1 KİLOMETRE BİSİKLET SÜRMEK İÇİN BİREBİR ORANDA YÜRÜMEYE KIYASLA DAHA DÜŞÜK GÜÇ HARCARSINIZ

Bir kilometre bisiklet sürmek için bir kilometre yürümekten daha düşük güç harcarsınız. Aslında bisiklet, yürümekten dört kata kadar daha verimli olabilir. Bisiklette harcanan güç ölçüsünü bir otomobilin harcadığı güç ölçüsüyle karşılaştırdığınızda, ortadaki farklılık hayrete düşürüyor. Bir bisikletçi 100 kalori güçle 5 km gidebilirken, bir otomobil yalnızca 85 metre gidebiliyor! Gücün birden fazla, hareketli modüllerin sürtünmesi ve yüksek yükün taşınmasında kayboluyor.

Bisiklet sürmek neden yürümekten daha verimli bir hareket sistemi?

Bisiklet sürmek, insan gücüyle gerçekleştirilen en verimli itme faaliyetini sağlar zira bisikletçinin pedal kuvvetinin yüzde 98,6’sı, tekerlekleri çevirmek için kullanılır. Yürümek ise yalnızca yüzde 65 verimlidir ve gücün 1/3’ü, hareket dışı işlevlere harcanır.

Populer Science Türkçe’de yer alan detaylara nazaran koşmak yürümekten çok daha verimsiz bir faaliyettir.

Harcanan güç (yakılan kalori) ölçüsü tıpkı olduğunda bisiklet sürmek, sabit rüzgarlı düz yüzeylerde koşmaktan 5 kat ve yürümekten ise yaklaşık 4 kat daha verimlidir. Bisiklet en verimli ulaşım biçimi olmasının yanısıra, etrafa en zararsız ulaşım halidir de.

Yürümenin verimsizlikleri

Yürüyen bir insanın ortalama suratı saatte 5 km’dir. Beşerler bu tempoyu saatlerce sürdürebilse de, yürüme hareketi çok müsrif ve verimsiz bir faaliyettir zira gücümüzün üçte biri, ileri itiş dışındaki tesirlerle ziyan olur.

• Her adımda yere basan ayağın dizi bükülür ve esner
• Omurga bükülür
• Adım atarken beden daima alçalır ve yükselir
• Kalçalar bükülür
• Kollar ileri geri hareket eder
• Ayak yere vurduğunda, yere basmayan bacağın sallanma hareketi enerjiyi emer

Bisiklet sürmek ve onu verimli yapan şey

Bisiklet, ayaklarımızın orta göbek mili etrafında seyahat ettiği arayı katlayarak artıran ve her bir pedal hareketini çok daha yüksek bir uzaklığa dönüştüren bir kaldıraç vazifesi görür.

Bisikletler, düz bir yüzeyde görece düşük bir hareket direnciyle süzülebilir. Tabanla daima enerjik bir etkileşimin olduğu yürüme ve koşma faaliyetinde ise bu direnç çok büyüktür.

Süzülme, tekerlerin ve rulmanların dönüş hareketindeki düşük direnç sayesinde mümkün olur. Teker ve rulmanların hareketine karşı oluşan direnç, bisiklet ve bisikletçinin eylemsizliğiyle karşılaştırıldığında çok küçüktür. Bu yüzde n bisikletin hızlanması, bilhassa düz yüzeyde yahut yokuş aşağı yerlerde çok uzun aralıklar boyunca süzülmeye devam etmesini sağlayabilir. Bu süzülme kabiliyeti, bir bisikletçiye kuşların ve balıkların tabiatta yaptığı şeyi yapma kabiliyeti sağlar. – International Journal of Design & Nature and Ecodynamics (Burgess vd.)

Yokuş üst sürüş ve verimsizlikler

Yokuş üst sürüşte, suratlar genelde düşüktür. Hatta o kadar ki, aerodinamik direnç artık bu bahiste bir etmen olmaktan çıkar. En değerli kuvvetler yerçekimi ve bisikletçi ile bisikletin kütlesi haline gelir.

Yapılan çalışmalar, yüzde 2-3’lük bir eğim düzeyine ulaşıldığında yürümenin bisiklet sürmekten daha verimli hale geldiğini gösteriyor.

Yüzde 10 eğimli bir yokuşta üst gerçek bisiklet sürmek, düz ve pürüzsüz bir yüzeyde bisiklet sürmekten yüzde 800 daha fazla güç harcanmasıyla sonuçlanır.

Bisitlet ile bisikletçinin kütlesi, yer çekimi ve yükseklik, muhakkak bir yokuşu çıkmak için ne kadar güç gerektiğini belirler. yüzde 2’lik bir eğime ulaşıldığında, en düşük viteste pedallansa dahi yürümek daha verimli olur.

