, kentsel dönüşüm, kira artış sınırlaması gibi nedenlerle, diğer hizmet kalemlerinden ayrı ele alınması gereken, yapısal boyutu da olan bir husus.

Bu saydığımız nedenlerle kira enflasyonundaki ataletin öngörülerimizden yüksek olduğunu değerlendirmekle beraber, kira hariç hizmetlerin daha belirgin yava şladığını görüyoruz.

Kasım ayına ilişkin perakende ödeme sisteminden elde edilen öncü göstergeler, son çeyrekte aylık kira enflasyonunun yavaşlayacağına işaret ediyor.

Para politikasındaki kararlı duruşumuz; yurt içi talepte dengelenme, Türk lirasında reel değerlenme ve enflasyon beklentilerindeki düzelme vasıtasıyla aylık enflasyonun ana eğili mini düşürmeye devam edecek.

Ayrıca, m aliye politikasının artan eşgüdümü nün de bu sürece önemli katkı sağlayaca ğını değerlendiriyoruz

Yılın ikinci çeyreğinde, yurt içi talebin yıllık büyümeye katkısı belirgin olarak azalırken, net ihracatın büyümeye pozitif katkısı sürdü.

Bu dönemde, yurt içi talep büyümeye 1,2 puan katkı verirken, net ihracatın katkısı 1,3 puan olarak gerçekleşti.

Böylelikle, büyümedeki talep kompozisyonu daha dengeli bir görünüm sergiledi.

Cuma günü açıklanacak üçüncü çeyrek verilerinde de bu görünümün sürmesini bekliyoruz.

Üçüncü çeyreğe ilişkin mevcut veriler, yurt içi talepte ılımlı seyrin devam ettiğini gösteriyor.

Bu dönemde, perakende satış lar bir önceki çeyreğe kıyasla bir miktar arttı.

Bununla birlikte, perakende satış lara daha detaylı baktığımızda, altın hariç ar tışın daha ılımlı olduğunu görüyoruz.

Hizmet üretim endeksi de iç talepte dengelenmeye işaret ediyor.

Bu göstergelerin yanı sıra, firma görüşmelerinden elde ettiğimiz bilgi ler de iç talepteki yavaşlamayı teyit ediyor.

Dördüncü çeyreğe ilişkin talep göstergeleri, talep koşullarının enflasyondaki düşüşü destekleyici seviyelere geldiğini ima ediyor.

Farklı yöntemlerle hesapladığımız gösterg eler, üçüncü çeyrekte gerileyen çıktı açığının dördüncü çeyrekte de azalmaya devam ederek negatif düzeylere geldiğini gösteriyor.

Bu noktada altını çizmek isterim ki; sıkı para politikamız sonucunda iç talepteki dengelenme sürecek Önümüzdeki dönemde nega tif düzeyler de gerçekleşecek olan çıktı açığı, dezenflasyon sürecinin önemli bir bileşeni olacak.

İç talepteki dengelenmeyle uyumlu olarak dış ticaret dengesindeki iyileşmenin devam ettiğini görüyoruz.

Son dönemde altın ve enerji hariç bakıldığında ihracat gücünü korurken, ithalat ılımlı seyretmekte.

Önümüzdeki dönemde benzer eğilimlerin süreceğini öngörüyoruz.

Enflasyon beklentilerinin seyri, dezenflasyonun hızı ve maliyeti açısından önem arz ediyor Sıkı para politikası duruşumuzla, beklentilerin dezenflasyon sürecine katkı verecek şekilde oluşmasını sağlamakta kararlıyız.

Piyasa katılımcılarının beklentileri görece daha düşük seviyelerde seyrediyor.

Hanehalkı nın ve f iyat yapıcı konum u ndaki r eel sektör ün enflasyon beklentilerinde ki iyileşme de devam ediyor.

Para politikasındaki kararlı duruşumuz yanında m anşet enflasyondaki düşüş ün de etkisi ile beklenti lerdeki iyileşmenin devam etmesini bekliyoruz

Üretici enflasyonu ana eğilimi ılımlı seyrini koruyor. Ekim ayı itibarıyla imalat sanayi enflasyonunun ana eğilimi yıllıklandırıldığında yüzde 19,7 i le halihazırda yüzde 32 olan yıllık üretici enflasyonunun önemli ölçüde altında seyrediyor.

