Prof. Dr. Saltık, bahse ait şunları söyledi:

“Türkiye’de 2023 yılının birinci altı ayında görülen kızamık olgu sayısında bir evvelki yıla nazaran epeyce yüksek bir artış kelam konusu. Sayısal datalara baktığımızda bu salgın diyebileceğimiz durumun çocukların yaşlarına nazaran aşısız ya da eksik aşılı oluşları ile yakından alakalı olduğunu görüyoruz. Hasebiyle şimdi hadise görülmeyen yerlerde olguların en erken görülme yaşlarını dikkate alarak bir alt yaş hududu kabul edersek altı ay diyebiliriz. Olağanda dokuzuncu ayda yapılıyor kızamık aşıları. Şayet dokuzuncu aydan daha evvel kızamık olguları görülüyorsa; bakanlık dataları açıklamadığı için bilemiyoruz. Yeni bir kampanya ile eksik aşılarının bu çocukların tamamlanması gerekir. Ayrıyeten salgın görülen yerlerde 15 yaşın altındaki çocuklar başta olmak üzere epidemolojik durum nasılsa kızamıkla ilgili salgın denetim aşılaması yapmamız gerekiyor. Ayrıyeten ek doz aşılamanın rutin aşılama takvimindeki aşıların yerini almadığının altını çizmek isterim. Vakti geldiğinde aşı takvimindeki aşıların da ayrıyeten uygulanması gerekliliği var.

Ek doz aşı ile takvim gereği uygulanacak aşılar ortasında en az dört haftalık vakit bırakmaya uğraş göstermemiz gerekiyor. Sıhhat Bakanlığı’nın bu dataları şeffaf bir biçimde bu bilgileri kamuoyu ile paylaşmasını istiyoruz. Demokratik bir hukuk devletinde ne olup bittiğini bilme hakkımız var. Hükümetlerin de halktan bu dataları saklamaya yetkileri bulunmuyor. Ancak Türkiye ne durumda biliyoruz. Münasebetiyle alınacak tedbirlerin de Sıhhat Bakanlığı tarafından tıp meslek örgütleri, TTB, Halk Sıhhati Uzmanları Derneği üzere derneklerle, basınla ve kamuoyunun iş birliği ile yürütülmesi gerek. Aşı kararsızlığının da birebir biçimde üzerine gidilmesi gerek.

“SALGIN DEME RİSKİ VAR…”

Türkiye’deki son bir yıllık kızamık olgularına baktığımızda; 2023 Ocak ayında 193, Şubat’ta 340, Mart’ta 445, Nisan’da 506, Mayıs’ta 567 ve Haziran’da 782 olmak üzere tertipli biçimde tırmanan bir olgu sayısı görüyoruz. Bir evvelki altı aya baktığımızda ise örneğin; geçen Temmuz’da 12, Ağustos’ta 6, Eylül’de 8, Ekim’de 16, Kasım’da 17, Aralık’ta 25 olduğunu görüyoruz. 2023 Ocak’ında çabucak izleyen aylarda yani 193 olguya tırmandığını görüyoruz. Bu bilgilerle üstelik kayda girenlerin buzdağının ucu olduğu gerçeğini de unutmadan yakalanabilenlerin, yakalanması gerekenlerin neredeyse kabaca 10’da 1’i olduğu gerçeğini dikkate aldığımızda bu tabloya salgın deme riski ne yazık ki var.

Yatış durumlarına baktığımızda; bu kızamık olgularının Ocak’tan başlayarak söylemek gerekirse; 18, izleyeni ay 63, sonraki ayda 79, 98 ve 139 ve geçen iki ay öncesinde yani Haziran’da da 164 kızamıklı çocuğun hastaneye yatırıldığını görüyoruz. Bu sayılar da yüksek sayılı. Kızamık olağan şartlarda komplikasyonsuz seyreder, kapanır ancak bağışık durum bozuksa, beslenme yetersizliği varsa, altta yatan öbür bir hastalık varsa, sosyo-ekonomik yetersizlik, yoksulluk üzere nedenlerle komplikasyon gelişebiliyor. Başta zatürre olmak üzere hastaneye yatırma gerekliliği doğuyor. Olağan şartlarda kızamık olgularında hastaneye yatırmaya gerek yok.

“BİR YAŞIN ALTINDAKİ OLGULARIN YÜZDE 97-98’İNDE TEK DOZ BİLE OLSA AŞI YOK”

Aşılama durumuyla ilişkilendirmeye uğraş gösterirsek şunu görüyoruz; bir yaşın altında 203 kızamıklı olgu var. Bunların içinde tek doz olsa da kızamık aşısı olanlar yüzde 1-3 dolayında. Münasebetiyle bir yaşın altındaki 203 kızamık olgusunda neredeyse yüzde 97-98’inde tek doz bile olsa aşı yok. Esasen bir yaşın altında tek doz bekliyoruz. Dokuz ya da on iki aylıkken bir doz yapılması sonra bir yineleme yapılması biçiminde olmalı. 1-4 yaş aralığında 2 doz kesinlikle yapılmış olmasını bekliyoruz. 1-4 yaş ortasında toplam bin 700 dolayında kızamık olgusu var. Aşılama dağılımına baktığımızda bunların fakat üçte birinden azının tek doz aşıya sahip olduğunu, iki doz aşının ise beşte birden de az olduğunu görüyoruz. Hasebiyle; açık bir bilgi gösteriyor ki önemli bir gevşeme ve ihmal var. Bunlar kimler? Ülkenin nerelerinde? Sıhhat Bakanlığı’nın bilgileri paylaşması gerekiyor.