Yürümeye karşılık bisiklet ve karşıdan esen rüzgar

Karşıdan esen rüzgarlar hem bisikletçilere hem de yürüyenlere mani oluyor fakat farklı derecelerde. Bisikletçiler, karşıdan esen rüzgarları yürüyenlerden daha fazla hissediyor.

Örneğin bir bisikletçi ve yayanın her ikisi de saatte 16 km süratle karşıdan esen bir rüzgara karşı masraf ve tıpkı ölçüde çaba gösterirse, bisikletçi suratının yaklaşık yüzde 75’ini kaybederken yaya yalnızca yüzde 35 kadarını kaybeder.

Fakat rüzgar geriden estiğinde ve yokuş aşağı giderken, bisikletçinin işi yayaya nazaran katbekat daha kolaydır.

Bisikletler çok daha verimli olabilir mi?

Evet. Bisikletçinin pedal kuvvetinin yüzde 98,6’sı tekerleri döndürmekte kullanılsa bile, aerodinamik büyük oranda iyileştirilebilir.

Bunun gerçek hayattaki bir örneği de yatık bisiklettir.

Rekabetçi bisiklet etkinliklerinin idari organı Milletlerarası Bisiklet Birliği, 1938 yılında yatık bisikletlerin birçok müsabakada kullanılmasını yasakladı zira adil olmayan bir avantajları vardı: Çok fazla verimliydiler.

Bugün bile bisiklette kaydedilen en büyük sürat bisikleti bir yatık bisikletçiye ilişkin.

Yatık bisiklet yol bisikletine nazaran ne kadar daha verimli?

Bu soruya cevap vermek sıkıntı zira çok farklı tip ve tarzda yatık bisiklet var. Fakat günümüzde bulunabilen birden fazla yatık bisiklette, hava direncinin yüzde 15 ila 30 oranında düşük olması olağan kabul ediliyor.

Fizyoloji

Fosil yakıta gereksinim duyan otomobillerin tersine, bisikletçiler güçlerini yenilenebilir güç kaynağı olan besinlerden kazanıyor. Beşerler besinlerden güç aldığından, beslenme de bedenin performansında değerli bir rol oynuyor. Gücü ise farklı kas küme ve tipleri sağlıyor. Genetik miras, ağır antrenman ve rekabet dürtüsü, en düzgün sportmenlerin bisiklette dayanıklılık ve suratın hudutlarını zorlamasına yardımcı oluyor.

Bir bisikletçinin tükettiği besin tipi, performansını etkileyebiliyor. Sağlıklı kalmak için hepimiz su, protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve minerallere muhtaçlık duyuyoruz. En üst seviye sportmenler için ise bu besinlerde yanlışsız dengeyi korumak son derece kıymetli. ABD Bayanlar kros şampiyonu Ruthie Matthes şöyle açıklıyor: “Bisiklet sürmediğim vakitlerde çokça meyve zerzevat ve yüksek karbonhidrat tüketiyorum; ancak yalnızca pirinç ve patates üzere uç noktada tüketim yapmıyorum. Protein de ekliyorum.” Yarışlar sırasında pek çok bisikletçi, süratli güç için yüksek karbonhidratlı içecekler, yiyecek barları ve hatta jel kullanıyor.

Sıvılar

İnsan bedeni çoğunlukla sudan oluşur. Bu yüzde n ter yoluyla bedendeki suyun yüzde 2’si kadar küçük bir kısmını kaybetmek bile sürüş performansını olumsuz etkileyebilir. Sıcak şartlarda uzun müddet bisiklet süren atletlerin dikkatli olması gerekir. Önemli su kaybı, sıcaklık kaynaklı tükenmeye yahut sıcak çarpmasına ve hatta kimi uç durumlarda vefata sebep olabilir. Bisikletçilere, sürüşten evvel birkaç bardak ve sonrasında antrenman sırasında sıkça su içmeleri söylenir.

Kaslarınız nasıl çalışır?

Sürüş gücünü bisikletçinin bacakları sağlar. İşin büyük kısmını uyluk kemiği (femur) ve kavalkemiği (tibia) yapar. Uyluk kemiğiniz bir kaldıraç üzere çalışır ve şayet kavalkemiğinizden daha uzunsa, her pedal çevirişinizde fazladan kaldırma gücü sağlar. Uyluk kemiğinizin uzunluğuna genetik karar verir. Bu yüzde n uyluk kemikleriniz kısaysa ebeveynlerinizi suçlayabilirsiniz. Ama iş yalnızca uyluk kemiğinin uzunluğunda bitmez. Bu kemikleri hareket ettirmek için kas gerekir.

Kas dokusu, ince çubuk makarna gibisi binlerce liften meydana gelir. Bu lifler beyinden ileti alıp liflerin kasılmasına sebep olur. Bisiklet sürerken iş başında olan temel kaslar, üst bacaktaki kuadrisepsler ve dizardı kirişleriyken, baldırda ise gastroknemius ve soleus kaslarıdır. Bu kaslar, pedallama faaliyetini oluşturan bir sırayla kasılır.

