Karşılaştırma sitesi encazip.com’un yaptığı araştırmaya nazaran vatandaşların ferdi borçları, kredi kartı borçları dahil 2 trilyon 268 milyar TL olurken bu sayı, geçen yılın birebir devrine nazaran yüzde 84 arttı. Tüketici enflasyonun (TÜFE) yüzde 47,83 olduğu tıpkı devirde borçlanmadaki bu artış, tüketicilerin gerçek borçlarının arttığını gözler önüne serdi.

TÜKETİCİ KREDİLERİNDEKİ ARTIŞ ENFLASYONA YAKIN DÜZEYDE OLDU

Geçtiğimiz yılın birebir devrinde 930 milyar TL olan tüketici kredileri, yüzde 52’lik bir artışla 1 trilyon 415 milyar TL’ye yükseldi. Bunun 444 milyar TL’sini konut, 87 milyar TL’sini taşıt, 885 milyar TL’sini de gereksinim kredileri oluşturdu. Tüketici kredilerinin dağılımında taşıt kredilerindeki yüzde 229’luk artış dikkat çekerken gereksinim kredisi kullanımının, geçen yılın birebir periyoduna nazaran yüzde 60, konut kredilerinin ise yalnızca yüzde 26 arttığı görüldü. Tüketici kredilerindeki artışın yıllık tüketici enflasyonun neredeyse iki katı olması tüketicilerin gerçek manada borçlanmalarının arttığını gösterdi.

İHTİYAÇ KREDİLERİ ARTTI, KONUT KREDİLERİ NEREDEYSE SABİT KALDI

Toplam muhtaçlık kredisi borçlanması 885 milyar TL olurken bu geçtiğimiz yılın birebir periyoduna nazaran yüzde 60’lık bir artış manasına geliyor. Tüketici enflasyonun yüzde 47,8 olduğu bu periyotta muhtaçlık kredilerindeki bu artış tüketicilerin gerçek borçlarının arttığını gösteriyor. Lakin konut kredilerinde ise durum bundan çok daha farklı. Konut kredilerindeki artış sadece yüzde 26 ile hudutlu kalırken konutların yine kıymetlenmesi, konut kıymetlerindeki süratli artış üzere faktörler de eklenince konut kredisi kullanımının 2022 yılının tıpkı periyoduna nazaran durma noktasına yaklaştığı görülüyor.

“TİCARI KREDILERDE DARALMA OLDUĞU GÖRÜLÜYOR”

BDDK bilgilerine nazaran, kurumsal kredi kartları dahil ticari borçlanmalar geçtiğimiz yılın birebir periyoduna nazaran yüzde 52’lik artışla 8 trilyon 63 milyar TL oldu. Taksitli ticari kredilerin yüzde 39’luk artışla 1 trilyon 203 milyar TL düzeyine ulaştığı görüldü. Bunların 16 milyar 372 milyon TL’sini işyeri; 114 milyar 544 milyon TL’sini taşıt; 1 trilyon 72 milyar TL’sini ise gereksinim kredileri oluşturdu.

KOBİ kredilerinin ise 2 trilyon 858 milyar 701 milyon TL olduğu görüldü. Kredi kartı dışı ticari kredilerindeki artışın yüzde 39’luk oranla hudutlu kalmasını yorumlayan Çağada Kırım, “Ticari kredilerindeki artışın enflasyonun altında kaldığını görüyoruz. Bu da ticari kredilerde daralma olduğuna işaret ediyor. Ticari kredilerde artış görmenin ülkemiz iktisadı açısından çok kıymetli. Yeni iktisat idaremiz ile birlikte içeride ve dışarıda ülkemize olan inanç arttı. Bunun ticari kredilere artış olarak yansıması ekonomimizin büyümesi açısından elzem. Ümit ediyorum kısa bir müddet sonra ticari kredilerin ferdi kredileri geçtiğini görürüz” dedi.

Ticari krediler enflasyon düzeyinde kaldı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Karşılaştırma sitesi encazip.com’un yaptığı araştırmaya nazaran vatandaşların ferdi borçları, kredi kartı borçları dahil 2 trilyon 268 milyar TL olurken bu sayı, geçen yılın birebir periyoduna nazaran yüzde 84 arttı. Tüketici enflasyonun (TÜFE) yüzde 47,83 olduğu tıpkı periyotta borçlanmadaki bu artış, tüketicilerin gerçek borçlarının arttığını gözler önüne serdi.

