Boğaziçi Üniversitesi İklim Siyasetleri Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz da, sıcak hava dalgalarının tıpkı sel ve taşkın üzere doğal afet olarak kıymetlendirilmesi gerektiğini belirterek acil davette bulundu. 

“İKLİM KRİZİNİN ZORLAMASIYLA SICAKLIKLARIN ÇILDIRMASI…”

Prof. Dr. Levent Kurnaz, iklim krizine dikkat çekerek, sıcaklık artışını engellemek için alınması gereken tedbirleri şöyle sıraladı:

“Balkanlar’dan gelen soğuk hava dalgasını, yalnızca Ocak ayında değil, Temmuz ayında da görüyoruz. Balkanlar’dan gelen soğuk hava dalgası, her mevsimde var. Her mevsimde bir günden sonraki güne 10 derece düşüş hiç görmediğimiz, bilmediğimiz bir şey değil. Öteki vakit olduğunda çok şaşırmıyoruz lakin sıcak birden 40 dereceden 20 derecelere düştüğü vakit ‘Ne oluyor?’ diyoruz. 

Şimdi sıcaklığın yüksek olması iklim krizi demek. Dün yaşadıklarımız, evvel yaşadıklarımız, onların hepsi biraz daha hani iklim krizinin zorlamasıyla sıcaklıkların çıldırmasıydı. Türkiye’nin pek çok yerinde rekor kırdık. Ancak yalnızca bir gün olması âlâ bir şey. Zira mesela Amerika’nın birtakım yerlerinde 15 gün, 20 gün, 1 ay, 1 buçuk ay devam ediyor. Onlarla kıyaslandığında bizimki bir günde, iki günde geçti gitti. Onun için bu Balkanlar’dan gelen soğuk hava dalgasına şükrediyoruz.”

“SICAK HAVA DALGALARI BİR AFET KABUL EDİLMELİ”

Prof. Dr. Levent Kurnaz, iklim krizine sebep olan etkenleri ise şu biçimde aktardı:

“Her geçen sene biz atmosfere kömür, petrol, doğal gaz yakıp, karbondioksit saldıkça atmosferde ısınacak. Atmosferin ısınması da sıcaklıkların ısınması manasına geliyor. Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına nazaran, sıcaklık bir afet sayılmıyor. Öncelikle en kısa vadede yetkililerin toplanıp yüksek sıcaklıkları, bu sıcak hava dalgalarını bir afet kabul ediyor olmaları gerekiyor. Uzun sürdüğünde de ikazların yapılması gerekir. 

Mesela dün çok söyledik. Açık havada fizikî olarak çalışan çalışanların de temelinde dinlendirilmesi gerekiyor. Lakin kanunen afet sayılmadığı için patronlara bir mecburilik olmuyor çalışanları dinlendirmek. Hasebiyle ne kadar çabuk bu afet kapsamına girecek olursa yüksek sıcaklıklar o derece iyi olacak. Tarım çok sıcaklıklardan çok makûs etkileniyor. Arizona’da kaktüsler ölmeye başlamış. Sıcaktan ölüyorlar. Onlar bile sıcaklığa dayanamıyorlar. Yani bütün bu tabiatın kısıtlı bir ömür alanı var. Etrafımızdaki bitkiler de o denli kırk dereceye alışkın yapıda değiller, yeni bir bitki deseni oluşturmamız gerekecek.”

