Burada üye ülkeleri bilgilendiren BM Siyasi İşler Biriminde Avrupa, Orta Asya ve Amerika’dan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Miroslav Jenca, Rusya’nın saldırıları sonucu Ukrayna genelinde daha fazla sivil can kaybı yaşandığını ve kritik altyapıya yönelik hasarın sürdüğünü dile getirdi.

Sivillere ve sivil altyapıya yönelik saldırıların uluslararası hukukça yasaklandığına işaret eden Jenca, “Bu saldırılar, nerede gerçekleşirse gerçekleşsin kabul edilemezdir ve derhal sona ermelidir.” dedi.

Jenca, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Ukrayna’daki siviller üzerinde yarattığı yıkıcı etkinin yanı sıra bölgesel ve küresel gerginlikler ile bölünmeleri körüklemeye devam ettiğine dikkati çekti.

“Kuzey Kore’nin askeri personelinin Rusya’ya konuşlandırıldığına dair son raporları ciddi bir endişeyle takip ediyoruz.” diyen Jenca, söz konusu personelin çatışma bölgesine gönderilme ihtimalinin de endişe verici olduğunu ifade etti.

Jenca, BM’nin konuya ilişkin ortaya çıkan raporlar konusunda ek bilgisinin bulunmadığını belirterek, raporları doğrulama veya teyit etme konumunda olmadığını dile getirdi.

“Tüm ilgili aktörleri, Ukrayna’daki savaşın yayılmasına ve şiddetlenmesine yol açabilecek adımlardan kaçınmaya davet ediyoruz.” mesajını veren Jenca, BMGK’nin de Kuzey Kore’ye ilişkin bazı kararları bulunduğunu hatırlattı.

Jenca, “Tüm ülkeleri, BMGK kararlarına, özellikle Kuzey Kore’yi ilgilendiren kararlara uymaya çağırıyoruz.” diye konuştu.

Ukrayna’daki savaşın tehlikeli bir şekilde tırmanan seyrine dikkati çeken Jenca, bunun daha fazla acıya, yıkıma ve derin jeopolitik bölünmelere yol açacağını kaydetti.

BM’den Kuzey Kore’nin Rusya’ya asker göndermesine ilişkin açıklama yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü (SIPRI) tarafından hazırlanan silah satıcıları sıralamasında Türkiye silah satışını en çok artıran ikinci ülke oldu.

Kuzey Kore’nin tombul lideri Kim Jong Un’un 13 Eylül’de Vladimir Putin’le el sıkışması hem kendi açısından hem de silah satışı işiyle ilgili söyledikleri açısından dikkat çekiciydi. Dünyanın en büyük beş silah satıcısı (Amerika, Rusya, Fransa, Çin ve Almanya) ihracatın dörtte üçünden fazlasını gerçekleştiriyor. Ancak gelecek vadeden silah üreticileri piyasanın eski muhafızlarıyla dişe diş bir mücadele veriyor. Değişen jeopolitiğin yarattığı fırsatlardan en iyi şekilde yararlanıyorlar ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden faydalanıyorlar.

Kuzey Kore’nin silah endüstrisi Ukrayna’daki savaşla güçleniyor, güneydeki rakibinin durumu ise daha da iyi. Güney Kore, 2022’ye kadar olan beş yıl içinde, Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü (SIPRI) tarafından derlenen silah satıcıları sıralamasında dokuzuncu sıraya yükseldi. Hükümet, Güney Kore’yi 2027 yılına kadar dünyanın dördüncü büyük silah ihracatçısı yapmayı amaçlıyor. Geçtiğimiz yıl, 17 milyar dolar değerinde silah sattı. Bunun 14,5 milyar doları kendisini Rusya’ya karşı Avrupa’nın savunmasında ön saflarda yer alan bir ülke olarak gören Polonya’ya yapılan satışlardan geldi.

Türkiye Güney Kore’nin ardından ikinci sırada

Güney Kore gelişmekte olan silah ihracatçıları arasında tartışmasız lider ise, Türkiye ikinci sırada yer alıyor. İktidardaki AK Parti 2002 yılında iktidara geldiğinden bu yana savunma sanayine para akıttı. Silah üretiminde neredeyse otarşiye ulaşma hedefi, Amerika ve Avrupa yaptırımları karşısında daha öncelikli hale geldi.

