Yemen’in doğusundaki Hadramevt’te çatışmaların tırmandığı bir dönemde, Güney Geçiş Konseyi (GGK) Başkanı Ayderus ez-Zubeydi, iki yıl sürecek bir geçiş süreci ilan etti.

Zubeydi, bu sürecin Birleşmiş Milletler gözetiminde diyalog ve “güney halkının kaderini belirleyecek” bir referandumu kapsadığını duyurdu.

Zubeydi, açıklamasında geçiş sürecinin “çatışmaları önlemek ve güvenli bir siyasi yol açmak” amacı taşıdığını savundu. Ancak bu adım, GGK güçlerinin Hadramevt’te sahadaki bazı kritik noktaları kaybetmesinin hemen ardından geldiği için tartışma yarattı.

Sahada dengeler değişti

Zubeydi’nin açıklamasından saatler sonra Hadramevt Valisi ve aynı zamanda hükümete bağlı “Vatan Kalkanı” güçlerinin komutanı Salim el-Hanbeşi, Hadramevt’teki askeri üslerin tamamının “başarıyla güvence altına alındığını” duyurdu.

Hanbeşi, Seyun Uluslararası Havalimanı başta olmak üzere askeri, petrol ve kamuya ait kritik tesislerin hükümet güçlerinin kontrolüne geçtiğini, bölgedeki güvenlik ve kamu hizmetlerinin normale döndürülmesi için kapsamlı bir planın uygulanmaya başlandığını açıkladı.

2023 yılında kurulan ve Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi’ye bağlı olan “Vatan Kalkanı” güçleri, son çatışmalarda 37. Mekanize Tugay karargahı, Birinci Askeri Bölge komutanlığı, Seyun Havalimanı ve Rahiye ilçesindeki askeri kontrol noktalarını ele geçirdi.

Ayrıca Vadi Hadramevt’teki petrol şirketlerine ait bazı tesislerin de hükümet güçlerinin kontrolüne geçtiği bildirildi.

Hükümete yakın “Hadramevt Koruma Güçleri”, Seyun’daki cumhurbaşkanlığı sarayının yağmalanmasını önlemek amacıyla güvenlik önlemleri alındığını açıkladı.

“Meşru yönetime başkaldırı” tepkisi

Yemen hükümeti, GGK’nin ilanını sert ifadelerle reddetti. Yemen Adalet Bakanlığı yetkilisi Faysal el-Mecidi, Zubeydi’nin açıklamasının “hukuki ve anayasal hiçbir geçerliliği olmadığını” belirterek, bunun “meşru yönetime karşı açık bir başkaldırı” olduğunu söyledi.

Mecidi, Hadramevt ve el-Mehra gibi stratejik vilayetler olmadan herhangi bir devlet yapılanmasının mümkün olmayacağını vurguladı.

Buna karşılık, GGK’ye yakın medya organları, Hadramevt dahil bazı güney kentlerinde “kutlamalar” düzenlendiğini ve havai fişekler atıldığını öne sürdü.

Siyasi manevra ve ileriye kaçış

Yemenli siyaset analisti Abdulcabbar el-Ceriri, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Zubeydi’nin ilanını, “Hadramevt’te yaşanan askeri yenilgiye verilen öfkeli bir tepki” olarak değerlendirdi.

Ceriri, GGK’nin bu adımla hem tabanını konsolide etmeyi hem de olası siyasi müzakerelerde avantaj sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Ceriri’ye göre Konsey, uluslararası müdahaleye zemin hazırlamak ve hükümet güçlerinin Şebve, Ebyen ve Aden’e ilerlemesini durdurmak istiyor.

Analist Ceriri, GGK’nin bu süreci “ileriye doğru bir kaçış” olarak kurguladığını ve sahadaki kayıpların siyasi bir hamleyle telafi edilmeye çalışıldığını ifade etti.

Bölgesel boyut

Zubeydi’nin açıklaması, Yemen hükümetinin BAE ile imzalanan ortak savunma anlaşmasını iptal ettiğini duyurmasından ve Abu Dabi’nin Yemen’deki askeri varlığını sonlandırmasının ardından geldi.

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun, GGK’ye ait bazı askeri mevzileri hava saldırılarıyla hedef aldığı iddiaları da bölgede tansiyonu artırdı.

