Türkölmez’in verdiği bilgiye nazaran birinci altı ayda geçen yılın birebir devrine kıyasla yüzde 139 artışla 186 milyar liralık prim üretilirken toplam tazminat, Kahramanmaraş zelzelelerinin de tesiriyle yüzde 273 artarak 165 milyar lira oldu. Sarsıntının tesirinin en yüksek olduğu yangın branşında ise üstlenilen hasar yüzde 914 artışla 66 milyar liraya çıktı.

‘4 KATINA ÇIKTI’

Buna rağmen dalın, mecburî trafik dışındaki teknik kârlılıkta olumlu seyir izlediğini belirten Türkölmez, “Sektörümüz, geçmişte yaşadığı özkaynak kaybını telafi etmek için değerli bir performans gösterse de çok kıymetli bir parametre olan prim-özkaynak istikrarının özkaynak aleyhine açılmasının önüne geçilemedi. Geçmiş periyotlarda özkaynakların 3 katı kadar prim üreten hayatdışı bölümde toplam prim üretimi özkaynakların 4 katına çıktı” dedi. Yarıyılda yatırım gelirlerinde konjonktür gereği sağlanan yüksek performansın süreklilik niteliğinin olmadığının altını çizen Türkölmez, kur artışlarının neden olacağı gecikmeli enflasyonun oluşturacağı maliyet baskısının, şirketlerin yılın birinci yarısında sağladıkları kârı, yılın ikinci yarısında kelam konusu tesirleri azaltmada kullanacaklarını ve hasebiyle da prim özkaynak istikrarının daha da bozulmasının beklendiğine vurgu yaptı. Türkölmez kelamlarını şöyle sürdürdü: “Sürdürülebilir bir özkaynak yapısı için en başta bunu eriten ögelerin esaslı formda tahlile kavuşturulması, bunun için de trafik branşında muhakkak kıstaslar dahilinde özgür tarifeye geçilmesi ve hem sigortalılara hem tüm sisteme ziyan veren uygulamaların ıslah edilmesi büyük kıymet taşımaktadır.”

TEMMUZDA ÜRETİM 38 MİLYAR LİRA

TSB’nin bilgilerine nazaran Temmuz 2023’de geçen yılın tıpkı ayına kıyasla toplam prim üretimi yüzde 130.5 artışla 37.8 milyar liraya çıkarken bu kapsamda hayatdışı prim üretimi yüzde 132.6 artışla 33.1 milyar lira ve hayat prim üretimi yüzde 116.7 artışla 4.7 milyar lira oldu. Yılın birinci yedi ayında ise toplam üretim yüzde 131.2 artışla 248.1 milyar lira, hayatdışı üretim yüzde 138 artışla 218.8 milyar lira

ve hayat üretim yüzde 90.1 artışla 29.3 milyar liraya çıktı. Ayrıyeten 2022’nin tümündeki 235 milyar liralık üretim de yedi ayda aşıldı.

Temmuzda hayatdışının alt branşlarına bakıldığında zarurî trafik sigortasında yüzde 133.7 artışla 9.3 milyar lira, kaskoda yüzde 82 artışla 6.9 milyar liralık prim üretildi.

‘KURDUĞUMUZ HAYALLERİN ÖTESİNE GEÇTİK’

Ray Sigorta, 65. yılını çalışanlarıyla kutladı. Düzenlenen merasimde konuşan ve şirketin yeni organizasyonel yapısı ve 70. yıl maksatlarını paylaşan Ray Sigorta Üst Yöneticisi Koray Erdoğan, “Sektörün en kıdemli yöneticilerinden biri olarak söylemek isterim ki geldiğimiz noktada bundan yıllar evvel koyduğumuz amaçların ilerisinde olmanın gururu içerisindeyiz. Bugüne dair kurduğumuz hayallerin ötesine geçtik” dedi.

