Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından verdiği bilgiye göre, kentsel dönüşüm projeleri, afet riski taşıyan yapı stokunun güvenli hale getirilmesi, can ve mal kayıplarının önlenmesi, şehirlerin dirençli, planlı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması açısından kritik önem taşıyor.

Vatandaşların güvenli konutlarda daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir kent dokusu içinde yaşamlarını sürdürmeleri amaçlanırken, Bakanlık, 130 bin riskli ve rezerv yapı alanında hayata geçirilen projelerle 2012’den bu yana 2 milyon 333 bin bağımsız birimi dönüşüm sürecine aldı.

Dönüşüm çalışmaları kapsamında 2 milyon 84 bin bağımsız birimin yapımı tamamlandı, 249 bin bağımsız bölümde ise inşaat faaliyetleri sürüyor.

Ayrıca, kentsel dönüşüm projeleri kapsamında kira yardımı, proje, kamulaştırma, hizmet alımı ve faiz desteği olarak toplam yaklaşık 112,10 milyar lira kaynak aktarıldı.

Kentsel Dönüşüm Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında İstanbul’da da 924 bin bağımsız birimin dönüşümü tamamlandı, 132 bin bağımsız birimin yapımı ise devam ediyor.

Özellikle yüksek riskli yapı stokunun bulunduğu bölgelerde yürütülen projelerle, olası afetler karşısında daha güvenli ve planlı bir şehir dokusu oluşturulması hedefleniyor.

“Yarısı Bizden” ile İstanbul’da 78 bin bağımsız bölüm depreme karşı güvenli hale getiriliyor
Öte yandan, deprem riski altındaki İstanbul’da 8 milyon 70 bin 177 bağımsız bölüm bulunuyor. Bunlardan 1,5 milyonunun riskli olduğu belirlenirken, 600 bininin acilen dönüşmesi gerekiyor.

Bu kapsamda vatandaşların dönüşüm sürecine daha güçlü katılımını sağlamak amacıyla hayata geçirilen “Yarısı Bizden” kampanyası kapsamında 78 bin 878 bağımsız bölümün dönüşüm süreci destekleniyor.

ALAN BAZLI DÖNÜŞÜM MODELİ

Birden fazla binanın ada bazında anlaşılarak site benzeri büyük çaplı dönüşümü durumunda da “Yarısı Bizden” desteğinin “alan bazlı dönüşüm modeli” sunuluyor.

Kentsel Dönüşüm Başkanlığı koordinesinde inşaatları TOKİ veya Emlak Konut GYO üstleniyor. Bu modelde vatandaşlara 875 bin liralık hibe verilip, bina maliyetinden düşürülüyor. Kalan borç ise uzun vadeli uygun ödeme koşullarıyla taksitlendiriliyor.

Vatandaşlar “yüklenici firma ile dönüşüm modeli”nde sağlanan 1 milyon 875 bin liralık desteğin 875 bin liralık kredi kısmını geri ödüyor. İş yerleri için de 1 milyon liralık desteğin 437 bin 500 liralık kredisinin geri ödemesi yapılıyor.

Kampanya kapsamında kredi geri ödemesi, yapı ruhsatının alınmasından 2 yıl sonra başlıyor ve 10 yıl vade imkanı sunuluyor.

Ödemenin başladığı ilk yıl faiz uygulanmıyor. Sonraki yıllar Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranının yarısı kadar güncelleme yapılıyor. Hak sahiplerine kredi verilirken gelir ve kredi puanı gibi kıstaslara bakılmıyor.

Hem konut hem de iş yeri için hak sahibine bir defaya mahsus taşınma desteği hibe olarak veriliyor.

Hak sahibine, bir konut ya da bir iş yeri için tek seferde 125 bin lira taşınma desteği ödeniyor. Daire veya iş yerinde oturan kiracıysa kiracıya, değilse ev sahibine ödeme yapılıyor.

Kentsel dönüşüme 112 milyar liralık destek yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Buna göre, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında 59 ilde 291 riskli alan, 39 ilde 191 kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ve 11 ilde 20 yenileme alanı tespit edildi.

Ayrıca yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere 77 ilde 64 bin hektar rezerv yapı alanı belirlendi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca riskli yapıları tespit etmek için lisanslandırılan üniversite, kamu kurumu, sivil toplum kuruluşu, tüzel kişi, yapı denetim kuruluşları ve yapı laboratuvarlarının da bulunduğu 1611 kurum ve kuruluş görevini yürütüyor.

Bu kurum ve kuruluşlarca 1 milyon 204 bin 72 bağımsız birimin riskli yapı olduğu tespit edildi ve dönüşüm alanlarıyla kentsel dönüşüm kapsamına alınan toplam bağımsız birim sayısı 2 milyon 350 bin oldu.

