Olağanüstü mali genel kurulda oylanacak maddeler şöyle:

– Kulübün amacı doğrultusunda kullanılmak üzere kamu kurum ve kuruluşlarından ve/veya üçüncü kişilerden taşınmaz edinilmesi (kiralama, satın alma, tahsis, intifa ve irtifak hakkı) hususunda Yönetim Kurulu’na görev süresinin sonuna kadar yetki verilmesi

– Kulübün amacı ve menfaatleri doğrultusunda İstanbul ili Ataşehir ilçesi Kayışdağı mahallesi 1845 ada 18 parsel numaralı taşınmaz ile İstanbul ili Ataşehir ilçesi Küçükbakkalköy mahallesi 3343 ada 12 parsel numaralı taşınmaza ilişkin Emlak Konut GYO A.Ş. ile yapılan/yapılacak gelir paylaşımı, taahhüt ve benzeri usullere dayalı satış dahil olmak üzere her türlü işlemin yapılması hususunda Yönetim Kurulu’nun görev süresinin sonuna kadar yetki verilmesi

– Kulübün mülkiyetinde bulunan veya kullanma hakkına sahip olduğu taşınmazların üçüncü kişilere kısa veya uzun süreli kiraya verilmesi, irtifak ve intifa hakkı tesisi, tahsisi, bu taşınmazlarla ilgili işletme ve ortaklık sözleşmesi yapılması, bu taşınmaz malların üzerinde ayni veya şahsi haklar ve yükümlülüklerin tesisi ve ilgili mevzuatın izin verdiği diğer konularda Yönetim Kurulu’na görev süresinin sonuna kadar yetki verilmesi

– Kulübün mülkiyetinde bulunan veya kullanma hakkına sahip olduğu taşınmazların üzerinde yatırım ve tesisler, plan, proje, tadilat dahil olmak üzere her türlü işlemin yapılması/yaptırılması hususunda Yönetim Kurulu’na görev süresinin sonuna kadar yetki verilmesi

– Yurt içi ve yurt dışında ticari işletme, şirket, kooperatif, dernek, vakıflar kurmak veya kurulmuş ticari işletme, şirket, kooperatif, dernek, vakıflara katılmak ve bunlardan ayrılmak, pay almak ve devretmek, Kulübün kurduğu veya ortağı olduğu şirketlere ait hisselerin, yasaların öngördüğü şekil ve şartlar dâhilinde halka arz veya diğer bir surette değerlendirilmesi, gerektiğinde sermaye artışına gidilmesi, hisselerinin devri ve/veya geri alınması, şirketlerin türünün değiştirilmesi, tasfiyesi gibi konularda Yönetim Kurulu’na görev süresinin sonuna kadar yetki verilmesi.

Olağanüstü mali genel kurulda oylanacak son 3 madde, olağanüstü seçimli genel kurulda reddedilmişti.

Fenerbahçe’de olağanüstü mali genel kurul kararı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Eski Almanya Dışişleri Bakanı Baerbock, bu sabah yemin etmesinin ardından BM 80’inci Genel Kurul Başkanı olarak yaptığı ilk basın açıklamasında, Gazze’de “acil ve kalıcı bir ateşkes için diplomatik çabaların yoğunlaştırılması” çağrısında bulundu.

“Bölgede (Gazze) daha fazla ilgiye değil, acil ve kalıcı bir ateşkes için yoğunlaştırılmış diplomatik çabalara, İsrail hükümetinin Gazze’deki sivillerin insani durumlarını iyileştirmesine ve Hamas tarafından tutulan tüm esirlerin serbest bırakılmasına ihtiyacımız var.” ifadelerine yer veren Baerbock, İsrail’in Katar’da bulunan Hamas müzakere heyetine saldırısını ise “endişe verici” bir gelişme olarak değerlendirdi.

Baerbock, “Tüm tarafları BM Şartı’mızın gerektirdiği şekilde azami itidal göstermeye çağırıyorum.” ifadelerini kullandı.

BM’ye üye tüm devletlerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi gerektiğini vurgulayan Baerbock, BM’nin 80’inci dönem açılış toplantılarına katılacak tüm heyetlere, ev sahibi ülkenin izin vermesi gerektiğinin, bunun ABD ile BM arasında yapılan anlaşmanın bir gereği olduğunun altını çizdi.

Yeni BM Genel Kurul Başkanı, şu ifadeleri kullandı:

“Şu anda bir dönüm noktasındayız. BM, hem mali hem de siyasi olarak baskı altında. Bu nedenle 80’inci oturum sıradan bir oturum değil. Kuruluşundan 80 yıl sonra, bölünmüş bir dünyada, görevimiz Birleşmiş Milletler’i ayakta tutmak, güçlendirmek ve 21. yüzyıla uygun hale getirmektir.”

