Bilim insanları bu kapsamda, 14 farklı LM üzerinde, yatay eksende sağ ve sol olmak üzere ekonomik bedeller, dikey eksende ise liberal ve muhafazakar olmak üzere toplumsal bedeller bulunan siyasi pusula testini uyguladı.

BERT VARYANTI GPT’YE NAZARAN DAHA MUHAFAZAKAR EĞİLİMLİ

Araştırmada ayrıyeten, LM’leri eğitmek için kullanılan haberler, tartışma forumları, kitaplar, çevrim içi ansiklopediler üzere çeşitli bilgi kaynaklarının içeriğindeki politik eğilimlerin, doğal lisan sürece modeli (NLP) üzerindeki tesiri ve kelam konusu tesir sonucunda LM’nin ürettiği dezenformasyon ve nefret telaffuzları incelendi.

Araştırma sonucunda, eğitildikleri data havuzundaki kaynakların politik eğilimlerini taşıyan LM’lerin, görüşleriyle paralel yönelimde nefret söylemi ve dezenformasyona sebep olduğu kaydedildi.

Buna ek olarak, Eski ABD Lideri Donald Trump’ın misyona başladığı 20 Ocak 2017 tarihi milat alınarak, bu tarihten evvelki ve sonraki bilgi setleriyle eğitilen LM’ler kıyaslandığında, Trump devri ve sonrasına ilişkin bilgilerle eğitilen LM’lerin eğilimlerinin, siyasi pusulada daha uçlarda konumlandığı tespit edildi.

LM’ler ortasında “BERT” varyantlarının “GPT” modellerine kıyasla daha muhafazakar eğilimli olduğu ve birebir firmanın geliştirdiği çeşitli LM’lerin politik eğilimlerinde de azımsanamaz farklılıklar gözlemlendiği belirtildi.

Eğitilen LM’lerin ekonomik mevzulara kıyasla, toplumsal mevzulara daha taraflı yaklaşması, toplumsal bahislere ait bilgi bolluğuna rağmen ekonomik yorumlama için daha geniş bir bilgi seti gerekliliğine bağlandı.

Hiçbir lisan modelinin toplumsal taraflılıktan büsbütün arınmış olamayacağını vurgulayan araştırmacılar, çok politik görüşleri temsil eden kaynaklar kullanılarak eğitilen LM’lerin, toplumda var olan kutuplaşmayı daha da derinleştirebilmesinin teorik olarak mümkün olduğu konusunda uyardı.

Araştırmanın sonuçları, “Association for Computational Linguistics”in 61’inci yıllık toplantı raporunda yayımlandı.

Sohbet robotlarında kullanılan lisan modellerinin politik görüşleri var yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Bilim insanları bu kapsamda, 14 farklı LM üzerinde, yatay eksende sağ ve sol olmak üzere ekonomik pahalar, dikey eksende ise liberal ve muhafazakar olmak üzere toplumsal pahalar bulunan siyasi pusula testini uyguladı.

BERT VARYANTI GPT’YE NAZARAN DAHA MUHAFAZAKAR EĞİLİMLİ

Araştırmada ayrıyeten, LM’leri eğitmek için kullanılan haberler, tartışma forumları, kitaplar, çevrim içi ansiklopediler üzere çeşitli data kaynaklarının içeriğindeki politik eğilimlerin, doğal lisan sürece modeli (NLP) üzerindeki tesiri ve kelam konusu tesir sonucunda LM’nin ürettiği dezenformasyon ve nefret telaffuzları incelendi.

Araştırma sonucunda, eğitildikleri data havuzundaki kaynakların politik eğilimlerini taşıyan LM’lerin, görüşleriyle paralel yönelimde nefret söylemi ve dezenformasyona sebep olduğu kaydedildi.

Buna ek olarak, Eski ABD Lideri Donald Trump’ın vazifeye başladığı 20 Ocak 2017 tarihi milat alınarak, bu tarihten evvelki ve sonraki bilgi setleriyle eğitilen LM’ler kıyaslandığında, Trump devri ve sonrasına ilişkin bilgilerle eğitilen LM’lerin eğilimlerinin, siyasi pusulada daha uçlarda konumlandığı tespit edildi.

LM’ler ortasında “BERT” varyantlarının “GPT” modellerine kıyasla daha muhafazakar eğilimli olduğu ve birebir firmanın geliştirdiği çeşitli LM’lerin politik eğilimlerinde de azımsanamaz farklılıklar gözlemlendiği belirtildi.