Oksijenli ve oksijensiz

Beyin kaslara bildiri gönderiyor, pekala uzun müddet bisiklet sürerken gerçekleşen binlerce kasılma sırasında kaslara ne güç sağlıyor? Muhtemelen aerobik ve anaerobik tabirlerini duymuşsunuzdur. Bu tabirler, kaslarınızın güç elde etmesini sağlayan iki tekniği gösterir.

Aerobik yani oksijenli idmanda, kaslar oksijenin yanısıra kan ile taşınan glukoz ve yağ asitlerini kullanarak adenozin trifosfat yahut ATP üretir. ATP, kasların kasılmasını sağlayan güç kaynağıdır. Aerobik antrenman yapmaya devam edebilmek, kaslarınıza oksijen ve yakıt moleküllerinin (glukoz ve yağ asitleri) iletilmesine bağlıdır. Bu da kalbiniz ve akciğerlerinizin sağladığı sirkülasyon ve teneffüs ile mümkün olur.

Anaerobik yani oksijensiz antrenman yaparken, kaslar (glukozdan oluşturulan) glikojen depolarını kullanır ve bunları ATP’ye dönüştürür. Bu tip yüksek yoğunluklu idman esnasında, kaslar oksijen olmadan güç üretir; kalp- damar sistemi talebe yetişemez. Anaerobik antrenman yapmanın bir bedeli vardır ve laktik asit denen bir atık eser birikir. Kaslardaki yanma hissine sebep olan ve daha çabuk yorulmalarına yol açan şey de budur.

Bir yarışta, bisikletçiler fizikî sonlarının çok farkındadır ve daha sonlu olan anaerobik kapasitelerini stratejik formda kullanmaya çalışırlar. Ruthie Matthes şöyle açıklıyor: “Dağ bisikleti yarışındaki en güç şeylerden biri de, başlama atışından itibaren depara kalkmamız. Tek hatta ulaşan yahut bu alanda sıçrama yapan birinci kişi avantajlıdır. Münasebetiyle başlangıçtan itibaren anaerobik alana gireriz ve bu da çok şiddetli olabilir. Bedenlerimizi buna alışması için eğitmemiz gerekir.”

Yavaş & süratli kasılan lifler

Her kas, iki tip liften oluşur. Süratli kasılan lifler, yavaş kasılan liflerden 2 ila 3 kat daha süratli hareket eder ancak daha çabuk yorulurlar. Süratli kasılan lifler, mantıken depara kalkmada ve süratli tırmanmalarda kullanılır. Bunun bilakis yavaş kasılan lifler, orta yoğunluktaki uzun sürüşlerde kullanılır.

Çoğu insanın kaslarının bir yarısı süratli kasılan, öbür yarısı da yavaş kasılan liflerden oluşur. Lakin genetik bu bahiste da rol oynar. Birtakım uzun ara koşucularının yüzde 80 kadar fazla ölçüde yavaş kasılan lifleri varken, sürat koşucularında süratli kasılan lifler genelde daha fazladır.

Sürme güdüsü

Bir bisikletçinin şampiyon olup olmayacağının belirlenmesinde genetik elbette bir rol oynasa da, kazanma ve rekabet etme güdüsünün de bulunması gerekir. Uzun antrenman saatleri ve ağır rekabet için bisikletçinin son derece kararlı olması lazımdır. Ek olarak, rekabetçi sürüş için ayrıntılara ve ince formda ayarlanmış prosedürlere bağlı kalmak gerekir.

İşe bisikletle gidip gelen ya da cümbüş emelli bisiklet süren şahıslarda, uzman bir bisikletçinin taşıdığı bu son derece yüksek kararlılık bulunmayabilir. Lakin yeniden de bisiklet sürmek, süren herkese bir meydan okuma sunar ve onları ödüllendirir. Birden fazla bisikletçi, bisiklet sürmenin fizikî sıhhatlerini güzelleştirmekle kalmayıp, zihinsel durumlarına da yarar sağladığında hemfikirdir. Bir şeyi başarma ve bağımsızlık hissi, her bisikletçinin paylaştığı hislerdir. Bisiklet sürmek, tahminen de bu yüzden pek çokları için bir spordan ya da bir taşıma sisteminden daha fazlasıdır; bir tutkudur.

Bilime nazaran yürümekten 4 kat daha verimli hareket hali yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Festival; ikinci gününde Kaş Amfi Tiyatro’da 08:30’da düzenlenen ve fiyatsız olan “Gündoğumu Dinletisi’ ile başladı. Cenk Erdoğan ve Şenova Ülker’in performansını Kaş halkı ilgiyle karşıladı. Akşam saatlerinde ise sırasıyla Social Inclusion Band, sahnede kümesi ile organik bağlarla birbirine kenetlenmiş güçlü orkestral dokuyu yaratan Korhan Futacı sahne aldı. Etkileyici performanslarıyla çellist Jamal Aliyev ve piyanist Ece Dağıstan ikinci günün son konserini gerçekleştirdi.

