Kamu İşçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK), Kamu Vazifelileri Hakem Kurulu’nun bugün düzenlediği toplantıya katılmamıştı. KESK, Kamu Vazifelileri Hakem Konseyi toplantısındaki oylamaya katılmanın, kamu işçileri ile alay edilmesi olduğunu belirtti.

KESK’in toplumsal medya hesabından yapılan açıklama şöyle:

“Bugün Hakem Heyeti Heyeti’nin son toplantısı gerçekleşmiştir. KESK, sefalet teklifine karşı oylamaya katılmanın kamu işçileri ile alay edilmesine iştirak manasına geldiğini tabir etmiş ve oylamaya katılmamıştır. Birtakım haber sitelerinde ise KESK’in oylamaya katılsaydı sonucun değişeceği yazılmaktadır. Bu haberler masada kamu işçilerinin haklarını peşkeş çekenlerin palavralarından biridir. Bu masayı teşhir etmek, palavralarını ve manipülasyonlarını kamuoyuna açıklamak, kamu işçilerinin haklarını savunmak KESK’in misyonudur. KESK, daha evvelki TİS’lerde geçen hususları dahi kazanımlarımız olduğu aldatmacası ile sunanlara ve manipülasyonla kamu işçilerine istek dayatılması arayışlarına hiçbir vakit ortak olmamış, olmayacaktır.

‘SARI SENDİKA’ REAKSİYONU…

Sonucu birinci günden yazılmış bu kararın ve Hakem Konseyi’nin antidemokratik yapısını bir sefer daha paylaşıyoruz: 11 üyeden 7’sinin Cumhurbaşkanı tarafından atandığı, 1 üyesinin KESK, 1 üyesinin Kamu Sen ve 2 üyesinin Memur Sen tarafından temsil edildiği bu heyetin kararında KESK oylamaya katılsaydı 6’ya karşı 4 oyla değil de 6’ya karşı 5 oyla Hakem Şurası Kararı yine motamot onaylanmış olacaktı. KESK bu onaya, bu suça asla ortak olmayacaktır. Bir kere daha altını çizmekte yarar görüyoruz: İktidarın üyelerinin çoğunlukta olduğu hakem şurası teklifinin tekrar hükümetin kararı olarak onaylanması lakin sarı sendikaların masada bulunması ile mümkündür.”

KESK’ten iktidara ‘zam’ yansısı: Kararın onaylanması lakin sarı sendikalarla mümkündür! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kamu İşçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK), Kamu Vazifelileri Hakem Kurulu’nun bugün düzenlediği toplantıya katılmamıştı. KESK, Kamu Vazifelileri Hakem Heyeti toplantısındaki oylamaya katılmanın, kamu işçileri ile alay edilmesi olduğunu belirtti.

KESK’in toplumsal medya hesabından yapılan açıklama şöyle:

“Bugün Hakem Heyeti Heyeti’nin son toplantısı gerçekleşmiştir. KESK, sefalet teklifine karşı oylamaya katılmanın kamu işçileri ile alay edilmesine paydaşlık manasına geldiğini söz etmiş ve oylamaya katılmamıştır. Kimi haber sitelerinde ise KESK’in oylamaya katılsaydı sonucun değişeceği yazılmaktadır. Bu haberler masada kamu işçilerinin haklarını peşkeş çekenlerin palavralarından biridir. Bu masayı teşhir etmek, palavralarını ve manipülasyonlarını kamuoyuna açıklamak, kamu işçilerinin haklarını savunmak KESK’in misyonudur. KESK, daha evvelki TİS’lerde geçen unsurları dahi kazanımlarımız olduğu aldatmacası ile sunanlara ve manipülasyonla kamu işçilerine istek dayatılması arayışlarına hiçbir vakit ortak olmamış, olmayacaktır.

