Rapora göre, 2025’te küresel borç stoku yaklaşık 29 trilyon dolar artarak 348,3 trilyon dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Artış hızı, pandemi döneminden bu yana görülen en sert yükseliş olarak kaydedildi.

Toplam küresel borç geçen yıl yaklaşık 29 trilyon dolar artarak 348,3 trilyon dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı.

Borç artışının yaklaşık üçte ikisi gelişmiş piyasalardan kaynaklandı

Küresel borç artışının yaklaşık üçte ikisi bütçe açığı harcamalarının yükselmesiyle gelişmiş piyasalardan kaynaklandı.

Borç stokları hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ekonomilerde yeni zirvelere ulaşarak birikimin geniş tabanlı yapısını ortaya koydu.

Gelişmiş ekonomilerin toplam borcu geçen yılın son çeyreğinde 231,7 trilyon dolar olarak hesaplanırken, gelişmekte olan ülkelerde toplam borç 116,6 trilyon dolara ulaştı.

Borcun GSYH’ye oranındaki düşüş beşinci yıla taşındı

Küresel borcun Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYH) oranı art arda beşinci yıl düşüş kaydederek 2025’te yaklaşık yüzde 308’e geriledi.

Söz konusu düşüş ağırlıklı olarak gelişmiş piyasalardan kaynaklanırken, gelişmekte olan piyasalarda borcun GSYH’ye oranı yükselmeye devam etti ve yüzde 235’in üzerine çıkarak rekor tazeledi.

Küresel borçtaki artışın 10 trilyon dolardan fazlası kamu borçlanmalarından kaynaklandı

Küresel borcun dağılımına bakıldığında, hane halkına ait borçlar geçen yılın dördüncü çeyreğinde 64,6 trilyon dolara, finansal olmayan şirketlere ait borçlar 100,6 trilyon dolara, kamu borçları 106,7 trilyon dolara ve finansal sektör borçları 76,4 trilyon dolara yükseldi.

Kamu borçlanmaları 2025’te küresel borç artışının 10 trilyon dolardan fazlasını oluşturdu ve artışın neredeyse dörtte üçü Çin, ABD ve Euro Bölgesi’nden kaynaklandı.

Avrupa içinde kamu borçlarındaki genişleme ağırlıklı olarak Fransa ve İtalya’da yoğunlaşırken, bu ülkeleri Almanya izledi. Çin’deki artışın yanı sıra gelişmekte olan piyasalarda devlet borçlarındaki birikim en belirgin şekilde Brezilya, Meksika ve Rusya’da görüldü.

Küresel borç birikiminin güçlü seyrinin sürmesi bekleniyor

GSYH’ye oranları dikkate alındığında, hane halkına ait borçlar 2025’in son çeyreğinde önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 57,5’ten yüzde 57’ye, finansal olmayan şirketlere ait borçlar yüzde 88,4’ten yüzde 88,2’ye ve finansal sektöre ait borçlar yüzde 69,8’den yüzde 68,2’ye geriledi. Aynı dönemde kamu borçlarının oranı yüzde 93’ten yüzde 94,8’e çıktı.

Türkiye’de ise borçların GSYH’ye oranları dikkate alındığında, geçen yılın son çeyreğinde önceki yılın aynı dönemine kıyasla hane halkına ait borçlar yüzde 9,9’dan yüzde 10,1’e ve finansal olmayan şirket borçları yüzde 37,3’ten yüzde 38,2’ye çıkarken, kamu borçları yüzde 27,5’ten yüzde 26,8’e ve finansal sektör borçları yüzde 17,5’ten yüzde 17,3’e geriledi.

Raporda, özellikle ABD, Çin, Almanya, Japonya ve Hindistan’da artan kamu finansman ihtiyaçları nedeniyle küresel borç birikiminin önümüzdeki dönemde de güçlü seyrini koruyacağı öngörüldü.

Küresel borçlar 2025’te 348,3 trilyon dolara ulaştı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

BM, Dünya Ekonomik Durumu ve Beklentiler 2026 raporunu yayımladı.

Küresel ekonominin bu yıl yüzde 2,7 büyümesinin öngörüldüğü belirtilen raporda, bu oranın 2025 için tahmin edilen yüzde 2,8’in biraz altında, pandemi öncesi ortalama olan yüzde 3,2’nin de oldukça gerisinde olduğu aktarıldı.

Raporda, dünya ekonomisinin 2027’de ise yüzde 2,9 büyümesinin beklendiği kaydedildi.

Küresel ekonominin dayanıklılık gösterdiği belirtilen raporda, ancak ticaret gerilimleri ile mali zorlukların görünümü gölgelediği uyarısında bulunuldu.

Geçen yıl ABD’nin tarifelerindeki keskin artışlara karşı görülen beklenmedik direncin güçlü tüketici harcamaları ve yavaşlayan enflasyonun desteğiyle büyümeyi sürdürmeye yardımcı olduğu ifade edilen raporda, ancak altta yatan zayıflıkların devam ettiği aktarıldı.

