SPK’den yapılan açıklamaya göre, kurul yöneticilerinin Koruncuk Vakfı bünyesindeki kız öğrencilere verdiği ilk eğitim sunumunda, finansal okuryazarlığın bireylerin doğru finansal kararlar alması ve finansal refah seviyesini artırması amacıyla sahip olmaları gereken farkındalık, bilgi, tutum ve davranışların bütünü olduğu belirtildi.

Sunumda, finansal okuryazarlığın kişilerin sahip olması gereken özellikleri hakkında bilgi verilerek, “Kişiler, finansal açıdan özgüvenli olmalı, bir şey satın almadan önce düşünmeli, geleceğine yatırım yapmalı, finansal planlama yaparken gerçekçi hedefler belirlemeli, borçlanırken mantıklı ve vade uyumuna dikkat etmeli, tüketici haklarını bilmeli. Bu özelliklere sahip kişiler gerçek anlamda finansal okuryazardır. Finansal okuryazarlık, özgürlüğe ve geleceğe açılan kapıdır.” ifadeleri kullanıldı.

SPK tarafından son 1 yılda finansal okuryazarlık alanında önemli projelerin hayata geçirildiği kaydedilen sunumda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzaladığı genelgeyle her yıl 22 Mayıs’ın “Finansal Okuryazarlık Günü” olarak kutlanacağı anımsatıldı.

Sunumda, kurulun ülke genelinde farkındalık oluşturduğu, bakanlık, kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ile finansal okuryazarlığın yaygınlaştırılmasına ilişkin işbirliği protokolleri imzaladığı bildirildi.

Sunumun “Gençler İçin Siber Dünya ve Finansal İzler” başlıklı kısmında da gençlere özel olarak hazırlanmış içerikler ve gerçek vaka örnekleriyle dolandırıcılığa karşı alınacak önlem ve uyarılar anlatıldı.

Gençleri siber dünyada bekleyen finansal risklerden, dijital dolandırıcılıklardan ve finansal izlerini güvenli şekilde yönetme ve verilerini muhafaza etme yollarından bahsedilen sunumda, finansal okuryazarlık açısından bilinçlenen gençlerin siber dünyanın tehlikelerinden uzak duracakları ve korunacakları vurgulandı.

SPK’dan kız öğrencilere finansal okuryazarlık ve finans güvenliği eğitimi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

O periyot toplumsal medyada yayımlanan imgelerinde bayanların bedenine Arapça yazılar yazmasıyla çokça tartışılan Dalğali, ‘dini inanç ve hislerinin istismarı suretiyle dolandırıcılık’ hatasından 1 yıl 5 ay 15 gün mahpus ve 820 TL isimli para cezasına çarptırılmıştı.

Ancak mahkeme sanığın sabıkasız oluşu ve mahkemede bir daha cürüm işlemeyeceği kanaati oluştuğundan kararın açıklanmasının geri bırakılmasına karar vermişti.

İLK HATASI DEĞİLMİŞ

Aynı vakitte ‘terör örgütü propagandası yapmak’ cürmünden da yargılanan Burhan Dalğali’nin bu sefer birebir apartmanda oturan 22 yaşındaki akrabası Bahar E.’yi taciz ettiği argüman edildi.

İddiaya nazaran Dalğali meskenine çıkmak isteyen Bahar E. ile apartmanda karşılaştı. Merdiven boşluğunda fizikî tacizde bulunan Dalğali, Bahar E.’yi tadilatta olan boş daireye çekmeye çalıştı.

Elindeki çakıyla Dalğali’yi yaralayarak kurtulan Bahar E. polis ve akrabalarına haber verdi. Toplanan kalabalık Burhan Dalğali’yi linç etmek istedi, taş atarak konutunun camlarını kırdı. Dalğali olay yerine gelen polis gruplarının geniş güvenlik tedbirleri almasıyla gözaltına alınabildi.

“YA KENDİSİNİ SAVUNAMAYACAK BİRİ OLSAYDI?”

