Bir yandan paranın maliyeti artarken, diğer yandan zamların ve vergilerin bunalttığı vatandaş kredi kullanımında frene bastı.

Haziran sonu itibarıyla ihtiyaç kredisinde bileşik ortalama faiz oranı yüzde 74.6, ticari kredide ise yüzde 61.1’e yükselirken, TL krediler ikinci çeyrekte hız kesti. Fakat ortalama faiz oranları yüzde 8.5 – yüzde 9 dolayında seyreden döviz kredileri çok hızlı arttı.

Sözcü’den Mehtap Özcan Ertürk’ün haberine göre ekonomi yönetiminin haziranda aldığı zorunlu karşılık önlemiyle döviz kredilerindeki artışın da hız kestiği görülüyor. 2024 yılının ilk yarısında bankaların toplam kredi hacmi 2 trilyon 173 milyar lira artış ve yüzde 18.6 büyüme ile 13 trilyon 803 milyar liraya ulaştı. Düşük faiz politikasının izlendiği 2023’ün ilk altı ayında toplam kredilerde yüzde 32 oranında büyüme görülmüştü.

HAZİRANDA DURDU

Atı aylık kredi büyümesinin 525 milyar 895 milyon liralık tutarı tüketici kredileri ve kredi kartlarında gözenirken, ticari kredi hacmi de 1 trilyon 647 miyar lira arttı. Böylece bankacılık sektörünün tüketici kredileri ve bireysel kredi kartları hacmi yılın ilk altı ayında yüzde 19.70 büyüme ile 3 trilyon 195 milyar liraya, toplam ticari kredi hacmi ise yüzde 18.4 artışla 10 trilyon 609 milyar liraya ulaştı.

TL krediler ilk çeyrekte yüzde 8.8 olurken, ikinci çeyrekte hız keserek yüzde 3.9’a geriledi. Aylık artış nisanda yüzde 0.2, mayısta yüzde 1.9, haziranda yüzde 1.7 oldu. Yabancı para kredileru ise dolar cinsinden ilk çeyrekte yüzde 4.6, ikinci çeyrekte hızlanarak yüzde 12.4 arttı. Döviz kredilerinde aylık artış nisanda yüzde 4.5, mayısta yüzde 6.8 olurken, haziranda aınan ek tedbirler neticesinde yüzde 0.7 ile durma noktasına geldi.

Kredi kartı harcamaları hız kesmedi

Yılın ilk yarısında vatandaşın bankalara olan borçları büyük ölçüde kredi kartları kaynaklı gerçekleşti. Sene başında 1 trilyon 155 milyar lira olan bireysel kredi kartları hacmi haziran sonu itibarıyla 313 milyar 260 milyon liralık artış gösterdi.

Böylece vatandaşın kart borcu yüzde 27.1 artışla 1 trilyon 468 milyar liraya çıktı. Taşıt, konut ve ihtiyaçtan oluşan tüketici kredileri ise altı ayda 212 milyar 634 milyon lira artışla yüzde 14.4 büyüyerek ve 1 trilyon 726 milyar liraya yükseldi.

İlk çeyrekte kart harcamaları toplamı yıllık yüzde 122.2 artışla 3 trilyon lira, ikinci çeyrekte yıllık yüzde 99.1 artışla 3.6 trilyon lira tutarında gerçekleşti.

Cep yakan faiz kredileri frenledi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye Bankalar Birliği (TBB) verilerine göre, 2022’de bankalar 18 milyon yeni müşteri kazanımı gerçekleştirirken, banka müşterisi olan her 3 kişiden 1’i dijital bankacılığı tercih etti. Bankalar 2023 yılında 18.5 milyon yeni müşteri kazanırken, bankaların mobil uygulamaları aracılığıyla görüntülü görüşme yoluyla müşteri olma süreçlerini tamamlayan kişi sayısı 6.5 milyona yükseldi.

SIFIR FAİZLİ ÜRÜNLERE YÖNELİM ARTTI

TBB’nin verilerini değerlendiren HangiKredi, 2023 yılı bankacılık sektörü müşteri eğilimi ve kullanıcı davranışlarını açıkladı. Buna göre, 2023 yılında bankalar pazar payını genişletmek, yeni müşteri edinmek için stratejilerini, büyük ölçüde %0 faizli taksitli nakit avans kampanyaları üzerine kurdu. İhtiyaç kredisinden farklı olarak kredi kartı üzerinden sunulan bu faizsiz kampanyalar tüketicilere son derece cazip geldi.