“KIZAMIK SALGINLARINI ÖNLEMEDE ÇOK YÜKSEK SEVİYEDE AŞILAMA GEREKİYOR”

Özellikle sistemsiz göçmenlerde durum nedir bir bakmak gerekiyor. Örnek olarak; kızamık aşısının bir salgın çıkmaması için en az yüzde 95 seviyesinde olmasını bekleriz. Kızamık salgınlarını önlemede çok yüksek seviyede aşılama gerekiyor. Yüzde 95’lerin altına inmemeli. Zira kızamık çok bulaşıcı. Covid-19 üzere değil. Kapalı ortamlarda, okulda, iş yerinde bilhassa kışın, soğuk mevsimde kapalı ortamda çok kolay bulaşabiliyor.

“BÖYLE GİDERSE SALGIN BÜYÜYEBİLİR”

Deprem bölgesinde çadırlarda, konteynırlarda insanların kalabalık yaşadıklarını biliyoruz. Kızamığın yakın temasla geçtiğini akılda tutacak olursak; bu olumsuz bir etmen. Kızamık 1 tek doz aşısının yüzde 95 ve üzerinde olduğu 2022 datalarıyla 40 ilimiz var. 81 ilin fakat 40’ında kızamık aşısı yüzde 95’in üstünde. Meğer 2017’de 53 vilayette tek doz kızamık aşısı oranı yüzde 95’in üstündeydi. 2017’den 2022’ye beş yılda 53 vilayetten 40 ile indiğini görüyoruz. Kızamık 2 aşısına baktığımızda; yüzde 95 ve üzerinde aşılı 43 ilimiz görünüyor. Bu da 81 ilin yüzde 53’üne karşılık geliyor. Münasebetiyle önemli bir gerileme var. Bu türlü giderse bu daha da büyüyebilir.

“SAĞLIK BAKANLIĞI’NIN BELİRTTİĞİMİZ ÇERÇEVEDE TEDBİRLERİ ALMASI VE SAYDAM OLMASI MECBURİLİĞİ VAR”

Önlemleri daha evvel sıraladık. Ek doz aşılamanın yapılması üzere. Okullar açılacak Eylül’de bu bakımdan kampanyanın yürütülmesinde süratli davranılması, okul aşılarının vaktinde aksatmandan tamamlanması ve aşı kararsızlığı ile uğraş edilmeli. Covid periyodunda kampanyalar yapıldı aşıların kelamda olumsuz tesirlerine ait ve bunlar büsbütün bilim dışıydı. Bakanlık bunlarla da faal biçimde uğraş etmeli. 21’inci yüzyılın başlarında Türkiye’de tekrar bir kızamık salgını yaşanması nitekim Türkiye için utandırıcı bir durum. Çocuklarımız, bebeklerimiz kızamıktan ölmesinler, engelli kalmasınlar. Bunun için Sıhhat Bakanlığı’nın belirttiğimiz çerçevede tedbirleri alması ve saydam olması mecburiliği var.”

Prof. Dr. Ahmet Saltık’tan ‘kızamık’ açıklaması: ‘Yüzde 97-98’inde aşı yok’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Prof. Dr. Saltık, hususa ait şunları söyledi:

“Türkiye’de 2023 yılının birinci altı ayında görülen kızamık olgu sayısında bir evvelki yıla nazaran epey yüksek bir artış kelam konusu. Sayısal bilgilere baktığımızda bu salgın diyebileceğimiz durumun çocukların yaşlarına nazaran aşısız ya da eksik aşılı oluşları ile yakından bağlantılı olduğunu görüyoruz. Münasebetiyle şimdi olay görülmeyen yerlerde olguların en erken görülme yaşlarını dikkate alarak bir alt yaş sonu kabul edersek altı ay diyebiliriz. Olağanda dokuzuncu ayda yapılıyor kızamık aşıları. Şayet dokuzuncu aydan daha evvel kızamık olguları görülüyorsa; bakanlık bilgileri açıklamadığı için bilemiyoruz. Yeni bir kampanya ile eksik aşılarının bu çocukların tamamlanması gerekir. Ayrıyeten salgın görülen yerlerde 15 yaşın altındaki çocuklar başta olmak üzere epidemolojik durum nasılsa kızamıkla ilgili salgın denetim aşılaması yapmamız gerekiyor. Ayrıyeten ek doz aşılamanın rutin aşılama takvimindeki aşıların yerini almadığının altını çizmek isterim. Vakti geldiğinde aşı takvimindeki aşıların da ayrıyeten uygulanması gerekliliği var.