Mahalle sakinlerinden Fatma Yalçın, “Kız merdivenlerden meskenine çıkarken yakalamış, taciz etmiş. Kız bağırarak aşağıya indi, polisi aradı. Kardeşini de aradı. Kardeşi geldiğinde ona durumu anlattı. Kardeşi üst çıktı lakin adam kapıyı açmadı. Daha sonra aşağıya inip cama taş attı ‘Çık,’ dedi. Sonra polisler geldi burada büyük bir olay oldu. Adamı polisler tedbir alarak çıkarttı. Burada toplanan halk onu eline geçirseydi affetmezlerdi. Tacize uğrayan kızın kardeşi, ‘Sen taciz kabahatinden ceza aldın 3 ay yatıp çıktın, yırttın tekrar mi bu türlü bir işe kalkışıyorsun’ dedi. Hepimizin çoluğu, çocuğu, torunu var. Korkuyoruz. Düzgün ki o kız büyüktü kendini kurtarabildi, ya kendisini savunamayacak biri olsaydı? Bir kız çocuğu erkek çocuğu olsaydı ne olacaktı? Bu türlü beşerler sokakta dolaşmamalı” dedi.

Sevgi Aksoy ise “Adam zati cinci hoca biçiminde tacizciymiş. Cin çıkaracağım diye genç bayanları taciz ediyormuş” dedi.

Polis grupları güvenlik gerekçesiyle Dalğali’nin yaşadığı binanın önünde bekleyişini sürdürüyor. Burhan Dalğali ise emniyetteki süreçlerinin akabinde adliyeye sevk edildi.

Bayanların bedenine yazdığı Arapça yazılarla gündeme gelmişti… Linçten güç kurtuldu! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

O devir toplumsal medyada yayımlanan manzaralarında bayanların bedenine Arapça yazılar yazmasıyla çokça tartışılan Dalğali, ‘dini inanç ve hislerinin istismarı suretiyle dolandırıcılık’ cürmünden 1 yıl 5 ay 15 gün mahpus ve 820 TL isimli para cezasına çarptırılmıştı.

Ancak mahkeme sanığın sabıkasız oluşu ve mahkemede bir daha hata işlemeyeceği kanaati oluştuğundan kararın açıklanmasının geri bırakılmasına karar vermişti.

İLK HATASI DEĞİLMİŞ

Aynı vakitte ‘terör örgütü propagandası yapmak’ hatasından da yargılanan Burhan Dalğali’nin bu kere tıpkı apartmanda oturan 22 yaşındaki akrabası Bahar E.’yi taciz ettiği argüman edildi.

İddiaya nazaran Dalğali meskenine çıkmak isteyen Bahar E. ile apartmanda karşılaştı. Merdiven boşluğunda fizikî tacizde bulunan Dalğali, Bahar E.’yi tadilatta olan boş daireye çekmeye çalıştı.

Elindeki çakıyla Dalğali’yi yaralayarak kurtulan Bahar E. polis ve akrabalarına haber verdi. Toplanan kalabalık Burhan Dalğali’yi linç etmek istedi, taş atarak meskeninin camlarını kırdı. Dalğali olay yerine gelen polis takımlarının geniş güvenlik tedbirleri almasıyla gözaltına alınabildi.

“YA KENDİSİNİ SAVUNAMAYACAK BİRİ OLSAYDI?”

Mahalle sakinlerinden Fatma Yalçın, “Kız merdivenlerden konutuna çıkarken yakalamış, taciz etmiş. Kız bağırarak aşağıya indi, polisi aradı. Kardeşini de aradı. Kardeşi geldiğinde ona durumu anlattı. Kardeşi üst çıktı lakin adam kapıyı açmadı. Daha sonra aşağıya inip cama taş attı ‘Çık,’ dedi. Sonra polisler geldi burada büyük bir olay oldu. Adamı polisler tedbir alarak çıkarttı. Burada toplanan halk onu eline geçirseydi affetmezlerdi. Tacize uğrayan kızın kardeşi, ‘Sen taciz kabahatinden ceza aldın 3 ay yatıp çıktın, yırttın yeniden mi bu türlü bir işe kalkışıyorsun’ dedi. Hepimizin çoluğu, çocuğu, torunu var. Korkuyoruz. Uygun ki o kız büyüktü kendini kurtarabildi, ya kendisini savunamayacak biri olsaydı? Bir kız çocuğu erkek çocuğu olsaydı ne olacaktı? Bu türlü beşerler sokakta dolaşmamalı” dedi.

