Bu halkalar, içinden geçildiğinde yahut içinden bakıldığında öbür kuantum objelerinin özelliklerini değiştiriyor.

TOPOLOJİK TEK KUTUPLAR

Independent Türkçe’de yer alan habere nazaran Möttönen ve meslektaşları uzun müddettir, “topolojik tek kutuplar” (topological monopoles) ismi verilen, kuantum alanlarındaki bozulmalar üzerinde çalışıyor.

Bu tek kutuplar, parçacık fiziğinde yalıtılmış tek bir manyetik kutbu olan (sadece manyetik kuzey yahut manyetik güney kutuplarına sahip) bir parçacık. Bunların teoride kuantum aygıtlarıyla yaratılabileceği düşünülüyordu.

2014’te varlıkları, tekrar Möttönen ve takımı tarafından kanıtlanmıştı. 2015’teyse grup, tek kutupları birinci kere gözlemlemeyi başarmıştı.

Science Alert’e konuşan Möttönen, “Kuantum alanlarında topolojik tek kutuplar yaratabilen yalnızca biz varız” diyor.

TEK KUTUPTAN DÖNGÜYE

Hakemli bilimsel mecmua Nature’da yayımlanan makalede aktarılan yeni deneyde araştırmacılar, bu parçacıklardan birinin bir döngüye dönüşmesine şahit oldu.

Daha evvelden varsayımsal olan bu döngüye Lewis Carroll’ın ünlü kitabı Alice Mükemmeller Diyarında’dan esinlenerek Alice Halkaları ismi verilmişti.

Araştırma takımından David Hall, “Alice Halkası uzaktan bakıldığında tek kutuplu üzere görünüyor lakin halkanın merkezinden bakıldığında dünya farklı bir biçim alıyor” diye konuştu.

Meslektaşı Möttönen de şöyle ekledi:

Bu perspektiften bakıldığında her şey ‘aynalanmış’ üzere görünüyor. Güya halka, husus yerine antimadde dünyasına açılan bir kapıymış üzere.

Bu araştırmayla birlikte bilim insanları Alice Halkaları’nı birinci sefer gözlemlemiş ve üretmiş oldu.

“Yakınınızdaki bir parçacığın yükü, ona halkanın içinden mi yoksa halkanın dışından mı baktığınıza bağlı olarak değişiyor” diyen Möttönen, kelamlarını şöyle sürdürdü:

Yani halka, baktığınız objelerin yükünü bilakis çeviriyor.

Fizikçiler objeleri değiştiren Alice Halkaları’nı birinci defa gözlemledi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bu halkalar, içinden geçildiğinde yahut içinden bakıldığında öteki kuantum objelerinin özelliklerini değiştiriyor.

TOPOLOJİK TEK KUTUPLAR

Independent Türkçe’de yer alan habere nazaran Möttönen ve meslektaşları uzun müddettir, “topolojik tek kutuplar” (topological monopoles) ismi verilen, kuantum alanlarındaki bozulmalar üzerinde çalışıyor.

Bu tek kutuplar, parçacık fiziğinde yalıtılmış tek bir manyetik kutbu olan (sadece manyetik kuzey yahut manyetik güney kutuplarına sahip) bir parçacık. Bunların teoride kuantum aygıtlarıyla yaratılabileceği düşünülüyordu.

2014’te varlıkları, tekrar Möttönen ve takımı tarafından kanıtlanmıştı. 2015’teyse grup, tek kutupları birinci defa gözlemlemeyi başarmıştı.

Science Alert’e konuşan Möttönen, “Kuantum alanlarında topolojik tek kutuplar yaratabilen yalnızca biz varız” diyor.

TEK KUTUPTAN DÖNGÜYE

Hakemli bilimsel mecmua Nature’da yayımlanan makalede aktarılan yeni deneyde araştırmacılar, bu parçacıklardan birinin bir döngüye dönüşmesine şahit oldu.

Daha evvelce varsayımsal olan bu döngüye Lewis Carroll’ın ünlü kitabı Alice Mükemmeller Diyarında’dan esinlenerek Alice Halkaları ismi verilmişti.