Ek doz aşı ile takvim gereği uygulanacak aşılar ortasında en az dört haftalık vakit bırakmaya gayret göstermemiz gerekiyor. Sıhhat Bakanlığı’nın bu bilgileri şeffaf bir halde bu dataları kamuoyu ile paylaşmasını istiyoruz. Demokratik bir hukuk devletinde ne olup bittiğini bilme hakkımız var. Hükümetlerin de halktan bu dataları saklamaya yetkileri bulunmuyor. Lakin Türkiye ne durumda biliyoruz. Münasebetiyle alınacak tedbirlerin de Sıhhat Bakanlığı tarafından tıp meslek örgütleri, TTB, Halk Sıhhati Uzmanları Derneği üzere derneklerle, basınla ve kamuoyunun iş birliği ile yürütülmesi gerek. Aşı kararsızlığının da tıpkı biçimde üzerine gidilmesi gerek.

“SALGIN DEME RİSKİ VAR…”

Türkiye’deki son bir yıllık kızamık olgularına baktığımızda; 2023 Ocak ayında 193, Şubat’ta 340, Mart’ta 445, Nisan’da 506, Mayıs’ta 567 ve Haziran’da 782 olmak üzere sistemli biçimde tırmanan bir olgu sayısı görüyoruz. Bir evvelki altı aya baktığımızda ise örneğin; geçen Temmuz’da 12, Ağustos’ta 6, Eylül’de 8, Ekim’de 16, Kasım’da 17, Aralık’ta 25 olduğunu görüyoruz. 2023 Ocak’ında çabucak izleyen aylarda yani 193 olguya tırmandığını görüyoruz. Bu datalarla üstelik kayda girenlerin buzdağının ucu olduğu gerçeğini de unutmadan yakalanabilenlerin, yakalanması gerekenlerin neredeyse kabaca 10’da 1’i olduğu gerçeğini dikkate aldığımızda bu tabloya salgın deme riski ne yazık ki var.

Yatış durumlarına baktığımızda; bu kızamık olgularının Ocak’tan başlayarak söylemek gerekirse; 18, izleyeni ay 63, sonraki ayda 79, 98 ve 139 ve geçen iki ay öncesinde yani Haziran’da da 164 kızamıklı çocuğun hastaneye yatırıldığını görüyoruz. Bu sayılar da yüksek sayılı. Kızamık olağan şartlarda komplikasyonsuz seyreder, kapanır lakin bağışık durum bozuksa, beslenme yetersizliği varsa, altta yatan öteki bir hastalık varsa, sosyo-ekonomik yetersizlik, yoksulluk üzere nedenlerle komplikasyon gelişebiliyor. Başta zatürre olmak üzere hastaneye yatırma gerekliliği doğuyor. Olağan şartlarda kızamık olgularında hastaneye yatırmaya gerek yok.

“BİR YAŞIN ALTINDAKİ OLGULARIN YÜZDE 97-98’İNDE TEK DOZ BİLE OLSA AŞI YOK”

Aşılama durumuyla ilişkilendirmeye gayret gösterirsek şunu görüyoruz; bir yaşın altında 203 kızamıklı olgu var. Bunların içinde tek doz olsa da kızamık aşısı olanlar yüzde 1-3 dolayında. Münasebetiyle bir yaşın altındaki 203 kızamık olgusunda neredeyse yüzde 97-98’inde tek doz bile olsa aşı yok. Esasen bir yaşın altında tek doz bekliyoruz. Dokuz ya da on iki aylıkken bir doz yapılması sonra bir yineleme yapılması biçiminde olmalı. 1-4 yaş aralığında 2 doz kesinlikle yapılmış olmasını bekliyoruz. 1-4 yaş ortasında toplam bin 700 dolayında kızamık olgusu var. Aşılama dağılımına baktığımızda bunların fakat üçte birinden azının tek doz aşıya sahip olduğunu, iki doz aşının ise beşte birden de az olduğunu görüyoruz. Hasebiyle; açık bir data gösteriyor ki önemli bir gevşeme ve ihmal var. Bunlar kimler? Ülkenin nerelerinde? Sıhhat Bakanlığı’nın bilgileri paylaşması gerekiyor.

“KIZAMIK SALGINLARINI ÖNLEMEDE ÇOK YÜKSEK SEVİYEDE AŞILAMA GEREKİYOR”

Özellikle sistemsiz göçmenlerde durum nedir bir bakmak gerekiyor. Örnek olarak; kızamık aşısının bir salgın çıkmaması için en az yüzde 95 seviyesinde olmasını bekleriz. Kızamık salgınlarını önlemede çok yüksek seviyede aşılama gerekiyor. Yüzde 95’lerin altına inmemeli. Zira kızamık çok bulaşıcı. Covid-19 üzere değil. Kapalı ortamlarda, okulda, iş yerinde bilhassa kışın, soğuk mevsimde kapalı ortamda çok kolay bulaşabiliyor.