“YÜZDE 65’İ YAKTIĞIMIZ KÖMÜR, PETROL, DOĞALGAZDAN KAYNAKLI”

Gelecek 20 yılın daha makus geçeceğinin kesin olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Levent Kurnaz, şunları kaydetti:

“İki şey yapmamız gerekiyor. Bunlardan birincisi bu işin daha berbata gitmemesini sağlamak. Yani hiçbir biçimde geriye dönerek daha uygun olma bahtımız yok. Lakin daha makus olmasını engelleyebiliriz. Kömür petrol, doğal gaz yakmaktan vazgeçmek zorundayız. Bu sorunun yüzde 65’i, bizim yaktığımız kömür, petrol, doğalgazdan kaynaklı. Onun için de bizim bu alışkanlıktan en kısa vadede vazgeçerek yenilenebilir kaynaklardan güç üretmeye başlamamız gerekiyor. Bugün bile neredeyse çok geç zira şimdiye kadar ürettiklerimiz daha önümüzde  neredeyse 20 sene daha berbata gitmemize neden olacak. Güneydoğu aslında Cizre’de 49.1’i görmüşken 50’yi görür müyüz? 50’ye bir şey kalmamış. İzmir’de dün olduğu üzere, 42  derece rekorunuzsa 43 dereceyi, 44 dereceyi görmek çok bir şey değil. Şile 44.1’di, münasebetiyle seneye 45 olur.”

Prof. Dr. Kurnaz’dan ‘aşırı sıcaklık’ uyarısı: ‘Bunlar daha güzel günlerimiz’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Boğaziçi Üniversitesi İklim Siyasetleri Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz da, sıcak hava dalgalarının tıpkı sel ve taşkın üzere doğal afet olarak kıymetlendirilmesi gerektiğini belirterek acil davette bulundu. 

“İKLİM KRİZİNİN ZORLAMASIYLA SICAKLIKLARIN ÇILDIRMASI…”

Prof. Dr. Levent Kurnaz, iklim krizine dikkat çekerek, sıcaklık artışını engellemek için alınması gereken tedbirleri şöyle sıraladı:

“Balkanlar’dan gelen soğuk hava dalgasını, yalnızca Ocak ayında değil, Temmuz ayında da görüyoruz. Balkanlar’dan gelen soğuk hava dalgası, her mevsimde var. Her mevsimde bir günden sonraki güne 10 derece düşüş hiç görmediğimiz, bilmediğimiz bir şey değil. Diğer vakit olduğunda çok şaşırmıyoruz ancak sıcak birden 40 dereceden 20 derecelere düştüğü vakit ‘Ne oluyor?’ diyoruz. 

Şimdi sıcaklığın yüksek olması iklim krizi demek. Dün yaşadıklarımız, evvel yaşadıklarımız, onların hepsi biraz daha hani iklim krizinin zorlamasıyla sıcaklıkların çıldırmasıydı. Türkiye’nin pek çok yerinde rekor kırdık. Lakin yalnızca bir gün olması yeterli bir şey. Zira mesela Amerika’nın birtakım yerlerinde 15 gün, 20 gün, 1 ay, 1 buçuk ay devam ediyor. Onlarla kıyaslandığında bizimki bir günde, iki günde geçti gitti. Onun için bu Balkanlar’dan gelen soğuk hava dalgasına şükrediyoruz.”

“SICAK HAVA DALGALARI BİR AFET KABUL EDİLMELİ”

Prof. Dr. Levent Kurnaz, iklim krizine sebep olan etkenleri ise şu halde aktardı:

“Her geçen sene biz atmosfere kömür, petrol, doğal gaz yakıp, karbondioksit saldıkça atmosferde ısınacak. Atmosferin ısınması da sıcaklıkların ısınması manasına geliyor. Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına nazaran, sıcaklık bir afet sayılmıyor. Öncelikle en kısa vadede yetkililerin toplanıp yüksek sıcaklıkları, bu sıcak hava dalgalarını bir afet kabul ediyor olmaları gerekiyor. Uzun sürdüğünde de ihtarların yapılması gerekir. 

