Birleşik Kamu-İş Genel Lideri Mehmet Yeşildağ, seçimden evvel en düşük memur maaşının net 22 bin lira olacağını söylediğine dikkat çekerek “Bu fiyat artışlarını durdurmadıkça alım gücünü yükseltmedikçe en düşük memur maaşı 22 bin lira da olsa 32 bin lira da olsa bir faydası yok. Zira doların nerede duracağı da belirli değil. Her geçen gün alım gücü düşüyor” dedi. DİSK Emekli-Sen Genel Lideri Cengiz Yavuz ise emeklilerin aylıklarının daima bedel kaybettiğini, alım gücünün azaldığını söyledi.

İKRAMİYE DE ARTMALI

“Enflasyonu da doğalgaz nedeniyle düşük gösterdiler. Olan işçilere oldu” diyen Yavuz, öncelikle açlık ve yoksulluk sonunun gerçek hesaplanmasını, taban fiyatın açlık hududunun üzerine çıkarılmasını sonrasında da en düşük emekli aylığının minimum fiyat düzeyine getirilmesini talep ettiklerini söyledi. Yavuz ayrıyeten, emeklinin bayram ikramiyelerinin de güncellenmesini talep etti.

Dövizdeki büyük artış fiyat ve maaşları eritiyor: Kurlar işçiyi yuttu yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

DW Türkçe’den Erdal Sağlam’ın aktardığı bilgilere nazaran; seçimden evvel yapılan iddialarda yeterli bir iktisat takımı ve anlayışı olan muhalefetin kazanması halinde iktisatta işlerin düzeleceği söyleniyordu. Bununla birlikte mevcut iktisat takımı ve siyasetinin sürmesi halinde kurların tutulamayacağı iddiası yapılıyordu. İşte bu kestirimin tuttuğunu söyleyebiliriz. Merkez Bankası ikinci çeşitten sonra da kurları tutmak için döviz rezervlerinden satışlara devam etti. Buna karşın kurlardaki yükseliş hızlandı. Birinci tıp seçimlerden bu yana dolar kurundaki artış oranı yüzde 5’e yaklaştı. TL’nin paha kaybını bu noktada tutabilmek için Mayıs ayında rezervlerde yaşanan düşüşün ise 20 milyar dolar olduğu varsayım ediliyor.

Kur Üzerindeki Baskı Niçin Azaldı?

Seçimin ikinci tipinden evvel, kuru tutmak için yapılan yüklü rezerv satışları nedeniyle swap hariç kamu yükümlülüğü dahil net döviz rezervlerinin eksi 79 milyar doların da altına düştüğü biliniyordu. Bulunduğumuz hafta içerisinde de rezervden satışlar devam etti ve Çarşamba akşamı itibariyle net rezervlerin eksi 82 milyar doların altına indiği kestirim ediliyor.

İşte bu nedenle kurlardaki artışın önümüzdeki günlerde devam etmesi kaçınılmaz görülüyor. Bu ortada rezervden satışlar daha da fazla olabilirdi ancak piyasalarda ikinci cins seçimlerinden sonra “Mehmet Şimşek’in iktisadın başına getirileceği beklentisi” arttığı için kur üzerindeki baskı biraz azaldı. Piyasalardaki bu umudun sürdüğü görülürken piyasa oyuncuları “Şimşek güçlü biçimde iktisadın başına gelmediği takdirde kurlardaki artış hızlanıp denetimsiz hale gelebilir” diyor.

Kritik soru: Hangi yetkilerle misyona gelecek?

Son günlerde en çok merak edilen husus; piyasaların umut bağladığı Mehmet Şimşek’in, hafta sonunda yapılacak açıklama ile iktisadın başına getirilip getirilmeyeceği. Şimşek’in umut vermesinin en büyük nedeni de mevcut iktisat siyasetlerinde esaslı değişiklere gideceği formunda algı. Aksi takdirde Şimşek’in misyon kabul etmeyeceği konusunda yaygın bir kanı var.

Son iki günde Şimşek’in vazifeye geleceği konusundaki beklentiler düzgünce arttı. Hâlâ AKP’den bu atamanın olmayacağı, mevcut siyasetlere devam edileceği istikametinde görüşler gelse de yüklü beklenti Şimşek’in vazifeye geleceği tarafında.

Edindiğimiz bilgilere nazaran de büyük ihtimalle bu görevlendirme olacak gözüküyor. Fakat burada kritik olan nokta Şimşek’in ne kadar güçlü olarak bu vazifeye geleceği, istediklerini yapmasına müsaade verilip verilmeyeceği. Edindiğimiz bilgilere nazaran; Şimşek faiz başta olmak üzere ekonomik kararlarda yetkili olmayı ve Merkez Bankası başta olmak üzere, yıpranan iktisat takımlarında değişiklik yapılmasını talep etmiş. Bu taleplerin Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kabul edilip edilmediğini ise şimdi bilmiyoruz.

Mehmet Şimşek güçlü bir biçimde, yani istediği Merkez Bankası idare değişikliği ile birlikte misyona gelirse güçlü bir pozisyona sahip olduğu görülecek ve piyasalar bu işin düzelebileceğine itimat duyacaklar. Şimşek’in yalnızca tek başına misyona gelmesi ya da yalnızca danışmanlık yapması halinde ise piyasaların inancı aşikâr ki çok daha az olacak.

Şimşek Vazifeye Gelirse Dövizin Seyri Ne Olacak?

Şimşek’in pozisyonunun güçlülüğü, kur artışları dahil tüm ekonomik gidişatın normalleşmesinde çok kıymetli rol oynayacak. Bu takdirde kurların tekrar biraz yükselebileceği ancak artık denetim altına gireceği söyleniyor. Birebir formda faiz artışlarının dozu ve büyüyecek bütçe açığı finansmanı için yapılacak plan ile birlikte, siyaset faizlerinin ne kadar yükselmesi gerekeceği de belirli olacak.

Şimşek’in güçlü biçimde vazifeye gelmesinin, seçim nedeniyle oluşacak maliyeti de etkileyeceği üzere, ekonomik enkazın kaldırılmasının ne kadar süreceğini de belirli edecek.

Özetle; Şimşek güçlü biçimde vazifeye gelirse kurlar bir ölçü daha artabilir lakin sonra ya o noktada kalır ya da biraz aşağı gelebilir. Lakin mevcut iktisat siyasetlerinin sürdürecek bir isim atanırsa o vakit kurların nereye kadar gideceğini kestirmek çok sıkıntı görünüyor. Bu takdirde kurlardaki artış frenlenemeyeceği için, esasen eninde sonunda faiz artışı yapılmak zorunda kalınacak. İşte bu takdirde hem daha yüksek faiz artışı gerekecek, hem de kurlar daha da üstte istikrar bulmaya çalışacak. Bu ortada kaybedilen vakit da faturanın güzelce büyümesine neden olacak.

Kurlar Nereye Gidiyor? Seçim Sonrası Çarpıcı Dolar Tahlili yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.