Sevgi Aksoy ise “Adam aslında cinci hoca halinde tacizciymiş. Cin çıkaracağım diye genç bayanları taciz ediyormuş” dedi.

Polis grupları güvenlik gerekçesiyle Dalğali’nin yaşadığı binanın önünde bekleyişini sürdürüyor. Burhan Dalğali ise emniyetteki süreçlerinin akabinde adliyeye sevk edildi.

Bayanların bedenine yazdığı Arapça yazılarla gündeme gelmişti… Linçten güç kurtuldu! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yaklaşık 1 yıl içinde tekraren defa meskene gelen mesken sahibi Kazım T., argümana nazaran kiracısı Nauha Ö,’yü(39) taciz etti. Kiracı, durumdan şüphelenen 14 yaşındaki kızı Eye A.’ya olan biteni anlattı.

Kazım T.’nin pazar günü gündüz saatlerinde tekrar meskene gelmesi üzerine Eye A., cep telefonu kamerasını açarak, oturma odasında bir kısma yerleştirdi. Kısa bir müddet sonra konut sahibi Kazım T., Nauha Ö.’nün 14 yaşındaki kız çocuğu Eye A.’dan kendilerine kahve yapmasını istedi.

TACİZ ETTİ

Eye A., kahve yapmak için mutfağa gittiği sırada Kazım T., yerinden kalkarak, karşısında oturan Nouha Ö.’ye yöneldi ve taciz etti. Nouha Ö., yerinden kalkarak, mutfaktaki kızının yanına gitti. Kızın reaksiyon göstermesi üzerine Kazım T., meskenden ayrıldı.

O anlar ise, cep telefonu kamerasına yansırken, Nouha Ö., mesken sahibi Kazım T.’den şikayetçi oldu.

“‘SANA PARA VEREYİM, AKŞAMA KADAR MESKENE GELME’ DEDİ”

Yaşananları anlatan Eye A., “Bize daima gelip, gidiyordu. Anneme daima ya göz kırpıyordu ya da ‘kızın konuttan çıksın’ diyordu. Bunu çok fazla yapmaya başladı. Biz de bunu ispatlayamıyorduk. En son annem telefonumla kayıt yapmamı söyledi. Bizim meskene geldi tekrar. Bana kahve yapın dedi. Kahve yaptık. Sonra bana, ‘Sana para vereyim akşama kadar meskene gelme’ dedi. Ben de, ‘Olmaz’ diye yanıt verdim. Kahve yapmaya tam mutfağa gittiğim sırada o anneme pislik şeyler yaptı. Biz meskenden çıkarak durumu komşularımıza anlattık ve karakola gittik” dedi.

“KOMŞUMUZ UYARINCA 10 AY KONUTUMUZA GELMEDİ”

Eye A., 3-4 kere bu durumun yaşandığını, üst komşularının durumdan şüphelendiğini belirterek, “Komşumuz kendisiyle konuştu yaklaşık 10 ay konutumuza gelmedi. Kendisini uyaran komşumuz vefat edince yine gelmeye başladı. Tekrar bu türlü yapmaya başladı” diye konuştu.

EV SAHİBİNİN OĞLU, MESKENİ BOŞALTMALARINI İSTEDİ

Öte yandan konut sahibi Kazım T.’nin oğlu olduğu öğrenilen kişi, Eye A.’yı arayarak, konutu boşaltmalarını, boşaltmamaları halinde elektrik, su ve doğalgazı keseceğini söyledi.

Sultangazi’de konut sahibi kiracıyı taciz etti: ‘Sana para vereyim, akşama kadar konuta gelme’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yaklaşık 1 yıl içinde tekraren sefer konuta gelen mesken sahibi Kazım T., teze nazaran kiracısı Nauha Ö,’yü(39) taciz etti. Kiracı, durumdan şüphelenen 14 yaşındaki kızı Eye A.’ya olan biteni anlattı.