Erdoğan’ın verdiği bilgiye nazaran şirketin pazar hissesi son sekiz yılda yüzde yüzde 1.6’dan yüzde 3.01’e çıktı.

’KADIN YÖNETİCİ ORANINI SİSTEMATİK ARTIRIYORUZ’

Anadolu Sigorta’nın, Türkiye çalışmalarını Sabancı Üniversitesi Kurumsal İdare Forumu’nun üstlendiği “Yüzde 30 Kulübü”nün yeni üyesi olduğu açıklandı.

Bu maksatla düzenlenen merasimde konuşan ve hala bayan çalışan oranının yüzde 51 olduğunu vurgulayan Anadolu Sigorta İdare Konseyi Lideri Füsun Tümsavaş, şuna dikkat çekti: “Kadın çalışan ve yönetici oranımızı sistematik olarak artırarak ve bayanların iktisada iştirakini teşvik eden çalışmalara dayanak vererek kesimin öncü ve örnek şirketi kimliğimizi daha da güçlendirmeyi hedefliyoruz.”

Yüzde 30 Kulübü Türkiye Kurucu Lideri Prof. Dr. Melsa Ararat da “Kulübümüzün 79. üyesini heyecanla karşılıyoruz” dedi. Bu kulüp idare ve üst idarede en az yüzde 30 bayan temsilini hedefliyor.

ÇALIŞANLAR İÇİN DE ACİL DURUM PLANLARI GEREKLİ

Aon, tehlikeli iklim olayları sırasında çalışanların fizikî ve duygusal sıhhatini korumak için işbirliğine dayalı acil durum planlarının hayata geçirilmesi için iş dünyasına davette bulundu. Aon Türkiye Eş Üst Yöneticisi Ferhan Özay, “İşverenler, doğal afetleri de dikkate alarak çalışanlarının ve ailelerinin sıhhat, güvenlik ve refahını merkeze alan bir yaklaşımla hareket etmelidir. Pandemi tecrübesi herkesin hafızasında hâlâ tazeyken patronlar o periyotta geliştirilen kimi uygulamaları alıp mevcut duruma uygulamalıdır” dedi.

Şirketin teklifleri ortasında patronların çalışan sıhhati risklerini ele alması, iklim değişikliğinin sıhhat üzerindeki tesirlerinin işgücü planlarına dahil edilmesi, çalışma saatlerinin gözden geçirilmesi de var.

‘BİNA TAMAMLAMA’ İLE GYO’YU BULUŞTURACAK

Maher Holding Sigorta Kümesi Lideri Ahmet Yaşar, MHR Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı’nın (MHR GYO) halka arzı kapsamında bina tamamlama sigortasıyla ilgili açıklamalar yaptı. Yaşar şöyle konuştu: “Bina tamamlama sigortaları alanında MHR GYO ile birlikte çok önemli projeler gerçekleştireceğiz. Ayrıyeten, inşaat sigortaları olsun, konut sigortaları olsun, doğal afet sigortaları olsun bu mevzularda elbette faaliyetler göstereceğiz. Ancak en kıymetlisi hem yatırımcı hem konut alıcısına birikimlerini kaybetmeden gayrimenkule ulaşma imkânlarını sağlayacak projeleri gerçekleştireceğiz.”

MHR GYO Genel Müdürü Nurkan Kaçmaz ise “Borsada süreç gören sigorta iştiraki şirketi olan birinci GYO olacağız” dedi.

SEKTÖRDEN KISA KISA

• Great Place To Work’ün Türkiye için açıkladığı “En Yeterli Patronlar Listesi”nde, çalışan sayısı kategorisi kapsamında sigorta kesiminden Zurich Sigorta ile Allianz Türkiye de yer aldı.
• Türkiye Sigorta Birliği (TSB), 14 Eylül’de inanılmaz genel şura düzenleyecek.
• Atilla Benli, 1 Eylül prestijiyle Bupa Acıbadem Sigorta Genel Müdürü oldu. Hala bu vazifesi yürüten Gökhan Gürcan ise Bupa Acıbadem Sigorta İdare Konseyi lideri misyonuna atandı.
• Lemonade’nin, yapay zekâ ve makine tahsilini kullanıp bir hasarı iki saniyede ödeyerek rekor kırdığı açıklandı. Hasarı, insurtech firması Lemonade’nin sohbet robotu AI Jim kıymetlendirdi.