‘SARI SENDİKA’ YANSISI…

Sonucu birinci günden yazılmış bu kararın ve Hakem Heyeti’nin antidemokratik yapısını bir defa daha paylaşıyoruz: 11 üyeden 7’sinin Cumhurbaşkanı tarafından atandığı, 1 üyesinin KESK, 1 üyesinin Kamu Sen ve 2 üyesinin Memur Sen tarafından temsil edildiği bu heyetin kararında KESK oylamaya katılsaydı 6’ya karşı 4 oyla değil de 6’ya karşı 5 oyla Hakem Konseyi Kararı yine motamot onaylanmış olacaktı. KESK bu onaya, bu suça asla ortak olmayacaktır. Bir defa daha altını çizmekte yarar görüyoruz: İktidarın üyelerinin çoğunlukta olduğu hakem konseyi teklifinin yeniden hükümetin kararı olarak onaylanması lakin sarı sendikaların masada bulunması ile mümkündür.”

KESK’ten iktidara ‘zam’ yansısı: Kararın onaylanması fakat sarı sendikalarla mümkündür! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘PES ETMEYECEĞİZ’

Avukat Gülsüm Özdoğru, “AYM’ye ferdî müracaat için 30 günlük süremiz başladı. Gerekli tüm hazırlıkları yaparak müracaatta bulunacağız. Ayrıyeten kanun faydasına bozma diye rastgele bir mühlete tabi olmayan inanılmaz bir kanun yolumuz da vardır, bu yolu da değerlendireceğiz” dedi. 

AİHM’YE KADAR YOLU VAR

Binada akrabalarını kaybeden dava avukatlarından Mehtap Akyüz Özcan ise “Bu evrakta hukuken gerekli tüm müracaatları yapacağız. Pes etmeyi aklımızın ucundan bile geçirmiyoruz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne kadar yolu var bunun” kelamlarıyla reaksiyon gösterdi. 

64 kişinin ömrünü yitirdiği Adana Meblağ Sitesi’nde takipsizlik kararına itiraz reddedildi: Hukuk ayaklar altında yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘PES ETMEYECEĞİZ’

Avukat Gülsüm Özdoğru, “AYM’ye kişisel müracaat için 30 günlük süremiz başladı. Gerekli tüm hazırlıkları yaparak müracaatta bulunacağız. Ayrıyeten kanun faydasına bozma diye rastgele bir müddete tabi olmayan fevkalâde bir kanun yolumuz da vardır, bu yolu da değerlendireceğiz” dedi.

AİHM’YE KADAR YOLU VAR

Binada akrabalarını kaybeden dava avukatlarından Mehtap Akyüz Özcan ise “Bu belgede hukuken gerekli tüm müracaatları yapacağız. Pes etmeyi aklımızın ucundan bile geçirmiyoruz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne kadar yolu var bunun” kelamlarıyla reaksiyon gösterdi.

64 kişinin hayatını yitirdiği Adana Meblağ Sitesi’nde takipsizlik kararına itiraz reddedildi: Hukuk ayaklar altında yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İYİ Parti Sözcüsü Kürşad Zorlu, partisinin gelecek yıl yapılacak yerel seçimlere “müstakil olarak girme kararı” aldığını bildirdi. Kararın oy çokluğuyla alındığı İYİ Parti’nin hamlesine CHP’den ilk açıklama geldi.

“TABANLARDA KARŞILIĞI OLACAKTIR”

CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, katıldığı bir televizyon programında “İYİ Parti seçim ittifakını reddederse kendi bilecekleri iştir. Bunun hem CHP hem de İYİ Parti tabanında bir karşılığı olacaktır.” ifadelerini kullandı.

GİK, YEREL SEÇİM KARARINI VERDİ

Bugün toplanan İYİ Parti Genel İdare Kurulu (GİK), oy çokluğuyla aldığı kararla CHP’nin yerel seçimde iş birliği teklifini reddetti. İYİ Parti’nin kararını duyuran Parti Sözcüsü Kürşad Zorlu, “Seçimlere hür ve müstakil girme kararı aldık.” dedi.

İYİ Parti’nin ittifak kararına CHP cephesinden ilk yorum geldi: Bu kararın bir karşılığı olacaktır yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

HAGB, Trabzon 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nin yaptığı müracaat üzerine yine gündeme geldi.