BM’nin yeni Genel Kurul Başkanı’ndan Gazze’de ateşkes çağrısı yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Buna nazaran, konsey Gıpta Ofis Kırtasiye ve Promosyon Eserleri İmalat Endüstri’nin 20,90 liradan, Tarkim Bitki Muhafaza Endüstri’nin 107,50 liradan birinci halka arzına, Naturelgaz Sanayi ve Ticaret’in 500 milyon lira, VDF Filo Kiralama’nın 1 milyar lira, Deniz Finansal Kiralama’nın 2 milyar 215 milyon lira, Deniz Yatırım Menkul Değerler’in 5 milyar 400 milyon lira, İş Finansal Kiralama’nın 7 milyar lira, Trive Yatırım Menkul Kıymetler’in 621 milyon lira, İş Faktoring’in 3 milyar 451 milyon lira, QNB Finans Finansal Kiralama’nın 4 milyar lira, Yapı Kredi Faktoring’in 2 milyar 300 milyon lira, Aygaz’ın 3 milyar lira, Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret’in 600 milyon lira, Nurol Holding’in 500 milyon dolar, Türkiye Vakıflar Bankası’nın 1 milyar dolar fiyatındaki borçlanma aracı ihracı müracaatına onay verdi.

25 İNTERNET SİTESİNE ERİŞİM ENGELİ

Kurul, Nurol Portföy İdaresi’nin yatırım danışmanlığı faaliyet müsaadesi ile yetki dokümanı verilmesi talebinin, Arz Gayrimenkul ve Teşebbüs Sermayesi Portföy İdaresi AŞ Dokuzuncu Teşebbüs Sermayesi Yatırım Fonu’nun kuruluşuna müsaade verilmesi ve katılma hisselerinin ihracına ait ihraç evrakının onaylanması talebinin olumlu karşılanmasını kararlaştırdı.

SPK, Türkiye’de yerleşik bireylere yönelik olarak internet aracılığıyla yurt dışında kaldıraçlı süreç yaptırıldığı belirlenen 25 internet sitesine erişimin engellenmesi için gerekli hukuksal süreçlerin yapılmasına karar verdi.

Kurul, Osmanlı Portföy İdaresi’nin ve Yapı Kredi Portföy İdaresi’nin katılma hisselerinin ihracına ait izahnamelerin onaylanması taleplerinin olumlu karşılanması tarafında karar aldı.

SPK’den iki halka arza onay yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Bulut; Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın “tasarruf” genelgesine karşın “bazı bürokratların eski ‘ballı’ hayatlarına devam ettiklerini” belirtti.

Bulut, önergesinde; “Örneğin, Özelleştirme Yönetimi Başkanlığı vazifesini yürüten Bekir Emre Haykır, birebir vakitte 2008’de özelleştirilerek SOCAR’a devredilen PETKİM’de bağımsız idare heyeti üyeliği yapmaktadır” dedi. Gelir adaletsizliğinin büyük bir sorun haline geldiği, vatandaşın açlık hududunun altında yaşamaya muhtaç edildiği, kirasını, faturalarını ödeyemediği, bütçe açıklarının vergilerle milletin sırtına yüklendiği ülkemizde birden fazla maaş alan bürokratların varlığının asla kabul edilemeyeceğini söyleyen Bulut, kamudaki bu adaletsiz sistemin vicdanları kanattığını belirtti.

CHP’li Bulut, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlanması istemiyle şu soruları yöneltti:

“Özelleştirme Yönetimi Lideri Bekir Emre Haykır’ın Özelleştirme Yönetimi Başkanlığı’nı temsil ederken ve PETKİM’de Özelleştirme Yönetimi Başkanlığı’nın da payı varken bağımsız idare heyeti üyesi olarak vazife yapması etik midir? Vazifesi kamunun haklarını savunmak olan bir bürokratın bu durumda tarafsız olması nasıl beklenmektedir?

Erdemir’de Özelleştirme Yönetimi Başkanlığı’nı, Haykır mı temsil etmektedir? Bu atama kimin tarafından gerçekleştirilmiştir? Haykır’ın hangi şirketlerde kaç idare şurası üyeliği vardır?

Özelleştirilen kamu kurumlarının idare şuralarında ÖİB kimler tarafından temsil edilmektedir? Şura üyeleri huzur hakkı almakta mıdırlar?

Yakın devirde Haykır’ın idare şurası üyesi olarak misyon yaptığı ve vazifeden alındığı öteki yerler olmuş mudur?

Kamuda ‘ballı maaş’ sistemine son vermek için rastgele bir çalışma yapılmakta mıdır?”