Dolayısıyla, tüketici enflasyonu üzerinde üretici fiyatları kaynaklı baskılar zayıflıyor. Bu durum, TÜFE’deki mal enflasyonuna olumlu yansıyor.

Sanayi firmalarının fiyatlama davranışlarında net bir iyileşme gö rdük

İmalat sanayinde yurt içi satış fiyat beklentileri incelendiğinde, gerek yurt içi talepte, gerekse birim maliyetinde artış bekleyen firmalar arasında fiyat arttırmayı planlayanların oran ı gerileme eğiliminde

Mart ayında yüzde 50’ye çıkardığımız politika faizini sekiz aydır sabit tutuyoruz.

Aylık enflasyonun ana eğiliminde belirgin ve kalıcı bir düşüş sağlanana ve enflasyon beklentileri öngörülen tahmin aralığına yakınsayana kadar sıkı para politikası duruşumuzu sürdüreceğiz.

Bu doğrultuda, politika faizinin seviyesini, enflasyon gerçekleşmeleri ve beklentilerini göz önünde bulundurarak öngörülen dezenflasyon sürecinin gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyeceğiz.

Sıkı parasal duruşumuzu desteklemek üzere kullandığımız makroihtiyati tedbirleri üç ana grupta özetleyebiliriz:

Bunlardan ilki TL mevduatın payını artırmak ve KKM’yi kademeli olarak azaltmak amacıyla aldığımız tedbirler Ağustos, eylül ve kasım aylarında bu düzenlemelerde güncellemeler yaptık.

Takdir edersiniz ki dolarizasyonun yüksek ol duğu bir ekonomide para politikasının etkinliği düşük oluyor. Bu nedenle bir taraftan sıkılaşma yaparken bir taraftan da aktarım mekanizmasını güçlendirmek için TL mevduatın payını artıracak makroihtiyati önlemler aldık.

İkinci kategoride TL ve YP kredilere yönelik getirdiğimiz aylık büyüme sınırları bulunuyor. Bu sınırlamalarla kredi talebindeki dalgalanmaların önüne geçtik.

Üçüncü olarak da likidite yönetimine ilişkin attığımız adımlar bulunuyor Dönemsel olarak ortaya çıkan likidite fazlasını zorunlu karşılıklar ve diğer araçlarımızı kullanarak sterilize ediyoruz.

Türk lirası ticari kredi büyümesi aylık büyüme sınırları ve kredi talebiyle uyumlu hareket ediyor Enflasyon beklentilerindeki iyileşme de kredilerdeki ılımlı eğilimde rol oynuyor.

Yabancı para cinsi krediler tarafında ise mayıs ayında getirdiğimiz aylık büyüme sınırını, temmuz ayında düşürdük.

Bu sınırlamaların etkisiyle yabancı para kredilerdeki büyüme, hedeflerle uyumlu bir patikada seyrediyor

Türk lirası ticari kredi büyüme sine bakıldığında KOBİ kredileri ekim ayında artarken, alternatif finansman imkanlarını da kullanabilen büyük firma kredilerinde daha zayıf bir görünüm izliyoruz.

Yabancı para ticari kredi tarafında artışın devam ettiğini görüyoruz.

Son yıllarda önemli uygulama değişiklikleri ile reeskont kredilerinin etkinliğini artırarak daha fazla sayıda firmaya reeskont kredisi kullandırdık.

Günlük reeskont kredi limitleri ni kademeli olarak arttırarak finansmanı daha erişilebilir hale getirdik.

2018 yılı sonunda 2.100 olan reeskont kullanan firma sayısı 2024 yılı kasım ayında 8.000’e yaklaştı.

KOBİ’lerin bu firmalar içerisindeki payı ise bu dönemde yüzde 38’den yüzde 83’e yükseldi.