Kazım T.’nin pazar günü gündüz saatlerinde tekrar konuta gelmesi üzerine Eye A., cep telefonu kamerasını açarak, oturma odasında bir kısma yerleştirdi. Kısa bir müddet sonra mesken sahibi Kazım T., Nauha Ö.’nün 14 yaşındaki kız çocuğu Eye A.’dan kendilerine kahve yapmasını istedi.

TACİZ ETTİ

Eye A., kahve yapmak için mutfağa gittiği sırada Kazım T., yerinden kalkarak, karşısında oturan Nouha Ö.’ye yöneldi ve taciz etti. Nouha Ö., yerinden kalkarak, mutfaktaki kızının yanına gitti. Kızın reaksiyon göstermesi üzerine Kazım T., konuttan ayrıldı.

O anlar ise, cep telefonu kamerasına yansırken, Nouha Ö., mesken sahibi Kazım T.’den şikayetçi oldu.

“‘SANA PARA VEREYİM, AKŞAMA KADAR MESKENE GELME’ DEDİ”

Yaşananları anlatan Eye A., “Bize daima gelip, gidiyordu. Anneme daima ya göz kırpıyordu ya da ‘kızın konuttan çıksın’ diyordu. Bunu çok fazla yapmaya başladı. Biz de bunu ispatlayamıyorduk. En son annem telefonumla kayıt yapmamı söyledi. Bizim konuta geldi tekrar. Bana kahve yapın dedi. Kahve yaptık. Sonra bana, ‘Sana para vereyim akşama kadar meskene gelme’ dedi. Ben de, ‘Olmaz’ diye yanıt verdim. Kahve yapmaya tam mutfağa gittiğim sırada o anneme pislik şeyler yaptı. Biz meskenden çıkarak durumu komşularımıza anlattık ve karakola gittik” dedi.

“KOMŞUMUZ UYARINCA 10 AY KONUTUMUZA GELMEDİ”

Eye A., 3-4 sefer bu durumun yaşandığını, üst komşularının durumdan şüphelendiğini belirterek, “Komşumuz kendisiyle konuştu yaklaşık 10 ay konutumuza gelmedi. Kendisini uyaran komşumuz vefat edince tekrar gelmeye başladı. Yeniden bu türlü yapmaya başladı” diye konuştu.

EV SAHİBİNİN OĞLU, KONUTU BOŞALTMALARINI İSTEDİ

Öte yandan mesken sahibi Kazım T.’nin oğlu olduğu öğrenilen kişi, Eye A.’yı arayarak, meskeni boşaltmalarını, boşaltmamaları halinde elektrik, su ve doğalgazı keseceğini söyledi.

Sultangazi’de mesken sahibi kiracıyı taciz etti: ‘Sana para vereyim, akşama kadar meskene gelme’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“Taliban bayanların üniversiteye gitmelerini yasaklayınca, tek umudum bir burs alıp yurt dışına gidip eğitim almaktı.”

Bu kelamlar, 20 yaşındaki Afgan bir bayan öğrenci olan Natkai’ye ilişkin.

Natkai’nin ismi güvenliği göz önünde bulundurularak değiştirildi.

Natkai, ülkesinde üniversiteye gitme talihinin çok az olmasına karşın eğitimine devam ettiğini söylüyor.

O ve bir küme kız öğrenci Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) Dubai Üniversitesi’nden burs kazandı. Bu burs ülkenin milyarder iş insanlarından Pir Khalaf Ahmad Al Habtoor tarafından sağlandı.

Bu burslar, bayanların üniversiteye gitmelerinin yasaklanmasının akabinde Afgan bayanları için Aralık 2022’de duyuruldu.

BBC’in elde ettiği bilgilere nazaran toplamda 100 Afgan bayan bu bursları kazanmayı başardı. Yurtdışında yaşayan kimi Afgan öğrenciler hali hazırda Dubai’ye gitmiş durumda.

Getty Images Taliban yetkilileri, erkek refakatçileri olan bayan öğrencilere seyahat müsaadesi vermedi

Natkai, 23 Temmuz Çarşamba günü ailesine veda etti ve havalimanına gerçek yola çıktı.

Ancak eğitim umudunun önüne havalimanında silahlı Taliban militanları çıktı.

Natkai kırgın bir sesle, “Taliban biletlerimizi ve öğrenci vizelerimizi gördüğünde, kızların öğrenci vizesiyle Afganistan dışına çıkmasının yasak olduğunu söyledi” diye anlatıyor.