Gecikmeli enflasyonun oluşturacağı maliyet baskısı kesimi kaygılandırıyor: Özkaynak güçlü olmalı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkölmez’in verdiği bilgiye nazaran birinci altı ayda geçen yılın birebir devrine kıyasla yüzde 139 artışla 186 milyar liralık prim üretilirken toplam tazminat, Kahramanmaraş sarsıntılarının de tesiriyle yüzde 273 artarak 165 milyar lira oldu. Zelzelenin tesirinin en yüksek olduğu yangın branşında ise üstlenilen hasar yüzde 914 artışla 66 milyar liraya çıktı.

‘4 KATINA ÇIKTI’

Buna rağmen bölümün, mecburî trafik dışındaki teknik kârlılıkta olumlu seyir izlediğini belirten Türkölmez, “Sektörümüz, geçmişte yaşadığı özkaynak kaybını telafi etmek için değerli bir performans gösterse de çok kıymetli bir parametre olan prim-özkaynak istikrarının özkaynak aleyhine açılmasının önüne geçilemedi. Geçmiş devirlerde özkaynakların 3 katı kadar prim üreten hayatdışı kesimde toplam prim üretimi özkaynakların 4 katına çıktı” dedi. Yarıyılda yatırım gelirlerinde konjonktür gereği sağlanan yüksek performansın süreklilik niteliğinin olmadığının altını çizen Türkölmez, kur artışlarının neden olacağı gecikmeli enflasyonun oluşturacağı maliyet baskısının, şirketlerin yılın birinci yarısında sağladıkları kârı, yılın ikinci yarısında kelam konusu tesirleri azaltmada kullanacaklarını ve münasebetiyle da prim özkaynak istikrarının daha da bozulmasının beklendiğine vurgu yaptı. Türkölmez kelamlarını şöyle sürdürdü: “Sürdürülebilir bir özkaynak yapısı için en başta bunu eriten ögelerin esaslı biçimde tahlile kavuşturulması, bunun için de trafik branşında belli kıstaslar dahilinde hür tarifeye geçilmesi ve hem sigortalılara hem tüm sisteme ziyan veren uygulamaların ıslah edilmesi büyük kıymet taşımaktadır.”

TEMMUZDA ÜRETİM 38 MİLYAR LİRA

TSB’nin bilgilerine nazaran Temmuz 2023’de geçen yılın birebir ayına kıyasla toplam prim üretimi yüzde 130.5 artışla 37.8 milyar liraya çıkarken bu kapsamda hayatdışı prim üretimi yüzde 132.6 artışla 33.1 milyar lira ve hayat prim üretimi yüzde 116.7 artışla 4.7 milyar lira oldu. Yılın birinci yedi ayında ise toplam üretim yüzde 131.2 artışla 248.1 milyar lira, hayatdışı üretim yüzde 138 artışla 218.8 milyar lira

ve hayat üretim yüzde 90.1 artışla 29.3 milyar liraya çıktı. Ayrıyeten 2022’nin tümündeki 235 milyar liralık üretim de yedi ayda aşıldı.

Temmuzda hayatdışının alt branşlarına bakıldığında zarurî trafik sigortasında yüzde 133.7 artışla 9.3 milyar lira, kaskoda yüzde 82 artışla 6.9 milyar liralık prim üretildi.