SIPRI’ye göre 2018-2022 arasında Türkiye’nin silah ihracatı önceki beş yıllık döneme göre yüzde 69 oranında artarken, küresel silah pazarındaki payı da iki katına çıktı. Yerel bir sanayi kuruluşu tarafından Temmuz ayında hazırlanan bir rapora göre, savunma ve havacılık ihracatı 2022’de bir önceki yıla göre %38 artarak 4,4 milyar dolara ulaştı. Bu yıl için hedef 6 milyar dolar. Pakistan, modernize edilmiş denizaltılarını Türkiye’den alıyor. Türkiye’nin Pakistan donanmasına sattığı 4 korvetin sonuncusu da geçtiğimiz ay denize indirildi. Hem Türkiye’nin gemilerinin rekabetçi fiyatlara sahip olması hem de kime satış yapacağı konusunda daha az tereddütlü olması sebebiyle diğer ülkelere daha fazla satış yapması muhtemel.

Türkiye SİHA’larda öncü ülkelerden biri

Ancak Türkiye’nin ihracat yükünün çoğunu silahlı insansız hava araçları oluşturuyor. 18 Temmuz’da Türkiye, Akıncı insansız savaş hava aracının (SİHA) tedariki için Suudi Arabistan’la 3 milyar dolarlık bir anlaşma imzaladı. SİHA’lar Azerbaycan, Etiyopya, Libya ve Ukrayna’nın savaşta kullandığı Bayraktar TB2 drone’nun da üreticisi Baykar tarafından üretildi.TB2, Amerika’nın Predator insansız hava aracını Türkiye’ye satmayı reddetmesinin ardından Kürt militanları avlamak için geliştirildi.20’den fazla ülke TB2 satın almak için sıraya girdi çünkü Amerikan alternatifinden daha ucuzdu, daha kolay ulaşılabiliyordu ve Çin’in UCAvS’den daha güvenilirdi. Akıncı daha güçlü, havadan havaya füzeler ve 250 kilometre menzile sahip gizli seyir füzesi SOM-A da dahil olmak üzere çok sayıda büyük silah taşıyabiliyor. Umman, Katar ve BAE gibi, ABD’nin silahlarına olan bağımlılıklarını azaltarak Amerika ile bozulan ilişkilere karşı önlem almak isteyen diğer Körfez ülkeleri arasında da alıcılar bulacak. Bu ülkelerin aynı zamanda kendi savunma sanayilerini kurma istekleri de var; Türkiye’yi istekli bir ortak ve takip edilecek bir örnek olarak görüyorlar.

Türkiye’nin hırsları, diğer gelişmelerden de anlaşılıyor. Yeni üretilen amfibi hücum ve hafif uçak gemisi Anadolu, Bayraktar SİHA’larını taşıyacak. En az bir Körfez ülkesinin benzer bir gemi satın almak için görüşmelerde bulunduğu söyleniyor. Pakistan ve Azerbaycan’ın ortak olduğu Türkiye’nin beşinci nesil savaş uçağı KAAN’ın yıl sonundan önce uçması bekleniyor. İngiliz BAE Systems ve Rolls-Royce’un yardımıyla geliştirilen KAAN, Türkiye’nin F-35 ortak programından çıkarılmasına bir tepki olarak görülebilir. Türkiye uçağı Amerika’nın F-35 satmayacağı ülkelere pazarlayacak.

Silah satışını en çok artıran ülkeler arasında Türkiye Güney Kore’nin ardından ikinci sırada yer aldı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Açıklamada, Güney Kore ordusunun, izleme ve teyakkuzumuzu güçlendirdiği ve ABD ile yakın işbirliği içinde tam bir hazırlık halini sürdürdüğü vurgulandı.

Japonya Kıyı Güvenliği de Kuzey Kore’nin balistik füze denemesi yaptığını doğruladı.

Japonya Savunma Bakanlığı, füzenin mahallî saatle 11.13’te, kuzeydeki Hokkaido Adası‘nın 250 kilometre açıklarına ve Japon münhasır ekonomik bölgesi dışına düştüğünü duyurdu.

Bakanlık, “kıtalararası balistik” formunda nitelediği füzenin 6 bin kilometre irtifaya ulaştığı ve havada 1000 kilometre yol katettiğini bildirdi.

Füzenin düştüğü bölgede seyreden hava ve deniz ögelerine yönelik mümkün hasar tespiti yapılacağı kaydedildi.

Japonya Kabine Baş Sekreteri Matsuno Hirokazu, açıklamasında, füze denemesini kınadı ve “balistik füze fırlatmak bölgenin barış ve güvenliğine tehdittir” dedi.

Hafta içinde, Kuzey Kore önderi Kim Jong-un‘un kız kardeşi Kim Yo-jong, ABD Hava Kuvvetlerinin keşif uçuşları sırasında, “ülkesinin hava alanını ihlal ettiğini” sav etmişti.

Kim Yo-Jong, “ABD yasa dışı ihlallere devam ederse unutulmaz bir uçuş tecrübesi yaşayacak” sözlerini kullanmıştı. Denemenin, bu açıklama sonrası gelmesi dikkati çekti.