Başvuruda HAGB düzenlemesinin “mağdurlara kâfi tazmin sağlamadığı, faillerin cezadan muaf tutulmasına yol açtığı ve devletin bireylerin maddi ve manevi varlığını muhafaza ve geliştirme formundaki yükümlülüğünü yerine getiremediği” belirtildi. Bu durumun Anayasa’nın 17. hususuna karşıt olduğu ileri sürüldü ve iptali istendi.

AYM, HAGB düzenlemesinin iptaline hükmetti. İptal kararı 1 yıl sonra yürürlüğe girecek.

Ceza hukukçusu Süleyman Demirel ile kararın münasebetlerini ve mağdur ile sanık açısından ehemmiyetini konuştuk.

HAGB NEDİR?

2005’te Türk Ceza ve Ceza Adap Hukuku’nda yapılan değişiklikle yürürlüğe giren HAGB düzenlemesi, 2 yıl yahut daha az mahpus cezası ya da isimli para cezası öngörülen kabahatlerde, yargılama sonucunda verilecek mahkûmiyet kararının açıklanmasının muhakkak şartlara bağlı olarak 5 yıllığına ertelenmesi ve bu şartların gerçekleşmesinin akabinde, davanın düşürülmesi manasına geliyor.

Geri bırakma mühleti boyunca kişi, makul kuralları yerine getirmek zorunda. Bunların en değerlisi, HAGB kararının katileşmesinden itibaren 5 yıl boyunca tekrar kasıtlı bir kabahat işlememesi.

Bu müddet boyunca kuralları yerine getirirse, sanık hakkında açılmış kamu davasının düşürülmesine karar veriliyor ve sanık ceza almamış oluyor.

HAGB kararını kabul eden sanığın temyiz hakkı yok ve istinaf mahkemesine başvuramıyor.

Şartları ihlal ederse de, mahkeme açıklanması geri bırakılan kararı açıklıyor, yani verilen cezanın uygulanmasına karar verebiliyor. Verilen bu karar da istinaf yasa yolu incelemesine tabi olur.

İngiltere, ABD ve Fransa üzere birçok ülkede misal uygulamaları olan HAGB, teoride ceza adalet sisteminde bir rehabilitasyon ve ikinci talih fırsatı sunma maksadını taşıyor.

Ancak HAGB’nin uygulamasına dair uzun müddettir şikayetler lisana getirildi, iptal müracaatları yapıldı.

NEDEN İPTAL EDİLDİ?

Anayasa Mahkemesi kararında, makus muamele savları kapsamındaki davalarda HAGB’nin uygulanması halinde sanığın infaz edilebilir bir ceza almadığı, mağdur açısından da kâfi ve tesirli bir tazmin sağlanmadığı tabir ediliyor.

HAGB için sanığın öncelikle bu kararı kabul etmesi gerekiyor. Bir manada, daha ceza bile almadan temyiz hakkından vazgeçmek zorunda kalıyor. AYM ayrıyeten, daha karar bile verilmeden sanıkların mahkumiyet ile tehdit edilerek, savunmasız duruma soktuğunu söylüyor.

Öte yandan. bu süreçte hiçbir mağdurun isteği da aranmıyor.

FAİLİN KAMU VAZİFELİSİ OLDUĞU DURUMLAR

AYM kararı, bir ceza davasında failin kamu vazifelisi olduğu ve olmadığı durumları başka kıymetlendiriyor.

HAGB düzenlemesinde failin kamu vazifelisi olmadığı durumlarda devletin daha esnek davranma imkanı bulunduğuna dikkat çekiliyor.

Ancak kamu vazifelilerinin azap yahut makûs muameleyle suçlandığı durumlarda fiili olarak cezasız bırakılmasının “hoş görülemeyeceğini” belirten AYM, bu tip durumlarda HAGB’nin uygulanmayacağına dair yasal düzenlemenin bulunmamasının sorun teşkil ettiğini belirtiyor.

Faillere fiilleriyle orantılı cezalar verilemediğini ve mağdurlar açısından uygun tazminin sağlanamadığını belirten AYM, HAGB düzenlemesinin mevcut haliyle kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarını önlemekte yetersiz kaldığını belirtiyor.