Pazar gecesine gelindiğinde, Volkan İncüvez, Okan Kaya, Baran Tilavel’den heyeti Hissikablelvuku, Derya Türkan, Cenk Erdoğan, Kağan Yıldız ve avangard ve halk müzikleri ortasında yürek ısıtan köprüler kuran Grammy ödüllü müzisyen Arto Tunçboyacıyan ‘dan konseyi AnahTar kümesi, Gürol Ağırbaş, Emre Tenkal, Tunç Öndemir üzere kıymetli müzisyenlerden oluşan grubu ile derinlikli vokaliyle Türkiye müzik sahnesinin en etkileyici vokallerinden Birsen Tezer; cazseverlere beşinci yılında keyifli bir şenlik tecrübesi yaşattı.

Kaş, Caz’la buluştu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Mehmet Emin Aydın, kök hücre tedavisi hakkında merak edilen soruları yanıtlayarak, “Kök hücre tedavisi pek çok hastalığın güzelleşmesi için uygulanmaktadır. Yanık hastalarında doku güzelleşmesi, kemoterapi hastaları, kan hastalıklarında kullanılan kemik iliği nakilleri kök hücre uygulama örnekleridir. Günümüzde kas – eklem hastalıklarında da yararlı olduğu gösterilmiştir. Kök hücre tedavisi ile ilgili çalışmaların sayısı her geçen gün artmaktadır. Tıp alanında geleceğin en değerli tedavi metotlarından biri olacağına inanılmaktadır. Amerika ve Avrupa’da dahil olmak üzere pek çok dünya ülkesinde uygulanmaktadır” dedi.

“KAYNAMAMIŞ KIRIKLARI TEDAVİ EDEBİLİYORUZ”

Tedavinin uygulandığını hastalıklardan da bahseden Uzm. Dr. Mehmet Emin Aydın, “Kök hücre tedavisi farklı uzmanlık alanları tarafından uygulanmaktadır. Bizler de kas-eklem hastalıklarının tedavisinde muvaffakiyet ile kullanmaktayız. Bu hastalıkların başında eklem kıkırdak hasarları (diz, kalça kireçlenmeleri), omuz, diz, dirsek, kalça başta olmak üzere kas, tendon ve bağ yaralanmaları, kemikte kanlanma bozukluğu nedeniyle oluşan nekrozlar, kaynamamış kırıklar ve diyabetik ayak sayılabilir” diye konuştu.

“ALERJİ YA DA YAN TESİR MÜMKÜN DEĞİL”

Hücre toplama süreci ve uygulamasına da değinen Aydın, ayrıyeten şunları söyledi:

“Kök hücre toplama süreci için steril şartlarda, lokal anestezi uygulayarak hastanın karın bölgesinden yağ dokusu alınır (Liposuction). Hasta bu süreç sırasında rastgele bir ağrı duymaz. Alınan bu yağ dokusu özel süreçlere tabi tutularak içerisindeki kök hücreler ayrıştırılır ve konsantrasyonu arttırılır. Toplanıp hazırlanan kök hücreler enjektör içine alınır. Dizde, omuzda, kalçada yahut dirsekte hasta olan bölgeye uygun teknikler kullanılarak enjekte edilir. Kök hücreler hasarlı dokuda ağrıyı geçirir, dokunun kendini iyileştirmesine yardımcı olur. Hücreler hastanın kendi yağ dokusundan alındığı için tedaviye bağlı bir alerji ya da kıymetli bir yan tesir beklenmez.”

Kök hücre tedavisi kas ve eklem hastalarına umut oluyor! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Festival; ikinci gününde Kaş Amfi Tiyatro’da 08:30’da düzenlenen ve fiyatsız olan “Gündoğumu Dinletisi’ ile başladı. Cenk Erdoğan ve Şenova Ülker’in performansını Kaş halkı ilgiyle karşıladı. Akşam saatlerinde ise sırasıyla Social Inclusion Band, sahnede kümesi ile organik bağlarla birbirine kenetlenmiş güçlü orkestral dokuyu yaratan Korhan Futacı sahne aldı. Etkileyici performanslarıyla çellist Jamal Aliyev ve piyanist Ece Dağıstan ikinci günün son konserini gerçekleştirdi.

Pazar gecesine gelindiğinde, Volkan İncüvez, Okan Kaya, Baran Tilavel’den şurası Hissikablelvuku, Derya Türkan, Cenk Erdoğan, Kağan Yıldız ve avangard ve halk müzikleri ortasında yürek ısıtan köprüler kuran Grammy ödüllü müzisyen Arto Tunçboyacıyan ‘dan şurası AnahTar kümesi, Gürol Ağırbaş, Emre Tenkal, Tunç Öndemir üzere değerli müzisyenlerden oluşan takımı ile derinlikli vokaliyle Türkiye müzik sahnesinin en etkileyici vokallerinden Birsen Tezer; cazseverlere beşinci yılında keyifli bir şenlik tecrübesi yaşattı.