Dönüşüm Projeleri Özel Hesabının ihdas edildiği 2012 yılından itibaren başta kurumsal ve bireysel kira yardımı, faiz desteği, kamulaştırma ve dönüşüm uygulamalarında kullanılmak üzere Eylül 2025 itibarıyla yaklaşık 204 milyar lira ödenek tahsis edildi.

Yarısı Bizden Kampanyası kapsamında 21,8 milyar lira destek sağlandı

İstanbul başta olmak üzere kentsel dönüşümü teşvik edici programların uygulanmasına hız verildi.

Bu kapsamda, 22 Şubat 2024 tarihli ve 8189 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla İstanbul’da yürütülecek kentsel dönüşüm uygulamaları çerçevesinde, parseldeki gerçek veya tüzel kişilere hibe, kredi ve tahliye desteğini kapsayan yapım için yardım verilmesine ilişkin usul ve esaslar belirlendi.

Karar doğrultusunda hak sahiplerine 875 bin lira hibe, 875 bin lira kredi ve 125 bin lira tahliye desteği olmak üzere toplam 1 milyon 875 bin lira destek veriliyor.

Buna göre, Yarısı Bizden Kampanyası kapsamında toplam 20 bin 416 bağımsız birim için 21,8 milyar lira destek sağlandı.

Ayrıca, kentsel dönüşüm strateji belgelerinin hazırlanması zorunlu hale getirilecek, buna yönelik mevzuat düzenlemesi yapılacak.

Kentsel dönüşüm uygulamalarında uzlaşma süreçleri geliştirilecek ve süreç hızlandırılacak.

Olası Marmara depremine karşı riskli yapı stokunun yenilenmesi için gerekli çalışmalar hızlı ve etkin bir şekilde yürütülecek. İstanbul’daki Yarısı Bizden Kampanyası’na devam edilecek.

77 ilde kentsel dönüşüm için rezerv yapı alanları tespit edildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Buradaki konuşmasında, kentsel dönüşümde kira yardımı artışına ilişkin bilgi veren Kurum, şunları kaydetti:

Dönüşüme giren vatandaşlarımıza yaptığımız kira destekleriyle ilgili bir bilgiyi de sizlerle paylaşmak istiyorum. (İstanbul) Evi dönüşüme giren vatandaşlarımıza verdiğimiz aylık kira desteği biliyorsunuz 5 bin 500 liraydı. Şimdi aldığımız yeni bir kararla bu miktarı, 2025 yılından itibaren 5 bin 500 liradan 8 bin liraya çıkarıyoruz. Kira desteklerimizi, Ankara, Antalya, Bursa, İzmir’de 4 bin 500 liradan 6 bin 500 liraya, diğer büyükşehirlerimizde 3 bin 750 liradan 5 bin 500 liraya, kalan tüm illerimizde ise 3 bin liradan 4 bin 500 liraya çıkarıyoruz.

Bakan Kurum, alınan kararın İstanbul ve Türkiye için hayırlı olmasını diledi.

Bakan Kurum, kentsel dönüşümde kira yardımı artışını açıkladı! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hükümet, sağlıksız yapı stokunu yenilemek için kentsel dönüşümde gaza bastı.

Sabah’tan Seda Tabak’In haberine göre; İstanbul’daki 1.5 milyon riskli yapının hızla kentsel dönüşüme girebilmesi için hayata geçirilen ‘Yarısı Bizden’ kampanyası 39 ilçede süresiz uzatılırken, vatandaşın hak kaybı yaşamasının da önüne geçilecek kriterler belirlendi.

Hak kaybı nasıl önlenecek?

Kentsel dönüşüm projeleri çerçevesinde taşınmaz maliklerine ait mevcut inşaat alanının 1.5 katına kadar olan yeni inşaat alanlarında konut yapılıyordu.

Yeni yapılacak yapı, eskisinin 1.5 katı büyüklüğünü geçerse dönüşüm sekteye uğrayabiliyordu.

Daha önceki kampanya döneminde yeni projesine otopark ve sığınak ekleyenler bir buçuk katı kuralına takılıp hak kaybına uğramış ve Yarısı Bizden kampanyasından faydalanamamıştı.

Yeni düzenleme ile otopark ve sığınaklar proje metrekaresinin dışında tutuldu. Böylece vatandaşların hak kaybının önüne geçildi.

Kimler katılabilecek?

Kampanya kapsamında ev veya iş yeri sahipleri ile kiracılara çeşitli miktarlarda kredi ve hibe desteği sunuluyor. Kampanya dahilinde kredi için gelir şartı aranmıyor bu nedenle hak sahiplerine kredi verilirken gelir ve kredi puanına bakılmıyor.