KKM bakiyesi azalmakta, Türk lirası mevduatın payı artmaktadır. ? Kararlılıkla sürdürdüğümüz sıkı parasal duruşumuz ve KKM bakiyesinin azaltılmasına yönelik uygulamaların etkisiyle Türk lirası varlıklara olan ilginin ve güvenin arttığını görüyoruz.

2023 Ağustos ayında 140 milyar doların üzerine çıkan KKM hesapları kasım ayının ortasında 38 milyar dolar seviyesine geriledi. Vadesi dolan KKM hesaplarından TL’ye geçiş oranları yıl başında yüzde 10’lu seviyelerdeyken son dönemde yüzde 25 ler civarında.

Bu dönemde KKM hesaplarının toplam içindeki payı yüzde 26 ’dan yüzde 7’nin altına geriledi.

Türk lirası mevduatın payı ise aynı tarihlerde yüzde 32 ’den yüzde 5 8’e yükseldi.

KKM bakiyesinin azalması Türk lirası mevduat payını artırarak parasal aktarım mekanizmasını güçlendiriyor ve merkez bankası bilançosu üzerindeki riskleri azaltıyor.

Son dönemde, küresel piyasalarda risk iştahı dalgalı bir seyir izlemekle birlikte gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışları gözlenirken Türkiye’ye yönelik portföy akımları görece da ha olumlu seyretti.

Son dönemde, yurt içi ve yurt dışı yerleşiklerin Türk lirasına olan güveni arttı V e bu durum rezervlere olumlu yansıdı.

26 Mayıs 2023 ile 22 Kasım 2024 tarihleri aras ında, brüt rezervler 58,2 milyar dolar artış gösterirken, swap hariç net döviz pozisyonumuz 102,3 milyar dolar iyileşti.

22 Kasım itibarıyla brüt rezerv düzeyimiz 156 milyar doların üzerine çıktı. Swap hariç net rezervlerimiz, yurt içinde yaptığımız TL karşılığı döviz swapları da dahil ettiğimizde 41,8 milyar dolara yükseldi.

Sıkı para politikası duruşumuz, rezervleri mizin güçlenmesini sağlayarak Türkiye’ye yönelik risk algısı nı iyileştiriyor.

Geçtiğimiz yılın mayıs ayından itibaren Türkiye’nin risk primi ve borçlanma maliyet ler i önemli derecede düşüş gösterdi.

Gerileyen risk primi ve borçlanma ma liyetleri reel sektörün yurt dışından daha uygun koşullarda borçlanmasını kolaylaştırıyor.

Sıkı para politikası duruşumuz, küresel piyasalardaki oynaklıkların ülke risk primine olumsuz etkilerini sınırlıyor.

Dezenflasyon süreci devam ediyor. Önümüzdeki dönemde makroekonomik görünüm dezenflasyon sürecine destek ver meye devam edecek.

Bu kapsamda, talep koşulları, beklenti ler ve fiyatlama davranış ları Türk lirasına artan güven ve maliye politikası nın artan eşgüdümü gibi unsurlar belirleyici olacak.

Dezenflasyon sürecinde, enflasyonu, belirlediğimiz ara hedeflerle uyumlu olacak şekilde düşür mek için ne gerekiyorsa yapmaya devam edeceğiz. Bir kez daha altını çizmek isterim ki; fiyat istikrarı sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için ön koşuldur.Para politikasındaki sıkı duruşumuzu fiyat istikrarı sağlanana kadar kararlılıkla sürdüreceğiz.”

TCMB Başkanı Karahan’dan sıkı para politikası vurgusu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

TCMB Başkanı Fatih Karahan ve Başkan Yardımcısı Cevdet Akçay asgari ücret artışına yönelik açıklamalarda bulundu.

TCMB Başkanı Karahan, asgari ücrette kapalı kapılar ardından farklı şeyler söylemediklerini belirtirken, “Asgari ücrette karar verici değiliz, kurulda da değiliz. Resmi ya da gayri resmi tavsiyede bulunmuyoruz. Raporda enflasyon tahmini vermek zorundayız” dedi.