CHP’den Erdoğan’ın yardımcısına soru: ‘Ballı maaş’ tertibine son vermek için çalışmanız var mı? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Bulut; Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın “tasarruf” genelgesine karşın “bazı bürokratların eski ‘ballı’ hayatlarına devam ettiklerini” belirtti.

Bulut, önergesinde; “Örneğin, Özelleştirme Yönetimi Başkanlığı vazifesini yürüten Bekir Emre Haykır, tıpkı vakitte 2008’de özelleştirilerek SOCAR’a devredilen PETKİM’de bağımsız idare konseyi üyeliği yapmaktadır” dedi. Gelir adaletsizliğinin büyük bir sorun haline geldiği, vatandaşın açlık sonunun altında yaşamaya muhtaç edildiği, kirasını, faturalarını ödeyemediği, bütçe açıklarının vergilerle milletin sırtına yüklendiği ülkemizde birden fazla maaş alan bürokratların varlığının asla kabul edilemeyeceğini söyleyen Bulut, kamudaki bu adaletsiz nizamın vicdanları kanattığını belirtti.

CHP’li Bulut, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlanması istemiyle şu soruları yöneltti:

“Özelleştirme Yönetimi Lideri Bekir Emre Haykır’ın Özelleştirme Yönetimi Başkanlığı’nı temsil ederken ve PETKİM’de Özelleştirme Yönetimi Başkanlığı’nın da payı varken bağımsız idare konseyi üyesi olarak vazife yapması etik midir? Vazifesi kamunun haklarını savunmak olan bir bürokratın bu durumda tarafsız olması nasıl beklenmektedir?

Erdemir’de Özelleştirme Yönetimi Başkanlığı’nı, Haykır mı temsil etmektedir? Bu atama kimin tarafından gerçekleştirilmiştir? Haykır’ın hangi şirketlerde kaç idare şurası üyeliği vardır?

Özelleştirilen kamu kurumlarının idare şuralarında ÖİB kimler tarafından temsil edilmektedir? Heyet üyeleri huzur hakkı almakta mıdırlar?

Yakın devirde Haykır’ın idare şurası üyesi olarak vazife yaptığı ve misyondan alındığı diğer yerler olmuş mudur?

Kamuda ‘ballı maaş’ sistemine son vermek için rastgele bir çalışma yapılmakta mıdır?”

CHP’den Erdoğan’ın yardımcısına soru: ‘Ballı maaş’ tertibine son vermek için çalışmanız var mı? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İnceleme, Yeni Şafak Gazetesi’nin ‘Biri bu tabipleri durdursun: 15-16 yaşlarındaki çocukların cinsiyetini değiştiriyorlar’ başlıklı haberinden sonra başlatıldı.

Haberde İstanbul Üniversitesi (İÜ) ve çeşitli başka kuruluşlardan 11 uzman, bir araştırma kapsamında şimdi reşit olmamış 22 çocuğa “kanunsuzca” ve tıbbi unsurlara muhalif biçimde cinsiyet değiştirme ameliyatı ve hormon tedavisi uygulamakla suçlandı.

22 çocukta ergenlik durdurucu hormonlar kullanıldığı, 7 çocukta ise 18 yaşından evvel geri dönüşü mümkün olmayan cinsiyet değiştirme ameliyatları yapıldığı sav edildi.

İÜ Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tufan Tükek toplumsal medyadan yaptığı açıklamada fakülte hastanesinde 2017 yılından beri cinsiyet sorunu yaşayan bireylerin değerlendirildiği ve tedavi edildiği kapsamlı bir şura bulunduğunu söyledi.

Tükek, “Birçok hastaneden yönlendirilen hastaların bu konseyde değerlendirildikten ve aile onayı alındıktan sonra büsbütün yasal ve tıbbi münasebetlere dayandırılarak tedavisi uygulanmaktadır. Bu süreçler cinsiyet değişimi değil, 18 yaşına kadar orta devir hazırlık devri süreçleri olmaktadır” dedi.

İstanbul Tıp Fakültesi hastanesinde 2017 yılından beri cinsiyet sorunu yaşayan bireylerin değerlendirildiği ve tedavi edildiği kapsamlı bir kurul bulunmaktadır. Bu kurulda, psikiyatrist, çocuk ve erişkin endokrinoloji, üroloji, adli tıp, kadın doğum uzmanları yer almaktadır. https://t.co/Cv92X0fETY

— Prof. Dr. Tufan Tükek (@tufantukek) August 12, 2023

Türkiye’de cinsiyet değiştirme tedavi süreci nasıl işliyor? Bilimsel araştırmalar nasıl denetleniyor? Araştırmaya yönelik suçlamaların tabanı var mı? Uzmanlara sorduk.