Tarifelerin etkisinin 2026’da daha belirgin hale gelmesi bekleniyor

Raporda, zayıf yatırımlar ve sınırlı mali alanın ekonomik faaliyet üzerinde baskı oluşturduğu ve dünya ekonomisinin pandemi öncesi döneme kıyasla kalıcı olarak daha yavaş bir büyüme patikasına yerleşebileceği ihtimalini artırdığı ifade edildi.

Ticaret gerilimlerindeki kısmi hafiflemenin uluslararası ticaretteki aksamaları sınırlamaya yardımcı olduğu belirtilen raporda, ancak yüksek tarifelerin etkisinin artan makroekonomik belirsizliklerle birlikte 2026’da daha belirgin hale gelmesinin beklendiği vurgulandı.

Raporda, parasal gevşeme ve iyileşen piyasa duyarlılığıyla finansal koşulların rahatladığı ancak özellikle yapay zeka alanındaki hızlı gelişmelerle bağlantılı sektörlerde değerlemelerin yüksek olması nedeniyle risklerin hala yüksek olduğuna dikkat çekildi.

BM’nin raporunda ayrıca yüksek borç seviyeleri ve borçlanma maliyetlerinin özellikle birçok gelişmekte olan ekonomi için politika alanını kısıtladığı aktarıldı.

Küresel ticarette ivmenin yavaşlaması öngörülüyor

Raporda, küresel ticaretin 2025’te dirençli olduğunu kanıtladığı ve yüksek politika belirsizliği ile artan tarifelere rağmen beklenenden hızlı şekilde yüzde 3,8 oranında arttığı kaydedildi.

Bunun yılın başlarında sevkiyatların öne çekilmesi ve hizmetler ticaretindeki güçlü büyüme ile desteklendiği belirtilen raporda, ancak ivmenin yavaşlamasının beklendiği ve küresel ticaretin 2026’da yüzde 2,2 artmasının öngörüldüğü aktarıldı.

Yüksek fiyatlar küresel çapta önemli bir sorun olmaya devam ediyor

Raporda, dezenflasyon devam etse de yüksek fiyatların önemli bir küresel sorun olarak kalmaya devam ettiği vurgulandı.

Manşet enflasyonun 2024’teki yüzde 4 seviyesinden 2025’te yüzde 3,4’e ve 2026’da yüzde 3,1’e kadar gerilemesinin beklendiği ifade edilen raporda, genel olarak enflasyon ılımlı hale gelse de yüksek fiyatların reel gelirler üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiği vurgulandı.

2026’da ABD’nin yüzde 2, AB’nin yüzde 1,3 büyümesi bekleniyor

Raporda, ABD’de ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2 ve gelecek yıl yüzde 2,2 olmasının öngörüldüğü belirtildi.

Ülke ekonomisinin bu yıla ilişkin büyüme tahmininin parasal ve mali gevşemenin desteğiyle 2025’teki yüzde 1,9’luk büyüme oranına kıyasla biraz daha yüksek olduğuna işaret edilen raporda, ancak zayıflayan iş gücü piyasasının muhtemelen büyüme ivmesi üzerinde baskı oluşturacağı değerlendirmesine yer verildi.

Raporda, Avrupa Birliği’nde de ekonomik büyümenin 2026’da yüzde 1,3 ve 2027’de yüzde 1,6 olmasının beklendiği kaydedildi. Bölge ekonomisinin büyüme tahmininin 2025’teki yüzde 1,5 oranının altında olduğuna dikkat çekilen raporda, ABD’nin yüksek tarifelerinin ve devam eden jeopolitik belirsizliklerin ihracatı olumsuz etkileyeceğine işaret edildi.

BM’nin raporunda, Çin ekonomisinin ise bu yıl yüzde 4,6, gelecek yıl yüzde 4,5 büyümesinin beklendiği aktarıldı.

Türkiye’nin bu yıl yüzde 3,9 büyümesi bekleniyor

Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerin de yer aldığı raporda, 2025’te yüzde 3,7 büyüdüğü tahmin edilen ülke ekonomisinin 2026’da yüzde 3,9 ve 2027’de yüzde 4,1 büyümesinin öngörüldüğü belirtildi.

Raporda, Türkiye’de büyümenin ılımlı seyretmesinin beklendiği ifade edilerek, sıkı para politikası duruşuna rağmen Türkiye’de iç talebin 2025’te dirençli kalmaya devam ettiği ve tüketici güveninin 2023 yılının ikinci çeyreğinden bu yana en yüksek seviyesine ulaştığı aktarıldı.

Ayrıca raporda, Türkiye’de enflasyonun düşmeye devam etmesinin öngörüldüğü ancak 2026’da çift haneli seviyelerde kalmasının muhtemel olduğu kaydedildi.