DÖNÜŞÜME 1.4 MİLYON TL

Ne kadar hibe ve kredi veriliyor?

‘Yarısı Bizden’ kampanyası kapsamında hak sahiplerine destek ödemeleri yapılıyor. Hak sahiplerine bir konut için 700 bin lira hibe, 700 bin lira kredi ve 1 milyon 400 bin lira veriliyor.

Aynı şekilde bu ödemeden işyerleri de yararlanabiliyor. Bir işyeri için 350 bin lira hibe, 350 bin lira kredi olma üzere 700 bin lira veriliyor.

Ödemeler ne zaman ve nasıl yapılıyor?

Ödemeler hak sahibi adına yükleniciye yapılıyor. Bakanlık ödemeleri yapıdaki hak sahipleri adına “Hak sahiplerinin anlaştığı yüklenici”nin Emlak Katılım Bankası’nda açacağı vadesiz hesabına dört taksitle yapıyor.

Vatandaş ne zaman ödeyecek?

Hak sahibi kentsel dönüşüme giren binasını yeniledikten sonra ödeme yapmaya başlayacak. Yani ruhsat tarihinden 24 ay sonra ödeme başlayacak ve 10 yıla kadar vade uygulanacak.

Bununla beraber, ilk yıl taksitlerde faiz uygulanmayacak, sonraki yıllarda ise kalan borç miktarı her yıl ocak ayında yıllık TÜFE artışının yarısı oranında güncellenerek kalan taksit sayısına bölünecek

Kiracılara da destek var mı?

Yarısı Bizden kampanyası dahilinde kiracıları da destek sağlanacak. Bu kapsamda taşınmazı kullanan kişiye bir kereye mahsus 100 bin lira taşınma desteği verilecek.

Dönüşüme girecek evde ev sahibi yaşıyorsa ev sahibi, kiracı varsa kiracı bu desteği alacak.

1.5 KAT KURALI VAR

Kampanya hangi şartlarda geçersiz olacak?

Projedeki bağımsız bölüm sayısı veya inşaat alanının mevcut bağımsız bölüm sayısı veya inşaat alanının bir buçuk katını geçmesi halinde kampanyadan faydalanamıyor.

1 Nisan 2023’ten önce yeni yapıya ilişkin yapı ruhsatı alınmış ise kampanyaya dahil olunamıyor.

YÜKLENİCİLERE DE VERMİŞTİ

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, “Artık ‘Yarısı Bizden’de tarih kısıtlamasını kaldırıyoruz, 39 ilçemizde, vatandaşımızın süresiz başvuru yapmasının önünü açıyoruz.

Yine, yeni üretilecek projelerde, otopark ve sığınak alanlarını proje metrekaresinin dışında tutuyoruz. Hiçbir kardeşimizin, hak kaybı yaşamasına izin vermiyoruz.

Yüklenici firmalarımız için de bir iyileştirme yapıyor; işe başladıkları anda sözleşme bedelinin yüzde 30’unu hemen ödüyoruz” diye konuşmuştu.

Kentsel dönüşümde büyük değişiklik: Hak kaybı tarih oluyor! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kentsel dönüşümün finansmanı ile konut arzının artmasında önemli bir enstrüman olacak yeni düzenlemede son aşamaya geldiklerini belirterek, “Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yapılacak düzenlemeyle, gayrimenkul yatırım fonlarının gayrimenkul projelerine yatırım yapmasının önü açılacak” dedi.

Şimşek, kentsel dönüşüm ve konut arzının artmasını sağlayacak yeni çalışmaya ilişkin bilgi verdi.

SPK’nin hazırladığı Proje Gayrimenkul Yatırım Fonu (Proje GYF) kurulmasına ilişkin düzenlemede son aşamaya gelindiğini bildiren Şimşek, “Kurul tarafından yapılacak düzenlemeyle gayrimenkul yatırım fonlarının (GYF) gayrimenkul projelerine yatırım yapmasının önü açılacak. Düzenlemeyle, bu fonların portföyleri uygun hale getirilip tür değişikliği yapılacak. Konut arzının artmasıyla birlikte konut fiyatlarının yukarı yönlü piyasa baskısı azalacak ve böylelikle konuta erişilebilirlik her kesim için kolaylaşacak.” diye konuştu.

Şimşek, gayrimenkul yatırım fonlarının, yeni düzenlemeden önce bu projelere yatırım yapamadığına ve gayrimenkullerin inşaat işlerini üstlenemediğine işaret ederek, SPK’nin düzenlemesiyle bu kısıtların ortadan kalkacağını söyledi.