Eğitilen LM’lerin ekonomik hususlara kıyasla, toplumsal mevzulara daha taraflı yaklaşması, toplumsal hususlara ait bilgi bolluğuna rağmen ekonomik yorumlama için daha geniş bir bilgi seti gerekliliğine bağlandı.

Hiçbir lisan modelinin toplumsal taraflılıktan büsbütün arınmış olamayacağını vurgulayan araştırmacılar, çok politik görüşleri temsil eden kaynaklar kullanılarak eğitilen LM’lerin, toplumda var olan kutuplaşmayı daha da derinleştirebilmesinin teorik olarak mümkün olduğu konusunda uyardı.

Araştırmanın sonuçları, “Association for Computational Linguistics”in 61’inci yıllık toplantı raporunda yayımlandı.

Sohbet robotlarında kullanılan lisan modellerinin politik görüşleri var yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

INSTAGRAM GÖNDERİ TARAFI İÇİN DE ‘YAKIN ARKADAŞLAR’ ÖZELLİĞİNİ GETİRİYOR

Kullanıcılar artık gönderi paylaşırken makul bireyleri amaç alabilecek. Özelliğe nazaran gönderi paylaşımı yaparken kullanıcıya amaç kitle sorulacak ve buradan herkes ya da seçilen şahıslara gösterme/göstermeme yapılabilecek.

iOS tarafı için sunulan özellik seçilen yakın arkadaşlara özel gönderi paylaşmaya imkan tanıyor.

Bütün kullanıcılara sunulup sunulmayacağı şimdi muhakkak olmasa da özelliğin ilerleyen günlerde daha fazla kullanıcıya ulaşması bekleniyor.

Faal kullanılan Instagram özelliği gönderilere de geliyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

UYDURMA BELGELER

İddiaya nazaran Libya’nın Bingazi kenti açıklarında bekletilen ve kimyasal atık depolamak için kullanıldığı belirtilen 251 bin tonluk tanker, açığa sürüklenince bir Türk firması tarafından iki yıl evvel yaklaşık 1 milyon dolar karşılığında çekildi. Lakin verilen alımlı hizmetinin bedeli ödenmedi. Parayı tahsil etmek isteyen firmanın, uydu kayıtlarına nazaran Libya’da bulunan tankerin geçersiz dokümanlarla, içindeki kimyasal unsur boşaltılmak üzere Mısır’a akabinde söküm için Hindistan’a götürülerek satılmak istendiği bilgisine ulaştığı belirtildi. Fakat çok büyük olduğu için dikkat çeken tankerde, kimyasal unsur bulunduğunun öğrenildiği ve Mısır’daki çevrecilerin reaksiyonları üzerine rastgele bir süreç yapılamadığı belirtildi.

Buna nazaran alacaklı firma yetkilileri, son olarak bir Türk şirketi tarafından satın alının geminin şubat ayında Türkiye’ye Aliağa Gemi Söküm Bölgesi’ne çekildiğini tespit etti. Yapılan incelemede tanker Sloug’un 23 Şubat 2023 tarihinde söküm bölgesine geldiği ve hâlâ baştan karaya oturtulmuş durumda bulunduğu belirlendi. Geminin, Şimşekler Besin Gemi Söküm İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından satın alındığı kaydedildi.

‘ATIK ÇÖPLÜĞÜ’

Eski Etraf Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Lideri Helil İnay Kınay, “Aliağa ile ilgili gemi söküm ve Türkiye’deki atık bölümü ile ilgili yanlışlıkları yıllardır paylaşıyoruz. Bu örnekler ülkemizin atık çöplüğü haline geldiğini gösterdi. Birçok gemi olayında yaşadık. Bizim yasalar ve denetlemesi gereken süreçlerde eksiklikle ve boşluklar var. Bunlar halk ve etraf sıhhatine mal oluyor. Gemi bir formda geldi ve tahminen de söküldü. Bunun üzere kaç gemi var, ne oluyor bitiyor resmi olarak bilemiyoruz Bu kara tablonun aydınlatılması gerekiyor” dedi.

Tehlikeli atık husus içeren ve sökülmesi tartışmalara sebep olan eski uçak gemisi Sao Paulo ile gündeme gelen Aliağa Gemi Söküm tersanelerinde Avrupa Etraf Ajansı kontroller yapmış, geçen eylülde AB sertifikalı Işıksan ve Şimşekler tersanelerini listesinden çıkardığını duyurmuştu. İki Hollandalı geminin 2014 ve 2016 yıllarında yapılan sökümünün Şimşekler Gemi Söküm Tersanesi’nde yapıldığı tezi gündeme yansımıştı. Rotterdam Mahkemesi, geçen ay gemilerin tehlikeli atık envanteri bildirilmeden Aliağa’da sökülmesi nedeniyle gemi sahibi şirkete ve iki şirket yöneticisine ceza kesmişti.