Kaş, Caz’la buluştu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Değişiklik isteği ile yat limanının kara alanı 58 bin 499 metrekareden 64 bin 211 metrekareye çıkacak, 2 yüzer iskele imaliyle bir arada 487 tekne bağlama kapasiteli marinaya 122 tekne bağlama alanı daha eklenecekti.

Değişiklik isteği Antalya Büyükşehir Belediye Meclisi İmar Komisyonu’ndan geçen hafta oy birliğiyle geçmişti. Dün de Antalya Büyükşehir Belediye Meclisi’nin toplantısında gündemine getirildi ve yapılan oylamada CHP, İYİ Parti ve Saadet Partisi oylarıyla reddedildi.

Kaş Yat Limanı’nı betonlaştıracak teklif reddedildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Değişiklik isteği ile yat limanının kara alanı 58 bin 499 metrekareden 64 bin 211 metrekareye çıkacak, 2 yüzer iskele üretimiyle birlikte 487 tekne bağlama kapasiteli marinaya 122 tekne bağlama alanı daha eklenecekti.

Değişiklik isteği Antalya Büyükşehir Belediye Meclisi İmar Komisyonu’ndan geçen hafta oy birliğiyle geçmişti. Dün de Antalya Büyükşehir Belediye Meclisi’nin toplantısında gündemine getirildi ve yapılan oylamada CHP, İYİ Parti ve Saadet Partisi oylarıyla reddedildi.

Kaş Yat Limanı’nı betonlaştıracak teklif reddedildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yüz felci, klima çarpması ve pnömoni (zaturee) klimanın sebep olduğu başka rahatsızlıklar ortasında yer alıyor. Mesken, ofis ve araç içlerinde açılan klimaların hakikat kullanımı hakkında bilgi veren Fizikî Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Semiha İdeal Gül, birtakım ikazlarda bulunarak, tedaviler hakkında bilgi verdi.

“TUTULMALAR EKSERİYETLE BOYUN VE SIRT BÖLGELERİNDE YAŞANIYOR”

Klimanın yanlış kullanımı sonucu bedene verdiği ziyanlar hakkında konuşan Uz. Dr. Semiha Dava Gül, “Gerçekten çok sıcak bir yaz mevsimi yaşıyoruz ve bugünlerde mecburen hepimiz klima kullanıyoruz. Bu devirlerde bilhassa klimanın yanlış kullanımına bağlı boyun, sırt ağrıları ve daha şiddetli ağrıya sebep olan boyun tutulmalarıyla ilgili polikliniğimize sık olarak geliniyor. Bunun asıl sebebi klimayı yanlış kullanmak.

Sıcak ortamdayken bedende bir terleme oluyor. Bu bilhassa boyun ve sırt bölgesinde yaşanıyor. Daha sonra soğuk ortama geçtiğimizde bu terlemenin tesiriyle gevşemiş olan kaslarımız ani bir spazma uğruyor ve bu da tutulma halinde ortaya çıkıyor. Doğal bu boyun tutulması olağan sağlıklı bir şahısta bile çok şiddetli ağrı yapabiliyorken, boyun kireçlenmesi, boyun fıtığı ve fibromiyalji üzere rahatsızlığı olan bireylerde bu boyun ağrıları daha da şiddetlenebiliyor. Klima kullanırken dikkat etmemiz gereken şeyler var. Bilhassa klima hava kanallarını bedenimize yönlendirmemek gerekli” diye konuştu.

SICAKLIK FARKI OLAN ORTAM GEÇİŞLERİNE DİKKAT

Boyun tutulmasının iş gücü kaybına sebep olan, şiddetli ağrıya neden olan, gün içi hayat kalitesini etkileyen bir rahatsızlık olduğunu belirten Dr. Gül, “Biz hastalarımıza öncelikle evdeler ise ılık bir duş ve hafif masaj öneriyoruz. Ağrıların geçmemesi durumunda kesinlikle bir sıhhat ünitesine başvurulması gerek” dedi.

Uzman Hekim Semiha Dava Gül, tedavi formülleri hakkında ise şöyle konuştu:

“Boyun tutulması ve kas spazmları için ağrı kesici ve kas gevşeticiler medikal olarak verdiğimiz ilaçlar. Bunun yanında ağrıyı rahatlatmak ve spazmı çözmek için kullandığımız elektro terapi, yüzeysel ve derin ısıtıcı olarak isimlendirdiğimiz birtakım fizik tedavi aygıtlarımız mevut. Yeniden çok şiddetli ağrı yaşayan hastalarımıza uyguladığımız hiçbir yan tesiri olmayan Kinezio bant dediğimiz ve nitekim yarar gördüğümüz kinezyobantlama formülünü uyguluyoruz. Sportmen bantları olarak da bilinen bu bantlar cilde yapışır ve cilt ve cilt altı dokuyu kaldırarak deveranı artırır, kas spazmını çözer.