CİNSİYET DEĞİŞTİRME SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?

Türk Uygar Kanunu’nun 40. unsuruna nazaran 18 yaşını doldurmuş ve evli olmayan bireyler cinsiyetlerini değiştirmek için mahkemeye müracaatta bulunabiliyor.

Bu bireylerin birinci etapta bir eğitim ve araştırma hastanesine başvurması ve “transseksüel yapıda olduklarını ve cinsiyet değişikliğinin ruh sıhhatleri açısından zarurî olduğunu” resmi sıhhat şurası raporuyla belgelemesi gerekiyor.

Hastaneye müracaatlar psikiyatri, çocuk ve erişkin endokrinoloji, üroloji, isimli tıp ve bayan doğum üzere çok sayıda disiplinden uzmanların bulunduğu heyetler tarafından bedellendiriliyor.

Mahkeme müsaadesi alındıktan sonra cinsiyet değiştirme ameliyatı ve akabinde nüfus kaydında düzeltmeler yapılıyor.

Öte yandan şimdi reşit olmamış ve cinsiyet hoşnutsuzluğu şikayetiyle hastaneye başvuran gençlerin hormon tedavisine ve cinsiyet kimlikleriyle uyumsuz vücut yapılarına yönelik kozmetik cerrahiye erişmesi yasal olarak mümkün.

Bu tedaviler hastanelerde farklı disiplinlerden uzmanların fizikî ve ruhsal izleme ve kıymetlendirme sürecinden sonra, genç kişinin ve vasilerinin onamı alındığı takdirde yapılıyor.

Tedavi süreci üç basamaktan oluşuyor;

• Ergenliğin ikinci evresine ulaşmış olan gençlerde birinci etapta hormon tedavisi uygulanarak ergenlik baskılanıyor. Bu evrede göğüs gelişimi yahut yüz kılları üzere ergenliğin fizikî değişiklikleri duraklıyor.
• İkinci etapta, istenen cinsiyetle dengeli cinsiyet özelliklerini uyarmak için hormon tedavisine estrojen ve testosteron üzere cinsiyetler ortası steroid hormonları ekleniyor. Bu hormonlar, göğüs gelişimi yahut sesin kırılması yahut kalınlaşması üzere birtakım geri dönüşü olmayan değişikliklere neden oluyor.
• Son kademede ise kişi 18 yaşına ulaştıktan sonra genital cerrahi sürecine başvuruluyor.

Uzmanlar, yıllar sürebilen bu tedavi sürecinin akabinde uzun vadeli fizikî ve ruhsal takibin değerini vurguluyor.

ARAŞTIRMAYA YÖNELİK ARGÜMANLAR NE?

29 Mart’ta Pediatrik Endokrinolojide Klinik Araştırmalar Mecmuası’nda (JCRPE) yayımlanan araştırma, cinsiyet disforisiyle (hoşnutsuzluğu) İstanbul Üniversitesi’ne sevk edilen 53 ergenin klinik özelliklerini, tedavilerini ve tedavi sonrası süreçlerini inceliyor.

Araştırma, cinsiyet disforisi için tedavi arayan kişi sayısındaki değerli artışın yanı sıra, çeşitli nedenlerle tedaviye erişemeyen bireylerde uygunsuz ilaç kullanımına ve ruhsal problemlere dikkat çekiyor.

Araştırmada ayrıyeten tedavi süreçlerinin ilgili kanuna ve aktüel memleketler arası kılavuzlara uygun olduğu ve yalnızca erişkin devirde (18 yaştan sonra) uygulanan cerrahi müdahalelerin Türkiye’de ilgili heyetlerin onayı ile yapıldığı belirtiliyor.

BBC Türkçe‘ye konuşan Türk Tabipleri Birliği (TTB) Merkez Kurulu Lideri Dr. Şebnem Korur Fincancı, çalışmada yer alan gençlere uygulanan tedavilerde yasa dışı rastgele bir sürecin kelam konusu olmadığını söylüyor.

Fincancı haberlerin “bilimsel bilginin tartışılması ve sorgulanması imkanlarını ortadan kaldırdığı için toplum açısından çok büyük risk barındırdığını” belirtiyor.

Fincancı “Hedef gösteren, yanıltıcı” haberlerin sıhhat çalışanlarının inançta hissetmemesine ve çalışmalarından kaçınmasına yol açtığını söylüyor.

Bunun da toplumu sıhhate erişim hakkından mahrum bıraktığını söyleyen Financı birebir vakitte cinsiyet hoşnutsuzluğu yaşayan gençlerin tedaviye başvurmaktan çekinebileceğine dikkat çekiyor:

“Damgalanacaklarına dair tasa oluşumuyla bir arada tedaviden uzaklaşmaları ve bununla bir arada ortaya çıkabilecek sıhhat sıkıntıları telaş verici.”