Buna nazaran başta söz özgürlüğü ve toplantı ve şov yürüyüşü düzenleme hakkı olmak üzere temel hak ve özgürlükler üzerinde caydırıcı tesir doğuyor.

SANIK İLE MAĞDUR AÇISINDAN NASIL KIYMETLENDİRİLEBİLİR?

Ceza hukukçusu Süleyman Demirel’e nazaran AYM’nin kararı, mağdur açısından değerlendirildiğinde faili kamu vazifelisi, mağduru vatandaş olan, bilhassa “işkence, eziyet ve berbat muamele” üzere cürümler bakımından isabetli.

Demirel, “Özellikle bu cürümler tarafından Avrup İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından birçok ihlal kararının muhatabıyız, bu hususta karnemiz hiç yeterli değil. Bu nedenle kişi güvenliği, yaşama hakkı, tabir özgürlüğü üzere temel hakların kullanılmasının önünü açılması istikametinden ilkesel olarak değerli bir karar” tabirlerini kullanıyor.

Demirel, sanığın sıradan vatandaş olduğu durumlarda ise, mağdurun isteğiyle HAGB kararı verilmesinin sorunu kısmen çözebileceğini düşünüyor.

Kararı sanık açısından pahalandıran Demirel’e nazaran en kıymetli problemlerden bir tanesi, yargılama sırasında ceza tehdidi altında bulunan sanığın, muhtemel cezadan süreksiz de olsa kurtulmak gayesiyle özgür iradesi olmadan HAGB kararını kabul etmesi.

Demirel “Kaldı ki, uygulamada, iş yoğunluğu mazeretiyle ekseriyetle Kararın Açıklanmasının Geri Bırakılmasının ne olduğu ve sonuçlarının da detayları ile anlatılmadığı da bilinen bir gerçektir” diyor.

Kararın, mağdurlar için, uğradıkları kabahatin karşılığında failin ceza almasını görmeleri açısından tatmin edici olacağını söyleyen Demirel, öbür taraftan ceza hukukunun temel emellerinden biri olan faili topluma tekrar kazandırmak gayesine dikkat çekiyor;

“Bu tarafta daha evvelden kasıtlı bir hata işlememiş ve suça da eğilimi olmadığı mahkeme tarafından objektif olarak belirlenmiş olan faile, maddede öngörülen 5 yıllık müddet içinde kendini kasıtlı bir hatadan uzak tutma konusunda fırsat verilmesi uygun” diyen Demirel devam ediyor:

“Cezanın 2 yıl ve altında kaldığı kabahatler istikametinden HAGB kurumunun varlığı, birinci kere kabahat işlemiş ve bir daha kabahat işlemeyeceğine dair mahkemede kanaat oluşmuş failler açısından, topluma yine kazandırma istikametinden olumlu bir uygulama. Bütün bunlarla birlikte asıl sorun, HAGB’nin mevzuata konuluş gayesine uygun kullanılmaması.”

SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?

Anayasa Mahkemesi’nin kararı 1 yıl sonra yürürlüğe girecek.

Bu süreçte HAGB kararı verilmesine hukuken mani olmadığını söyleyen Demirel, bu bir yıl içinde mahkemelerin yeni düzenleme sonrasında ortaya çıkabilecek karışıklıkları göz önünde bulunduracağını ve bu kararı vermekten çekineceğini söylüyor.

Yani uygulamada, karar kademesine gelmiş evraklarda, HAGB kararı verilebilecek hallerde, Anayasa Mahkemesi kararı münasebet gösterilerek ‘yeni bir düzenleme yapılana kadar’ duruşmaların ertelenmesi beklenen.

Demirel, bu erteleme müddetini en aza indirmek için yasa koyucunun bir an evvel AYM kararına uygun halde yeni düzenleme yapması gerektiğini söylüyor.

AYM’nin iptal ettiği Kararın Açıklanmasının Geri Bırakılması düzenlemesi nedir, iptal kararının kıymeti ne? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

HAGB, Trabzon 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nin yaptığı müracaat üzerine yine gündeme geldi.