Gayrimenkul yatırım fonlarının, artık kendilerinin veya başkalarının geliştirdiği projelere yatırım yapabileceğini aktaran Şimşek, “Böylece proje gayrimenkul yatırım fonları, portföylerine üzerinde proje geliştirilecek arsa ve gayrimenkul projelerini dahil edebilecek. Düzenlemede ayrıntılı şekilde yer alacak şartları sağlayan bu yatırım fonları, ünvanlarında ‘proje’ ibaresine yer verecek ve ‘proje gayrimenkul yatırım fonu’ olarak anılacak. Bu açılardan proje gayrimenkul yatırım fonları, portföylerine proje dahil edemeyen mevcut gayrimenkul yatırım fonlarından farklı bir içeriğe sahip olacak.” ifadesini kullandı.

İsteyene gelir, isteyene ev
Bakan Şimşek, SPK tarafından hayata geçirilecek projenin, yatırımcıların proje kaynaklı risklerinin azaltılabilmesi amacıyla teminat mekanizması getirdiğini, böylece fonun hasılat paylaşımı sözleşmelerinden doğan haklarını da güvence altında tutacağını belirterek, “Bu düzenleme ayrıca fon faaliyetleriyle ilgili yatırım kararını etkileyebilecek değişikliklerde yatırımcılara fondan çıkış hakkı getirecek ve böylelikle yatırımcı mağduriyetlerinin önüne de geçilecek.” değerlendirmesinde bulundu.

Yatırımcıların, proje bitiminde gayrimenkulün satışından ya da kirasından gelir elde edebileceği gibi ayni çıkış yaparak ev sahibi olma imkanına da sahip olabileceğini aktaran Şimşek, gayrimenkul yatırım fonlarına ilişkin de şu bilgileri paylaştı:

“SPK tarafından ihraç belgesi onaylanan 184 gayrimenkul yatırım fonu bulunuyor. Halihazırda portföyü oluşan 149 fon varken, bu fonların portföy büyüklüğü ise 82,7 milyar lira civarında. Yeni düzenlemeyle bu fonların sayısının artması da bekleniyor. Fonların teminat temelli sağlam yapısı sayesinde gayrimenkul proje üretimi güvenle hayata geçirilebilecek. Yatırımcılar bu güven ortamında kooperatifçilik mantığıyla küçük birikimlerini değerlendirerek konut sahibi olabilecekler.”

“Fiyatların düşüş eğilimine geçmesine katkı sağlayacak”
Düzenlemeyle toplumda genel anlamda tasarruf eğiliminde artış beklendiğine de dikkati çeken Şimşek, şunları kaydetti:

“Düzenleme, kentsel dönüşümün finansmanında ve konut arzının artırılmasında önemli bir enstrüman olacak. Bu yatırım fonları, gerek geliştirecekleri projeler gerekse diğer projelerden alabilecekleri konut nitelikli bağımsız bölümlerle konut piyasasında arz hareketliliğini artıracak ve böylelikle fiyatların düşüş eğilimine geçmesinde çok büyük katkılar sağlayabilecek. Bu canlanma, konut piyasasının geneline yayılacak. Düzenleme, konut üreticilerinin ihtiyaç duyacakları finansmanı, sermaye piyasalarından temin edebilmeleri için de çok değerli bir alternatif oluşturacak. Böylelikle, tasarruf sahipleri küçük birikimlerini gayrimenkul projelerinde değerlendirebilecek.”

Bakan Şimşek, kentsel dönüşüm ve konut arzının artmasını sağlayacak yeni çalışmayı duyurdu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul’da yürütülecek kentsel dönüşüme destek kapsamında Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararına göre, hak sahiplerine 700 bin TL hibe ve 700 bin TL kredi verilecek.

Evi kentsel dönüşüme giren kiracılara ise 100 bin TL karşılıksız kira desteği verilecek. Dönüşüme giren iş yerleri için 350 bin TL’ye kadar hibe, 350 bin TL’ye kadar kredi verilecek.

Kredilerin vadesi 10 yıl olacak. İlk 12 taksite faiz uygulanmayacak.

İnşaat yapımı için verilecek hibe haricinde kiracılara da bir kereye mahsus ve karşılıksız 100 bin lira tahliye desteği sağlanacak.

İstanbul’da kentsel dönüşüm desteği Resmi Gazete’de yayımlandı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

CHP’li Akın; 6 Şubat zelzele felaketine kadar son 20 yılda meydana gelen sarsıntılarda Türkiye’de en az 1016 yurttaşın hayatını kaybettiğini belirterek, şunları kaydetti:

“Deprem Türkiye’nin bir gerçeği. 1999 yılındaki Marmara zelzelesinden beri Türkiye’nin sarsıntıya hazırlanması için onlarca rapor hazırlandı, tekraren Meclis Araştırma Kurulları kuruldu. 2002’den beri iktidarda olan AK Parti, yıllardır kentsel dönüşüme rantsal dönüşüm olarak baktığı için Türkiye’de kentlerimiz maalesef sarsıntıya hazırlıklı değil. Bu türlü bir gerçek ortadayken iktidarın CHP’yi suçlamasının tek nedeni geçmişteki maharetsiz siyasetlerini örtme uğraşıdır.”