Haberlerin tedavi imkanlarının yaygınlaşmasının önünde mahzur oluşturduğunu söyleyen Financı, “Yerleşik tıp fakültelerinde tedavi uygulanıyor. Ancak bunlar da her an kapanabilir. Bunun sonucunda tedaviye erişemeyen insanların sıhhatsiz süreçleriyle karşı karşıya kalabiliriz” diyor.

BBC Türkçe‘ye konuşan Tıp Hukuku Derneği Lideri Avukat Sunay Akyıldız, isimli soruşturma sürerken olaya ait tüzel yorum yapmanın gerçek olmadığını söylüyor. Lakin bununla birlikte, hukukun bu alanda Uygar Kanunu’nun 40. hususuyla hudutlu olduğunu belirtiyor.

Hastanelerin gençlerin kelam konusu olduğu hadiselerde tedavinin gerekli olup olmadığını belirlemek için komiteler kurduğuna ve muhakkak bir evreden sonra tedavi başlattığına dikkat çeken Akyıldız, bunun hukukta da karşılığı olması gerektiğini söylüyor.

“Hukuk genelde gereksinime yönelik şekillenir ve geriden gelir. 10 sene evvel bu mevzuyu konuşmuyorduk lakin artık konuşmamız gerekiyor” diyen Akyıldız şöyle devam ediyor:

“18 yaş altındaki çocuklara tıbbi tedavi yapılmalı mı sorusuna evvel tıp yanıt verecek. Devletin bir üniversitesi de kesinlikle belirli standartlara uygun tedavi yapıyor. [Çocuklar için] ne gerekiyorsa yapılmalı lakin bununla ilgili bir yasal düzenleme de yapılmalı.”

Getty Images

BİLİMSEL ÇALIŞMALAR NASIL DENETLENİYOR?

Dr. Şebnem Korur Financı, İstanbul Üniversitesi’nin dahil olduğu araştırmanın retrospektif, yani aslında ilgili yasalar ve şura onayları çerçevesinde uygulanan tedavilerden tecrübelerin paylaşıldığı bir çalışma olduğuna dikkat çekiyor.

Tedavilerin de uzun yıllardır yapılmış çalışmalara, milletlerarası kılavuzlara ve bilimsel standartlara uygun biçimde yapıldığının altını çizen Fincancı şöyle devam ediyor:

“Burada mevzuata karşıt rastgele bir uygulama kelam konusu olmadığı üzere bilimsel bilgi açısından da çok değerli datalar var” diyor.

Yönergelere nazaran cinsiyet hoşnutsuzluğuyla hastanelere başvuran her gencin durumunu inceleyen bilimsel konseyler, ulusal mevzuata ve milletlerarası tıbbi uygulama kılavuzlarına nazaran kıymetlendirme yapıyor.

Bunun yanı sıra, bilimsel araştırmaların metodolojisini, idaresini, yapılma şartlarını, yapan şahısların yeterliliklerini ve kamuoyuyla paylaşımını kıymetlendiren ve çalışmanın datalarının uygun halde paylaşılıp paylaşılmadığını denetleyen bir etik konsey da bulunuyor.

TEPKİLER NE OLDU?

İstanbul Tabip Odası (İTO) da toplumsal medyadan, “Hakemli memleketler arası bir mecmuada yayınlanan makaleleri nedeniyle meslektaşlarımız Yeni Şafak Gazetesi tarafından yeniden maksat gösterildi. Rastgele bir bilimsel itirazın olmadığı, etik şura onayı alınarak yapılan bu bilimsel yayını, toplumda infial yaratmaya çalışan bir lisanla magazin gereci haline getirmeye hiçbir meslektaşımızın ve yayın organının hakkı yoktur” açıklamasını yaptı.

Hakemli uluslararası bir dergide yayınlanan makeleleri nedeniyle meslektaşlarımız @yenisafak gazetesi tarafından yine hedef gösterildi. Bilimsel yazılara bilimsel yanıtlar verilir. Herhangi bir bilimsel itirazın olmadığı, etik kurul onayı alınarak yapılan bu bilimsel yayını,…

— İstanbul Tabip Odası (@istabip) August 12, 2023

Ergen Sıhhati Derneği de “Bilim doğrultusunda yalnızca mesleklerinin gereğini yerine getirmeye çalışan, hastaları için delile dayalı tedavi yaklaşımı sergileyen meslektaşlarımıza karşı yapılan bilim dışı, insanları yanlış yönlendiren, taciz ve şiddete teşvik eden bu haberin kaldırılmasını talep ediyoruz” dedi.

Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği de “Tek gayesi yaşama bedel vererek, sıhhati önemseyerek muhafazaya çalışmak olan, tüm gençleri eşit görerek, cinsiyet kimliği ile ilgili süreksiz ya da uzun müddetli meseleleri olan gençleri yok saymadan tahlil üretmeye çalışan İstanbul Üniversitesi’nin son derece kıymetli öğretim üyesi tabiplerini gaye koyan başta Dr. Zeki Bayraktar’ı ve buna alet olan Yeni Şafak ve Aydınlık gazetelerini kınıyoruz” sözlerini kullandı.

Yeni Şafak Gazetesi haberinde Sıhhat Bilimleri Üniversitesi Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim Araştırma Hastanesi’nde çalışan Prof. Dr. Zeki Bayraktar’ın görüşlerine yer verilmişti.

Türk Pediatri Kurumu ise “Çocuk sıhhati alanında ülkemizde ve dünyada kıymetli bir merkez olan ve memleketler arası bilim heyetlerine nazaran karar veren İstanbul Tıp Fakültesi’ndeki meslektaşlarımızın uyguladığı tedavileri arka niyetli bir formda farklı istikametlere çekenleri kınıyoruz” dedi.

Türkiye Psikiyatri Derneği, “Çağdaş bilimsel datalar doğrultusunda mesleği icra etmek ve bilimsel hakikati savunmak hekimliğin vazgeçilmezlerindedir. Bilimsel misyonlardan ötürü amaç göstermeler kabul edilemez. Meslektaşlarımızın amaç gösterilmesini kınıyoruz” dedi.

Çağdaş bilimsel veriler doğrultusunda mesleği icra etmek ve bilimsel hakikati savunmak hekimliğin vazgeçilmezlerindedir. Bilimsel görevlerden dolayı hedef göstermeler kabul edilemez. Meslektaşlarımızın hedef gösterilmesini kınıyoruz. Olayın takipçisi olacağız.

— Türkiye Psikiyatri (@PsikiyatriDer) August 13, 2023

Türk Tabipler Birliği Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Şurası ise, “Cinsiyet ve cinsiyet kimliğine ait çarpıtılmış içerikler ile yapılan bu hücumlara bilimsel kılıf oluşturma uğraşı ise sıhhate erişim hakkını engelleyecek birçok tehlike barındırmaktadır” dedi.

DÜNYADA CİNSİYET DEĞİŞTİRME SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?

Dünyanın birçok yerinde cinsiyet değiştirme tedavileri uygulanıyor. Lakin çeşitli ülkelerde, reşit olmayan gençlerin hormon tedavisine erişimi, muhtemel fizikî ve ruhsal yan tesirler nedeniyle tekrar bedellendiriliyor.

Diğer taraftan, hassas pozisyondaki bu gençlerin tedaviye erişiminin büsbütün kesilmesinin nasıl sonuçlara yol açacağının da düşünülmesi gerektiği söyleniyor.

Dünyada cinsiyet değiştirme tedavilerini yasallaştıran birinci ülke olan İsveç, bu yıl reşit olmayanlar için cinsiyet değiştirme hormon tedavilerini, uzun vadeli yan tesirleriyle ilgili tasalar nedeniyle kısıtlamaya başladı.

İsveçli sıhhat yetkilileri 2015 yılında ergenliği bastıran hormonları ve cinsiyetler ortası steroid hormonlarının “güvenli” olduğunu belirtmişti.

Ancak Ulusal Sıhhat ve Refah Konseyi Lideri Aralık’ta yaptığı açıklamada “Elimizdeki bilgilerin meçhullüğü dikkatli olmayı gerektiyor. Şu an için riskler olası yararlardan daha fazla” dedi.

Finandiya, Şubat ayında trans bireylerin yasal cinsiyetlerini değiştirmelerini kolaylaştıran yeni bir maddeyi onaylamıştı. 2020’de ise Sıhhat Hizmetlerinde Tercihler Kurulu (COHERE) ergenlikte başlayan cinsiyet hoşnutsuzluğu için ergenliği baskılayan ilaçların ve başka tıbbi müdahalelerin birinci basamak olarak kullanılmamasını tavsiye etti.

Fransa’da reşit olmayanlar ergenlik engelleyici ilaçlara yahut hormon tedavisine, birkaç yıl sürebilen ruhsal kıymetlendirme sürecinin akabinde erişebiliyor.

Fransa’da Ulusal Tıp Akademisi de geçen yıl muhtemel yan tesirlere karşı “son derece ihtiyatlı” olunmasını istedi.