Araştırma takımından David Hall, “Alice Halkası uzaktan bakıldığında tek kutuplu üzere görünüyor lakin halkanın merkezinden bakıldığında dünya farklı bir hal alıyor” diye konuştu.

Meslektaşı Möttönen de şöyle ekledi:

Bu perspektiften bakıldığında her şey ‘aynalanmış’ üzere görünüyor. Güya halka, unsur yerine antimadde dünyasına açılan bir kapıymış üzere.

Bu araştırmayla birlikte bilim insanları Alice Halkaları’nı birinci kere gözlemlemiş ve üretmiş oldu.

“Yakınınızdaki bir parçacığın yükü, ona halkanın içinden mi yoksa halkanın dışından mı baktığınıza bağlı olarak değişiyor” diyen Möttönen, kelamlarını şöyle sürdürdü:

Yani halka, baktığınız objelerin yükünü bilakis çeviriyor.

Fizikçiler objeleri değiştiren Alice Halkaları’nı birinci sefer gözlemledi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Süper bilgisayarlar, büyük bilgiyi işlemek için çok sayıda işlemciye sahip klasik bilgi sürece prosedürünü kullanırken, kuantum bilgisayarlar kuantum mekaniği prensiplerini baz alarak muhteşem bilgisayarlardan çok daha yüksek süreç suratlarına ulaşabiliyor. Bu sayede, birebir anda birden fazla vazifesi yerine getirerek, harika bilgisayarın çözmekte zorlanacağı sıkıntıların üstesinden basitçe gelebiliyor.

Kuantum bilgisayarlar, olağan bilgisayarlardaki bitler (1 ve 0) yerine “kübit” olarak isimlendirilen kuantum bitlerini kullanıyor. Kuantum mekaniğini temel alan bu durum, kuantum bilgisayarları dünyanın en güçlü bilgisayarları haline getiriyor.

SÜPER BİLGİSAYARIN 10 BİN YILDA ÇÖZECEĞİ SORUNU 200 SANİYEDE ÇÖZEBİLDİ

IBM ve Google başta olmak üzere, kuantum bilgisayarlar alanında çalışma yapan birçok şirket bulunuyor.

Kuantum bilgisayarların sağladığı yüksek süratli altyapı, otomotivden uzay çalışmalarına kadar geniş bir alandaki AR-GE ve üretim süreçlerinde avantaj sağlıyor.

2021 yılında IBM, 127 kübit Eagle isimli kuantum işlemcisini tanıttı. Şirket geçen yıl da 433 kübitlik kuantum işlemcisi Osprey’i duyurdu. IBM, kuantum bilgisayarlara yönelik yol haritası kapsamında 2025’te 4.000 kübitlik işlemcisini duyurmayı planlıyor.

Google ise geliştirdiği Sycamore isimli 53 kübitlik kuantum bilgisayarıyla bu alanda çalışmalar yürütüyor.

Şirket 2019 yılında yaptığı duyuruda, Sycamore’un dünyanın en süratli harika bilgisayarının 10 bin yılda çözebileceği bir sorunu 200 saniyede çözdüğünü duyurdu.

2027’DE 8.6 MİLYAR DOLARLIK BİR PAZAR OLACAK

Amazon şirketi Braket ile, Microsoft da Azure Quantum’la, bulut teknolojisiyle kuantum bilgisayarları kullanma imkanı sunuyor. Bu sayede yüksek süreç gücü gerektiren bilimsel araştırmalar yapılabiliyor.

IonQ, D-Wave ve Rigetti’nin ortalarında yer aldığı birçok şirket de kuantum bilgisayar alanındaki çalışmalarını sürdürüyor.

Statista bilgilerine nazaran, 2020’de 412 milyon dolarlık pazara sahip kuantum bilişim pazarının, kuantum bilgisayarlardaki gelişmelerin artmasıyla birlikte 2027’de 8,6 milyar dolara ulaşması öngörülüyor.