‘KURDUĞUMUZ HAYALLERİN ÖTESİNE GEÇTİK’

Ray Sigorta, 65. yılını çalışanlarıyla kutladı. Düzenlenen merasimde konuşan ve şirketin yeni organizasyonel yapısı ve 70. yıl gayelerini paylaşan Ray Sigorta Üst Yöneticisi Koray Erdoğan, “Sektörün en kıdemli yöneticilerinden biri olarak söylemek isterim ki geldiğimiz noktada bundan yıllar evvel koyduğumuz gayelerin ilerisinde olmanın gururu içerisindeyiz. Bugüne dair kurduğumuz hayallerin ötesine geçtik” dedi.

Erdoğan’ın verdiği bilgiye nazaran şirketin pazar hissesi son sekiz yılda yüzde yüzde 1.6’dan yüzde 3.01’e çıktı.

’KADIN YÖNETİCİ ORANINI SİSTEMATİK ARTIRIYORUZ’

Anadolu Sigorta’nın, Türkiye çalışmalarını Sabancı Üniversitesi Kurumsal İdare Forumu’nun üstlendiği “Yüzde 30 Kulübü”nün yeni üyesi olduğu açıklandı.

Bu emelle düzenlenen merasimde konuşan ve hala bayan çalışan oranının yüzde 51 olduğunu vurgulayan Anadolu Sigorta İdare Heyeti Lideri Füsun Tümsavaş, şuna dikkat çekti: “Kadın çalışan ve yönetici oranımızı sistematik olarak artırarak ve bayanların iktisada iştirakini teşvik eden çalışmalara takviye vererek kesimin öncü ve örnek şirketi kimliğimizi daha da güçlendirmeyi hedefliyoruz.”

Yüzde 30 Kulübü Türkiye Kurucu Lideri Prof. Dr. Melsa Ararat da “Kulübümüzün 79. üyesini heyecanla karşılıyoruz” dedi. Bu kulüp idare ve üst idarede en az yüzde 30 bayan temsilini hedefliyor.

ÇALIŞANLAR İÇİN DE ACİL DURUM PLANLARI GEREKLİ

Aon, tehlikeli iklim olayları sırasında çalışanların fizikî ve duygusal sıhhatini korumak için işbirliğine dayalı acil durum planlarının hayata geçirilmesi için iş dünyasına davette bulundu. Aon Türkiye Eş Üst Yöneticisi Ferhan Özay, “İşverenler, doğal afetleri de dikkate alarak çalışanlarının ve ailelerinin sıhhat, güvenlik ve refahını merkeze alan bir yaklaşımla hareket etmelidir. Pandemi tecrübesi herkesin hafızasında hâlâ tazeyken patronlar o periyotta geliştirilen birtakım uygulamaları alıp mevcut duruma uygulamalıdır” dedi.

Şirketin teklifleri ortasında patronların çalışan sıhhati risklerini ele alması, iklim değişikliğinin sıhhat üzerindeki tesirlerinin işgücü planlarına dahil edilmesi, çalışma saatlerinin gözden geçirilmesi de var.

‘BİNA TAMAMLAMA’ İLE GYO’YU BULUŞTURACAK

Maher Holding Sigorta Kümesi Lideri Ahmet Yaşar, MHR Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı’nın (MHR GYO) halka arzı kapsamında bina tamamlama sigortasıyla ilgili açıklamalar yaptı. Yaşar şöyle konuştu: “Bina tamamlama sigortaları alanında MHR GYO ile birlikte çok önemli projeler gerçekleştireceğiz. Ayrıyeten, inşaat sigortaları olsun, konut sigortaları olsun, doğal afet sigortaları olsun bu mevzularda elbette faaliyetler göstereceğiz. Fakat en değerlisi hem yatırımcı hem konut alıcısına birikimlerini kaybetmeden gayrimenkule ulaşma imkânlarını sağlayacak projeleri gerçekleştireceğiz.”

MHR GYO Genel Müdürü Nurkan Kaçmaz ise “Borsada süreç gören sigorta iştiraki şirketi olan birinci GYO olacağız” dedi.