Seyahatleri engellendi

Natkai üzere en az 60 kız öğrenci daha havaalanından geri çevrildi.

BBC’yle paylaşılan birtakım fotoğraflarda siyah başörtülerini takmış genç kızlar şok ve ıstırap içinde valizlerinin yanında duruyor.

Taliban, bayanların yalnız seyahat etmesini yasakladı. Bayanlara, kocaları, erkek kardeşleri, amcaları yahut babaları üzere erkek refakatçilerle yurtdışına çıkmalarına müsaade veriliyor. Bu bireylere de “mahrem” ismi veriliyor.

Ancak burs alan kızlar için bu da kâfi olmadı.

Natkai, “Üç kız yanlarında ‘mahremleri’ ile uçaktaydı. Fakat Fazilet Yayma ve Ahlaksızlığı Tedbire Bakanlığı’ndan yetkililer onları uçaktan indirdi” diye anlatıyor.

Diğer öğrenciler, basına konuşmaktan kaçınıyor.

Getty Images Kız öğrencilerin hızları okul afişlerinden silindi

Adını Şems Ahmed olarak belirteceğimiz ve kardeşini havalimanına getiren genç bir adam, yaşadıkları ezayı anlatıyor.

Kız kardeşinin aldığa bursa umutla sarıldığını anlatan Şems Ahmed, “Umutla meskenden ayrıldı ancak gözyaşları içinde geri döndü. Tüm hakları elinden alındı” diyor.

Şems Ahmed, birtakım bayanların yanlarında erkek bir refakatçi götürebilmeleri için o erkeklerin vize fiyatlarını de ödediğini, hatta o paraları borç alarak tamamladıklarını söylüyor. Lakin sonuç yeniden hüsran oldu.

“Bazı kızlar o kadar çaresiz ve fakir ki… Dışişleri Bakanlığı’nın doküman doğrulama fiyatı için istediği 400 Afganileri ($5) bile yok.”

Getty Images Taliban, bayanlar ve kızlar üzerinde birçok kısıtlama getiriyor

Dubai Üniversitesi ve öğrencilere burs veren Al Habtoor, kızların durdurulduğunu doğruladı.

Al Habtoor toplumsal medya hesabında İngilizce bir görüntü paylaştı ve İslam’da erkeklerin ve bayanların eşit olduğunu söyleyerek Taliban yetkililerini eleştirdi.

Videoda ayrıyeten havaalanında durdurulan bir Afgan kızın İngilizce ses kaydı da bulunuyor.

Bu kayıtta kız öğrenci şunları söylüyor:

“Şu anda havalimanındıyız lakin ne yazık ki hükümet Dubai’ye gitmemize müsaade vermiyor. Mahremi olanlara bile müsaade vermiyorlar. Ne yapacağımı bilmiyorum. Lütfen bize yardım edin.”

Uluslararası tepkiler

Taliban’ın bu son kararı insan hakları kümeleri ve diplomatlar tarafından reaksiyonla karşılandı.

Getty Images

İnsan Hakları İzleme Örgütünden Heather Barr, “Bu, Taliban’ın kız öğrencilere eğitime almaması zalimliğinin ötesinde epeyce kıymetli ve tasa verici bir adım” değerlendirmesinde bulunuyor ve şöyle devam ediyor:

“Bu oburlarının onlara yardım etmesini engellemekle yaratılan bir tutsaklık.”

Afganistan’ın eski Birleşmiş Milletler gençlik temsilcisi Shkula Zadran, üniversiteden kızlardan vazgeçmemelerini istedi.

Taliban’dan olaya ait rastgele bir açıklama gelmedi.

Fazilet Yayma ve Ahlaksızlığı Tedbire Bakanlığı Sözcüsü Muhammed Sadık Akif Muhacir, BBC’ye yaptığı açıklamada yaşananlardan haberdar olmadıklarını söyledi.

Taliban’ın üst seviye sözcülerinden Zabihullah Mücahid de seyahatte olduğunu ve mevzuyla alakalı bilgi sahibi olmadığını belirterek açıklama yapmadı.

Natkai ise ümitsizlik içinde.