Başvuruda HAGB düzenlemesinin “mağdurlara kâfi tazmin sağlamadığı, faillerin cezadan muaf tutulmasına yol açtığı ve devletin şahısların maddi ve manevi varlığını müdafaa ve geliştirme halindeki yükümlülüğünü yerine getiremediği” belirtildi. Bu durumun Anayasa’nın 17. unsuruna muhalif olduğu ileri sürüldü ve iptali istendi.

AYM, HAGB düzenlemesinin iptaline hükmetti. İptal kararı 1 yıl sonra yürürlüğe girecek.

Ceza hukukçusu Süleyman Demirel ile kararın münasebetlerini ve mağdur ile sanık açısından kıymetini konuştuk.

HAGB NEDİR?

2005’te Türk Ceza ve Ceza Yordam Hukuku’nda yapılan değişiklikle yürürlüğe giren HAGB düzenlemesi, 2 yıl yahut daha az mahpus cezası ya da isimli para cezası öngörülen cürümlerde, yargılama sonucunda verilecek mahkûmiyet kararının açıklanmasının belli şartlara bağlı olarak 5 yıllığına ertelenmesi ve bu şartların gerçekleşmesinin akabinde, davanın düşürülmesi manasına geliyor.

Geri bırakma mühleti boyunca kişi, makul koşulları yerine getirmek zorunda. Bunların en kıymetlisi, HAGB kararının katileşmesinden itibaren 5 yıl boyunca yine kasıtlı bir cürüm işlememesi.

Bu müddet boyunca kaideleri yerine getirirse, sanık hakkında açılmış kamu davasının düşürülmesine karar veriliyor ve sanık ceza almamış oluyor.

HAGB kararını kabul eden sanığın temyiz hakkı yok ve istinaf mahkemesine başvuramıyor.

Şartları ihlal ederse de, mahkeme açıklanması geri bırakılan kararı açıklıyor, yani verilen cezanın uygulanmasına karar verebiliyor. Verilen bu karar da istinaf yasa yolu incelemesine tabi olur.

İngiltere, ABD ve Fransa üzere birçok ülkede benzeri uygulamaları olan HAGB, teoride ceza adalet sisteminde bir rehabilitasyon ve ikinci baht fırsatı sunma gayesini taşıyor.

Ancak HAGB’nin uygulamasına dair uzun müddettir şikayetler lisana getirildi, iptal müracaatları yapıldı.

NEDEN İPTAL EDİLDİ?

Anayasa Mahkemesi kararında, makus muamele argümanları kapsamındaki davalarda HAGB’nin uygulanması halinde sanığın infaz edilebilir bir ceza almadığı, mağdur açısından da kâfi ve tesirli bir tazmin sağlanmadığı söz ediliyor.

HAGB için sanığın öncelikle bu kararı kabul etmesi gerekiyor. Bir manada, daha ceza bile almadan temyiz hakkından vazgeçmek zorunda kalıyor. AYM ayrıyeten, daha karar bile verilmeden sanıkların mahkumiyet ile tehdit edilerek, savunmasız duruma soktuğunu söylüyor.

Öte yandan. bu süreçte hiçbir mağdurun isteği da aranmıyor.

FAİLİN KAMU VAZİFELİSİ OLDUĞU DURUMLAR

AYM kararı, bir ceza davasında failin kamu vazifelisi olduğu ve olmadığı durumları farklı kıymetlendiriyor.

HAGB düzenlemesinde failin kamu vazifelisi olmadığı durumlarda devletin daha esnek davranma imkanı bulunduğuna dikkat çekiliyor.

Ancak kamu vazifelilerinin azap yahut makus muameleyle suçlandığı durumlarda fiili olarak cezasız bırakılmasının “hoş görülemeyeceğini” belirten AYM, bu tip durumlarda HAGB’nin uygulanmayacağına dair yasal düzenlemenin bulunmamasının sorun teşkil ettiğini belirtiyor.

Faillere fiilleriyle orantılı cezalar verilemediğini ve mağdurlar açısından uygun tazminin sağlanamadığını belirten AYM, HAGB düzenlemesinin mevcut haliyle kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarını önlemekte yetersiz kaldığını belirtiyor.