Japonya ve Güney Kore, Kuzey Kore’nin balistik füze fırlattığını duyurdu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Mutludurlar alışılmış ancak ABD Ulusal Güvenlik Kurulu sözcülerinden Adam Hodge Washington’un Kuzey Kore’nin fırlattığı füzeyi, ‘yasaklı balistik füze teknolojisini kullandığı, tansiyonu arttırdığı, güvenliği istikrarsızlaştırma riski taşıdığı’ için şiddetle kınadı natürel ki.

Kuzey Kore’nin yeni geliştirdiği Chollima-1 roketi Sohae Uydu Fırlatma Alanından fırlatılmıştı. Malligyong-1 uydusunu taşıyan roketin birinci ile ikinci evrelerinin ayrılmasının akabinde itiş gücünü kaybederek Kore Yarımadası’nın batı kıyısı açıklarında düştüğü belirtiliyor. Kuzey Kore devlet medyasına nazaran Ulusal Havacılık ve Uzay Geliştirme Yönetimi başarısızlığı ‘taşıyıcı rokete uygulanan yeni tip motor sisteminin düşük güvenilirliği” ile “yakıtın istikrarsız karakterine’ bağladı.

Kim’in en kıymetli projesiydi

Uydunun askeri hareketleri, savaş gemileri ile savaş uçakları üzere büyük amaçları tespit edebileceği düşünülürse bunun Kuzey Kore için kıymeti de tartışılmaz haliyle. Uydu, Devlet Lideri Kim jong un’un kamuoyuna tanıtma kelamı verdiği birkaç yüksek teknolojili silah sisteminden biriydi.

Girişimin başarılı olmadığını hiç saklamadan çabucak kabul eden (saklanması pek de kolay değildir aslında) Kuzey Kore’nin ikinci bir fırlatma gerçekleştireceği kelamını vermesi cephanesini genişletme konusunda kararlı olduğunu gösteriyor. Kuzey Kore’nin bu teşebbüsü balistik teknolojiye dayalı rastgele bir fırlatma gerçekleştirmesini yasaklayan BM Güvenlik Kurulu kararlarının ihlali. Bu kararların ABD ile müttefiklerinin çıkarları doğrultusunda alındığını söylemek gereksiz.

Yeni yaptırım yok

BM, daha evvelki uydu ya da balistik füze fırlatmaları nedeniyle Kuzey Kore’ye ekonomik yaptırımlar uygulamış, lakin son testlerden dolayı yeni yaptırımlar kararları alamamıştı. Zira şu anda ABD ile çatışmalara kilitlenmiş olan daimi kurul üyeleri Çin ile Rusya, yaptırımları sertleştirme teşebbüslerini engellemişti.

Bu çeşit uydu fırlatmaları Kuzey Kore’nin uzun menzilli füze teknolojisini geliştirmesine yarıyor. Bu denemeler sayesinde Kuzey Kore ABD kıtasının tamamına ulaşabilecek bir potansiyele sahip olduğunu gösterdi.

Fırlatma teşebbüsü sırasında, dünyayı ayağa kaldırma fırsatını kaçırmayan Güney Kore, halka tahliye için hazırlanmalarını söyleyen ikazlar yaparken, Japonya da roketin rotasında bulunan Okinawa vilayeti için bir füze ihtar sistemini aktifleştirdi. Japonya füze savunma sistemlerini Kuzey Kore’nin ilan ettiği fırlatma aralığının sonu olan 11 Haziran’a kadar tutmayı planladığını duyurdu.

Daha evvel de yaşanan başarısızlıkların akabinde Kuzey Kore birinci uydusunu 2012’de, ikincisini ise 2016’da muvaffakiyetle yörüngeye yerleştirmişti. Güney Kore’nin de birinci casus uydusunu bu yılın sonlarına hakikat fırlatması bekleniyordu. Münasebetiyle Kim’in casus uydusunu Güney’den evvel fırlatarak askeri kimliğini pekiştirmek istediği düşünülebilir.

Dünya için tehlikenin Kuzey Kore’den geldiğine inanmak saflık olur. Batı basının verdiği tüm gizemli havaya karşın Kuzey Kore’nin tüm bu denemeleri evvelden bildirdiği biliniyor. Güney Kore ile Japonya’nın Kuzey Kore’nin füze denemeleri ya da uydu fırlatmaları yüzünden “kıyameti koparması” nitekim gülünç. Kuzey Kore uyduyu fırlatacağını bir gün evvel Japonya’ya bildirmişti.

Yakında Güney Kore de casus uydu fırlatacak. Bakalım ona da bu kadar itiraz gelecek mi?

Sanmam ancak tekrar de sormuş olayım.

İkinci Sefer Deneyecek… Kuzey Kore’nin Casus Uydu Başarısızlığı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.