Uzmanlar, halihazırda yüksek süreç gücü gerektiren süreçlerde harika bilgisayarların daha aktif kullanıldığını, yatırımların artmasıyla birlikte yakın gelecekte kuantum bilgisayarların kullanımının da artacağını belirtiyor.

IBM, Google ve dahası: Kuantum bilgisayar rekabeti artıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Süper bilgisayarlar, büyük bilgiyi işlemek için çok sayıda işlemciye sahip klâsik bilgi sürece metodunu kullanırken, kuantum bilgisayarlar kuantum mekaniği prensiplerini baz alarak harika bilgisayarlardan çok daha yüksek süreç suratlarına ulaşabiliyor. Bu sayede, birebir anda birden fazla vazifesi yerine getirerek, üstün bilgisayarın çözmekte zorlanacağı meselelerin üstesinden kolay kolay gelebiliyor.

Kuantum bilgisayarlar, olağan bilgisayarlardaki bitler (1 ve 0) yerine “kübit” olarak isimlendirilen kuantum bitlerini kullanıyor. Kuantum mekaniğini temel alan bu durum, kuantum bilgisayarları dünyanın en güçlü bilgisayarları haline getiriyor.

SÜPER BİLGİSAYARIN 10 BİN YILDA ÇÖZECEĞİ SORUNU 200 SANİYEDE ÇÖZEBİLDİ

IBM ve Google başta olmak üzere, kuantum bilgisayarlar alanında çalışma yapan birçok şirket bulunuyor.

Kuantum bilgisayarların sağladığı yüksek süratli altyapı, otomotivden uzay çalışmalarına kadar geniş bir alandaki AR-GE ve üretim süreçlerinde avantaj sağlıyor.

2021 yılında IBM, 127 kübit Eagle isimli kuantum işlemcisini tanıttı. Şirket geçen yıl da 433 kübitlik kuantum işlemcisi Osprey’i duyurdu. IBM, kuantum bilgisayarlara yönelik yol haritası kapsamında 2025’te 4.000 kübitlik işlemcisini duyurmayı planlıyor.

Google ise geliştirdiği Sycamore isimli 53 kübitlik kuantum bilgisayarıyla bu alanda çalışmalar yürütüyor.

Şirket 2019 yılında yaptığı duyuruda, Sycamore’un dünyanın en süratli üstün bilgisayarının 10 bin yılda çözebileceği bir sorunu 200 saniyede çözdüğünü duyurdu.

2027’DE 8.6 MİLYAR DOLARLIK BİR PAZAR OLACAK

Amazon şirketi Braket ile, Microsoft da Azure Quantum’la, bulut teknolojisiyle kuantum bilgisayarları kullanma imkanı sunuyor. Bu sayede yüksek süreç gücü gerektiren bilimsel araştırmalar yapılabiliyor.

IonQ, D-Wave ve Rigetti’nin ortalarında yer aldığı birçok şirket de kuantum bilgisayar alanındaki çalışmalarını sürdürüyor.

Statista bilgilerine nazaran, 2020’de 412 milyon dolarlık pazara sahip kuantum bilişim pazarının, kuantum bilgisayarlardaki gelişmelerin artmasıyla birlikte 2027’de 8,6 milyar dolara ulaşması öngörülüyor.

Uzmanlar, halihazırda yüksek süreç gücü gerektiren süreçlerde üstün bilgisayarların daha aktif kullanıldığını, yatırımların artmasıyla birlikte yakın gelecekte kuantum bilgisayarların kullanımının da artacağını belirtiyor.

IBM, Google ve dahası: Kuantum bilgisayar rekabeti artıyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Esasında firmanın gayeleri hayli büyük. DonanımHaber’de yer alan ayrıntılara nazaran bu, tüm dal gürültülü orta ölçekli kuantum (NISQ) bilişim çağının ötesine geçmeyi hedeflerken Microsoft’un ortaya koyduğu yeni bir ölçüm. Bahsedilen gürültüyü kuantum bilgisayarlardaki yanılgı oranı olarak kabul edebilirsiniz.