Buna nazaran başta söz özgürlüğü ve toplantı ve şov yürüyüşü düzenleme hakkı olmak üzere temel hak ve özgürlükler üzerinde caydırıcı tesir doğuyor.

SANIK İLE MAĞDUR AÇISINDAN NASIL KIYMETLENDİRİLEBİLİR?

Ceza hukukçusu Süleyman Demirel’e nazaran AYM’nin kararı, mağdur açısından değerlendirildiğinde faili kamu vazifelisi, mağduru vatandaş olan, bilhassa “işkence, eziyet ve makus muamele” üzere hatalar bakımından isabetli.

Demirel, “Özellikle bu kabahatler tarafından Avrup İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından birçok ihlal kararının muhatabıyız, bu hususta karnemiz hiç âlâ değil. Bu nedenle kişi güvenliği, yaşama hakkı, söz özgürlüğü üzere temel hakların kullanılmasının önünü açılması istikametinden ilkesel olarak değerli bir karar” tabirlerini kullanıyor.

Demirel, sanığın sıradan vatandaş olduğu durumlarda ise, mağdurun isteğiyle HAGB kararı verilmesinin sorunu kısmen çözebileceğini düşünüyor.

Kararı sanık açısından pahalandıran Demirel’e nazaran en kıymetli sıkıntılardan bir tanesi, yargılama sırasında ceza tehdidi altında bulunan sanığın, mümkün cezadan süreksiz de olsa kurtulmak maksadıyla özgür iradesi olmadan HAGB kararını kabul etmesi.

Demirel “Kaldı ki, uygulamada, iş yoğunluğu mazeretiyle çoklukla Kararın Açıklanmasının Geri Bırakılmasının ne olduğu ve sonuçlarının da detayları ile anlatılmadığı da bilinen bir gerçektir” diyor.

Kararın, mağdurlar için, uğradıkları cürmün karşılığında failin ceza almasını görmeleri açısından tatmin edici olacağını söyleyen Demirel, başka taraftan ceza hukukunun temel emellerinden biri olan faili topluma yine kazandırmak maksadına dikkat çekiyor;

“Bu istikamette daha evvelden kasıtlı bir cürüm işlememiş ve suça da eğilimi olmadığı mahkeme tarafından objektif olarak belirlenmiş olan faile, maddede öngörülen 5 yıllık mühlet içinde kendini kasıtlı bir cürümden uzak tutma konusunda fırsat verilmesi uygun” diyen Demirel devam ediyor:

“Cezanın 2 yıl ve altında kaldığı hatalar istikametinden HAGB kurumunun varlığı, birinci defa cürüm işlemiş ve bir daha kabahat işlemeyeceğine dair mahkemede kanaat oluşmuş failler açısından, topluma yine kazandırma tarafından olumlu bir uygulama. Bütün bunlarla birlikte asıl sorun, HAGB’nin mevzuata konuluş emeline uygun kullanılmaması.”

SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?

Anayasa Mahkemesi’nin kararı 1 yıl sonra yürürlüğe girecek.

Bu süreçte HAGB kararı verilmesine hukuken mani olmadığını söyleyen Demirel, bu bir yıl içinde mahkemelerin yeni düzenleme sonrasında ortaya çıkabilecek karışıklıkları göz önünde bulunduracağını ve bu kararı vermekten çekineceğini söylüyor.

Yani uygulamada, karar basamağına gelmiş belgelerde, HAGB kararı verilebilecek hallerde, Anayasa Mahkemesi kararı münasebet gösterilerek ‘yeni bir düzenleme yapılana kadar’ duruşmaların ertelenmesi beklenen.

Demirel, bu erteleme mühletini en aza indirmek için yasa koyucunun bir an evvel AYM kararına uygun formda yeni düzenleme yapması gerektiğini söylüyor.

AYM’nin iptal ettiği Kararın Açıklanmasının Geri Bırakılması düzenlemesi nedir, iptal kararının kıymeti ne? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.