“BÖYLE GİDERSE SALGIN BÜYÜYEBİLİR”

Deprem bölgesinde çadırlarda, konteynırlarda insanların kalabalık yaşadıklarını biliyoruz. Kızamığın yakın temasla geçtiğini akılda tutacak olursak; bu olumsuz bir etmen. Kızamık 1 tek doz aşısının yüzde 95 ve üzerinde olduğu 2022 datalarıyla 40 ilimiz var. 81 ilin fakat 40’ında kızamık aşısı yüzde 95’in üstünde. Meğer 2017’de 53 vilayette tek doz kızamık aşısı oranı yüzde 95’in üstündeydi. 2017’den 2022’ye beş yılda 53 vilayetten 40 ile indiğini görüyoruz. Kızamık 2 aşısına baktığımızda; yüzde 95 ve üzerinde aşılı 43 ilimiz görünüyor. Bu da 81 ilin yüzde 53’üne karşılık geliyor. Hasebiyle önemli bir gerileme var. Bu türlü giderse bu daha da büyüyebilir.

“SAĞLIK BAKANLIĞI’NIN BELİRTTİĞİMİZ ÇERÇEVEDE TEDBİRLERİ ALMASI VE SAYDAM OLMASI ZARURİLİĞİ VAR”

Önlemleri daha evvel sıraladık. Ek doz aşılamanın yapılması üzere. Okullar açılacak Eylül’de bu bakımdan kampanyanın yürütülmesinde süratli davranılması, okul aşılarının vaktinde aksatmandan tamamlanması ve aşı kararsızlığı ile çaba edilmeli. Covid devrinde kampanyalar yapıldı aşıların kelamda olumsuz tesirlerine ait ve bunlar büsbütün bilim dışıydı. Bakanlık bunlarla da aktif biçimde gayret etmeli. 21’inci yüzyılın başlarında Türkiye’de tekrar bir kızamık salgını yaşanması hakikaten Türkiye için utandırıcı bir durum. Çocuklarımız, bebeklerimiz kızamıktan ölmesinler, engelli kalmasınlar. Bunun için Sıhhat Bakanlığı’nın belirttiğimiz çerçevede tedbirleri alması ve saydam olması mecburiliği var.”

Prof. Dr. Ahmet Saltık’tan ‘kızamık’ açıklaması: ‘Yüzde 97-98’inde aşı yok’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yazıda, “Genişletilmiş Bağışıklama Programı kapsamında yürütülen kızamık, kızamıkçık, kabakulak aşı kapsayıcılığının ülke genelinde artırılması için eksik aşılı ve aşısız bireylere ulaşılması değer arz etmektedir. Eksik aşılıların ağır bulunduğu tespit edilen yerlerde vilayet sıhhat müdürlüklerinin uyumunda ilçe sıhhat müdürlükleri ve toplum sıhhati merkezleri tarafından oluşturulacak taşınabilir gruplar aracılığıyla aşısız ve eksik aşılı çocukların aşılarının tamamlanması sağlanmalı” tabirleri kullanıldı. 

(Emrah Kırımlı)

‘AİLELERİN AŞI KARARSIZLIĞINA KARŞI ÇABA EDİLMELİ’

TTB Aile Hekimliği Kolu (AHEK) Lideri Emrah Kırımlı, “Kızamık aşısı 7 yaşında yapılıyordu. CovId-19 devri erkene çekildi. Veliler de ‘Bu okul aşısıydı niçin artık yapılıyor’ diyorlar. Toplumdaki bilgisizliğin aşılması lazım” dedi. Sıhhat Bakanlığı’ndan bilgilendirici bir açıklama yapılmadığının altını çizen Kırımlı, “Asıl sorun Sıhhat Bakanlığı’nın üç aydır talep etmemize karşın halka aşı daveti yapmaması. Hâlâ tereddütü olan beşerler var. Bakanlık aşı kararsızlığı ile aktif bir gayret yürütmeli” tabirlerini kullandı. 

‘KIŞ AYLARINDA ARTACAK’

Kırımlı, “Deprem bölgesinde hadisenin yaygın olduğu yerlerde sokakta aşılama yapılması lazım. 1999 sarsıntısından sonra sarsıntının etkilediği vilayetlerde evvelden aşı olup olmadığına bakılmaksızın aşılama yapılmıştı. Salgın önlenmişti. Bakanlık, bunu sarsıntı bölgesinde yapmıyor” diye konuştu. Olayların kış aylarında artacağına dikkat çeken Kırımlı, “Salgın görülen yerlerde 15 yaşın altındaki çocuklar başta olmak üzere epidemiyolojik örüntüye nazaran salgın denetim aşılaması yapılmalıdır. Kamu otoritesi bölgelere nazaran aşı oranlarını kamuoyuyla paylaşmalı, alınacak tedbirler konusunda toplum iştirakinin önünü açmalı” davetini yaptı.