“21 YILDA TOPLANAN SARSINTI VERGİLERİ NEREDE?”

CHP’li Akın, Marmara zelzelesinden sonra zelzele vergisi olarak alınmaya başlanan özel irtibat vergisinin AKP’nin iktidarda olduğu 21 yıllık devirde toplam 86 milyar lira meblağında toplandığına dikkat çekti. Yıllar prestijiyle ortalama kur dikkate alındığında toplanan fiyatın 36,5 milyar dolara denk geldiğine dikkat çeken CHP’li Akın, şunları söz etti:

“21 yılda sadece toplanan bu meblağ ile İstanbul’da sarsıntıya sağlam kentsel dönüşümde çok büyük bir yol alınabilirdi. Bu fiyat ile 1 milyonun üzerinde sarsıntıya sağlam konut inşaatı gerçekleşebilirdi. ‘21 yılda toplanan vergiler nerede?‘ diye sorduğumuzda kızıyorlar. Asıl halk düşmanlığı zelzele vergilerini emeli dışında kullanarak adeta çarçur etmektir. 6 Şubat felaketinin üzerinden 6 ayı aşkın mühlet geçerken hala çadırlarda kalan vatandaşlarımız var. ”

“FİKİRTEPE’DE ADETA BİR GARABET YARATILDI”

AKP’nin kentsel dönüşüme bakışının rant odaklı olduğuna dikkat çeken CHP’li Akın, “AK Parti’nin kentsel dönüşüm anlayışının en yeterli örneği 2005 yılından bu yana Fikirtepe’de uygulanan kelamda dönüşümdür. Yıllar içinde proje tekraren değiştirilirken, vatandaşlar da tekraren mağdur edildi. Fikirtepe’de adeta bir garabet yaratıldı. Sonunda Fikirtepe’de ne eski mahalle sakini kaldı ne de mağduriyetler giderildi” dedi.

“DÖNÜŞÜM RANT DEĞİL, İNSAN VE ETRAF ODAKLI OLMALI”

Kentsel dönüşüm konusunda CHP’nin temel prensiplerinin belirli olduğuna dikkat çeken Akın, şunları lisana getirdi:

Biz kentsel dönüşüme rant odaklı değil, insan ve etraf odaklı bakıyoruz. Temel olan yerinde dönüşümdür. Dönüşüm süreci şeffaf ve adaletli olmalı. Kentsel dönüşümün planlanması, uygulanması ve her basamağında ilgili meslek odalarının, sivil toplum örgütlerinin, bilim insanlarının ve dönüşüm bölgesinde yaşayan yurttaşların faal iştiraki sağlanmalı, kontrol kanalları açık tutulmalıdır. Yaşanabilir Kentsel Dönüşümün zelzele, sel, iklim değişikliği ve öteki afet risklerine karşı kentsel dayanıklılığı arttırmanın yanında, konut dışı dönüşümle düzgün bir etrafta yaşama manasına geldiği unutulmamalıdır. Tabiata ve tarihe saygılı bir kentsel dönüşüm hedeflenmelidir. Dezavantajlı kümeler ve engelli yurttaşlar kentsel dönüşüm sürecinde öncelenmelidir. Kentsel dönüşüm, kentin kimliğini ve vakit içinde oluşan toplumsal ilgileri yok etmemelidir. Kamu idaresi her kademede garantör olmalı ve yurttaşlar yalnızca idareyle muhatap edilmelidir. Eğitime, sıhhate, kültüre ve spora yönelik yapılardan taviz verilmemelidir.

CHP’li Ahmet Akın’dan AKP’ye ‘deprem vergisi’ yansısı: ‘Kentsel dönüşüm değil rantsal dönüşüm!’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

CHP’li Akın; 6 Şubat zelzele felaketine kadar son 20 yılda meydana gelen sarsıntılarda Türkiye’de en az 1016 yurttaşın hayatını kaybettiğini belirterek, şunları kaydetti:

“Deprem Türkiye’nin bir gerçeği. 1999 yılındaki Marmara sarsıntısından beri Türkiye’nin zelzeleye hazırlanması için onlarca rapor hazırlandı, tekraren Meclis Araştırma Kurulları kuruldu. 2002’den beri iktidarda olan AK Parti, yıllardır kentsel dönüşüme rantsal dönüşüm olarak baktığı için Türkiye’de kentlerimiz maalesef zelzeleye hazırlıklı değil. Bu türlü bir gerçek ortadayken iktidarın CHP’yi suçlamasının tek nedeni geçmişteki maharetsiz siyasetlerini örtme uğraşıdır.”