Ücret gelişmelerine yönelik varsayımlar yaptıklarını söyleyen Karahan, “Yetkili mercilerin varsayımlarından yol çıkıyoruz, tahminlerimizi oluşturuyoruz, yüksek enflasyon ortamında ücretler reel olarak erir. Ücretlerin erimesine sebep olan şey enflasyon. Biz enflasyonu düşürmeye çalışıyoruz biz bu konuda kararlayız” dedi.

Karahan, asgari ücrete yönelik açıklamalarına şöyle devam etti:

“Enflasyon düştüğünde alım gücü artıyor. Toplumun tüm kesimleri tarafından gelir dağılımı adaleti olacak. Yönetilen yönlendiren fiyatlarla ilgili bugüne kadar eşgüdümle karar verildi. Bizi sürprize uğratan bir durum olmadı. Gelecek dönemde 2025’te daha olumlu olacağının düşünüyoruz. Güncellemelerin bir kısmının enflasyon etkisi çok düşük olabiliyor. Görünene kalemler olduğu için beklentilere negatif etkisi oluyor.”

Başkan Yardımcısı Cevdet Akçay: Enflasyon üzerinden zam yapılmalı

Başkan Yardımcısı Cevdet Akçay da asgari ücrete yönelik açıklamalarda bulundu. Akçay’ın açıklamaları şu şekilde oldu:

“Asgari ücrette çalışmalarımız var ama tavsiye merci değiliz. İkincisi asgari ücret artışının iktisadi faaliyetinin görece zayıfladığı dönemde geçişkenliği daha düşük oluyor. Şansımız var, etkisi daha düşük olacak. Ücret dağılımında düşük vasıflı çalışanların ücretlerinin dağılımda zarar görmemesi için artışın enflasyona zarar vermeyeceğini öngörmek lazım. Diğer ücretlerdeki artış asgari ücretin gerisinde kalacak. Öngörüler de düşük zamlar gösteriyor, enflasyon için olumlu. Katılıkta ileriye dönük endekslemeye geçmeliyiz. Devreye girmek zorunda. Konjonktürün uygun olduğu kanaatindeyim. Asgari ücretin darbe yemediği bir dönem olmalı. İleri yönelik devreye girerse iyi olur.  Beklentiler evet önemli, geçmişe dönük gerçekleşen değerleri kaale aldığınızda ileride sizin beklentinizde ağırlığı yüksek kalırsa atalette yüksek kalıyor. Hatalı çıkarımlar yaptığını ortaya çıkacak. Yüksek enflasyon döneminde bu zor bir durum.”

MB Başkanı Karahan’dan asgari ücret açıklaması yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

TCMB Başkanı Karahan’ın Washington’da yatırımcılarla gerçekleştirdiği görüşmelerde 2025 para politikasını şekillendirirken asgari ücret artışı boyutunu da değerlendirmeye alacakları mesajını verdiği belirtildi.

Bloomberg’e konuşan kaynaklara göre Karahan, çarşamba günkü yatırımcılarla toplantısında yüzde 25 civarı asgari ücret artışının 2025 enflasyon görünümüyle uyumlu olacağı mesajını verdi.

Asgari ücret için tespit komisyonu çalışmalarını aralık ayında sonlandıracak ve 2025 asgari ücretini kamuoyuna duyuracak. Açıklanacak ücret asgari ücretle çalışanlar kadar diğer ücretli çalışanlar için de bir gösterge olarak ele alınacak.

Ekonomi yönetiminden daha önce gelen mesajlar hedeflenen enflasyonu odağına alan bir yaklaşıma işaret ederken, iş dünyası ise vergi düzenlemelerini öne çıkaran mesajlar verdi.