Mesela dün çok söyledik. Açık havada fizikî olarak çalışan çalışanların de temelinde dinlendirilmesi gerekiyor. Ancak kanunen afet sayılmadığı için patronlara bir mecburilik olmuyor personelleri dinlendirmek. Hasebiyle ne kadar çabuk bu afet kapsamına girecek olursa yüksek sıcaklıklar o derece iyi olacak. Tarım çok sıcaklıklardan çok makus etkileniyor. Arizona’da kaktüsler ölmeye başlamış. Sıcaktan ölüyorlar. Onlar bile sıcaklığa dayanamıyorlar. Yani bütün bu tabiatın kısıtlı bir ömür alanı var. Etrafımızdaki bitkiler de o denli kırk dereceye alışkın yapıda değiller, yeni bir bitki deseni oluşturmamız gerekecek.”

“YÜZDE 65’İ YAKTIĞIMIZ KÖMÜR, PETROL, DOĞALGAZDAN KAYNAKLI”

Gelecek 20 yılın daha makus geçeceğinin kesin olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Levent Kurnaz, şunları kaydetti:

“İki şey yapmamız gerekiyor. Bunlardan birincisi bu işin daha berbata gitmemesini sağlamak. Yani hiçbir formda geriye dönerek daha düzgün olma talihimiz yok. Ancak daha makûs olmasını engelleyebiliriz. Kömür petrol, doğal gaz yakmaktan vazgeçmek zorundayız. Bu sorunun yüzde 65’i, bizim yaktığımız kömür, petrol, doğalgazdan kaynaklı. Onun için de bizim bu alışkanlıktan en kısa vadede vazgeçerek yenilenebilir kaynaklardan güç üretmeye başlamamız gerekiyor. Bugün bile neredeyse çok geç zira şimdiye kadar ürettiklerimiz daha önümüzde  neredeyse 20 sene daha berbata gitmemize neden olacak. Güneydoğu esasen Cizre’de 49.1’i görmüşken 50’yi görür müyüz? 50’ye bir şey kalmamış. İzmir’de dün olduğu üzere, 42  derece rekorunuzsa 43 dereceyi, 44 dereceyi görmek çok bir şey değil. Şile 44.1’di, hasebiyle seneye 45 olur.”

Prof. Dr. Kurnaz’dan ‘aşırı sıcaklık’ uyarısı: ‘Bunlar daha âlâ günlerimiz’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Geçen 3 sene içerisinde La Nina denen, Pasifik Okyanusu’nun yüzey sularının biraz daha serin olmasına neden olan bir olgunun olduğunu, bundan ötürü da dünyanın ne kadar ısındığının fark edilmediğini söyleyen Prof. Dr. Kurnaz, “La Nina geçtiğimiz Nisan ayında bitmeye başladı. Şu anda nötrden onun tam aykırısı olan El Nino’ya gerçek geçiyoruz. La Nina’nın perdeleyici tesiri kalktığında sıcaklıklar birden, süratle üst yanlışsız gitmeye başladı. 4 Temmuz’da yaşadığımız olayda 17.18 dereceyle dünya insanın gördüğü, en sıcak günü yaşadı” sözlerini kullandı.

“10-12 TANE DAHA REKORLU GÜN YAŞAYACAĞIZ”

Prof. Dr. Kurnaz, “Hepimiz biliyoruz ki Temmuz ayının başı en sıcak günler değildir. Daha Temmuz’un ortası, Ağustos’un başı var sıcak günlerde… Münasebetiyle sıcaklık bundan sonra artmaya devam edecek. Bir de bunun üstüne gitgide artan El Nino tesiri binecek. Onun için yaklaşık olarak Ağustos ayının ortasına kadar her gün neredeyse yeni bir rekor kırıyor olabiliriz. Bir gün sıcaktır, bir gün biraz daha az sıcaktır. Bu sene içerisinde yaklaşık 10-12 tane daha rekorlu gün yaşayacağımızı bekliyorum. Bu durumda 2023 dünyanın, insanların yaşadığı en sıcak sene olacak” dedi.