TÜKETİCİ KREDİLERİNDEKİ ARTIŞ ENFLASYONA YAKIN DÜZEYDE OLDU

Geçtiğimiz yılın birebir devrinde 930 milyar TL olan tüketici kredileri, yüzde 52’lik bir artışla 1 trilyon 415 milyar TL’ye yükseldi. Bunun 444 milyar TL’sini konut, 87 milyar TL’sini taşıt, 885 milyar TL’sini de muhtaçlık kredileri oluşturdu. Tüketici kredilerinin dağılımında taşıt kredilerindeki yüzde 229’luk artış dikkat çekerken muhtaçlık kredisi kullanımının, geçen yılın tıpkı devrine nazaran yüzde 60, konut kredilerinin ise yalnızca yüzde 26 arttığı görüldü. Tüketici kredilerindeki artışın yıllık tüketici enflasyonun neredeyse iki katı olması tüketicilerin gerçek manada borçlanmalarının arttığını gösterdi.

İHTİYAÇ KREDİLERİ ARTTI, KONUT KREDİLERİ NEREDEYSE SABİT KALDI

Toplam gereksinim kredisi borçlanması 885 milyar TL olurken bu geçtiğimiz yılın birebir devrine nazaran yüzde 60’lık bir artış manasına geliyor. Tüketici enflasyonun yüzde 47,8 olduğu bu devirde gereksinim kredilerindeki bu artış tüketicilerin gerçek borçlarının arttığını gösteriyor. Lakin konut kredilerinde ise durum bundan çok daha farklı. Konut kredilerindeki artış sırf yüzde 26 ile hudutlu kalırken konutların yine kıymetlenmesi, konut kıymetlerindeki süratli artış üzere faktörler de eklenince konut kredisi kullanımının 2022 yılının birebir devrine nazaran durma noktasına yaklaştığı görülüyor.

“TİCARI KREDILERDE DARALMA OLDUĞU GÖRÜLÜYOR”

BDDK bilgilerine nazaran, kurumsal kredi kartları dahil ticari borçlanmalar geçtiğimiz yılın birebir devrine nazaran yüzde 52’lik artışla 8 trilyon 63 milyar TL oldu. Taksitli ticari kredilerin yüzde 39’luk artışla 1 trilyon 203 milyar TL düzeyine ulaştığı görüldü. Bunların 16 milyar 372 milyon TL’sini işyeri; 114 milyar 544 milyon TL’sini taşıt; 1 trilyon 72 milyar TL’sini ise gereksinim kredileri oluşturdu.

KOBİ kredilerinin ise 2 trilyon 858 milyar 701 milyon TL olduğu görüldü. Kredi kartı dışı ticari kredilerindeki artışın yüzde 39’luk oranla sonlu kalmasını yorumlayan Çağada Kırım, “Ticari kredilerindeki artışın enflasyonun altında kaldığını görüyoruz. Bu da ticari kredilerde daralma olduğuna işaret ediyor. Ticari kredilerde artış görmenin ülkemiz iktisadı açısından çok değerli. Yeni iktisat idaremiz ile birlikte içeride ve dışarıda ülkemize olan itimat arttı. Bunun ticari kredilere artış olarak yansıması ekonomimizin büyümesi açısından elzem. Ümit ediyorum kısa bir müddet sonra ticari kredilerin ferdi kredileri geçtiğini görürüz” dedi.

Ticari krediler enflasyon düzeyinde kaldı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bankalar geçmiş periyotlarda verdiği milyarlarca liralık krediyi toplayamama riskiyle karşı karşıya. Bankalarda kullandığı krediyi en fazla batıran kesimler ortasında güç, inşaat, imalat endüstrisi başı çekiyor.

İNŞAAT BİRİNCİ SIRADA

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) datalarına nazaran elektrik, gaz ve su kaynakları üretim, dağıtım ve sanayi bölümünde Nisan 2022 devrinde batık kredi ölçüsü 18 milyar 72 milyon TL civarındayken bu yılın birebir devrinde bu ölçü 23 milyar 357 liraya fırladı. Böylelikle güç bölümü batık kredi ölçüsünü en fazla artıran kesim oldu.

Nisan 2023 devrinde inşaat dalında batık kredi oranı 24 milyar 285 milyon TL’ye yükseldi. Emlak komisyonculuğu ve kiralama alanında ise batık ölçüsü 17 milyar lirayı aştı. İnşaat kesiminin 2023 Nisan devrinde kullandığı toplam kredi ölçüsü 627 milyar 139 milyon lira oldu.