TCMB Başkanı Karahan’dan asgari ücret çıkışı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Dezenflasyon sürecinin öngörülen şekilde başladığını belirten Karahan, makroekonomik göstergelerin süreçle uyumlu şekilde ilerlediğini söyledi. Karahan, küresel manşet ve çekirdek enflasyondaki düşüşün devam ettiğini hatırlatarak, işgücü piyasalarının normalleşmeyi, hizmet enflasyonundaki katılıkların da zayıflamayı sürdürdüğünü belirtti. Karahan, “Enflasyon görünümüne bağlı olarak birçok gelişmiş ülke merkez bankası da faiz indirim süreçlerine başladı. Başta ABD olmak üzere gelişmiş ülkelerin genelinde daha hızlı bir faiz indirimi fiyatlanıyor. Bu durum gelişmekte olan ülkelerde de indirimlerin hızlanacağı beklentisini güçlendirdi. Ilımlı büyüme ve enflasyon görünümü, merkez bankalarının önümüzdeki dönemde de parasal sıkılığı azaltabileceklerine işaret ediyor. Ancak, merkez bankalarının kalıcı dezenflasyon tesis edilinceye kadar gerekli parasal sıkılığı koruyacakları ve indirim süreçlerini temkinli götürecekleri yönündeki iletişimleri devam ediyor” şeklinde konuştu.

Karahan, üçüncü çeyreğe ilişkin mevcut verilerin yurt içi talepte dengelenme sürecinin devam ettiğini gösterdiğini belirterek, temmuz ayındaki perakende satış hacim endeksinin aylık ve çeyreklik bazda arttığını fakat endeksin yıllık büyümesinin yavaşladığını sözlerine ekledi.

“Sıkı para politikamız sonucunda iç talepteki dengelenme devam edecektir”

Yakın döneme ilişkin göstergelerin yurt içi talebin yavaşlamaya devam edeceğini ve enflasyonist etkinin azaldığını teyit ettiğini söyleyen Karahan, “Farklı yöntemlerle hesapladığımız göstergeler, ikinci çeyrekte çıktı açığının gerilediğini gösteriyor. Bu gerilemenin üçüncü çeyrekte de devam ettiğini tahmin ediyoruz. Bu noktada vurgulamak isterim ki sıkı para politikamız sonucunda iç talepteki dengelenme devam edecektir. Yılın geri kalanında negatif düzeylere düşecek olan çıktı açığı, dezenflasyon sürecinin önemli bir bileşeni olacaktır” ifadelerini kullandı.

Enflasyon verilerine ilişkin de açıklamada bulunan Karahan, enflasyonun mayıs ayında yüzde 75,5 ile tepe noktasına ulaştığını, takip eden üç aylık dönemde ise düşüş sergileyerek eylül ayı itibarıyla yüzde 49,4 olarak gerçekleştiğini kaydetti.

“Taşınma ve sözleşme yenileme oranlarında gerçekleşecek düşüş, kira enflasyonunun zayıflayacağını ima ediyor”

Hizmet enflasyonunun yavaşlamaya devam ettiğini fakat bu gruptaki fiyat artışlarının diğer bir çekirdek grup olan temel mallara kıyasla güçlü seyrettiğini ve manşet enflasyonunu yukarıya çektiğini aktaran Karahan, “Hizmet sektöründe daha yaygın olan zamana bağlı ve geriye dönük fiyatlama davranışları, hizmet enflasyonundaki zayıflamanın gecikmeli ve daha yavaş gerçekleşmesine neden oluyor” şeklinde konuştu.

Hizmet sektörü enflasyonunda ataleti besleyen en önemli grubun kira olduğunu söyleyen Karahan, şu ifadelere yer verdi:

“Yıllık kira enflasyonu eylül ayı itibarıyla yüzde 117 ile yıllık hizmet enflasyonunun yaklaşık 45 puan üzerinde seyretmektedir. Buna karşın sağdaki panelden de takip edebileceğiniz üzere, öncü göstergeler bir süredir aşağı yönlü bir harekete işaret ediyor. Gerek çevrimiçi kaynaklardan izlediğimiz ilan fiyatları, gerekse konut kredisi değerleme raporlarına dayanan göstergelerimiz azalış eğilimlerini sürdürmekte. Perakende Ödeme Sistemi verilerinden elde edilen yeni ve yenilenen sözleşmelerdeki kira artış oranları gerek konut piyasasında süregelen normalleşme, gerekse de manşet enflasyondaki düşüşü takiben TÜFE’deki mevcut kira enflasyonunun altında değer almakta. Yılın son çeyreğinde taşınma ve sözleşme yenileme oranlarında gerçekleşecek düşüşü de dikkate aldığımızda, bu durum önümüzdeki aylarda kira enflasyonunun zayıflayacağını ima ediyor.”