BM’den küresel ekonomi için büyüme tahmini yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Rusya-Ukrayna Savaşı’nın kendilerini de doğrudan ilgilendirdiğini vurgulayan Merz, “Giderek daha net bir şekilde görüyoruz ki, Rusya’nın saldırısı, tüm Avrupa’ya yönelik bir planın parçasıydı ve halen öyle. Almanya da her gün sabotaj, casusluk ve siber saldırılara maruz kalıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Almanya Başbakanı Merz, dünya ekonomisinde korumacılığın geri döndüğüne dikkat çekerek, “Ham maddelere olan stratejik bağımlılığımız, çıkarlarımıza aykırı bir siyasi baskı aracı olarak kullanılıyor. Uluslararası rekabette ayakta kalmak onlar için giderek zorlaşıyor” açıklamasını yaptı.

Küresel ticarette yeni dönem: Merz korumacılığa dikkat çekti yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Şimşek, Anadolu Ajansının (AA) Global İletişim Ortağı olduğu Doha Forum 2025’in “Şok Dalgaları ve Güvenlik Ağları: Kesinti Çağında Ticareti Yeniden Düşünmek” başlıklı panelinde konuştu.

Türkiye ekonomisinde son 2,5 yılda bütçe açığının yüzde 3 seviyesine gerilediğini ve borç stokunun Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’ya (GSYH) oranının yüzde 24’e düştüğünü anımsatan Şimşek, “Cari açık büyük ölçüde ortadan kalktı. Son 2,5 yılda brüt rezervimiz 120 milyar dolar arttı, kur korumalı mevduat 140 milyar dolar azaldı.” diye konuştu.

Şimşek, Türkiye’de ekonomik büyümenin son 25 yılda yüzde 5,5 seviyesinde olduğunu ancak bugün yüzde 3-4 civarında gerçekleştiğini belirterek, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Bu büyüme oranları mütevazı ancak yönetilebilir. İşsizlik de tek haneli seviyede. En büyük sorun hala enflasyon. Enflasyon yüzde 70’lerin ortasından yüzde 31’e indi ve tek haneye de inecek. Yani pek çok endişeyi giderdik. Şimdi asıl konu, tüm bu kazanımları kalıcı hale getirecek yapısal dönüşümdür. Sayın Cumhurbaşkanımız 2026’yı ‘yapısal reformlar’ yılı ilan etti ve bu konuda çok iyimserim.”

“Küresel ticaretteki parçalanmanın panzehri bölgesel entegrasyon”

Dünyada değişen ticaret politikalarına değinen Şimşek, Türkiye’nin dış ticaretinin yaklaşık yüzde 80-85’inin kural bazlı bir çerçevede yürüdüğünü, ihracatımızın yüzde 62’sinin ise serbest ticaret anlaşmalarımızın bulunduğu ülkelere yöneldiğini vurguladı.

Şimşek, Türkiye’nin hizmet ihracatında dünyada ilk 20 ülke içinde olduğunu ve bir turizm destinasyonu olarak hizmet sektöründeki fazlayı sürdürmek istediklerini vurguladı.

Bu kapsamda Türkiye’nin bölgede dijital hizmet ihracat merkezi haline gelmeyi hedeflediğini dile getiren Şimşek, şöyle konuştu:

“Kural bazlı ticareti tercih ediyoruz ve bu nedenle Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleriyle bir serbest ticaret anlaşması yapmak istiyoruz. Küresel ticarette parçalanma varsa buna karşı panzehir olarak bölgesel entegrasyona odaklanacağız. Bu nedenle bölgemizdeki ortaklarımızı, Basra Körfezi’ni yüksek hızlı demiryolu ve otoyolla bağlayacak yeni bir kalkınma yolu projesine yatırım yapmaya ikna etmeye çalışıyoruz. Böylece bölgeyi Pekin’e ve Londra’ya bağlayabiliriz çünkü altyapımız var. Yani bağlantısallık, bölgesel entegrasyon, sanayi politikaları ve hizmet ihracatı birlikte ilerleyecek.”

Şimşek, ABD’nin gümrük tarifeleri ve ticaret gerilimlerine ilişkin ise özellikle ABD-Çin arasındaki tarife savaşının dolaylı etkisinin önemli bir risk oluşturduğunu, Asya’nın ticaret rotasında değişim yaşandığını söyledi.

“Biz tarifelerden çok tarifelerin dolaylı etkilerinden ve tarife kapsamı dışındaki engellerden endişeliyiz.” diyen Şimşek, Çinli muhataplarıyla yapıcı bir diyalog sürdürdüklerinin altını çizdi.

Şimşek, ticaretteki bu tür gelişmeler karşısında hiçbir ülkenin “tamamen bağışıklık sahibi” olamayacağını vurgulayarak, “Türkiye gibi ekonomiler için dolaylı etkiler çok daha belirgin, zira dünyanın 14’üncü büyük üretim üssüyüz. Özellikle emek yoğun sektörlerde üretimin coğrafyası değişiyor. Biz de bu dönüşümden etkilenen kesimlere nasıl destek verebileceğimize odaklanıyoruz. Bu nedenle lojistik yatırımları, akıllı maliye politikaları ve bu tür bozulmalara karşı hızlı çözümler geliştirmek büyük önem taşıyor.” ifadelerini kullandı.