Sıhhat Bakanlığı’ndan ‘kızamık’ alarmı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Yazıda, “Genişletilmiş Bağışıklama Programı kapsamında yürütülen kızamık, kızamıkçık, kabakulak aşı kapsayıcılığının ülke genelinde artırılması için eksik aşılı ve aşısız şahıslara ulaşılması değer arz etmektedir. Eksik aşılıların ağır bulunduğu tespit edilen yerlerde vilayet sıhhat müdürlüklerinin uyumunda ilçe sıhhat müdürlükleri ve toplum sıhhati merkezleri tarafından oluşturulacak taşınabilir gruplar aracılığıyla aşısız ve eksik aşılı çocukların aşılarının tamamlanması sağlanmalı” sözleri kullanıldı. 

(Emrah Kırımlı)

‘AİLELERİN AŞI KARARSIZLIĞINA KARŞI GAYRET EDİLMELİ’

TTB Aile Hekimliği Kolu (AHEK) Lideri Emrah Kırımlı, “Kızamık aşısı 7 yaşında yapılıyordu. CovId-19 periyodu erkene çekildi. Veliler de ‘Bu okul aşısıydı niçin artık yapılıyor’ diyorlar. Toplumdaki bilgisizliğin aşılması lazım” dedi. Sıhhat Bakanlığı’ndan bilgilendirici bir açıklama yapılmadığının altını çizen Kırımlı, “Asıl sorun Sıhhat Bakanlığı’nın üç aydır talep etmemize karşın halka aşı daveti yapmaması. Hâlâ tereddütü olan beşerler var. Bakanlık aşı kararsızlığı ile faal bir gayret yürütmeli” tabirlerini kullandı. 

‘KIŞ AYLARINDA ARTACAK’

Kırımlı, “Deprem bölgesinde olayın yaygın olduğu yerlerde sokakta aşılama yapılması lazım. 1999 sarsıntısından sonra zelzelenin etkilediği vilayetlerde evvelce aşı olup olmadığına bakılmaksızın aşılama yapılmıştı. Salgın önlenmişti. Bakanlık, bunu zelzele bölgesinde yapmıyor” diye konuştu. Hadiselerin kış aylarında artacağına dikkat çeken Kırımlı, “Salgın görülen yerlerde 15 yaşın altındaki çocuklar başta olmak üzere epidemiyolojik örüntüye nazaran salgın denetim aşılaması yapılmalıdır. Kamu otoritesi bölgelere nazaran aşı oranlarını kamuoyuyla paylaşmalı, alınacak tedbirler konusunda toplum iştirakinin önünü açmalı” davetini yaptı.

Sıhhat Bakanlığı’ndan ‘kızamık’ alarmı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

(Emrah Kırımlı)

Türk Tabipleri Birliği (TTB), Sıhhat Bakanlığı’nın Dünya Sıhhat Örgütü’ne bildirdiği laboratuvar kesin olay sayısının birinci beş ayda 2 bin 51 olduğunu açıkladı. Karatay’a reaksiyon gösteren TTB Aile Hekimliği Kolu Lideri Emrah Kırımlı, “Karatay’ın toplum sıhhatini tehdit eden açıklamaları var. Ne gündemdeyse onunla ilgili tersten bir şey söylüyor. Kızamık hadiselerini niçin çocuklarda görüyoruz? Onlar COVID-19 aşısı mı oldu?” tabirlerini kullandı. 

Mahalle mahalle gezerek çocuklara aşı yapmak için çalıştıklarını kaydeden Kırımlı, “İnsanlar, Karatay gibileri dinleyip çocuklarına aşı yaptırmıyor. Bakanın çıkıp, ‘Aşı yaptırın’ demesi gerek. Okullar açılacak. Beşerler kapalı ortamlarda bir ortaya gelecek. Bir ay içinde eksik aşıların tamamlanması gerek” ikazını yaptı. 

(Vedat Bulut)

‘ŞİKÂYET EDİLEBİLİR’

TTB Genel Sekreteri Vedat Bulut da kızamıkta yalnızca döküntü değil ağrı, ateş ve halsizlik üzere belirtilerin de görüldüğünün altını çizerek “Kızamıkla CovId-19 aşısının yan tesiri karışması mümkün değil. Bunun testleri var” dedi. 

Karatay’ın toplumu yanlış bilgilendirdiğini vurgulayan Bulut, “Diğer tabipleri küçük düşüren onların teşhisini hiçe sayan saygısız sözler. Kendisiyle ilgili şikâyet gelirse bağlı bulunduğu tabip odası bir yaptırımda bulunabilir” diye konuştu. 

Kızamıkta ‘kış’ kaygısı: Canan Karatay gibiler yüzünden çocuklar aşılatılmıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

DSÖ’nün 31 Mayıs 2023’de yayınladığı ve “2022 Mayıs ile 2023 Nisan tarihleri ortasında tespit edilen kızamık olay datalarını içeren son haritasına nazaran, birinci üç sırada Türkiye, Rusya ve Tacikistan yer aldı. DSÖ’nün Nisan ayında yayınladığı bir evvelki verisinde, Türkiye iki, Tacikistan birinci sırada yer alıyordu.