Boyun kireçlenmesi, boyun fıtığı ve fibromyalji üzere zati kas spazmları bulunan hastalarımız için ise kuru iğneleme çok yarar gördüğümüz bir tedavi prosedürü. Bu tedavide çeşitli uzunluktaki akupunktur iğneleri ağrılı kas spazmı olan bölgeye uygun teknikle yapılır. Yaklaşık 15-20 dakika süren bu tedavide kas gevşekliği elde edilince tedaviyi sonlandırıyoruz. Birebir vakitte kas spazmının olduğu bölgeye uyguladığımız lokal enjeksiyonlarımız var. Bu enjeksiyonlarda rahatsızlığa nazaran lokal anestezik ya da steroid tercih ediyoruz. Hastalarımızın ise bu tedavilerin takibinde sıcak uygulama ve gevşeme idmanlarına devam etmesini öneriyoruz.”

Uzmanından klimanın yanlış kullanımından kaynaklı kas tutulmalarına karşı ihtar yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Araştırmanın “EDA2R–NIK signalling promotes muscle atrophy linked to cancer cachexia” isimli makalesi, üst seviye bilimsel çalışmalara yer verilen memleketler arası hakemli mecmua “Nature”da yayımlandı. Böylelikle, Kır ve takımının bu çalışması dünya tıbbında umut vadeden çalışma olarak kabul görmüş oldu.

HASTALARIN HAYATTA KALMA MÜHLETİNİ OLUMSUZ ETKİLİYOR

Dr. Öğretim Üyesi Serkan Kır, kanser hastalarının birçoğunda ortaya çıkan çok kilo kaybı ve buna bağlı kas kaybının sebeplerinin tam olarak bilinmediğini, bu mevzu üzerine araştırmaların hala sürdüğünü söyledi.

Vücudun bütününde gelişen enflamasyonun bu süreçte kıymetli rol oynadığının, tümörlerin salgıladığı hormon gibisi kimi proteinlerin kaşeksi ile kas kaybını uyardığının düşünüldüğünü anlatan Kır, tümör gelişimini desteklediğine dair açık bir ispat bulunmayan kaşeksi ile bir arada yağ ve kas dokularından salınan yağ ve protein yapı taşlarının tümör büyümesine katkı sağladığının düşünüldüğünü belirtti.

Serkan Kır, kaşeksi durumunda tümörlerin hasta metabolizmasında verimsizliğe yol açarak güç israfına neden olduğunu kaydetti.

Bu durumun kilo kaybını beraberinde getirdiğini aktaran Kır, “Kaşeksi, hastaların hayat kalitesini ve hayatta kalma müddetini olumsuz etkiliyor. Hastalar, bilhassa kas kaybı, halsizlik ve güçsüzlük üzere sorunlar yaşıyorlar ve ömür kaliteleri gündelik gereksinimlerini gideremeyecek halde azalabiliyor. Kilo kaybı, hastalara uygulanan kemoterapi üzere tedavilere yanıt vermeyi engelliyor ve ne yazık ki hastalığın son evrelerinde tedavinin sonlandırılmasına neden oluyor.” dedi.

BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR KIYMET TAŞIYOR

Dr. Öğretim Üyesi Kır, çok kilo kaybının tedavisine yönelik şimdilik tesirli bir ilaç bulunmadığını, bilhassa kas kaybını önlemeye ait klinik denemeleri devam eden ilaçlardan da şimdi başarılı sonuçlar elde edilemediğini belirtti.

Kilo kaybeden hastalara uygulanan besin desteği üzere tedavilerin de bu duruma mani olamadığına dikkati çeken Kır, yeni ilaç tasarlanmasına hizmet edecek her türlü bilimsel araştırmanın kaşeksi için çok büyük ehemmiyet taşıdığını tabir etti.

Serkan Kır, araştırmalarında yola çıkış ve odak noktalarını ise şöyle anlattı:

“Araştırmamız iki farklı sistem üzerine ağırlaşmış durumda. Fareler üzerinde gerçekleştirdiğimiz tümör ekimi deneyleri, kas dokusunda bu iki sistemin aktifleştiğine dair belirtiler sunuyor. Çalışmamızda bu düzeneklerde vazife alan proteinlerin işlevlerine odaklandık. Kas hücre kültüründe gerçekleştirdiğimiz deneylerimiz bu düzeneğin uyarılması durumunda hücrelerde önemli derecede küçülme meydana geldiğini gösterdi. Ayrıyeten bu sistemlerin farelerin kas dokularında etkinleşmesi de yeniden kas kütlesinde azalmaya neden olmaktadır. Bu sonuçlar, tümörler tarafından uyarılması durumunda bu sistemlerin kas kaybında direkt rol alabileceğini gösteriyor.”