İngiltere’de ise cinsiyet hoşnutsuzluğu yaşayan 17 yaş altındaki gençler, birinci etapta klinik psikolog, çocuk psikoterapisti, çocuk ve ergen psikiyatristi ve aile terapistiyle görüşebileceği sıhhat kuruluşlarına sevk ediliyor. Değerlendirmelerin akabinde, reşit olmayanlara hormon tedavisi uygulanmasına karar verilebiliyor.

17 yaşından sonra yetişkin sıhhat merkezlerine başvuranlarsa, en az 1 yıl tercih ettiği cinsiyet kimliğine toplumsal olarak geçiş yapmış olması, sigara içmemesi ve kimi cerrahi süreçler için cinsiyetler ortası hormon almış olması koşuluyla ameliyat edilebiliyor.

İstanbul Üniversitesi’nde cinsiyet değiştirme tartışması: ‘Kurallara uygun’ süreçler, neden soruşturma konusu oldu? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

İnceleme, Yeni Şafak Gazetesi’nin ‘Biri bu tabipleri durdursun: 15-16 yaşlarındaki çocukların cinsiyetini değiştiriyorlar’ başlıklı haberinden sonra başlatıldı.

Haberde İstanbul Üniversitesi (İÜ) ve çeşitli öteki kuruluşlardan 11 uzman, bir araştırma kapsamında şimdi reşit olmamış 22 çocuğa “kanunsuzca” ve tıbbi prensiplere ters biçimde cinsiyet değiştirme ameliyatı ve hormon tedavisi uygulamakla suçlandı.

22 çocukta ergenlik durdurucu hormonlar kullanıldığı, 7 çocukta ise 18 yaşından evvel geri dönüşü mümkün olmayan cinsiyet değiştirme ameliyatları yapıldığı tez edildi.

İÜ Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tufan Tükek toplumsal medyadan yaptığı açıklamada fakülte hastanesinde 2017 yılından beri cinsiyet sorunu yaşayan bireylerin değerlendirildiği ve tedavi edildiği kapsamlı bir konsey bulunduğunu söyledi.

Tükek, “Birçok hastaneden yönlendirilen hastaların bu konseyde değerlendirildikten ve aile onayı alındıktan sonra büsbütün yasal ve tıbbi münasebetlere dayandırılarak tedavisi uygulanmaktadır. Bu süreçler cinsiyet değişimi değil, 18 yaşına kadar orta periyot hazırlık periyodu süreçleri olmaktadır” dedi.

İstanbul Tıp Fakültesi hastanesinde 2017 yılından beri cinsiyet sorunu yaşayan bireylerin değerlendirildiği ve tedavi edildiği kapsamlı bir kurul bulunmaktadır. Bu kurulda, psikiyatrist, çocuk ve erişkin endokrinoloji, üroloji, adli tıp, kadın doğum uzmanları yer almaktadır. https://t.co/Cv92X0fETY

— Prof. Dr. Tufan Tükek (@tufantukek) August 12, 2023

Türkiye’de cinsiyet değiştirme tedavi süreci nasıl işliyor? Bilimsel araştırmalar nasıl denetleniyor? Araştırmaya yönelik suçlamaların tabanı var mı? Uzmanlara sorduk.

CİNSİYET DEĞİŞTİRME SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?

Türk Uygar Kanunu’nun 40. unsuruna nazaran 18 yaşını doldurmuş ve evli olmayan bireyler cinsiyetlerini değiştirmek için mahkemeye müracaatta bulunabiliyor.

Bu şahısların birinci etapta bir eğitim ve araştırma hastanesine başvurması ve “transseksüel yapıda olduklarını ve cinsiyet değişikliğinin ruh sıhhatleri açısından zarurî olduğunu” resmi sıhhat heyeti raporuyla belgelemesi gerekiyor.

Hastaneye müracaatlar psikiyatri, çocuk ve erişkin endokrinoloji, üroloji, isimli tıp ve bayan doğum üzere çok sayıda disiplinden uzmanların bulunduğu şuralar tarafından bedellendiriliyor.

Mahkeme müsaadesi alındıktan sonra cinsiyet değiştirme ameliyatı ve akabinde nüfus kaydında düzeltmeler yapılıyor.

Öte yandan şimdi reşit olmamış ve cinsiyet hoşnutsuzluğu şikayetiyle hastaneye başvuran gençlerin hormon tedavisine ve cinsiyet kimlikleriyle uyumsuz vücut yapılarına yönelik kozmetik cerrahiye erişmesi yasal olarak mümkün.

Bu tedaviler hastanelerde farklı disiplinlerden uzmanların fizikî ve ruhsal izleme ve kıymetlendirme sürecinden sonra, genç kişinin ve vasilerinin onamı alındığı takdirde yapılıyor.