“21 YILDA TOPLANAN ZELZELE VERGİLERİ NEREDE?”

CHP’li Akın, Marmara zelzelesinden sonra sarsıntı vergisi olarak alınmaya başlanan özel irtibat vergisinin AKP’nin iktidarda olduğu 21 yıllık devirde toplam 86 milyar lira meblağında toplandığına dikkat çekti. Yıllar prestijiyle ortalama kur dikkate alındığında toplanan fiyatın 36,5 milyar dolara denk geldiğine dikkat çeken CHP’li Akın, şunları söz etti:

“21 yılda sadece toplanan bu fiyat ile İstanbul’da sarsıntıya sağlam kentsel dönüşümde çok büyük bir yol alınabilirdi. Bu fiyat ile 1 milyonun üzerinde sarsıntıya sağlam konut inşaatı gerçekleşebilirdi. ‘21 yılda toplanan vergiler nerede?‘ diye sorduğumuzda kızıyorlar. Asıl halk düşmanlığı sarsıntı vergilerini emeli dışında kullanarak adeta çarçur etmektir. 6 Şubat felaketinin üzerinden 6 ayı aşkın mühlet geçerken hala çadırlarda kalan vatandaşlarımız var. ”

“FİKİRTEPE’DE ADETA BİR GARABET YARATILDI”

AKP’nin kentsel dönüşüme bakışının rant odaklı olduğuna dikkat çeken CHP’li Akın, “AK Parti’nin kentsel dönüşüm anlayışının en düzgün örneği 2005 yılından bu yana Fikirtepe’de uygulanan kelamda dönüşümdür. Yıllar içinde proje tekraren değiştirilirken, vatandaşlar da tekraren mağdur edildi. Fikirtepe’de adeta bir garabet yaratıldı. Sonunda Fikirtepe’de ne eski mahalle sakini kaldı ne de mağduriyetler giderildi” dedi.

“DÖNÜŞÜM RANT DEĞİL, İNSAN VE ETRAF ODAKLI OLMALI”

Kentsel dönüşüm konusunda CHP’nin temel prensiplerinin belirli olduğuna dikkat çeken Akın, şunları lisana getirdi:

Biz kentsel dönüşüme rant odaklı değil, insan ve etraf odaklı bakıyoruz. Temel olan yerinde dönüşümdür. Dönüşüm süreci şeffaf ve adaletli olmalı. Kentsel dönüşümün planlanması, uygulanması ve her evresinde ilgili meslek odalarının, sivil toplum örgütlerinin, bilim insanlarının ve dönüşüm bölgesinde yaşayan yurttaşların etkin iştiraki sağlanmalı, kontrol kanalları açık tutulmalıdır. Yaşanabilir Kentsel Dönüşümün sarsıntı, sel, iklim değişikliği ve öteki afet risklerine karşı kentsel dayanıklılığı arttırmanın yanında, konut dışı dönüşümle âlâ bir etrafta yaşama manasına geldiği unutulmamalıdır. Tabiata ve tarihe saygılı bir kentsel dönüşüm hedeflenmelidir. Dezavantajlı kümeler ve engelli yurttaşlar kentsel dönüşüm sürecinde öncelenmelidir. Kentsel dönüşüm, kentin kimliğini ve vakit içinde oluşan toplumsal münasebetleri yok etmemelidir. Kamu idaresi her evrede garantör olmalı ve yurttaşlar yalnızca idareyle muhatap edilmelidir. Eğitime, sıhhate, kültüre ve spora yönelik yapılardan taviz verilmemelidir.

CHP’li Ahmet Akın’dan AKP’ye ‘deprem vergisi’ reaksiyonu: ‘Kentsel dönüşüm değil rantsal dönüşüm!’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Teklifle, hak sahipliğine ilişkin işlemler hariç olmak üzere hasar tespit raporlarına dayalı olarak tesis edilen idari işlemlere karşı açılan iptal davalarında İdari Yargılama Usulü Kanunu’na eklenecek maddeyle yeni usuller getiriliyor.

Düzenlemeyle yargı süreçlerinin hızlandırılması amaçlanıyor. Buna göre, ilk inceleme ve savunma verme süreleri, genel usulden daha kısa belirleniyor. Dosyanın daha çabuk tekemmül etmesi için “savunmaya cevap” ve “cevaba cevap” aşamaları kaldırılarak savunma verilmekle dosyanın tekemmül etmesi öngörülüyor.