Uzun vadeli refahın anahtarı olarak verimlilik artışı ve işgücünün etkin kullanımını vurgulayan Şimşek, “Demografi işgücü açısından artık küresel ekonominin lehine değil, pek çok ülke hâlâ yüksek borçlulukla karşı karşıya. Dolayısıyla geriye kalan en gerçekçi yol, verimliliği artırmak. Bu da kaynakları daha üretken alanlara ve teknolojiye yönlendirmeyi gerektiriyor.” dedi.

Küresel ticarette parçalanmaya karşı bölgesel entegrasyon yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

FAO Tahıl Fiyat Endeksi ise kasımda aylık bazda yüzde 1,8 yükseldi. Çin’in ABD’den olası yeni alımlarına yönelik beklentiler, Karadeniz’de süren jeopolitik riskler ve Rusya’daki ekim alanlarının daralacağı öngörüleri artışta etkili oldu. Öte yandan pirinç fiyatları, artan rekolte ve zayıf talep nedeniyle yüzde 1,5 geriledi.

Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi yüzde 2,6 düşerek beş ayın en düşük seviyesine indi. Malezya’da beklenenden güçlü palmiye yağı üretimi, ayçiçek ve kanola yağındaki olumlu arz projeksiyonları ve ham petrol fiyatlarındaki gerileme düşüşü destekledi.

Et fiyatları kasımda yüzde 0,8 azalırken, tavuk ve domuz eti fiyatlarındaki gerileme belirleyici oldu. Çin’in HPAI kaynaklı ithalat kısıtlamalarını kaldırması ve ABD’nin sığır eti ithalatında tarifeleri kaldırması fiyat hareketlerini etkileyen unsurlar arasında yer aldı.

Süt ürünleri fiyat endeksi de yüzde 3,1 düşerek art arda beşinci ayında da gerilemesini sürdürdü. AB ve Yeni Zelanda’daki yüksek üretim ve Asya’dan gelen zayıf talep fiyatları baskı altında tuttu.

Şeker fiyatları ise kasımda yüzde 5,9 gerileyerek Aralık 2020’den bu yana en düşük seviyesine indi. Brezilya, Hindistan ve Tayland’da güçlü üretim beklentileri küresel arzın bol olacağı öngörüsünü güçlendirdi.

Küresel gıda fiyatlarında düşüş hız kesmedi! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Küresel ekonominin mercek altına alınacağı toplantılar, dünya ekonomisinde belirsizliklerin ve risklerin yüksek olduğu bir dönemde gerçekleşecek. Genellikle 10 binden fazla katılımcıya ev sahipliği yapan toplantılarda, ABD’nin korumacı ticaret politikalarının, küresel borç yükünün ve Bretton Woods kurumlarına yönelik reform çağrılarının yine gündemde olması bekleniyor.

Küresel ekonominin röntgeni raporlarla ortaya konacak

Toplantılarda dünya ekonomisinin durumu ile büyüme görünümü, finansal istikrar ve yoksulluğun azaltılması gibi uluslararası öneme sahip konular ele alınacak. Yıllık toplantılar kapsamında Kalkınma Komitesi ile Uluslararası Para ve Finans Komitesi toplantılarının yanı sıra bölgesel brifingler ile uluslararası kalkınma, küresel ekonomi ve finans piyasalarına odaklanan forumlar düzenlenecek.

G-20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı da yıllık toplantılar marjında yapılacak. Toplantılarda, küresel ekonomiyle ilgili analizleri içeren, salı günü yayımlanacak Dünya Ekonomik Görünüm Raporu başta olmak üzere, Küresel Finansal İstikrar ve Mali İzleme Raporları da açıklanacak.

IMF, temmuz ayında Dünya Ekonomik Görünüm Raporu’nda yaptığı güncellemede, küresel ekonominin bu yıl yüzde 3 ve gelecek yıl yüzde 3,1 büyümesini öngörmüştü.

Küresel ekonomik büyümede “hafif” yavaşlama öngörülüyor

IMF Başkanı Kristalina Georgieva da yıllık toplantılar öncesi yaptığı konuşmada, küresel ekonomik büyümenin bu ve gelecek yıl “hafif” bir şekilde yavaşlayacağını öngördüklerini aktarmıştı. Belirsizliğin yeni normal olduğuna dikkati çeken Georgieva, dünya ekonomisinin sorunlarla korkulandan daha iyi ama ihtiyaç olandan daha kötü başa çıktığını ifade etmişti.

Georgieva, “Tüm işaretler, çoklu şoklardan kaynaklanan ciddi baskılara genel olarak dayanmış bir dünya ekonomisine işaret ediyor.” değerlendirmesinde bulunmuştu.

Küresel ekonominin dayanıklılığının henüz tamamen test edilmediğini belirten Georgieva, bu testin gelebileceğine dair endişe verici işaretler olduğu uyarısı da yapmıştı. Tarifelerde ise tam etkinin henüz ortaya çıkmadığını aktaran Georgieva, politika yapıcılara ticareti “büyümenin motoru” olarak koruma çağrısında bulunmuştu.