Liseyi bitirmiş ve 15 Ağustos 2021’de Taliban iktidara geldiğinde tam da üniversite imtihanına hazırlanıyordu.

Natkai hayalleri uğrunda bir yol bulduğunu düşünmüştü. Taliban’a karşı bir şey söyleyecek hiçbir kelamının olmadığını belirtiyor. Natkai, Taliban’ın bayanları kabul etmediğini, hürmet göstermediğin lisana getiriyor.

Dünyadan, Afgan kızlarından ve eğitimlerinden vazgeçmemelerini istiyor.

“Kız olmanın kabahat olduğu bir ülkede bu fırsatı kaçırdım. Çok üzgünüm ve ne yapacağımı yahut başıma ne geleceğini bilmiyorum.”

Taliban’ın Dubai’de üniversiteye gitmelerini engellediği kız öğrenciler BBC’ye konuştu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı tarafından gündeme gelen habere ait yapılan yazılı açıklamada, “Bazı basın yayın organlarında yer alan “17 Yaşındaki Kız Çocuğu İnşaatta Meyyit Bulundu” başlıklı haberlere ait aşağıdaki açıklamanın yapılması gereği duyulmuştur” denildi.

Bazı basın yayın organlarında yer alan “17 Yaşındaki Kız Çocuğu İnşaatta Ölü Bulundu” başlıklı haberlere ilişkin aşağıdaki açıklamanın yapılması gereği duyulmuştur. pic.twitter.com/wyoT3ujUeE

— T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (@tcailesosyal) August 28, 2023

Bakanlık açıklamasında şu tabirlere yer verildi:

“Haberlere mevzu olan Y.C.I, 26 Ekim 2021 tarihinden itibaren Bakanlığımıza ilişkin bir kuruluşta muhafaza ve bakım altında tutulmuştur. 23 Ağustos tarihinde kuruluşumuzdan müsaadeli olarak ayrılan Y.C.I, müsaade müddeti bitiminde kuruluşa dönmemiş, bunun üzerine kuruluş görevlilerimiz acilen kolluk kuvvetlerine kayıp bildiriminde bulunmuştur. Gelen ihbar üzerine olay yerine intikal eden işçilerimiz vefat eden kişinin Y.C.I. olduğunu doğrulamıştır. Olayla ilgili olduğu tespit edilen 3 kişi gözaltına alınmış, isimli mühlet devam etmektedir. Bakanlık olarak hatalıların en ağır cezayı alması için davaya müdahil olarak tüzel sürecin yakından takipçisi olacağız” tabirleri kullanıldı.”

İnşaatta cansız halde bulunan 17 yaşındaki kız çocuğu bakanlık korumasındaymış yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“Taliban bayanların üniversiteye gitmelerini yasaklayınca, tek umudum bir burs alıp yurt dışına gidip eğitim almaktı.”

Bu kelamlar, 20 yaşındaki Afgan bir bayan öğrenci olan Natkai’ye ilişkin.

Natkai’nin ismi güvenliği göz önünde bulundurularak değiştirildi.

Natkai, ülkesinde üniversiteye gitme bahtının çok az olmasına karşın eğitimine devam ettiğini söylüyor.

O ve bir küme kız öğrenci Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) Dubai Üniversitesi’nden burs kazandı. Bu burs ülkenin milyarder iş insanlarından Pir Khalaf Ahmad Al Habtoor tarafından sağlandı.

Bu burslar, bayanların üniversiteye gitmelerinin yasaklanmasının akabinde Afgan bayanları için Aralık 2022’de duyuruldu.

BBC’in elde ettiği datalara nazaran toplamda 100 Afgan bayan bu bursları kazanmayı başardı. Yurtdışında yaşayan birtakım Afgan öğrenciler hali hazırda Dubai’ye gitmiş durumda.

Getty Images Taliban yetkilileri, erkek refakatçileri olan bayan öğrencilere seyahat müsaadesi vermedi

Natkai, 23 Temmuz Çarşamba günü ailesine veda etti ve havalimanına hakikat yola çıktı.

Ancak eğitim umudunun önüne havalimanında silahlı Taliban militanları çıktı.