SEKTÖRDEN KISA KISA

• Great Place To Work’ün Türkiye için açıkladığı “En Uygun Patronlar Listesi”nde, çalışan sayısı kategorisi kapsamında sigorta kesiminden Zurich Sigorta ile Allianz Türkiye de yer aldı.
• Türkiye Sigorta Birliği (TSB), 14 Eylül’de harikulâde genel konsey düzenleyecek.
• Atilla Benli, 1 Eylül prestijiyle Bupa Acıbadem Sigorta Genel Müdürü oldu. Hala bu vazifesi yürüten Gökhan Gürcan ise Bupa Acıbadem Sigorta İdare Konseyi lideri vazifesine atandı.
• Lemonade’nin, yapay zekâ ve makine tahsilini kullanıp bir hasarı iki saniyede ödeyerek rekor kırdığı açıklandı. Hasarı, insurtech firması Lemonade’nin sohbet robotu AI Jim kıymetlendirdi.

Gecikmeli enflasyonun oluşturacağı maliyet baskısı kesimi kaygılandırıyor: Özkaynak güçlü olmalı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

– Türkiye’de mültecilerin son durumu nedir?

Nisan 2011’de Suriyeliler Türkiye’ye gelmeye başladı. O periyotta Türkiye’deki mülteci sayısı 58 bindi fakat 2014’te en fazla mülteci barındıran ülke pozisyonuna geldi. Artık Türkiye’de 3,3 milyonu Suriyeli olmak üzere toplamda 5 milyon civarında mülteci ve sistemsiz göçmen var. Türkiye’de mülteciler konusunun son devirde tartışılması şaşırtan değil. Zira bu sayılarda mülteci her ülkede değerli bir tartışma hususudur.

Dünyanın her tarafında göçmenler bir kalkınma aracı, fakat sistemsiz göç yani denetimsiz insani hareketlilik bir tehdit olarak görülüyor. Örneğin AB her yıl en az 2 milyon, Kanada 350 bin göçmen alıyor, Birleşik Arap Emirlikleri, nüfusuna nazaran dünyada en fazla göçmen olan ülke. Fakat mevzu mülteci olunca işler değişiyor. Yani güçlü / ekonomileri gelişmiş devletler, göçmenle mülteci ortasında önemli ayrım yapıyor. Zira göçmen planlanır ve siz ön denetimleri yapıp, gereksiniminize nazaran siz seçersiniz. Lisanına, mesleksel yeteneğine, yaşına, sıhhatine, kriminal durumuna bakabilirsiniz. Mülteciyi ise bir an kapınızda bulursunuz ve süreç idaresi çok daha zordur. Onun için dünyadaki 100 mültecinin yalnızca 15’i gelişmiş/zengin ülkelere ulaşabiliyor. Çok kısa vakitte milyonlarca mülteciye konut sahipliği yapmak ve süreç idaresi son derece zordur. Biz başta bahse yalnızca işin memleketler arası boyutu ile baktık ve insan girişini çok küçümsedik. Dahası Suriyelilerin açtığı kapıdan milyonlarca insan daha geldi Türkiye’ye. Bütün bunların sıkıntılar yaratacağını yeni görüyoruz.

Temmuz 2023 prestiji ile Türkiye’de 3.3 milyon süreksiz müdafaa altında, 100 bin de ikametle Türkiye’de yaşayan Suriyeli bulunuyor. 250 bin civarı Suriyeliye de ikili vatandaşlık verildi. Yani Türkiye’de toplamda yaklaşık 3.7 milyon Suriyeli var. Artık huduttan giriş pek yok, lakin yılda yaklaşık 100-110 bin Suriyeli bebek Türkiye’de doğuyor.