Sağlık Bakanı Dr. Fahrettin Koca, geçen günlerde bir açıklama yaparak kızamık açısından bir salgınının kelam konusu olmadığını, tespit edilen hastaların denetim altında olduğunu ve filyasyon çalışmalarının titizlikle yürütüldüğünü vurgulayarak, tespit edilen kızamık hadiselerinin yüzde 86’sının İstanbul’da olduğunu belirtmişti. İstanbul Aile Hekimliği Derneği (İSTAHED) Lider Yardımcısı ve Bilim Komitesinden Sorumlu İdare Konseyi Üyesi Dr. Çınla Nişli Kaya ise kızamıkta 3-4 aydır yaşanan artışın, son birkaç haftadır daha da ağırlaştığını belirterek kızamık hadiselerinin İstanbul’da Avrupa yakasının iç ve kuzey kısımlarında ağırlaştığını kaydetti ve bilhassa 9-18 ay ortası çocuklarda kızamığa daha sık rastladıklarını söyledi.  

“EN ÇOK 9-18 AY ÇOCUKLARDA RASTLIYORUZ”

Dr. Kaya, “İstanbul’da bilhassa son 3-4 aydır hadiselerde artış yaşıyoruz. Son 3-4 haftadır da kızamık olaylarını daha ağır yaşıyoruz. Bizim ilçemizde (Eyüp), çok ağır olmamakla birlikte, kimi bölgelerde maalesef çok daha fazla. Avrupa yakasının iç ve kuzey kısımlarında daha fazla görüyoruz olayları. Hadise sayısının fazla olduğu bölgeler maalesef aşı kararsızlığı yahut reddiyle paralellik gösteriyor. Bilhassa Avrupa yakasının iç ve kuzey kısımlarında bunu daha fazla görüyoruz. Maalesef bilhassa 9-12 ay ve 12-18 ay çocuklarda çok görüyoruz kızamığı. Bunlar da aşıları yaptırılmamış çocuklar. Aşı kararsızlığının en kıymetli sebeplerinin başında inançlar ve bir kısmın de aşı içerisindeki birtakım unsurlar nedeniyle aşının ziyanlı olduğunu düşünmeleri geliyor. Kovid salgını sonrası, çocukluk çağı aşılarını yaptırmama konusunda artış yaşandı. Aşıya güvensizlik arttı” dedi.

“SADECE AŞI YAPTIRMAYANIN SORUNU DEĞİL”

Kızamık açısından bilhassa hamileler, bağışıklığı baskılanmış şahıslar ve aşısız çocukların büyük bir tehlike altında olduğunu kaydeden Dr. Kaya, şunları söyledi: “Kızamık çok kolay bulaşıyor, çok süratli ilerliyor ve hastalığın kesin bir tedavisi de yok. Yalnızca semptomları yani şikayetleri giderecek tedaviler verebiliyoruz. Bu türlü olunca da zatürre üzere ağır akciğer enfeksiyonlarına, beyin enfeksiyonlarına, merkezi hudut sistemi enfeksiyonları (ensefalit) üzere uzun devirde tesirli olacak enfeksiyonlara sebep oluyor ve maalesef hasta kayıpları ya da hasarlarla karşılaşabiliyoruz. Çok önemli bir halk sıhhati sorunu. Maalesef aşı yaptırmayan kişinin yalnızca kendi sorunu olmuyor; ülkemizin, hatta dünyanın sorunu haline geliyor aşı zıtlığı.”

KIZAMIK GEÇİREN ÇOCUKTA 8-10 YIL SONRA BEYİN İLTİHABI RİSKİ

Çocuğun kızamığı geçirip bağışık olması tarafındaki yaklaşımın da son derece tehlikeli olduğuna işaret eden Dr. Kaya, bilhassa 2 yaş altı çocukların kızamık geçirdikten sonra virüsün bedende sessiz bir halde kalıcı hale gelerek yıllar sonra sakatlık ve hatta mevte yol açabilen SSPE tablosuna yol açabildiğini söyleyerek şu bilgileri verdi:

“Bu hastalığı geçirdikten sonra virüs bedende gizli kalabiliyor ve 8-10 sene sonra SSPE diye bir hastalık var, pan-ensefalit yani beyin iltihabı. Bunu geçirebiliyor çocuk. Bu da çocuklarda daha kalıcı bir hasara yol açıyor, merkezi hudut sistemi hasarları yaşanıyor ve enfeksiyonlardan ötürü kaybedebiliyoruz çocukları. O yüzden aşılanmak, her vakit enfeksiyonu geçirmekten çok daha inançlı ve pahalı.”

“OKULLAR AÇILDIĞINDA BULAŞ DAHA DA ARTACAK”

Dr. Çınla Nişli Kaya, okullar açıldığında kızamık hadiselerinde çok daha ağır bir artış yaşanacağına dikkat çekerek eksik aşılı ya da aşısız çocukların ailelerine seslendi ve aşılarını bir an evvel yaptırmaları gerektiğini kaydetti. Dr. Kaya, “Kızamık, damlacık ve temasla bulaşan bir enfeksiyon olduğu için, okullar açıldığında bulaşma suratı daha da artacak. Mevsim itibariyle üzerine grip yahut rinovirüs üzere öbür bir kadro viral enfeksiyonlar da ekleneceği için teşhis edilmesi, hadiseleri ayırmak çok daha sıkıntı olacak. Çok daha kombine, daha güç tedaviler vermek zorunda kalacağız. O nedenle Eylül’e bırakmadan, okullar kapalıyken eksik aşılı olanların aşılarını tamamlatmasını öneriyoruz” dedi.