Natkai kırgın bir sesle, “Taliban biletlerimizi ve öğrenci vizelerimizi gördüğünde, kızların öğrenci vizesiyle Afganistan dışına çıkmasının yasak olduğunu söyledi” diye anlatıyor.

Seyahatleri engellendi

Natkai üzere en az 60 kız öğrenci daha havaalanından geri çevrildi.

BBC’yle paylaşılan kimi fotoğraflarda siyah başörtülerini takmış genç kızlar şok ve hüzün içinde valizlerinin yanında duruyor.

Taliban, bayanların yalnız seyahat etmesini yasakladı. Bayanlara, kocaları, erkek kardeşleri, amcaları yahut babaları üzere erkek refakatçilerle yurtdışına çıkmalarına müsaade veriliyor. Bu şahıslara de “mahrem” ismi veriliyor.

Ancak burs alan kızlar için bu da kâfi olmadı.

Natkai, “Üç kız yanlarında ‘mahremleri’ ile uçaktaydı. Ancak Fazilet Yayma ve Ahlaksızlığı Tedbire Bakanlığı’ndan yetkililer onları uçaktan indirdi” diye anlatıyor.

Diğer öğrenciler, basına konuşmaktan kaçınıyor.

Getty Images Kız öğrencilerin hızları okul afişlerinden silindi

Adını Şems Ahmed olarak belirteceğimiz ve kardeşini havalimanına getiren genç bir adam, yaşadıkları ezayı anlatıyor.

Kız kardeşinin aldığa bursa umutla sarıldığını anlatan Şems Ahmed, “Umutla meskenden ayrıldı fakat gözyaşları içinde geri döndü. Tüm hakları elinden alındı” diyor.

Şems Ahmed, kimi bayanların yanlarında erkek bir refakatçi götürebilmeleri için o erkeklerin vize fiyatlarını de ödediğini, hatta o paraları borç alarak tamamladıklarını söylüyor. Lakin sonuç yeniden hüsran oldu.

“Bazı kızlar o kadar çaresiz ve fakir ki… Dışişleri Bakanlığı’nın doküman doğrulama fiyatı için istediği 400 Afganileri ($5) bile yok.”

Getty Images Taliban, bayanlar ve kızlar üzerinde birçok kısıtlama getiriyor

Dubai Üniversitesi ve öğrencilere burs veren Al Habtoor, kızların durdurulduğunu doğruladı.

Al Habtoor toplumsal medya hesabında İngilizce bir görüntü paylaştı ve İslam’da erkeklerin ve bayanların eşit olduğunu söyleyerek Taliban yetkililerini eleştirdi.

Videoda ayrıyeten havaalanında durdurulan bir Afgan kızın İngilizce ses kaydı da bulunuyor.

Bu kayıtta kız öğrenci şunları söylüyor:

“Şu anda havalimanındıyız lakin ne yazık ki hükümet Dubai’ye gitmemize müsaade vermiyor. Mahremi olanlara bile müsaade vermiyorlar. Ne yapacağımı bilmiyorum. Lütfen bize yardım edin.”

Uluslararası tepkiler

Taliban’ın bu son kararı insan hakları kümeleri ve diplomatlar tarafından reaksiyonla karşılandı.

Getty Images

İnsan Hakları İzleme Örgütünden Heather Barr, “Bu, Taliban’ın kız öğrencilere eğitime almaması zalimliğinin ötesinde hayli kıymetli ve kaygı verici bir adım” değerlendirmesinde bulunuyor ve şöyle devam ediyor:

“Bu diğerlerinin onlara yardım etmesini engellemekle yaratılan bir tutsaklık.”

Afganistan’ın eski Birleşmiş Milletler gençlik temsilcisi Shkula Zadran, üniversiteden kızlardan vazgeçmemelerini istedi.

Taliban’dan olaya ait rastgele bir açıklama gelmedi.

Fazilet Yayma ve Ahlaksızlığı Tedbire Bakanlığı Sözcüsü Muhammed Sadık Akif Muhacir, BBC’ye yaptığı açıklamada yaşananlardan haberdar olmadıklarını söyledi.

Taliban’ın üst seviye sözcülerinden Zabihullah Mücahid de seyahatte olduğunu ve hususla alakalı bilgi sahibi olmadığını belirterek açıklama yapmadı.