KANSER HASTALARININ KAS BİYOPSİ ÖRNEKLERİ İNCELENDİ

Bu hususla ilgili araştırmalarına yurt dışındaki çalışmalarını tamamlayıp 2017’de Türkiye’ye döndüğünde başladığını anlatan Kır, araştırmanın yaklaşık 6 yıl sürdüğünü lisana getirdi.

Dr. Öğretim Üyesi Kır, çalışmayı 4 doktora öğrencisi, 1 doktora sonrası araştırmacı ve 1 lisans öğrencisi olmak üzere 7 kişilik grupla birlikte sürdürdüklerini belirterek, yayınlanan bilimsel makalenin birinci muharrirlerinden da olan doktora öğrencileri Şevval Işık Bilgiç ve Aylin Domaniku’nun araştırmada en çok sorumluluk alan öğrenciler olduğunu vurguladı.

Kanser hastalarından toplanan dokuların incelenmesi için Belçikalı 3 bilim beşerinin da çalışmaya dahil edildiğini aktaran Kır, çalışmada kanser hastalarının kas biyopsi örneklerinin incelendiğini, kültürlenmiş kas hücrelerinde moleküler seviyede deneyler gerçekleştirildiğini, genetiği değiştirilmiş (transgenik) fareler üzerinde tümör ekimi deneyleri yapıldığını bildirdi.

HANGİ BULGULAR ELDE EDİLDİ?

Dr. Öğretim Üyesi Serkan Kır, araştırmada elde ettikleri bulguların, tümörün varlığı durumunda “OSM” ve “EDA2R” proteinlerini içeren iki farklı sistemin kas dokusunda etkinleştiğini, bu sistemlerin ikisinin de kas kaybını direkt uyarabildiğini gösterdiğini anlattı.

Sonuçlarda kas dokusunda birbirlerini de uyarabilen bu sistemlerin kas kaybını daha da dramatik hale getirdiğine dikkati çeken Kır, düzenekte yer alan hormon gibisi bir proteinin, kansere bağlı olarak kanda artış göstermesiyle kas dokusu üzerindeki tesirinin tetiklendiğini gözlemlediklerini aktardı.

Serkan Kır, genetiği değiştirilmiş ve sistem genlerinin (OSM, EDA2R ve NIK) ortadan kaldırıldığı farelerde yapılan tümör ekimi çalışmalarının ise bu düzeneklerin kas kaybında kıymetli roller üstlendiğini gösterdiğine değindi.

Mekanizma genlerinin yokluğunda, farelerin tümörlere bağlı kas kaybına karşı direnç kazanmayı başardığından bahseden Kır, “Çalışmamızda kas kaybında rol alan yeni moleküler sistemler keşfettik. Takip eden araştırma projelerimizde bu düzeneklerde misyon alan proteinleri hedefleyerek kas kaybının önlenmesini amaçlıyoruz.” dedi.

Serkan Kır, genetiği değiştirilmiş fareler üzerinde yapılan deneylerin tamamlandığını kaydetti.

Bundan sonraki kademelerde keşfedilen sistemleri hedefleyen ilaçların geliştirileceğinin altını çizen Kır, “Bunlar öncelikle tümörlü farelerde test edilecek. Ondan sonraki süreç, tedavi araçlarının klinik çalışmalarla kanser hastaları üzerinde denenmesinden oluşuyor.” bilgisini verdi.

KAS HASTALIKLARI VE YAŞLANMAYA BAĞLI KAS KAYBINDA FAAL ROL OYNAYABİLİR

Dr. Öğretim Üyesi Kır, araştırmalarının Türkiye’ye ve dünyaya sunacağı katkıya yönelik şu değerlendirmelerde bulundu:

“Çalışmamız, kansere bağlı kas kaybını tetikleyen iki yeni mekanizmayı aydınlattı. Elde edilen yeni bilgilerle tedavi araçlarının geliştirilmesine katkıda bulunmuş olduk. Bu bilgilerle tüm dünyada yeni tahlillerin yaygınlaşması da beklenen görünüyor. Keşfettiğimiz düzeneklerin öteki hangi misyonları olduğuna dair çalışmaya devam ediyoruz. Çalışmanın farklı kas hastalıkları ve yaşlanmaya bağlı kas kaybı süreçlerinde de etkin rol alacağı düşünülüyor. Amaçlarımız ortasında bu sistemlerin kansere bağlı kilo ve kas kaybı dışında yaşlanma ve tip 1 diyabete bağlı kas kayıplarındaki rollerini incelemek de bulunuyor.”

Serkan Kır, bu alanda var olan bilgi eksikliğinin giderilmesinin çalışmalarının dünyanın en değerli bilim mecmualarından biri olan Nature’da yer almasını sağladığını belirterek, “Baştan sona Türkiye’de yürütülmüş, Koç Üniversitesi çatısı altında gerçekleştirilmiş bir araştırmanın Nature’da yayımlanması hem bizler hem de ülkemiz açısından bir gurur kaynağı. Çalışmamızın Türkiye ve dünyada yürütülecek daha fazla araştırmaya ilham olmasını umuyoruz.” halinde konuştu.