KUANTUM BİLGİSAYARLARDA İHTİLAL GELİYOR

Svore, “Yol haritamızı ve kuantum üstün bilgisayara giden vakti on yıllar yerine yıllar olarak düşünüyoruz” dedi. Bununla birlikte 2022’de Microsoft, Majorana tabanlı kübitler yapabilme yeteneğini birinci defa vurguladığında büyük bir atılım yaptığını duyurmuştu. Majorana kübitleri çok kararlı olma avantajına sahip (özellikle klâsik tekniklere kıyasla) fakat oluşturulmaları da son derece karmaşık ve sıkıntı.

Microsoft bu teknoloji üzerine erken bir yatırım yaptı ve artık, bu kilometre taşını birinci kere duyurduktan bir yıl sonra, takım kuantum üstün bilgisayara giden yolda bu birinci kilometre taşına hakikaten ulaştığını ortaya koyan yeni bir hakemli makale yayınladı. Bu noktaya ulaşmak için Microsoft, bir yıl evvel bu çalışmayı birinci duyurduğu vakitten çok daha fazla aygıt ve datadan elde edilen sonuçları gösterdi.

YENİ BİR SÜREÇ BAŞLIYOR

Gürültülü orta ölçekli kuantum makineleri halihazırda aslında bulunuyor. Fizikî kübitler etrafında inşa edilen bu sistemler nilim ya da ticari sanayi için pratik ve avantajlı olacak kadar emniyetli değiller. Yalnızca fizikî kübitlerle çalışabilmemiz değil, bu fizikî kübitleri alıp kusur düzeltici bir koda koymamız ve bunları mantıksal bir kübit olarak hizmet edecek bir ünite olarak kullanmamız gerekiyor. Svore, bu noktaya ulaşmak için saniyede bir milyon emniyetli kuantum süreci gerçekleştirebilen ve trilyon süreçte bir kusur oranına sahip bir kuantum bilgisayarı gerektiğini savunuyor.

Şimdi bir sonraki adım donanım muhafazalı kübitler inşa etmek ve Microsoft, bunları inşa etme çalışmalarında büyük adımlar atıldığını söyledi. Bu kübitler küçük (bir kenarı 10 mikrondan az) ve bir kübit sürecini bir mikrosaniyeden daha kısa müddette gerçekleştirecek kadar süratli olacak. Microsoft’un araştırma takımı bu kubitleri en azından 2000’lerin başından beri tartışılan (çoğunlukla bir teori olarak) bir kavram olan örgü ismi verilen bir süreçle çalıştırmak için çalışmayı planlıyor. Bundan sonra, daha küçük bir multiqubit sistemi inşa edilecek ve tam bir kuantum sistemi gösterilecek.

Microsoft yol haritasını paylaşmanın yanı sıra, yüksek performanslı bilgi süreç, yapay zeka ve kuantumu birleştirerek bilimsel keşifleri hızlandırmaya yönelik platformu Azure Quantum Elements’i duyurdu. Buna ek olarak firma, bilim insanlarının (ve öğrencilerin) kuantumla ilgili hesaplamalar ve simülasyonlar oluşturmasına yardımcı olabilecek özel olarak eğitilmiş bir yapay zeka modeli olan Copilot for Azure Quantum’u da duyurdu.

Microsoft CEO’su Satya Nadella belkide tüm bu paragrafları şu açıklamalarla özetledi: “Bugün, Azure Quantum Elements ile yapay zeka ve kuantumu bir ortaya getirerek yeni bir bilimsel keşif çağını başlatıyoruz. Maksadımız, önümüzdeki 250 yıllık kimya ve materyal bilimi ilerlemesini önümüzdeki 25 yıla sıkıştırmak.” Yapay zeka yalnızca bizim yerimize otomobil sürmek yahut sinema bileti almayacak; bilimsel araştırmalarda doping tesiri oluşturacak. Microsoft, bunu kuantum dünyası ile birleştirerek rakiplerine karşı kıymetli bir avantaj elde etmiş üzere görünüyor.