Tarifelerin etkilerinin analiz edilmesi bekleniyor

Artan tarifeler ve süregelen belirsizliklere rağmen küresel ekonomi, özellikle ABD ekonomisi, yılın ikinci çeyreğinden bu yana dayanıklı bir görünüm sergiliyor. Ancak bu dayanıklılığın uzun sürmeyebileceği ve tarifelerin tüketici fiyatlarını artırarak enflasyonu körükleyebileceği endişesi bulunuyor.

Toplantılarda, ABD’de kısa vadede stagflasyon olasılığını artırabilecek risklerin ve artan tarifelerin muhtemel gecikmeli etkilerinin analiz edilmesi öngörülüyor. Yıllık toplantıların başlamasına günler kala ABD ile Çin arasında yeniden alevlenen ticaret geriliminin de gündemde olması bekleniyor.

Kurumlara yönelik reform talepleri

Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, IMF ve Dünya Bankasını iklim değişikliği ve cinsiyet eşitliği gibi konulara fazla odaklandıkları gerekçesiyle eleştiriyor ve bu kurumları “temel görevlerine” odaklanmaya çağırıyor. Yıllık toplantıların bu yılki programında da bu konulara yapılan vurgunun azaldığı görülüyor. Ayrıca Dünya Bankası, ABD yönetiminin Çin’e yönelik kredileri sınırlama yönündeki baskısıyla da karşı karşıya bulunuyor.

Bu kurumlara yönelik reform çağrıları doğrultusunda, ekim ayı başında IMF’de birinci başkan yardımcılığına ataması onaylanan Daniel Katz’ın, yeni görevinde nasıl bir rol üstleneceği de merak konusu oldu. Katz, daha önce ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in Özel Kalemi olarak görev yapmış ve ABD’nin IMF ile Dünya Bankasındaki Çin etkisini sınırlaması gerektiğini savunmuştu.

IMF ve Dünya Bankası küresel büyüme ve ticaret gerilimini tartışacak yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Küresel ekonominin devam eden belirsizlik ortamında direnç gösterdiğini belirten Kozack, “Yılın ilk yarısında küresel büyümenin istikrarlı seyrettiğini görüyoruz, ancak küresel olarak yavaşlama işaretlerini görmeye başlıyoruz.” dedi.

Kozack, enflasyon açısından ise küresel tablonun biraz “karışık” olduğuna işaret ederek, özellikle son dönemde bazı ülkelerde manşet enflasyonda yukarı yönlü baskı görüldüğünü aktardı.

İngiltere, Avustralya ve Hindistan’da manşet enflasyonun güçlü geldiğini belirten Kozack, ABD’de de tarifelerin fiyatlara yansıdığına dair bazı kanıtlar gördüklerini, bunun çekirdek enflasyonda kendini gösterdiğini kaydetti.

Kozack, Çin ve bazı Asya ülkelerinde ise enflasyon baskılarının oldukça sınırlı olduğunu belirterek, “Dolayısıyla küresel olarak enflasyon tarafında oldukça karışık bir tablo gördüğümüzü düşünüyorum.” diye konuştu.

Şirketler tarife yükünü kısmen üstleniyor

Özellikle tarifeleri uygulayan ülkeler için gümrük vergilerindeki artışın bir arz şoku olabileceğine dikkati çeken Kozack, diğer ülkeler için daha çok bir talep şoku gibi etki edebileceğini ve bunun da enflasyonu baskılayabileceğini ifade etti.

Kozack, şirketlerin tarifelerin bir kısmını üstlendiğini gördüklerini belirterek, “Bu durum, ABD’de enflasyon üzerinde şimdiye kadar nispeten sınırlı bir etki görmemize katkıda bulunan faktörlerden biri gibi görünüyor. Bunun ne kadar süreceği ise bence bir soru işareti.” dedi.

Hükümet kapanmasının etkisi değerlendiriliyor

ABD’de bütçe anlaşmazlığı nedeniyle federal hükümetin kapanmasına ilişkin soruları da yanıtlayan Kozack, gelişmeleri dikkatle izlediklerini belirtti.

Kozack, “Henüz sürecin başında olduğumuz için kapanmanın potansiyel etkisini değerlendiriyoruz. Elbette bu etki, büyük ölçüde kapanmanın süresine ve yöntemine bağlı olacak. Federal hükümetin tam olarak finanse edilmeye devam etmesini sağlayacak bir uzlaşmaya varılabileceğini umuyoruz.” ifadelerini kullandı.

Fed’in politika faizini uygun şekilde düşürdüğü görüşündeyiz

ABD Merkez Bankasının (Fed) bağımsızlığına dair sorular üzerine ise Kozack, bu konudaki pozisyonlarının oldukça net olduğunu dile getirdi.

Kozack, “Bağımsız ama hesap verebilir merkez bankaları önemli bir politika aracıdır.” değerlendirmesinde bulundu.