Asbest Söküm Uzmanları Derneği Lideri Mehmet Şeyhmus Ensari, gemiyi satın alan ve Türkiye’ye sokan Simşekler Şimşekler Besin Gemi Söküm İnş. San. Ve Tic. Ltd. şirketinin iş kazasından ötürü Avrupa Birliği tarafından lisansının iptal edildiğine dikkat çekti. Ensari, “Tesisler ivedilikle bağımsız bireyler tarafından oluşan bir grup tarafından denetlenmeli. Zehirli gemilerin söküldüğüne yönelik duyumlarımız çok. Bütün kontroller evrak üzerinde. Ege Bölgesi’ndeki canlılar bu tesisler nedeniyle risk altında” sözlerini kullandı.

Zehir gemisi Aliağa’da: Libya’da uzun yıllar kimyasal atık depolamak için kullanılan tanker İzmir’e getirilmiş yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İngiltere’de bir meskenin ikinci tuvaletinde kapı çarpmasın diye kullanılan bir vazo, çıkarıldığı müzayede de 3 bin 400 sterline alıcı buldu.

Vazo, Çin’in Ming Hanedanı ile ilişkilendiriliyor. Amanda Lawler, vazoyu Essex’te bir ikinci el dükkanından 8.5 sterline aldıklarını anlattı.

Lawler kızına, konutunun ikinci banyosu için bir süs eşyası alma misyonu verdiğini ve vazonun meskenlerine bu türlü ulaştığını anlattı.

Lawler, vazonun fotoğrafını atan kızına pazarlık yapması bildirisini yazdığını da gülerek itiraf ediyor.

Antika vazo Lawler’ların konutunda uzun bir süreyi konutun ikinci banyosunda geçirdi.

Peki aile vazonun antika olduğunu nasıl anladı?

Amanda Lawler, bir gün toplumsal medyada dolaşırken ‘tıpatıp’ benzeri bir vazonun 10 bin sterline kadar alıcı bulabileceğini gördü.

O vazoya, antika eserlerin müzayede seyahatini içeren BBC programında bedel biçilmişti.

Lawler, “Fotoğrafa baktım ve ‘bu bizim vazoya çok benziyor’ diye düşündüm” diye o günü anlatıyor. Sonrasında bir uzmanla konuştuğunu ve tuvalet vazosunun kıymetini öğrendiğini anlatıyor:

“Tam olarak, ‘Benim biraz oturmam gerekiyor’ diye tanım edeceğimiz anlardan biriydi”

Televizyon programındaki vazo ile Lawler ailesinin vazosunun eş olma ihtimali de var. Lawler, BBC programında gördüğü vazonun da emsal bir fiyata ikinci el dükkanından alındığını söylüyor.

3 ila 4 bin sterlin ortasında kıymet biçilerek müzayedeye çıkarılan Lawler’ların vazosu 3 bin 400 sterline ismi açıklanmayan bir kişi tarafından satın alındı.

Amanda Lawler, ikinci el dükkanında vazoyu keşfettiği için kazanılan paranın büyük bir kısmını kızına vereceğini söyledi.

İngiltere’de tuvalet süsü olarak kullanılan bir vazo, Ming Hanedanı periyoduna ilişkin çıktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Kemikler, bir kano ile birlikte birinci olarak 2021 yılında Yucatan Yarımadası’nda dalgıçların su yüzeyinin 15 ft (4,6 m) altındaki bir su altı mağarasını keşfetmesiyle ortaya çıktı.

Su altı mağarasına dalış yapan araştırmacılar, bir insan ayağı, bir armadillo, bir köpek, bir hindi ve bir kartala ilişkin kemikler de dahil olmak üzere toplam 38 iskelet kalıntısı buldu.

Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü (INAH) tarafından yapılan basın açıklamasında, insan ayağı ve armadillo kemikleri nedeniyle tarihçilerin, kanonun Mayalar tarafından ölüleri bir sonraki hayata uğurlayan eski bir ritüel için kullanılmış olabileceğine inandıkları belirtildi.

Fransız Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi’nden (CNRS) arkeolog Alexandra Biar, “Maya seramiklerinde [armadillo’nun] ‘tanrıların taburesi’ olarak göründüğü ve karakterlerin ayaklarını üzerine koyduğu bilinen fotoğraflar var” dedi.

Meksika’da Mayalar tarafından kullanılan ‘yeraltı portalı’ keşfedildi yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.