Microsoft, yapay zeka ile kuantum bilgisayarları birleştirdi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

IBM’in sergilediği bu muvaffakiyetin kuantum bilgisayarlarda yeni bir mihenk taşı olarak kabul ediliyor. IBM, kuantum bilgisayarların yakında materyallerin özelliklerini yahut temel parçacıkların etkileşimlerini hesaplamak üzere misyonlarda sıradan bilgisayarları geçeceğine dair delilleri olduğunu söylüyor.

IBM’DEN TARİHİ BAŞARI

Donanımhaber’de yer alan ayrıntılara nazaran kuantum bilgisayarlar bir müddettir heyecan yaratıyor, fakat araştırmacılar üniversal olarak tüm klasik bilgisayarlardan daha uygun performans gösteren bir bilgisayar yapamadılar. Bunun nedeni kısmen mevcut tüm kuantum bilgisayarların “gürültülü” olması. Yani, kuantum bilgisayarının sonuçları tıpkı sesin çatlak bir kayıtta kaybolması üzere yanlışlarla bozulmakta. Bu da güvenilirlik sorunu yaratıyor haliyle.

IBM’den Abhinav Kandala ve meslektaşları, “gürültülü” bir kuantum bilgisayarının bile hesaplamalarında klâsik bir makineden daha yanlışsız olabileceğini gösterdi. IBM’in 127 kuantum biti ya da kübit içeren Eagle kuantum bilgisayarının performansını Kaliforniya’daki Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı’ndaki bir harika bilgisayarın performansıyla karşılaştırdılar. Her iki bilgisayarın vazifesi de birbirleriyle etkileşim halinde olan spinli atomlar üzere bir parçacıklar topluluğunun en muhtemel davranışını hesaplamaktı.

SÜPER BİLGİSAYAR HESAPLAMA YAPAMADI!

Bu sorunun zorluğu parçacık sayısıyla birlikte artıyor. Makul bir parçacık sayısına kadar araştırmacılar ilgili denklemleri bilgisayarda tam olarak çözebilir. Üstün bilgisayarlar ve yaklaşım prosedürleri, daha fazla sayıda parçacık kelam konusu olduğunda hesaplamaların üstesinden gelebilir, fakat sonunda hesaplamalar o kadar karmaşık hale gelir ki klasik hesaplama başarısız olur. IBM araştırmacıları Eagle’ı bu durumların her birinde gürültünün tesirlerini azaltmak için geliştirdikleri bir dizi yolla birlikte test etmek istediler.

Süper bilgisayar hesaplamaları tamamlayabildiğinde, iki tekniğin sonuçları uyumluydu. Lakin karmaşıklık muhakkak bir noktanın ötesine geçtiğinde, üstün bilgisayar başarısız olurken Eagle hala bir tahlil sunabiliyordu. Eagle’ın sonucunun gerçek olup olmadığını test etmenin bir yolu olmamasına karşın Kandala, o noktaya kadar yapılan hesaplamalarla güzel bir ahenk içinde olmasının takımına kuantum bilgisayarının testi geçtiğine dair itimat verdiğini söylüyor.

IBM’in grubu şimdiden daha karmaşık hesaplamalar için ve daha büyük, münasebetiyle potansiyel olarak daha güçlü kuantum bilgisayarlarla deneyini tekrarlamak istiyor. IBM şimdiye kadarki en güçlü işlemcisi olan 1.121 kübitlik Condor çipini bu yıl içinde tanıtmayı planlıyor. IBM’in kuantum teknolojisi çalışmaları lideri Jay Gambetta, şirketin ayrıyeten geliştirme sınırında 4.158 kübite kadar “kamu hizmeti ölçeğinde işlemciler” olduğunu söylüyor. Kuantum bilgisayarların daha da geliştirilmesiyle, piller ya da gübreler için yeni gereçlerin ya da ilaçlar için yeni bileşiklerin keşfedilmesine yardımcı olabileceği umuluyor.

Devrim! IBM kuantum bilgisayarı muhteşem bilgisayarı yendi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.