GGK, bu saldırıların Suudi Arabistan tarafından düzenlendiğini öne sürerken, hükümet cephesi bu iddialara ilişkin resmi bir açıklama yapmadı.

Güney Geçiş Konseyi, 2017’den bu yana Yemen’in güneyinin siyasi ve ekonomik olarak ihmal edildiğini savunarak ayrılıkçı bir söylem benimsiyor. Yemen hükümeti ise ülkenin toprak bütünlüğünün korunmasının kırmızı çizgi olduğunu vurguluyor.

Yemen Arap Cumhuriyeti (Kuzey) ile Yemen Demokratik Halk Cumhuriyeti (Güney), 22 Mayıs 1990’da birleşerek Yemen Cumhuriyeti’ni kurmuştu. Bölünmeye yönelik her türlü girişim, bölgesel ve uluslararası aktörler tarafından da reddediliyor.

Yemen’de, GGK’ya bağlı güçler aralık ayı başlarında ülkenin doğusundaki vilayetlerde askeri operasyonlarla sahadaki varlığını genişletti.

Yemen hükümeti de 30 Aralık’ta, ülkede askeri güç bulunduran BAE ile imzalanan ortak savunma anlaşmasını iptal ettiğini duyurdu.

Suudi Arabistan liderliğindeki Arap Koalisyonu, BAE’den gelen askeri araçları hedef aldı.

Riyad yönetimi ise Yemen hükümetinin talebi doğrultusunda BAE’den bu ülkedeki askerlerini 24 saat içinde çekme çağrısında bulundu.

2 Ocak’ta GGK’ye bağlı güçlerin geçen ay ele geçirdiği Hadramevt vilayetindeki askeri mevziler hava saldırılarıyla vuruldu.

Saldırıların Suudi Arabistan tarafından düzenlendiğini ileri süren GGK, “bağımsızlık için” iki yıllık geçiş süreci ilan etti.

Yemen’in doğusunda dengeler değişirken Geçiş Koseyi “geçiş süreci” ilan etti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

BirGün’den İsmail Arı’nın haberine nazaran, iktidara yakınlığıyla bilinen ve sık sık reaksiyon çeken açıklamalar yapan Tamer Karadağlı’dan Hasan Kaçan’a, AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan’ın arkadaşlarından eski AKP milletvekiline kadar birçok isim Olağan isimli platformu sayesinde ‘köşeyi döndü’.  Ancak TRT hangi şirkete ne kadar ödeme yaptığını gizledi.

Yandaşların güçlü edildiği diziler ise şöyle:

BİLAL’İN ARKADAŞLARI

* Akif: Mehmet Akif Ersoy’un hayatını anlatan dizi 13 kısım olarak yayınlandı. Dizinin üretimci şirketi Kirli Kedi firması, AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan’ın Kartal İmam Hatip Lisesi’nden arkadaşı olan Raif İnan’a ilişkin. Bilal Erdoğan’ın kurduğu Kartal Eğitim Vakfı yöneticisi de olan Raif İnan, AKP devrinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nden (İBB) 28 farklı ihale aldı. Bu ihalelerin toplam bedeli ise 2,7 milyon TL’yi buluyor. Ayrıyeten İnan, yalnızca İstanbul’da 32 farklı şirket kurdu.

* Kızılelma: Bir Fetih Hikayesi: Tekden sinema şirketi tarafından çekilen dizi 7 Mayıs’ta 8 kısım olarak yayınlandı. Tekden Film’in sahibi Kemal Tekden ise 25’inci periyot AKP Kayseri Milletvekili olarak Meclis’e girmişti.

* Küçük Dahi İbn’i Sina: Çok tartışılan Diriliş Ertuğrul dizisinin de imalcisi olan Bozdağ Sinema tarafından çekildi. Şirketin sahibi Mehmet Bozdağ AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yakınlığıyla biliniyor. Şirket TRT’de yayımlanan Diriliş Ertuğrul, Mehmetçik Kutlu Zafer, Kuruluş Osman, Türkler Geliyor Adaletin Kılıcı, Mendirman Celaleddin, Al Sancak ve Ateş Kuşları üzere dizilerin de imalcisi.