Kanser tedavisini zorlaştıran kilo ve kas kaybına tahlil yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Issı, 112’yi aradı. Ambulansla Aksaray Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne götürülen Issı, tedavi sonrası taburcu oldu. Gözaltına alınan Gökhan A., verdiği tabir sonrası hür bırakıldı.

‘ADETA KUM TORBASI ÜZERE DÖVMÜŞ’

Oğlunun hastalığı nedeniyle kendini savunacak bir durumu olmadığını söyleyen anne Melike Issı, “Oğlum ‘Anne ben iş yerimize bir gidip geleyim. 2 saate kadar dönerim’ dedi. Gidince otoparkın kenarındaki otları temizlemek için yakmış. Kuaför Gökhan A., dükkanı yanıyor sanmış ve oğluma saldırmış. Daha sonra öldü diye oğlumu kenara atmışlar. Oğlum zati kas hastası ve kendini savunamayacak kadar güçsüz ve engelli bir birey. Döve döve her tarafı kan içinde kalmış. Biz ailesi olarak adalet istiyoruz. Bu olay burada kalmasın. Hem çocuğumun hem de bizim canımız yandı. 1 haftadır çorba ve suyunu pipet ile veriyoruz.1 gece gözaltında kalmakla bu olmaz. Oğlumu adeta bir kum torbası üzere yumruk ve tekme ile dövmüş. 2 gün oğlum inledi. Oğlumun yaşadıklarını darbeden de yaşasın. Dudağında 4-5 dikiş var. 1 hafta oldu ve hala kendine gelemedi. Ben çarşıdan oğlum gelecek diye beklerken gelen haber ile ne yaşadığımı bilemedim. 1 yahut 2 sefer vursa hiçbir şey demeyecektim. Bu formda canice öldüresiye dövmüş. Biz bu kişinin ceza alması istiyoruz” dedi.

‘SAKLANDIĞIM YERDE BULUP DÖVDÜ’

Mehmet Kamil Issı ise, “Ateş yaktıktan sonra beni çağırdılar ben de onların yanına gitmedim. Çabucak otoparka saklandım. Beni saklandığım yerde bularak baş attı ve daha sonra da dövdü” diye konuştu.

Kas hastasını kuru otları yaktığı için dövüp, hastanelik etti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

‘TOKSİKOLOJİ’ VURGUSU

Dakak’ın ön otopsi raporu ortaya çıktı. İsimli tıp uzmanları, raporda Abdulbaki Dakak’ın kesin mevt nedenine ait diğer incelemeler isteyerek şunları belirtti:

“Kişinin kesin mevt sebebinin belirlenebilmesi için alınan örneklerde İsimli Tıp Kurumu Diyarbakır Küme Başkanlığı’nda yapılacak histopatolojik (organ, doku ve hücrelerde oluşan değişikliklerin çeşitli metotlar kullanılarak mikroskopta incelenmesi) ve toksikolojik (zehirli hususlar ve zehirlenmelerle ilgili uzmanlık) incelemeler sonucu düzenlenecek raporların isimli tahkikat evrakı ile birlikte tarafımıza gönderilmesinin uygun olduğu kanaatindeyim.”

Raporun karar kısmında ise şunlar kaydedildi:

“Otopsi sırasında alınan kan, göz içi sıvısı, safra, mide içeriği, karaciğer, böbrek örneklerinin alkol, uyarıcı-uyuşturucu husus aranması ve sistematik toksikolojik tahlil incelemeleri yapılmak üzere İsimli Tıp Kurumu Diyarbakır Küme Başkanlığı Kimya İhtisas Dairesi’ne gönderilmesine, sonucun Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmesinin istenilmesine;

Otopsi sırasında alınan beyin, beyincik, beyin sapı, akciğer, kalp, karaciğer, böbrek, spanç içerisinde servikal medulla spinalis, spanç içerisinde omohyoid kas kümeleri, spanç içerisinde sol sternokleidomastoid kas orta kısmı, spanç içerisinde sol sternotiroid kası, kaset içerisinde sırt kası örneklerinin histopatolojik inceleme yapılmak üzere İsimli Tıp Kurumu Diyarbakır Küme başkanlığı Morg İhtisas Dairesi Histopatolojik Tetkik Şubesi’ne gönderilmesine, sonucun Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmesinin istenilmesine;

Gerektiğinde DNA tiplemesi yapılabilmesi maksadıyla saklanmak üzere FTA kartına alınan kan örneği, gerektiğinde inceleme yapılmak üzere her iki el tırnak altı sürüntü, bir adet anal sürüntü örneklerinin Cumhuriyet Başsavcılığı’mıza teslim edilmek üzere olay yeri inceleme görevlisine teslim edilmesine karar verilerek tutanak huzurda bulunanlarca birlikte imza altına alındı.”

12 yaşındaki Abdülbaki Dakak’ın kuşkulu vefatı: Ön otopsi raporu ortaya çıktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.