“AŞI DÜŞÜNCESİ YOK, 9-12 AY VE 4’ÜNCÜ YAŞTA YAPILIYOR”

Kızamık aşılarının çocukluk çağı aşı takviminde 12’nci ay ve 4’üncü yaşta yapıldığını belirten Dr. Kaya, son yıllarda hadiselerdeki artış eğilimi nedeniyle Sıhhat Bakanlığı’nın talimatıyla 9’uncu ayda da bir aşı dozu eklendiğini belirterek şunları söyledi: “Aşılanmamış olan tüm çocukları için aile sıhhati merkezlerimize davette bulunuyoruz.1970’ten beri uygulanan bir aşı bu. Klinik çalışmaları bitmiş bir aşı. Canlı bir aşı evet lakin en fazla yapıldığı gün kolda hafif bir ağrı, hafif ateş, tahminen bir halsizlik yapabilir. Onun dışında çok büyük bir yan tesiri yok. Güvenliği klinik olarak da kanıtlanmış bir aşı. Evvelce birinci yaş ve ilkokul çağında aşılama yapılıyordu. Artık ilkokul aşılaması 4 yaşa çekildi. Aile sıhhati merkezlerimizde kızamık, kızamıkçık, su çiçeği aşısı birlikte yapılıyor ve aşı temininde hiçbir problemimiz yok. Aile hekimliklerinize, hemşirelerinize başvurarak aşınızı denetim ettirebilirsiniz. Eksik aşısı olanlar çabucak aşılanabilir. Bilhassa 9-12 aydaki çocuklarımız için bu çok kıymetli. Lütfen ihmal etmeyin.”

Kızamıkta ürküten tablo: İstanbul Avrupa yakasının iç ve kuzey kesitleri başı çekiyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

(Murat Emir)

Emir, Sıhhat Bakanlığı’nın son 3 yıldaki faaliyet raporlarında bürokratların tehlikeye işaret ettiğini ve “Dünyada olduğu üzere DSÖ Avrupa Bölgesi’nde de 2005’ten bu yana çeşitli ülkelerde kızamık salgınları yaşanmaktadır. Ülkemiz, bulunduğu pozisyon ve artan insan hareketleri sebebiyle importasyon riski altında” ihtarında bulunulduğunu aktardı. CHP’li vekil, “Bakanlık, son üç yıldır her raporda ‘Bulaşıcı hastalıkların gayretinde erken ihtar ve yanıt sistemi, bağışıklama programları geliştirilerek sürdürülmeli’ diyor lakin somut teşebbüste bulunulmuyor” diye konuştu.

‘CİDDİYE ALMADI’

Aşılama faaliyeti için 2021’de 512 milyon lira ayrıldığını, yıl sonunda yalnızca 11 milyon liranın harcandığını aktaran Buyruk, “2022’de de 1.4 milyar TL’lik ödenek ayrılmasına rağmen toplam harcamanın sadece 140 milyon TL’yi bulduğunu tespit ettik” diye konuştu. Kızamık salgınının artışında bakanlığın durumu ciddiye almamasının ve kâfi kaynak aktarmamasının tesiri olduğunu söyleyen Buyruk, “Diğer etken ise artan aşı aksiliği. Buna da en büyük sebep tekrar Sıhhat Bakanlığı’nın COVID-19 sırasında aşı tedarik sürecini zımnî kapaklı yürütmüş olması” değerlendirmesinde bulundu.

Kızamık hadiseleri her gün artıyor: İhtar var ancak aksiyon yok! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Koca artan kızamık hadiseleri ve “salgın” savlarına cevap verdi, hem de kızamık aşısına yönelik ihtarda bulundu. 

“SALGIN DURUMU KELAM KONUSU DEĞİL”

“Bir salgın durumu kelam konusu değil, denetim altında” diyen Sıhhat Bakanı, tespit edilen tüm olaylar için gerekli tedavilerin yapıldığını ayrıyeten filyasyon çalışmalarını da son derece sıkı formda sürdüğünü belirtti. 

VAKALARIN YÜZDE 86’SI İSTANBUL’DA

Göç nedeniyle birçok ülkede kızamık hadiselerinin arttığına dikkat çeken Koca, “Bizde de bölgesel, İstanbul yüklü olmak üzere olaylar var. Hadiselerin yüzde 86 İstanbul’da” açıklamasında bulundu. 

Artan olaylar karşısında aşı ikazında bulunan Koca, “Vatandaşımızın süratle, eksik yahut hiç aşısı yapılmayan çocuğu varsa yaptırmasını bilhassa öneriyoruz. Biz 3 doz aşıyı bu periyotta önemsiyoruz. birinci iki doz 9 ve 12. aylarda , üçüncü doz ise dört yaşında yapılmalı” dedi.