Bağımsızlığın merkez bankalarının güvenilirliğini artırdığını belirten Kozack, bağımsızlığın korunmasının ancak bunun hesap verebilirlikle birlikte yapılmasının önemli olduğunu vurguladı.

Kozack, Fed’in gelecek faiz patikasına ilişkin de ABD’de iş gücü piyasasında yumuşama gördüklerini kaydetti.

Enflasyonun Fed’in hedefine doğru ilerlediğini ancak yukarı yönlü risklerin olduğunu belirten Kozack, “Fed’in son toplantısında politika faizini uygun bir şekilde düşürdüğü ve bir sonraki politika kararını değerlendirirken gelen verileri yakından takip etmeye devam etmesi gerektiği görüşündeyiz.” dedi.

IMF: Küresel büyümede yavaşlama işaretleri görülüyor yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Günlük toplam 1,5 milyon varil taşıma kapasitesine sahip boru hattının yeniden devreye alınmasının Türkiye’nin enerji arz güvenliğine katkı sağlanması, küresel piyasalarda ise çeşitliliği artırması bekleniyor.

Irak Petrol Bakanlığı, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) bulunan sahalardan üretilen ham petrolün Irak Petrol Pazarlama Şirketi’ne (SOMO) teslim edilerek, Ceyhan Limanı üzerinden Irak-Türkiye boru hattı yoluyla ihraç edileceğini açıkladı.

IKBY, Irak Petrol Bakanlığı, SOMO ve petrol üreticisi firmalar arasında imzalanan anlaşma kapsamında ilk aşamada günlük yaklaşık 200 bin varil ham petrolün Türkiye’nin Ceyhan Limanı’na taşınması öngörülüyor.

Bakan Bayraktar, temmuzda yaptığı değerlendirmede, hattın tam kapasite çalışması halinde 40 milyar dolarlık ticaret potansiyeli taşıdığını, Irak’ın günlük 4 milyon varillik petrol ihracatının yüzde 40’ını Türkiye üzerinden dünyaya sunabileceğini ifade etmişti.

“Hattın kapasitesi dünya üretiminin yüzde 1’i kadar”

Atlantik Konseyi Kıdemli Araştırmacısı John Roberts, söz konusu hattın yeniden devreye alınmasının küresel piyasalarda çok ciddi rolü olmasa da Türkiye için fayda sağlayacağını söyledi.

Roberts, “Hattın günde 1 milyon varilden fazla petrol taşıma kapasitesi var. Bu dünya üretiminin yaklaşık yüzde 1’ine denk geliyor ve genel arz açısından yardımcı oluyor. Ancak hattın mevcut durumunu bilmediğimiz için tam kapasiteye ulaşmayabilir.” değerlendirmesinde bulundu.

Avrupa’da petrol arzında sıkıntı olmadığını vurgulayan Roberts, “Petrol, Körfez ülkelerinden doğrudan gelebilir, bazen de Kuzey Amerika’dan sevk edilebilir. Avrupa’da petrol tüketimi, enerji dengesi içinde geçmişe göre daha küçük bir unsur.” ifadelerini kullandı.

Roberts, Türkiye’nin enerji güvenliği açısından asıl kritik unsurun Sakarya sahasındaki doğalgaz üretimi olduğuna dikkati çekerek, “Türkiye’nin Sakarya sahasından kendi gaz üretimini artırmasıyla ithal gaz talebinin azalacak olması çok önemli. Dolayısıyla, Türkiye için asıl ilgi çekici kaynak Sakarya’dır.” dedi.

“Irak tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye ihtiyaç duyuyor”

Oslo Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Francesco Sassi de boru hattının yeniden faaliyete geçmesinin Avrupa Birliği ve bölgesel enerji piyasaları için belirgin etkisi olmayacağını dile getirdi.

Sassi, son 2,5 yılda operatörlerin özellikle geçen yılki arz fazlası ve düşük fiyatlar nedeniyle alternatif tedarik kaynakları bulmayı başardığını söyledi.

Hattın yeniden devreye alınmasının Irak, IKBY ve Türkiye üçgenindeki enerji jeopolitiğine dair ipuçları sunduğunu belirten Sassi, şunları kaydetti:

“Irak, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler nedeniyle son aylarda enerji ürünlerinin geçişine yönelik tehditlerin sıkça gündeme geldiği Hürmüz Boğazı’na bağımlılığı azaltarak tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye ihtiyaç duyuyor. Ülke, aynı zamanda merkezi hükümet ve IKBY arasındaki petrol yönetimi anlaşmazlığını çözmek için yeni bir siyasi girişim başlatıyor. Bağdat ve Ankara’da yeniden hız kazanan temaslar bölgede enerji güvenliğini sağlamayı ve Körfez ülkelerinden Akdeniz’e siyasi ve ekonomik bir eksen oluşturmayı hedefliyor.”