“Eylül ayı verileri tüm birimlerin enflasyon beklentilerinin aşağı yönlü güncellendiğine işaret ediyor”

Haziran ayında çeşitli anketlerden derlenen firma ve hanehalkı enflasyon beklentilerini de kamuoyu ile paylaşmaya başladıklarını kaydeden Karahan, “Enflasyon beklentilerini incelediğimizde, firmaların ve özellikle tüketicilerin beklentilerinin piyasa katılımcılarına göre yüksek seyri göze çarpıyor. Bu durum enflasyonun düşük olduğu dönemlerde dahi gözleniyor. Tüketiciler beklentilerini şekillendirirken temel ihtiyaç maddelerine daha büyük önem atfediyorlar. Örneğin, temmuz ve ağustos aylarında yönetilen ve yönlendirilen enerji kalemlerinde yapılan tarife güncellemelerini takiben tüketici beklentilerinin söz konusu aylarda diğer ekonomik birimlerden farklılaşan bir dinamik sergilediğini gözledik. Manşet enflasyondaki düşüşün devamıyla birlikte, tüm sektörlerin beklentilerinin gerileyeceğini öngörüyoruz. Nitekim eylül ayı verileri tüm birimlerin enflasyon beklentilerinin aşağı yönlü güncellendiğine işaret ediyor” değerlendirmesinde bulundu.

“KKM bakiyesinin azalması Türk lirası mevduat payını artırarak, parasal aktarım mekanizmasını güçlendiriyor”

Karahan, sıkı parasal duruşun ve kur korumalı mevduat (KKM) bakiyesinin azaltılmasına yönelik uygulamaların etkisiyle Türk lirası varlıklara olan ilginin arttığını belirterek, “Mevduat gelişmeleri, Türk lirasına güvenin yeniden inşa edilmekte olduğunu teyit ediyor. Türk lirası mevduatın payı yükselerek yüzde 50’yi de aştı ve son verilere göre yüzde 54 seviyesine ulaştı. Kur korumalı mevduatın payı yüzde 8’li seviyelere geriledi. KKM hesaplarının toplamı 2023 ağustos ayında 140 milyar doların üzerine yükselmişti. Şu anda bakiye 45 milyar doların altına gerilemiş durumda. KKM bakiyesinin azalması Türk lirası mevduat payını artırarak, parasal aktarım mekanizmasını güçlendiriyor ve Merkez Bankası bilançosu üzerindeki riskleri azaltıyor. TL mevduat payındaki kademeli ve istikrarlı artışın dezenflasyon patikamızın önemli bir unsuru olmaya devam edeceğini öngörüyoruz” dedi.

“27 Eylül itibarıyla brüt rezerv düzeyimiz 157 milyar doların üzerine çıktı”

Son dönemde yurt içi ve yurt dışı yerleşiklerin Türk lirasına olan güveninin arttığını ve bu durumun rezervlere olumlu yansıdığını söyleyen Karahan, “31 Temmuz itibarıyla TCMB taraflı swap bakiyesini sıfıra indirdik. Sonrasında sterilizasyon amaçlı olarak ters yönde swap işlemlerine başladık. 22 Mart ile 27 Eylül tarihleri arasında brüt rezervler 33,5 milyar dolar artış gösterirken, swap hariç net döviz pozisyonumuz 97,4 milyar dolar iyileşti. 27 Eylül itibarıyla brüt rezerv düzeyimiz 157 milyar doların üzerine çıktı. Swap hariç net rezervlerimiz, yurt içinde yaptığımız TL karşılığı döviz swapları da dahil ettiğimizde 32,9 milyar dolara yükseldi” diye konuştu.