SURİYELİ SAĞLIKÇILARIN İSTİHDAMI

Koca, Suriyeli sağlıkçıların istihdamına ait argümanlara ise, “Bugünlerde 4 bin Suriyeli sağlıkçının istihdam edilmesi durumu yine gündem yapılmıştır. Bundan iki yıl evvel göç ve sıhhat bahisli milletlerarası bir toplantıdaki sözlerim çarpıtılarak servis edilmiştir. Yabancı misyonlara bilgi vermek üzere, göçmen sıhhatiyle ilgili ne yapılması gerektiğini anlattığımız bir konuşmaydı” karşılığını verdi.

KIZAMIK AŞISI UYGULAMA TAKVİMİ

Kızamık aşısı, çocukluk periyodu aşı takviminde KKK (Kızamık- Kızamıkçık- Kabakulak) biçiminde, 12. ayda ve (1 Temmuz 2016 tarihinde doğanlardan başlamak üzere) 48.ayına girmiş olan tüm çocuklara iki doz olarak fiyatsız uygulanıyor.

1 Temmuz 2016 tarihinden evvel doğmuş ve hala ilköğretime başlamamış olan çocukların KKK ikinci dozu ise 2020-2021, 2021-2022 ve 2022-2023 eğitim ve öğretim periyotlarında okul aşılamaları halinde uygulanacak.

Son dakika… Kızamık olaylarında artış: Bakan Koca İstanbul’a dikkat çekti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Genel Sağlık-İş Genel Başkanı Derya Uğur, bölgede en büyük riskin kızamık salgını olduğunun altını çizerek artan hava sıcaklıklarının da enfeksiyonlarda artışa neden olduğuna dikkat çekti. Uğur, “Havaların ısınmasıyla birlikte halk sıhhati problemlerinde yaşanan artış korku verici” dedi.

(Derya Uğur)

“STRES BOZUKLUĞU ARTTI”

Derya Uğur kelamlarına şöyle devam etti: “Bölge halkı için bir öbür kıymetli sorun ise anksiyete, depresyon, travma sonrası gerilim bozukluğu üzere ruhsal rahatsızlıkların yaygın görülmesi. Bölgede vazife yapan sıhhat çalışanlarına da psikolog takviyesi verilmesi ehemmiyet arz ediyor.”

Bölgede yaptığı çalışma sırasında uyum meselelerinin aşılamadığını gözlemlediğini kaydeden Uğur, “Sağlık çalışanlarının barınma ve çalışma şartları ile ilgili problemleri çözülebilmiş değil. Sıhhat çalışanlarının zelzele tazminatlarında bile sıkıntılar yaşanıyor” tabirlerini kullandı.

Genel Sağlık-İş Genel Lideri Derya Uğur: En büyük risk kızamık salgını yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Sağlık Bakanlığı Halk Sıhhati Genel Müdürlüğü’nden valiliklere gönderilen yazıda, dünyada ve Türkiye’de kızamık virüsünün dolanımının devam ettiği, hastalığın da teneffüs yolu ile bulaştığı anımsatılarak, tedbirlerin artırılarak sürdürülmesi gerektiği vurgulandı.

Yazıda, şöyle denildi:

“Dünya genelinde son yıllarda yaşanılan aşı kapsayıcılığındaki düşüşler, zayıflamış kızamık sürveyansı ve Covid-19 nedeniyle aşılama faaliyetlerinde meydana gelen kesintiler ve gecikmelerin yanı sıra 2022-2023 yıllarında devam eden olaylar, kızamığın dünyanın her bölgesinde tehdit olabileceği manasına geldiği, dünya sıhhat örgütü tarafından bildirilmiştir. Ülkemizde de son devirlerde kızamık hadise bildirimleri yapılmaktadır. Bu nedenle kızamığa karşı alınabilecek tedbirlerin bir defa daha hatırlatılmasına muhtaçlık duyulmuştur.”  

“EKSİK AŞILAR YAPILSIN”

Türk Tabipleri Birliği (TTB) Aile Hekimliği Kolu da Twitter hesabından yaptığı açıklamada, “Sağlık Bakanlığı nihayet kızamık hadiselerinin artışını ve değerini kabul ederek 81 Vilayet valiliklerine yazı gönderdi. Kızamığa karşı alınacak tedbirler hatırlatıldı. Aşısı eksik çocuklarımıza aile sıhhati merkezlerinde fiyatsız aşılar yapılmaktadır. Aile doktorunuza ve hemşirenize danışın” tabirlerine yer verdi. 

Sağlık Bakanlığı nihayet kızamık vakalarının artışını ve önemini kabul ederek 81 İl valiliklerine yazı gönderdi.Kızamığa karşı alınacak önlemler hatırlatıldı.Aşısı eksik çocuklarımıza aile sağlığı merkezlerinde ücretsiz aşılar yapılmaktadır.Aile hekiminize ve hemşirenize danışın. pic.twitter.com/kAcPLBBphe

— TTB Aile Hekimliği Kolu TTB-AHEK (@TtbAhk) June 25, 2023

Sıhhat Bakanlığı’ndan 81 ile ‘kızamık’ yazısı: ‘Nihayet!’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.