Yürütmenin durdurulması talebine ilişkin verilen kararlara itiraz edilemeyecek. Keşif yapılması ve bilirkişi raporlarının teslim edilmesi bakımından süreler kısaltılıyor. Ayrıca, tarafların hak ve menfaatlerinin korunması bakımından zorunluluk bulunması halinde mahkemece ilk incelemeyi müteakip, savunma beklenmeksizin derhal keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına imkan tanınıyor.

Bilirkişilere ilişkin itirazların rapora yapılan itirazla birlikte gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Tarafların istemi olsa dahi duruşma yapılması mahkemenin takdirine bırakılıyor; davaların dosyanın tekemmülünden veya ara karar, keşif, bilirkişi incelemesi ya da duruşma yapılması gereken hallerde, bunların tamamlanmasından itibaren en geç 15 gün içinde karara bağlanması hüküm altına alınıyor.

Elektronik tebligat adresi bulunmayan taraflara, keşif ve duruşma gününün bildirilmesine ilişkin tebligatların seri ve hususi yollarla yapılmasına imkan tanınıyor. İstinaf yoluna başvurma ve istinaf dilekçelerine ilişkin ilk inceleme süreleriyle istinaf dilekçesine cevap verme süresi kısaltılıyor. İstinaf aşamasında kararların iki ay içinde verilmesine yönelik düzenleme yapılıyor.

İki farklı yargılama usulüne tabi davaların birlikte görülmemesi için tam yargı davaları ile bu madde kapsamındaki iptal davalarının birlikte görülemeyeceği hüküm altına alınıyor. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, birlikte açılmış olan iptal ve tam yargı davaları ayrılarak, bulunduğu aşamadan itibaren görülmeye devam edilecek.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalar hakkında da bu madde hükümleri, bulunduğu aşamadan itibaren uygulanacak. Ancak hak kayıplarının önlenmesi amacıyla taraflar bakımından işlemeye başlamış olan süreler yönünden, işlemeye başladığı tarihteki süreler uygulanacak.

Buna göre işlemeye başlamış olan savunma verme süresi, bilirkişi raporuna itiraz süresi, istinaf başvuru süresi ve istinaf dilekçesine cevap verme süresi değişmeyecek.

REZERV YAPI ALANLARI YENİDEN TANIMLANIYOR

Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, özel bütçeli idare olarak teşkilatlandırılıyor. Dünya Bankası tarafından finanse edilen kredinin Kentsel Dönüşüm Başkanlığa tahsisli olarak kullandırılmaya devam edilmesine yönelik düzenleme yapılıyor.

Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’daki “rezerv yapı alanı” tanımında değişikliğe gidiliyor. Rezerv yapı alanı tanımında yer alan “yeni yerleşim alanı olarak” ibaresi metninden çıkarılıyor.

Riskli yapı tespiti Kentsel Dönüşüm Başkanlığı veya idarece resen yapılabilecek. Uygulamada bazı maliklerce veya kiracılarca riskli yapı tespiti yapılmasının engellendiği ve kendi bağımsız birimlerinden tespit için numune alınmasına müsaade edilmediği görüldüğünden, riskli yapı tespitinin, gerekmesi halinde mülki idare amiri tarafından verilecek yazılı izine istinaden yeterli kolluk kuvveti marifetiyle kapalı kapılar veya alanların açtırılması suretiyle yapılabilmesine imkan getirilecek.

KOLLUK KUVVETİ MARİFETİYLE TAHLİYE

İstanbul’da dönüşümü hızlandırmak için başlatılan “yarısı bizden” kampanyasının uygulanabilmesi için hak sahiplerine yapım için mali yardım yapılabilmesine yönelik kanunda düzenleme yapılıyor. Riskli yapıların yıktırılması için maliklere tek seferde 90 günden fazla olmamak üzere süre verilecek.

Kanun kapsamındaki yapıların tahliyesinin engellenmesi durumunda; mülki idare amiri tarafından verilecek yazılı izne istinaden yeterli kolluk kuvveti marifetiyle tahliye yapılacak. Başkanlık veya idare tarafından yapılan veya yaptırılan riskli yapı tespit, tahliye ve yıktırma masrafları, hisseleri oranında maliklerden tahsil edilecek.

SALT ÇOĞUNLUK İLE KARAR ALINACAK

Kentsel dönüşümlerde, yapı ruhsatı alınması da dahil olmak üzere tüm iş ve işlemler, hisseleri oranında maliklerin salt çoğunluğu ile aldığı karara istinaden yapılabilecek.