Küresel enerji güvenliğine Türk dokunuşu! yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Barselona Limanı’nın ardından İtalya, Yunanistan ve Tunus’tan Akdeniz’e yelken açacak olan, 20 kadar tekne ve 300’den fazla kişinin olduğu Küresel Sumud Filosunda aktivist, sanatçı, politikacı, doktor ve gazeteciler yer aldı.

Gazze’deki soykırımından dolayı İsrail ile tüm kurumsal ilişkilerini kesen Barselona kenti, Küresel Sumud Filosu’nun ilk hareket noktası oldu.

Teknelerde, uluslararası alanda tanınan İsveçli aktivist Greta Thunberg, İrlandalı aktör Liam Cunningham, İspanyol aktör Eduardo Fernandez, eski Barselona Belediye Başkanı Ada Colau da bulunuyor.

Barselona Limanı’ndaki teknelerin yola çıkmasından önce düzenlenen basın toplantısında konuşan Thunberg, “Gazze, baskının, soykırımın ve etnik temizliğin açık bir örneğidir. İsrail öldürüyor ve tüm dünya bu soykırımı canlı izliyoruz. İnsanların telefonlarından canlı yayında soykırımı izlerken hayatlarına devam etmelerini ve hiçbir şey olmuyormuş gibi davranmalarını görmekten dehşete düşüyorum. İsrail, Filistin halkını yok etmek istiyor. İsrail’in bu yaptığı, insanları harekete geçmeye, koltuklarından kalkıp örgütlenmeye teşvik etmezse, ne teşvik eder bilmiyorum.” diye konuştu.

Herkesin Filistin için bir şey yapması gerektiğini vurgulayan Thunberg, “sessiz kalıp, suç ortağı olan hükümetlerinin de İsrail kadar suçlu olduğunu” söyledi.

“Gazze’ye ulaşmak, insani yardım koridorunun açılmasını sağlamak için her türlü yol denenmeli.” diyen Thunberg, Küresel Sumud Filosunun Gazze’ye giderken İsrail ordusu tarafından yasa dışı bir şekilde durdurulma olasılığına yönelik bir soruya “B planımız açık. Geri dönüp tekrar başlamak. Bu temiz bir misyon, insani bir misyon.” cevabını verdi.

Thunberg, “Gazze hakkında söyleyebileceğimiz yeni bir şey yok. Ancak her geçen gün daha fazla insan uyanıyor ve İsrail’in işlediği kitlesel katliam ve soykırımın farkına varıyor. Bugünün haberi bu filonun hareket etmesi değil. Dünyanın nasıl sessiz kalabildiği ve politikacıların Filistinlilere nasıl ihanet edip onları nasıl yüzüstü bırakabildiğidir.” ifadelerini kullandı.

“Gazze hepimizi yansıtan bir ayna”

İspanyol aktör Fernandez de “İstesek de istemesek de Gazze hepimizi yansıtan bir ayna. Kendinizi burada konumlandırmamak imkansız. Gazze’ye doğru yola çıkan her tekne insan onurunun bir haykırışı. Bu misyon bir tehdit değil, vahşete karşı bir insanlık eylemi. Sessiz kalmak suç ortaklığıdır. Ve sessizlik, bombalar kadar öldürücüdür.” diye konuştu.

“Sessizlik, eylemsizlik dünyanın başarısızlığının ve tarihte utanç verici bir dönemin göstergesidir”

İsrail’in Gazze’de öldürdüğü Filistinli bir kızın görüntüsünü ve sesini paylaşan İrlandalı aktör Cunnigham da, “Uluslararası toplum, hükümetler İsrail’e yaptırım uygulayarak bu soykırımı durdurmalı. Şu ana kadar olanlar, sessizlik, eylemsizlik dünyanın başarısızlığının ve tarihte utanç verici bir dönemin göstergesidir.” değerlendirmesini yaptı.

Eski Barselona Belediye Başkanı Colau da “Uluslararası sivil sosyal seferberlik, hareket etmeye cesaret edemeyen korkak kurumları pozisyon almaya zorladı. İsrail çocukları, insanlığı, uluslararası hukuku öldürüyor. Gazze yalnız değildir.” ifadelerini kullandı.

Diğer yandan basın toplantısına katılan aktivistler Yasemin Acar, Thiago Avila, Saif Abukeshek de bu misyonun tamamen barışçıl ve insancıl olduklarını vurguladı.

Uluslararası toplumun İsrail’e yönelik suç ortaklığı ve korkaklığı göz önüne alındığında, Barselona’dan yola çıkacak insani yardım misyonun elzem olduğuna dikkati çeken aktivistler, şunları kaydetti:

“Bu bir dayanışma misyonudur. Neden hükümetler harekete geçmiyor? Neden insani yardım koridoru açılmıyor? İsrail’e karşı hemen yaptırım uygulanmalı. Filistin’de etnik temizlik 23 ay önce başlamadı, 1948’den bu yana İsrail etnik temizlik yapıyor. Uluslararası sivil seferberlik her zaman Filistinlilerin yanında olacaktır.”

Bu arada teknelerin Barselona’dan uğurlanmasına çok sayıda kişi ve sivil toplum kuruluşu katıldı.