“Para politikasındaki temkinli duruşun sürdürülmesiyle, enflasyonun istikrarlı olarak gerileyeceğini öngörüyoruz”

Yıllık enflasyonun mayıs ayında zirveye ulaşmasıyla politika iletişiminde dezenflasyon dönemine girildiğini dile getiren Karahan, “Para politikasındaki kararlı duruşumuz, yurt içi talepte dengelenme, Türk lirasında reel değerlenme ve enflasyon beklentilerindeki düzelme ile aylık enflasyonun ana eğilimini düşürmeye devam edecek. Para politikasındaki temkinli duruşun sürdürülmesiyle, enflasyonun yılın kalanında da istikrarlı olarak gerileyeceğini öngörüyoruz. Ayrıca finansal koşullardaki sıkılaşmayla beraber talep koşullarında görülen dengelenmenin önümüzdeki dönemde daha da belirginleşeceğini tahmin ediyoruz. Sıkı parasal duruşun sürdürülmesi ve hizmet enflasyonundaki katılığın zayıflamasıyla, enflasyonun ana eğiliminde gerileme 2025 yılında da devam edecek. Para ve maliye politikalarının eşgüdümü de bu sürece katkı sağlayacak. Para politikasındaki sıkı duruşumuzu fiyat istikrarı sağlanana kadar kararlılıkla sürdüreceğiz” değerlendirmesinde bulundu.

TCMB Başkanı Karahan’dan ‘sıkı duruş’ vurgusu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda yaptığı sunumun ardından milletvekillerinin sorularını yanıtladı. Ekonomistlerin sık sık dile getirdiği, Türk lirasının değer kaybetmesiyle birlikte merakla beklenen 1000 TL’lik ve 500 TL’lik banknotların basımıyla ilgili açıklama yapan Karahan, “Bu kapsamda, küpür kompozisyonunu sizin dediğiniz şekilde ve farklı göstergelerle yakından takip ediyoruz” dedi.

“Üst banknota ihtiyaç olup olmadığı teknik analizler sonucunda ortaya çıkıyor, bu konuda birimlerimiz çalışıyor, incelemelerimiz devam ediyor” diyen Karahan , “Bir karar verildiğinde bu kamuoyuyla şeffaflık çerçevesinde paylaşılacaktır” değerlendirmesinde bulundu.

“KKM kaynaklı zarar 833 milyar lira”

Kur Korumalı Mevduatta (KKM) kademeli devam eden azalma öngördüklerini açıklayan Karahan, KKM kaynaklı zararın Merkez Bankası!nın faaliyet raporunda da yazdığını ve bu tutarın üstü kapalı olmadığını belirtti.

Karahan, “KKM kaynaklı zarar 833 milyar lira. Son dönemde kur makul seviyede gittikçe reel değerlenme oldukça KMM’nin yükü olmuyor. Yani kur ödemesi yapılmıyor. Son dönemde açılan yani 2024 yılında ya da ondan önceki birkaç ayda açılan KMM hesaplarına kur kaynaklı ödeme olmayacağını düşünüyoruz. Fakat geçen sene mesela mayısta açılan bazı hesapların vadesi uzun, mesela bir kısmının vadesi işte mayıs ayında geliyor, geçen yaz yaşanan kur artışı sebebiyle onların ödemesi şu anda yapılıyor. Dolayısıyla o kaynaklı yılın ilk 3-4 ayında yapılan birtakım ödemeler var. Ama bunlar dediğim gibi geçen sene haziran ve öncesinde açılan hesaplardan kaynaklanıyor” açıklamasında bulundu.

Asgari ücret açıklaması

Karahan, asgari ücretle ilgili sorulan sorulara da yanıt vererek asgari ücrette karar verici taraf olmadıklarına dikkat çekti.

Karahan, konuyla ilgili şunları söyledi:

“Enflasyon hedeflemesi yaparken, tahminleri ve hedefleri belirlerken de tabii ki birtakım varsayımlar yapmak durumundayız. Ücretlerle ilgili ne olacağı konusunda, asgari ücret bunlardan bir tanesi ama daha genel olarak da düşünmek lazım. Bunu yaparken de daha önce yapılan açıklamaları baz alarak yaptık. Yani bizim burada bir tavsiye niteliğinde değil ifadelerimiz, sadece daha önce yapılan açıklamalar tek artış olacağı yönündeydi. Biz de bunları göz önünde bulundurarak tahminlerimizi yaptık. Bunu da şeffaflık çerçevesinde kamuoyuyla paylaştık, olan budur, onun ötesinde değildir.”