Natkai ise ümitsizlik içinde.

Liseyi bitirmiş ve 15 Ağustos 2021’de Taliban iktidara geldiğinde tam da üniversite imtihanına hazırlanıyordu.

Natkai hayalleri uğrunda bir yol bulduğunu düşünmüştü. Taliban’a karşı bir şey söyleyecek hiçbir kelamının olmadığını belirtiyor. Natkai, Taliban’ın bayanları kabul etmediğini, hürmet göstermediğin lisana getiriyor.

Dünyadan, Afgan kızlarından ve eğitimlerinden vazgeçmemelerini istiyor.

“Kız olmanın kabahat olduğu bir ülkede bu fırsatı kaçırdım. Çok üzgünüm ve ne yapacağımı yahut başıma ne geleceğini bilmiyorum.”

Taliban’ın Dubai’de üniversiteye gitmelerini engellediği kız öğrenciler BBC’ye konuştu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı tarafından gündeme gelen habere ait yapılan yazılı açıklamada, “Bazı basın yayın organlarında yer alan “17 Yaşındaki Kız Çocuğu İnşaatta Meyyit Bulundu” başlıklı haberlere ait aşağıdaki açıklamanın yapılması gereği duyulmuştur” denildi.

Bazı basın yayın organlarında yer alan “17 Yaşındaki Kız Çocuğu İnşaatta Ölü Bulundu” başlıklı haberlere ilişkin aşağıdaki açıklamanın yapılması gereği duyulmuştur. pic.twitter.com/wyoT3ujUeE

— T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (@tcailesosyal) August 28, 2023

Bakanlık açıklamasında şu sözlere yer verildi:

“Haberlere mevzu olan Y.C.I, 26 Ekim 2021 tarihinden itibaren Bakanlığımıza ilişkin bir kuruluşta müdafaa ve bakım altında tutulmuştur. 23 Ağustos tarihinde kuruluşumuzdan müsaadeli olarak ayrılan Y.C.I, müsaade mühleti bitiminde kuruluşa dönmemiş, bunun üzerine kuruluş görevlilerimiz acilen kolluk kuvvetlerine kayıp bildiriminde bulunmuştur. Gelen ihbar üzerine olay yerine intikal eden işçilerimiz vefat eden kişinin Y.C.I. olduğunu doğrulamıştır. Olayla ilgili olduğu tespit edilen 3 kişi gözaltına alınmış, isimli müddet devam etmektedir. Bakanlık olarak hatalıların en ağır cezayı alması için davaya müdahil olarak hukuksal sürecin yakından takipçisi olacağız” sözleri kullanıldı.”

İnşaatta cansız halde bulunan 17 yaşındaki kız çocuğu bakanlık korumasındaymış yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İlayda Turhan’ın yanında bulunan yurt görevlisinin çığlığı üzerine, şoför ambulansı durdurdu. Sıhhat takımları kanlar içinde kalan Turhan’a müdahale etti. Yapılan tetkiklerde Turhan’ın hayatını kaybettiği tespit edildi. Durum 112 Acil Davet Merkezine ihbarda bulundu.

İhbar üzerine adrese polis takımları sevk edildi. Turhan’ın cenazesi otopsi yapılmak üzere Kocaeli Devlet Hastanesine götürüldü.

Öte yandan, Sakarya’da yetiştirme yurdunda kalan İlayda Turhan’ın ruhsal rahatsızlığı nedeniyle bir klinikte tedavi görmesi için ambulansla İstanbul’a sevk edildiği öğrenildi. Kliniğin İlayda Turhan’ı kabul etmemesi üzerine, Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne geri dönüş yolunda olayın gerçekleştiği kaydedildi. Ambulans şoförü, iki sıhhat vazifelisi ve yurt vazifelisi sözü alınmak üzere polis takımlarınca karakola götürüldü.

Olay nedeniyle TEM Otoyolu Ankara istikametinde trafik yoğunluğu yaşandı. Polis takımlarınca araç geçişleri denetimli olarak sağlandı.

Ambulanstan atladığı argüman edilen 15 yaşındaki kız çocuğu ömrünü yitirdi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.