“KURAKLIK YÜZDE 20 DAHA AZ YAĞIŞ DÜŞMESİNE NEDEN OLACAK”

Kuraklığa da değinen Prof. Dr. Kurnaz, “Kış sıcak geçecek, ondan sonraki ilkbahar da sıcak geçecek, ondan sonraki yaz da sıcak geçecek. Bundan sonra bu türlü. Yaşayacağımız her mevsim kendi mevsimleriyle kıyaslandığında, yani kış bir evvelki kışlarla kıyaslandığında daha sıcak geçiyor olacak. Kuraklık öbür ögelere da bağlı lakin bizim yaşadığımız bölgede Akdeniz Havzası’nın doğusunda kuraklık önümüzdeki 50 sene içerisinde neredeyse yüzde 20 daha az yağış düşmesine neden olacak. Bu nedenle de bizim artık az suyla yaşamayı öğrenmeye başlamamız gerekiyor” tabirlerini kullandı.

“50 DERECENİN ÜSTÜNÜ GÖRECEĞİMİZİ DÜŞÜNÜYORUM”

Prof. Dr. Kurnaz, “17.5- 18 dereceye hakikat bir şeyler görüyor olmamız çok sürpriz olmaz. Bunun normali 16.6 üzere bir şeydi. Şu anda olağanın hayli üstündeyiz. Meteorolojik olarak baktığımızda ortalamanın bu kadar üstünde olmak bayağı büyük bir şeydir. Halk olarak baktığımızda yarım derece diyoruz lakin ortalamaların bu kadar üstünde olmak hiç güzel bir şey değil zira bununla birlikte uç olaylar artıyor. Türkiye’de bu sene çok büyük ihtimalle en yüksek sıcaklık rekorunu kıracağız. Şimdiye kadar 49.1 derece görmüştük, 50 derecenin üstünü çok rahat göreceğimizi düşünüyorum” diye konuştu.

“KÜRESEL ISINMANIN ÖNÜNE GEÇMEK MÜMKÜN LAKİN ESKİYE DÖNDÜRMEK MÜMKÜN DEĞİL”

Kurnaz, “Şu anda Pakistan’da, Hindistan’da, Çin’de, Moğolistan’da o kadar çok sıcaklar var ki Meksika’da bu sıcaklardan yüzlerce insan ölüyor. Biz daha makus kısmını çok yaşamamış olabiliriz lakin dünya çok önemli sorunlar yaşıyor. Genç bile olsanız dışarısı 40 dereceyken bana bir şey olmaz demeyeceksiniz. Bu sıcaklık herkesin sıhhatine dokunabilir lakin öncelikle bebekleri ve yaşlıları muhafazamız gerekiyor. Onların bulundukları ortamlar 40 dereceyi falan bulmamalı. Onları biraz daha serin ortamlarda oluyorsa klima, olmuyorsa vantilatör bir biçimde serinletmemiz gerekiyor. Bu sıcaklıklar yavaş yavaş onlara ziyan vermeye başlayacak.

Geçtiğimiz yıllarda Paris’te, Fransa’da, bu sene Hindistan’da, Meksika’da bu sıcak hava dalgalarından olan can kayıpları gençleri değil yaşlıları etkiliyor. Gençler de kendilerine çok güvenmesinler lakin yaşlıları mutlaka bu hava durumundan müdafaamız gerekiyor. Global ısınmanın önüne geçmek mümkün fakat eskiye döndürmek mümkün değil. Daha berbat olmasını engelleyebiliriz ancak daha güzel olması en azından yakın vadede çok mümkün değil. Birkaç yüzyıl sonra biz şu anda bir şeyler yapmaya başladığımızda sıcaklıklar düşmeye başlayabilir ancak şimdiye kadar yaptığımız kötülüklerle sıcaklıklar bugün dursak bile daha da artmaya devam edecek. Kömür, petrol ve doğal gazdan vazgeçeceğiz, tek devası bu. Geri kalan her şey detay” tabirlerini kullandı.

Prof. Dr. Levent Kurnaz’dan sıcaklık uyarısı: ‘Yeni bir rekor kırıyor olabiriz’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.