1 milyon sistemsiz göçmen var

– Suriyeli olmayanlar da var fakat…

Türkiye’de Suriyeli olmayan ve çoğunluğu Afgan ve Pakistanlı olan, kendilerine milletlerarası muhafaza verilen yaklaşık 300 bin mülteci daha var. Lakin asıl sorunlu küme sistemsiz göçmenler. Yani Türkiye’de memleketler arası muhafaza alma vasfına haiz olmayan, yasa dışı halde Türkiye’ye giren ya da yasal girse de vizesi bitince gitmeyenler. Sistemsiz göçmeni yakaladığınızda olağanda ülkesine geri gönderme hakkınız var. Fakat uygulamada bu hiç de kolay olmuyor. Elinde kimlik olmuyor, nereden geldiğini bilmiyorsunuz, geri göndereceğiniz ülkeyle geri kabul anlaşmanız yoksa göndermeniz çok zorlaşıyor. Türkiye’nin yalnızca 13 ülke ile geri kabul muahedesi var. O bile yetmeyebilir. Karşı ülke kabul etmiyorsa da yollayamıyorsunuz. Son on yılda 2 milyonu aşkın sistemsiz göçmen yakalandı, gönderme sayıları da arttı lakin ne kadarının geri gönderildiği çok muhakkak değil. İddialarıma nazaran Türkiye’de 1 milyon civarında sistemsiz göçmen var. Şu anda Türkiye’de mülteci ve sistemsiz göçmen toplamı 5 milyon civarında.

Devlet hâlâ kararsız

– Bu durum nasıl yönetilir, nasıl risklerle karşı karşıya kalacağız?

Mülteci süreç idaresi çok zordur. Zira göç üzere gelenleri biz tespit etmedik, bahis “göç” değil, “kitlesel sığınma” ve sayı 5 milyondan fazla görünüyor. Süreç idaresi bu açıdan göç ile karşılaştırılmayacak kadar güç. Türkiye’de en değerli sorun, Suriyeliler konusunda devletin siyasetinin ne olduğunun netleşmemesi ve huduttan geçişlerin azaltılsa da durdurulamamasıdır. Bir gün bizde kalacak kardeşlerimizdir diyor, başka gün göndereceğiz, üçüncü gün helalleşeceğiz deniyor. Bu hususta devletin başı çok karışık. Bu olduğu sürece de bu işi yönetmek daha da zorlaşıyor ve riskler artıyor.

Toplumun yüzde 88.5’i Suriyeliler gönderilsin diyor

– Ne çeşit sorunlar?

Toplumlar, büyük sayılardaki denetimsiz insani akınlarda, kalıcılık emareleri ortaya çıkınca “merhametten”den ayrılıp, “endişe”ye yöneliyor. Hatta tasalar nefrete dönüşebiliyor. Başlangıçta mültecileri “mazlum-mağdur” görenler, “tehdit” olarak görmeye başlıyor. Toplumdaki kaygılar kısmen yanlış, eksik bilgilere dayalı ve hatta büsbütün temelsiz de olabilir. Lakin toplumdaki telaş ciddiye alınmaz ve topluma tatmin edici bilgiler verilmez, tedbirler alınmaz ise, o vakit hem toplumda panik başlıyor hem de popülist siyasetçilere, ırkçılara alan açılıyor. Türkiye’de Suriyelilerin varlığı 12 seneyi geçti. Bu bahiste üç temel seçenek var: ülkelerine gitmeleri, öbür ülkeye gönderilmeleri ya da şayet ülkede kalacakları anlaşılıyorsa, ahenk siyasetleri yapmak. Türkiye üç seçeneği de gündemde tutmalı fakat gerçeklikten de uzaklaşmamalı. Suriyeli ve öbür mültecilerin süreç idaresini yeterli yapamazsak, onların çocuk ve gençlerini Türk toplum sisteminin içine katamazsak, bu önemli bir risk alanı doğurur. Araştırmalarda, Türk toplumunun yüzde 90’ının Suriyelilerin Türkiye’de kalacağına inandığını lakin buna karşın 88.5’inin Suriyelilerin gitmesini istediğini görüyoruz. Toplumun içindeki dertleri yönetenlerin ciddiye alması gerekiyor. Biz kardeşiz bir şey olmaz üzere duygusal telaffuzlar ile süreç yönetilemez.