Performans tazminatı

Karahan, milletvekillerinin performans tazminatıyla ilgili sordukları sorulara ilişkin, “Başkan, Başkan Yardımcıları, Denetleme Kurulu üyeleri, Banka Meclisi üyeleri, Para Politikası Kurulu üyeleri performans tazminatı ödemesi almıyor, böyle bir şey söz konusu değil. Bu performans ödemesi, çalışanların bireysel performansını teşvik etme amacıyla kullanılan bir sistem. 1980’lerden beri uygulanıyor, yeni bir uygulama değil yani kırk yıldan fazla bir geçmişi var. 2023 yılına ilişkin de sorunuz olmuştu. Bir kere, her çalışanımıza vermedik, onu sormuştunuz, net olarak söylemiş olayım. Performansa göre, yüzdelik dilimlere göre ödemeler yapıldı. 1 ila 2 maaş arasında tazminat ödemesi yapıldı, bunu da açıklamış olayım. Bu da uluslararası uygulamalarla tutarlı, diğer merkez bankalarında da, ben de FED’de çalışmıştım benzer şekilde sene başında performans hedefleri belirlenir, sene sonunda da performansa göre bu uygulanır” dedi.

Kaynak: Ekonomim

Başkan Karahan’dan üst banknot açıklaması: Birimlerimiz çalışıyor, incelemelerimiz devam ediyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Karahan’ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

Piyasadan ilave 550 milyar TL olmak üzere toplam 1,5 trilyon TL’den fazla likidite çektik.

Likidite gelişmelerini yakından takip ederek, sterilizasyon araçlarını gerektiğinde etkin bir şekilde kullanacağız.

Sıkı politika talebi dengeleyecek, tasarrufları teşvik edecek.

Konut fiyatlarındaki yavaşlamanın, ilerleyen dönemde gecikmeli olarak kira artışını sınırlayabileceğini değerlendiriyoruz.

Son 9 ayda TL mevduat payı yüzde 32’den yüzde 48’e yükselirken, KKM payı yüzde 26’dan yüzde 13,4’e geriledi.

Henüz resmi olmayan verilere göre, swap hariç net rezervde geçtiğimiz hafta itibarıyla pozitife geçmiş bulunuyoruz.

Olumsuz baz etkisiyle enflasyon mayısta zirveye ulaşmıştır, böylece geçiş döneminin sonuna gelmiş bulunmaktayız.

Yılın geri kalanında enflasyonun istikrarlı olarak gerileyeceği dezenflason dönemine gireceğiz.

Enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanana kadar, para politikasındaki sıkı duruşu sürdürüleceğiz.

Hazirandan itibaren yaşayacağımız dezenflasyon sürecinde, enflasyonu belirlediğimiz ana hedeflerle uyumlu şekilde düşürmek için ne gerekiyorsa yapacağız. Enflasyon yıl sonunda yüzde 38’e iner.

TCMB Başkanı Karahan’dan para politikası ve enflasyon mesajı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) Başkan Fatih Karahan, göreve atanmasının ardından ilk değerlendirmesini yaptı.

Karahan, enflasyonu düşürme çabalarını kararlılıkla sürdürdüklerini belirterek şöyle konuştu:

“Bu doğrultuda, güçlü ekibimizle dezenflasyonu sağlamaya yönelik çalışmalarımıza kararlılıkla devam ediyoruz.Enflasyon, hedefimizle uyumlu seviyelere gerileyene kadar, gereken parasal sıkılığı korumakta kararlıyız. Enflasyon beklentilerini ve fiyatlama davranışlarını yakından takip ediyoruz. Enflasyon görünümünde herhangi bir bozulmaya kesinlikle izin vermeyeceğiz.”

Fatih Karahan, 2024 yılının ilk enflasyon raporunu 8 Şubat Perşembe günü saat 10.30’da düzenleyecek toplantıda açıklayacak.

MB yeni başkanı Karahan’dan ilk açıklama: Parasal sıkılığı korumakta kararlıyız yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.