YANDAŞ ÜNLÜLER

* Serhat: İktidara yakınlığıyla bilinen Tamer Karadağlı’nın sahibi olduğu ATK Medya Şirketi tarafından çekildi. 10 kısım olarak yayınlanan dizinin başrol oyuncusu da tekrar Tamer Karadağlı. Altın Portakal’da ödül alan Nihal Yalçın’a karşı halleriyle büyük reaksiyon çeken ve gündem olan Tamer Karadağlı, daha sonra da farklı mecralardaki açıklamalarıyla Yalçın’a saygısızlığını sürdürmüştü. MHP başkanı Devlet Bahçeli ise saygısız halleri reaksiyon çeken Tamer Karadağlı’yı arayarak tebrik etmişti.

* Çağdaş Doğu Masalları: AKP’ye yakınlığıyla bilinen Ferhat Eşsiz’in sahibi olduğu Köprü Sinema tarafından çekildi. Eşsiz, TRT’ye öbür diziler de yaptı.  

* Yangın Günleri: 8 kısım olarak yayınlanan dizi Milim Sanat isimli üretim şirketi tarafından çekildi. Bu şirketin sahibi ise yandaşlığını gizlemeyen Hasan Kaçan. AKP periyodunda İBB’nin binlerce lira aktardığı Kaçan, toplumsal medya hesaplarından CHP Genel Lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nu gaye alıyor. Erdoğan’ın dünya başkanı olduğunu tabir eden Kaçan, Etraf ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2018’de hazırladığı imar barışının reklam sinemasında de oynamıştı.

* Dayton: Sancak Medya Üretim isimli şirket tarafından çekildi. Şirketin sahibi Muhammed Hakan Sancaktutan ise AKP’ye yakınlığıyla biliniyor.

* Altay: Bu dizinin imalcisi Bilal Erdoğan’ın Kartal İmam Hatip Lisesi’nden arkadaşı olan, TRT’ye yaptığı işler ile kamudan aldığı ihalelerle köşeyi dönen Raif İnan.

* Hür: Bilal Erdoğan’ın arkadaşı Yusuf Esenkal’ın sahibi olduğu Es Sinema tarafından çekildi. Esenkal birebir vakitte bilalerdogan.com isimli internet sitesi domain’in sahibi. TRT sayesinde köşeyi dönen Esenkal’ın Bilal Erdoğan ile ticari faaliyetleri bulunduğu ve ortak olduğu da tabir ediliyor.

* Mahsusa: A23 isimli bir üretim şirketi tarafından çekildi. Bu şirketin ortaklarından biri de tekrar Bilal Erdoğan’ın arkadaşı Raif İnan.

* Şanzelize Düğün Salonu: İmal şirketinin Tamer Karadağlı’nın sahibi olduğu ATK Medya olduğu yapımcının da AKP’li olduğu bilinen Osman Nail Doğan olduğu açıklandı. Doğan da TRT’de yayınlanan birçok dizinin direktörlüğünü de yaptı.

* ÜniversDeli: Dizinin imalcisi Davet Bingüller, ANAP devrinin eski bakanlarından Veysel Atasoy’un yeğeni. Birebir vakitte 23. Periyot AKP İstanbul Milletvekili Osman Yağmurdereli’nin eşi Esin Yağmurdereli’nin de yeğeni.

HİLAL KAPLAN YÖNETİYOR

TRT İdare Kurulu’nda kamuoyunun yakından tanıdığı isimler yer alıyor. Büyük kısmı çift maaşlı isimlerden oluşan TRT İdare Şurası Üyesi listesindeki kimi isimler şöyle sıralanıyor:

* Oğuz Göksu: Cumhurbaşkanlığı Bağlantı Başkanlığı Özel Kalem Müdürlüğü işçisi, “Recep Tayyip Erdoğan’ın liderlik kodları” kitabının yazarı

* Atakan Yılmaz: AKP Araştırma, Geliştirme ve Eğitim Lider Yardımcısı

* Mücahid Eker: Cumhurbaşkanlığı İrtibat Başkanlığı Medya Koordinatörü

* Hilal Kaplan: Sabah ve Daily Sabah yazarı

* Meryem İlayda Atlas Çetin: Daily Sabah Yayın Koordinatörü, SETA araştırmacısı

Yandaşın rant kapısı yeniden TRT oldu: Köşeyi dönenlerde bugün… yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.