500 milyar Avroluk fatura

– Mültecilerin Türkiye’ye faturası nedir?

Türkiye’de bu mevzuda gerçekçi bir hesaplama yok. Ancak mesela Almanya’da bir mültecinin yıllık maliyeti 15 bin Avro olduğu hesaplanıyor. Türkiye’deki mülteciler Almanya’da olsaydı kaça mal olurdu diye bir simülasyon hesap çıkarınca,12 yıldaki hesap 500 milyar Avro’ya çıkıyor. Türkiye’ye mülteciler için yılda 2-2.5 milyar Avro civarında dış kaynak geliyor. Fakat bu yetmez ve bahis yalnızca para ile çözülemez.

– Nedir pekala ana sorun?

Mültecilerle ilgili dertler ortasında cürüm oranlarının artması, işinden olma, kamu hizmetlerinin berbatlaşması, iktisada yeni yük gelmesi, kimliksel bozulması ve güvenlik ön plana çıkıyor. Dahası mülteci sayısı denetim edilebilecek olanın üzerine çıkınca, popülist, çok sağ, ırkçı telaffuzlar güçleniyor. Bu da ülkenin demokrasisine risk yaratıyor. AB başta olmak üzere bütün gelişmiş dünyanın mülteci almama siyasetinin temelinde, onların gelmesi halinde ırkçılığın artması ve demokrasinin ziyan görmesi kaygısı var. Hele de kendisi ekonomik meseleler yaşayan bir ülkede natürel ki meseleler ve yansılar güçleniyor.

Gitmeyecekleri anlaşıldı

– Türkiye’de toplumunun tasası da mı güvenlikle ilgili?

Aslında sayı çok yüksek olsa da ailece Türkiye’ye gelen ve savaştan kaçan Suriyeliler konusu daha kolay yönetilebilirdi. Lakin sonrasında iki değerli şey, toplumun yansılarını değiştirdi. Birincisi, herkes Suriyelilerin büyük kısmının gitmeyeceğini anladı, ikincisi ise sistemsiz göç akını çok arttı. Böylelikle toplumda “Türkiye yol geçen hanı oldu”, “güvenliğimiz kalmadı” biçiminde tasalar, kaygılar güçlendi ve siyasileşip nefrete dönüştü.

Toplumun ikna edilmesi şart

– İç savaşa masraf mi?

Toplumdaki kırılma ve tasalardan nemalanan popülistlerin sınırsız ve sorumsuz telaffuzları bir tarafa, bu bölge güç ve ne yazık ki pek çok terör örgütünün de kullanıldığı bir bölge. İngiltere, Danimarka ülkelerinde birkaç bin mülteciyi öteki ülkelere gönderme uğraşında. AB her geçen gün daha müdafaacı tedbirlere yöneliyor. Bu ortamda dertlerin sebeplerini küçümsememek lazım. İç savaş kelamı çok fazla, lakin beşerler kendilerini 2011’den evvelki periyottan daha az inançta hissediyorsa bu başlı başına bir meseledir ve toplumun ikna edilmesi gerekir.

– Mülteciler ne tıp telaşlar yaşıyor?

Suriyeliler de Türkiye’de kendilerini daha evvelki yıllara nazaran daha az inançta hissediyor ve yüzde 60’tan fazlası bir fırsat bulsa Avrupa’ya gitmek istiyor. Lakin gerçeklik ne yazık ki seçenekleri daraltıyor. 12 yılın sonunda Suriyelilerin Türkiye’de kalma ihtimalleri çok güçlendi. Fakat siyasi ortam ve Suriyelilere yönelik telaffuzlar öylesine sert ki, bunun yaratacağı handikapların çok farkında değiliz güya. Suriyeliler içinde Türk toplumuna müteşekkirlik duygusu azalıyor, öfke artıyor, bu da yeni bir Suriyeli milliyetçiliğine yer hazırlıyor. Suriyelilerin de kendi içinde gelişecekleri bu milliyetçilik Türkiye toplumu içindeki milliyetçiliği daha ırkçı bir yere çekebilir. Bu durumun Türkiye’nin gelecekte huzurunu kaçırmaya aday bir sorun olması ihtimalini göz arkası etmemeliyiz.