NAKİT AVANS KAMPANYALARINA İLGİ ARTTI

Haziran ayından itibaren Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) politika faizlerinde yaptığı artışlar piyasa faizlerine de yansıdı. TCMB’nin verilerine göre, 2024 Ocak ayında faiz oranı yıllık %64 seviyelerine kadar çıktı. Bu nedenle, özellikle 2023 yılının ikinci yarısında müşterilerin faizsiz ürünlere yönelimi daha da arttı. Kredili ürün hacminin yaklaşık %30’u nakit avans fırsatlarına kaydı. 2022 yılına göre de, bu kampanyaların ağırlığı bir önceki yıla göre %60 oranında arttığı gözlemlendi.

EN ÇOK BAŞVURU HANGİ KREDİLERE YAPILDI?

2023 yılında taksitli nakit avans kampanyaları revaçta olsa da ihtiyaç kredileri müşteriler tarafından tercih edilmeye devam etti. 2022 Aralık ayı ihtiyaç kredisi hacmi, 2023 yılında 983 milyar TL’ye ulaşarak %45 oranında artış gösterdi. 2023 yılının ilk 9 ayında ihtiyaç kredisi kullanan kişi adedi 20 milyonun üzerinde gerçekleşti. Bu rakamın TBB tarafından Mart ayında açıklanacak verilere göre 25 milyonu geçmesi bekleniyor. Bireysel müşterilerin ortalama ihtiyaç kredisi kullanım tutarı 35.000 TL olarak gerçekleşti.

KREDİLİ KONUT SATIŞLARI AZALDI

Konut kredisi hacmi %21’lik artışla 438 milyar TL’ye yükseldi. 2023 yılında gerçekleşen kredili konut satışları bir önceki yıla göre %36.6 azalışla 177.748 olarak gerçekleşti, kredili konut satışlarının toplam konut satışları içerisinde payı ise %14.5 oldu.

Taşıt kredisi hacmi ise %93 oranında yükselerek 95 milyar TL’ye çıktı. İhtiyaç kredisi faizlerinin yüksek olması nedeniyle tüketici harcamaları daha çok kredi kartı tarafına kaydı. Kredi kartlarında hacim %158 oranında artışla 2023 yılında 1.15 trilyon hacme ulaştı. BKM verilerine göre, 2022 yılında 99.5 milyon olan kredi kartı sayısı %18 oranında artışla, 2023’te 117.7 milyona ulaştı.

KUR KORUMALI KALKINCA MEVDUAT FAİZLERİNE İLGİ ARTTI

2023 yılının önemli gelişmelerinden biri de kur korumalı mevduat uygulamasının kaldırılması oldu. Faiz artırımlarıyla yükselen mevduat faizleri de yatırımcının gözünde vadeli mevduat hesaplarını yeniden cazip hale getirdi. Buna bağlı olarak yılın ikinci yarısında, mevduat ürünlerine olan talep ilk yarıya kıyasla iki katına çıktı. BDDK verilerine göre, gerçek kişiler TL vadeli mevduat hacmi 2023 yılında, 2 trilyon TL’den 4.5 trilyon TL’ye ulaştı. 2024 Ocak ayı sonunda 3 aya kadar vadeli mevduatlara uygulanan ortalama faiz %51’e yükseldi.

2023 yılında ihtiyaç kredileri 983 milyar TL’ye ulaştı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Verilere nazaran, tüketici kredileri meblağı, 18 Mayıs prestijiyle 4 milyar 455 milyon lira artışla 1 trilyon 357 milyar 735 milyon liraya yükseldi. Kelam konusu kredilerin 427 milyar 116 milyon lirası konut, 78 milyar 496 milyon lirası taşıt ve 852 milyar 123 milyon lirası muhtaçlık kredilerinden oluştu.

Bankaların ferdi kredi kartı alacaklarında artış

Söz konusu devirde taksitli ticari kredilerin meblağı 5 milyar 566 milyon lira azalarak 1 trilyon 102 milyar 771 milyon liraya düştü. Bankaların ferdi kredi kartı alacakları da 275 milyon lira artarak 670 milyar 284 milyon lira oldu. Kişisel kredi kartı alacaklarının 360 milyar 353 milyon lirası taksitli, 309 milyar 931 milyon lirası taksitsiz oldu.

İhtiyaç kredisi faizleri 5 yılın zirvesinde

BloombergHT’nin aktardığına nazaran tüketici kredilerinde büyüme ivmesi faizlerdeki çıkışa karşın devam ediyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) datalarına nazaran, ortalama muhtaçlık kredisi faizleri 18 Mayıs haftasında yüzde 39,3 düzeyine yükseldi.

Böylelikle muhtaçlık kredisi faizleri Ekim 2018’den bu yana en yüksek düzeye çıktı.

‘İhtiyaç’ Artık Lüks Oldu! Kredi Faiz Oranları Rekor Düzeyde yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.