2023 Nisan periyodunda imalat endüstrisinde takipteki kredi ölçüsü 22 milyar 769 milyon liraya çıkarken bu oran geçen yıl birebir devirde 22 milyar 401 TL civarındaydı.

(Şenol Babuşçu)

“ÖDEME ZAHMETİ OLACAK”

Prof. Dr. Şenol Babuşçu, yakın izlemedeki tekrar yapılandırılmış 400 milyar TL civarındaki kredinin en az yarısının batık durumuna geçeceğini söz ederek, buna takipteki 170 milyar TL ve öteki krediler de eklendiğinde 500 milyar TL’yi bulacağını söyledi.

Babuşçu, “Yapılandırılan krediler yüzde 10-20 ortası faizle yapılandırıldı. Artık faiz oranlarında artış bekleniyor, yapılandırma faizlerinin yüzde 40’a çıkması kelam konusu. Şayet şirketler yapılandırmayı değişken faizli yaptıysa önemli kasvet yaşayacaklar. Ödedikleri kredinin faizi artacak. Kredisini ödeyemeyen şirketlerin sayısı artar bu da iflaslara neden olur. Bu sorunu yılın sonunda ve 2024’te daha fazla göreceğiz. Ödenmeyen krediler banka kârlarını da düşürecek” dedi.

(Daron Acemoğlu)

Prof. Dr. Daron Acemoğlu da yakın vakitte yaptığı açıklamada “Türkiye’deki bankacılık krizi 2001 krizinin nedeniydi. Türkiye’de batık kredilerle ilgili şu anda hakikat dürüst bilgi yok. Benim derdim şu ki banka bilançolarında büyük sorun var ve bunun boyutunu kendileri de bilmiyor” tabirlerini kullanmıştı.

Prof. Dr. Şenol Babuşçu: Batık krediler 500 milyarı bulacak yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Ekonomi gazetesinin haberine nazaran, son periyotta daima regülasyonlarla karşı karşıya kalan bankacılık dalında seçim meçhullüğü nedeniyle ikinci cins seçimleri öncesinde kredi arzı neredeyse durma noktasına gelmiş ve faiz oranları da üst taraflı hareket etmişti. Seçimden sonra ise birtakım bankalar çabucak faiz oranlarında ayarlamalar yaptı. Ticari kredi faizleri bu durumdan daha fazla etkilendi.

Menkul değer mecburiliği ticari kredi büyüme ve faiz oranlarına nazaran uygulanıyor. Kesim riskin yükselmesi, net faiz gelirinin negatif olması nedeniyle bir müddettir ticari kredide iştahsız davranıyordu. Bu hafta ise bölüm kaynaklarına nazaran kimi özel bankalar uzun vadeli ticari krediyi ya durdurdu ya da yıllık yüzde 60-70’e varan çok yüksek faiz oranları vermeye başladı.

Sektörü kaynakları özel bankaların “kredi vermiyoruz” dememek için 1-1.5 ay vadeli spot kredilere yöneldiğini belirterek, bu alanda vade yapısı nedeniyle risk düşük olduğu için çok da yüksek faiz oranlarının konuşulmadığını, makul oranların uygulandığını vurguladı.

Kamu Bankalarında Limit

Uzun vadeli kredi talepleri ise ekseriyetle karşılanmıyor. Bunu “fiyatlama yapılamaması” olarak yorumlayan bankacılık kesimi kaynakları piyasada çok yüksek faiz oranları dolaştığını da vurguladı. Kamu bankalarının ise daha düşük faizli ticari kredi kullandırımına devam ettiğini söyleyen bankacılık kesimi kaynakları, kamu bankalarında ise limitlerin uygulandığını belirtti.

Bazı özel bankalarda muhtaçlık kredi faizi aylık yüzde 6’ya kadar yükseldi ve yıllıkta bir haftada 12.12 puan arttı. Ticari kredi faizlerinde ise artış çok daha keskin oldu. Kaynaklar bankalara yönelik regülasyonlar devam ettiği sürece faiz oranlarında yükselişin süreceğini belirtirken 70 bin liranın üzerinde kredi kullanımının kısıtlı olduğunu çok ısrarlı talep durumunda ise aylık faizin yüzde 7’yi aştığını lisana getirdi.

Piyasalarda Derin Kriz: Ticari Krediler Durdu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.