Uluslararası basının da büyük ilgi gösterdiği Barselona’daki etkinlikler sırasında Filistin bayrakları sallayan yüzlerce kişi, “Özgür Filistin”, “İsrail’e boykot” sloganları attı.

Küresel Sumud Filosu

Arapça “kararlılık” veya “sarsılmaz azim” anlamlarına gelen Sumud, 1967’deki Altı Gün Savaşı’nın ardından Filistin halkı arasında baskı ve direnişi anlatan bir kavrama dönüştü. Sumud kavramı, Filistinlilerin topraklarında kalması, Filistin kimliğinin ve kültürünün canlı tutulması ile şiddet içermeyen sivil itaatsizlik gibi yollarla işgale direnip alternatif kurumlar inşa etme yollarının aranmasını ifade eder. Filistin’le ilgili sanatsal etkinliklerde, zeytin ağacı ve köylü hamile kadın sembolleri bu kavramı tasvir etmek için kullanılır.

Küresel Sumud Filosu, İsrail ablukasını kırmak için yola çıktı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerinden derlediği bilgilere göre, küresel gıda fiyatları temmuzda uluslararası et ve bitkisel yağ fiyatlarındaki artış nedeniyle yüzde 1,6 yükseldi.

Gıda ürünlerinin uluslararası fiyatlarındaki aylık değişimin izlendiği FAO Gıda Fiyat Endeksi kapsamında Et Fiyat Endeksi temmuzda aylık bazda yüzde 1,2 yükselerek 127,3 puanla rekor seviyeye ulaştı. Et Fiyat Endeksindeki yıllık artış ise yüzde 6’yı buldu.

Kırmızı et fiyatlarındaki artış oranları, ülkelere göre değişiklik gösteriyor.

ABD’de Çalışma İstatistikleri Bürosunun yayımladığı verilere göre, ABD’de de libre olarak ölçülen ve 453 grama karşılık gelen miktar için dana kıyma fiyatı temmuzda 6,3 doları aştı. Böylece, ABD’de dana kıyma fiyatı son bir yılda yüzde 15,9 ile bu dönemde yüzde 2,7 olan yıllık enflasyonun oldukça üzerinde yükseldi.

ABD’de kıyma fiyatları son 2 yıldır sürekli artış eğilimi gösterdi.

AB ve İngiltere’de sert yükseliş

AB Komisyonu’nun et piyasasına yönelik hazırladığı haftalık rapora göre, Birlik üyesi ülkelerde de kırmızı et fiyatları rekor seviyelere tırmandı.

AB ülkelerinde 11-17 Ağustos haftası itibarıyla, karkas kırmızı et fiyatları 100 kilogram için 662,31 avroya ulaşarak, yıllık bazda artış yüzde 32,8 oldu. Söz konusu artış, AB’de aynı dönemde yüzde 2,3 olan yıllık enflasyonun oldukça üzerinde gerçekleşti.

İngiltere’de tarım ve hayvancılık fiyatlarını takip eden AHDB verilerine göre, ülkede kırmızı et fiyatları tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı.

İngiltere’de kıyma fiyatları geçen yıl ağustostaki kilogram başına 7,2 pound seviyesinden, bu yıl 10,6 pounda çıktı. Kıyma fiyatında son bir yıldaki artış, yüzde 47’yi buldu. Bu dönemde ülkede enflasyon yüzde 3,8 ölçülmüştü.

Kuraklık, talep artışı ve tarifeler fiyatları körüklüyor

FAO’nun son analizine göre, küresel et fiyatlarındaki artış, sığır ve koyun eti fiyatlarındaki yükselişten kaynaklandı. Sığır eti fiyatları, özellikle Çin ve ABD’den gelen güçlü taleple arttı. Bu talep artışı, büyük üreticilerden Avustralya ve Brezilya’daki fiyatları da yukarı taşıdı.

Ayrıca, ABD’nin temmuz itibarıyla Brezilya’dan sığır eti ithalatına yüzde 50 tarife uygulaması da ihracat akışlarını kısıtlayarak fiyatlarda yukarı yönlü baskı oluşturdu.

Öte yandan, ABD’de büyükbaş hayvan sayısı bu yılın başında 86,7 milyonla 1950’lerden beri görülen en düşük seviyesine geriledi. Bu düşüş, ABD’de hayvancılığın yaygın olduğu bölgelerde, bir yıldan uzun süredir devam eden kuraklık, otlatma amaçlı kullanılan meraların kuruması ve yem maliyetlerinin artması gibi çeşitli nedenlerden kaynaklandı.

Hayvancılık uzmanları, bu alanda atılacak adımların ve sağlanacak desteklerin sonuçlarının ancak uzun dönemde alınabileceği uyarısında bulunarak, piyasadaki durumun kısa vadede değişmeyeceğini ve kırmızı et fiyatlarındaki yükseliş eğilimin süreceğini öngörüyor.

Kırmızı ette küresel kriz: Fiyatlar tarihi zirvede yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.