Salt çoğunluk ile karar alan malikler tarafından, alınan karar ile anlaşma şartlarını ihtiva eden teklifin salt çoğunlukla alınan karara katılmayan maliklere, noter vasıtasıyla veya ilgili muhtarlıkta 15 gün süre ile ilan edilmek suretiyle bildirilecek. Satış işleminin satış bedelinin eksik hesaplandığı gerekçesi ile iptal edilmesi durumunda, satış bedeli ile yargı kararında belirtilen şekilde hesaplanacak bedel arasındaki fark, hisseyi satın alan malik tarafından hissesi satılan eski malike ödenecek.

Düzenleme kapsamındaki yapıların yıktırılmasından sonra arsa haline gelen taşınmazda ortaklığın giderilmesi için Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre dava açılabilecek. Ancak, ortaklığın giderilmesi için dava açılmış olması, bu düzenleme kapsamında hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğu ile karar alınmasına ve bu karara göre işlem yapılmasına engel teşkil etmeyecek.

Kentsel dönüşüme yönelik düzenlemeler TBMM’ye sunuldu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İBB Genel Sekreter Yardımcısı Buğra Gökçe, beklenen İstanbul sarsıntısı öncesi binalardaki risk durumu hakkında değerlendirmelerde bulundu. 

Sosyal medya hesabından paylaşımlarda bulunan Gökçe, şu tabirleri kullandı:

“Afetle gayrette İstanbul’un geleceğine taraf verecek, bilimsel dataya dayalı, bütünlüklü “Kentsel Dönüşüm Stratejisi” yürütmek maksadıyla “6306 Sayılı Yasa Kapsamında İlan Edilen Alan ve Yapılara Yönelik Bilgi Toplama, Tesir Tahlili, Kıymetlendirme Çalışması” toplantımızı gerçekleştirdik.

“KENTSEL RİSKLERİ ARTIRIYOR”

İstanbul’un 1. Derece Sarsıntı bölgesinde olması, nüfus ve yapı yoğunluğunun yüksek, yapı stoğu kalitesinin ise düşük olması kentsel riskleri arttırıyor. Kıymetlendirme, İstanbul’da Ocak’23 itibariyle toplam 142 riskli alanda, 207 bin riskli yapıyı işaret ediyor.

Söz konusu riskli binaların %30’nun imal yılı 2000 ve sonrası. 99 sarsıntısı sonrası değişen yönetmeliklere nazaran yapılmış olmalarına rağmen problemli görünüyorlar! İlçelere nazaran dağılımı ise %40’nın Esenyurt, Büyükçekmece ve Küçükçekmece’de olmak üzere batı koridorunda yer alıyor.

Kentsel dönüşümün etraf dostu, toplumsal ve ekonomik olmak üzere üç ana temaya sahip olduğu ve çeşitli paydaşların iştirakiyle gerçekleştirildiği göz önünde bulundurulduğunda;  İstanbul’da yer alan 39 ilçe idaresinin, çalışmada önerilen modeli örnek alarak  bütüncül planlama ve kentsel dönüşüm anlayışını kendi plan ve projelerine yansıtmasını da sağlamayı amaçlıyoruz.

“TÜM GÜCÜMÜZLE ÇALIŞIYORUZ”

İstanbul’un eşsiz yapısının kentsel dönüşüm önünde oluşturduğu finansal bariyerlerin, konvensiyonel modeller ile aşılamayacağının farkındayız. Proje bu kapsamda, KENTFON ismiyle sarsıntı riski altındaki alanların dönüşüm sürecine yeni bir finansman modeli de sunuyor. Başkanımız Sn. @ekrem_imamoglu’nun Sarsıntı Dirençli Kent vizyonu öncülüğünde, önümüzde tüm gerçekliğiyle duran afet sorununu, bilimin bizlere açtığı yolda, sağduyu, iş birliği ve çağdaş temellerle aşmak ismine tüm gücümüzle çalışıyoruz.

31 kurumdan 101 temsilci ve 18 ilçe belediyesinden temsilcilerin iştiraki ile gerçekleştirdiğimiz çalışmada büyük emekleri olan İTÜ’nden bu bilimsel çalışmada vazife alan hocalarımız, @ibbdonusum ve @BimtasIBB işçilerine teşekkürlerimi sunarım.”

Afetle mücadelede İstanbul'un geleceğine yön verecek, bilimsel veriye dayalı, bütünlüklü “Kentsel Dönüşüm Stratejisi” yürütmek amacıyla "6306 Sayılı Yasa Kapsamında İlan Edilen Alan ve Yapılara Yönelik Veri Toplama, Etki Analizi, Değerlendirme Çalışması" toplantımızı… pic.twitter.com/5A19CCevb6

— Dr. Buğra Gökce (@gokcebugra) June 17, 2023

Risk haritasında ortaya çıktı: 99’dan sonra yapılan binalar da tehlikede yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.