Türkiye huzuru için adım atmalı

– Bundan sonra ne yapılabilir?

Türkiye’de uzunca bir mühlet sorun bir “mülteci” sorunu değil, “Suriye” sorunu olarak ele alındı. Mülteciler konusunun toplumsal ve siyasal etkilileri çok küçümsedi. Artık Türkiye’yi yönetenlerin Suriye’deki durumu ve Türkiye’deki Suriyelilerin sosyolojik dönüşümünü gerçekçi bir yerde ele alması, lakin kesinlikle Türk toplumunun korkularını ve beklentilerini de dikkate almaları gerekiyor. Mevzuyu hala Suriye’deki idare ile ilişkilendirmek artık gerçekçi görünmüyor. İstekli geri dönüş konsepti Suriyelilerin içinde yok. Suriye idaresi de hiçbir vakit Türkiye’deki Suriyelilerin dönüşüne sıcak bakmadı. Zorla geri göndermenin de insan haklarına ve kanunlara karşıtlığı açık, uygulaması da mümkün görünmüyor. Suriyeliler ve öteki mülteciler için insan haklarına ve maddelerimize uygun bir biçimde “gönüllü geri dönüş”, “üçüncü ülkeye yerleştirme” ve “uyum” başlıklarında siyasetlerin belirlenmesi, kapsamlı stratejinin geliştirilmesi ve uygulamaya geçilmesi gerekiyor. Değerli bir konu da topluma ahenk siyasetlerinin ne olduğunun anlatılmasıdır. Ahenk siyasetlerinin kalıcılığı güçlendirme riski var, lakin şayet mültecilerin kalma ihtimali yüksek ise, yapılmamasının riski daha fazla. Ahenk siyaseti sığınmacılara bir ikram değil, temelde Türk toplumunun huzurunun, refahının bozulmaması için yapılır. Burada temel maksat kitle ise okul çağındaki 1 milyonu aşkın çocuk olmalıdır.

Gençler nefretle büyüyor

– Son periyotlarda Fransa’da yaşanan olaylarda ve Hollanda başbakanı istifası da tekrar mülteci meselesiyle ilgiliydi, ne diyeceksiniz?

Son yıllarda pek çok Avrupa ülkesinde yaşanan göçmenlerle ilgili gerginlik ve olaylara bakınca, aslında mülteciler konusundaki süreç idaresinin ne kadar sıkıntı olduğu daha yeterli anlaşılabilir. Avrupa siyasetinin şu an tahminen de en kıymetli konusu göçmenler ve mülteciler. AB bu hususta çok net bir dışsallama siyaseti arayışında, buna karşın kendi ortalarında anlaşamıyorlar. Bütün Avrupalılar, “biz mülteci istemiyoruz zira bu bizim demokrasimiz ve ekonomimiz için risk” diyor, hatta mültecileri öbür ülkelere göndermeye çalışıyorlar. Fransa’da son devirde yaşananlar mülteciler ile ilgili olmasa da göçmen kökenlilerin ahenk problemlerine işaret ediyor. Eski sömürgelerden gelen ve çabucak hepsi Fransa’da doğan gençler, bu ülkeye nefretle büyüyor. Burada sosyolojik ve tarihi sebepleri âlâ okumak lazım. Ahenk siyasetlerinin neden gerekli olduğunu anlamak bakımından da kıymetli ipuçları var burada.

Dehşet nefrete dönüştü: Mülteciler kaygılandırıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.