Tedavi süreci üç basamaktan oluşuyor;

• Ergenliğin ikinci evresine ulaşmış olan gençlerde birinci etapta hormon tedavisi uygulanarak ergenlik baskılanıyor. Bu evrede göğüs gelişimi yahut yüz kılları üzere ergenliğin fizikî değişiklikleri duraklıyor.
• İkinci kademede, istenen cinsiyetle dengeli cinsiyet özelliklerini uyarmak için hormon tedavisine estrojen ve testosteron üzere cinsiyetler ortası steroid hormonları ekleniyor. Bu hormonlar, göğüs gelişimi yahut sesin kırılması yahut kalınlaşması üzere birtakım geri dönüşü olmayan değişikliklere neden oluyor.
• Son evrede ise kişi 18 yaşına ulaştıktan sonra genital cerrahi sürecine başvuruluyor.

Uzmanlar, yıllar sürebilen bu tedavi sürecinin akabinde uzun vadeli fizikî ve ruhsal takibin ehemmiyetini vurguluyor.

ARAŞTIRMAYA YÖNELİK SAVLAR NE?

29 Mart’ta Pediatrik Endokrinolojide Klinik Araştırmalar Mecmuası’nda (JCRPE) yayımlanan araştırma, cinsiyet disforisiyle (hoşnutsuzluğu) İstanbul Üniversitesi’ne sevk edilen 53 ergenin klinik özelliklerini, tedavilerini ve tedavi sonrası süreçlerini inceliyor.

Araştırma, cinsiyet disforisi için tedavi arayan kişi sayısındaki değerli artışın yanı sıra, çeşitli nedenlerle tedaviye erişemeyen bireylerde uygunsuz ilaç kullanımına ve ruhsal sıkıntılara dikkat çekiyor.

Araştırmada ayrıyeten tedavi süreçlerinin ilgili kanuna ve şimdiki memleketler arası kılavuzlara uygun olduğu ve yalnızca erişkin periyotta (18 yaştan sonra) uygulanan cerrahi müdahalelerin Türkiye’de ilgili konseylerin onayı ile yapıldığı belirtiliyor.

BBC Türkçe‘ye konuşan Türk Tabipleri Birliği (TTB) Merkez Kurulu Lideri Dr. Şebnem Korur Fincancı, çalışmada yer alan gençlere uygulanan tedavilerde yasa dışı rastgele bir sürecin kelam konusu olmadığını söylüyor.

Fincancı haberlerin “bilimsel bilginin tartışılması ve sorgulanması imkanlarını ortadan kaldırdığı için toplum açısından çok büyük risk barındırdığını” belirtiyor.

Fincancı “Hedef gösteren, yanıltıcı” haberlerin sıhhat çalışanlarının inançta hissetmemesine ve çalışmalarından kaçınmasına yol açtığını söylüyor.

Bunun da toplumu sıhhate erişim hakkından mahrum bıraktığını söyleyen Financı birebir vakitte cinsiyet hoşnutsuzluğu yaşayan gençlerin tedaviye başvurmaktan çekinebileceğine dikkat çekiyor:

“Damgalanacaklarına dair korku oluşumuyla bir arada tedaviden uzaklaşmaları ve bununla bir arada ortaya çıkabilecek sıhhat sıkıntıları korku verici.”

Haberlerin tedavi imkanlarının yaygınlaşmasının önünde pürüz oluşturduğunu söyleyen Financı, “Yerleşik tıp fakültelerinde tedavi uygulanıyor. Fakat bunlar da her an kapanabilir. Bunun sonucunda tedaviye erişemeyen insanların sıhhatsiz süreçleriyle karşı karşıya kalabiliriz” diyor.

BBC Türkçe‘ye konuşan Tıp Hukuku Derneği Lideri Avukat Sunay Akyıldız, isimli soruşturma sürerken olaya ait hukuksal yorum yapmanın hakikat olmadığını söylüyor. Lakin bununla birlikte, hukukun bu alanda Uygar Kanunu’nun 40. unsuruyla sonlu olduğunu belirtiyor.

Hastanelerin gençlerin kelam konusu olduğu hadiselerde tedavinin gerekli olup olmadığını belirlemek için kurullar kurduğuna ve muhakkak bir evreden sonra tedavi başlattığına dikkat çeken Akyıldız, bunun hukukta da karşılığı olması gerektiğini söylüyor.

“Hukuk genelde gereksinime yönelik şekillenir ve geriden gelir. 10 sene evvel bu mevzuyu konuşmuyorduk lakin artık konuşmamız gerekiyor” diyen Akyıldız şöyle devam ediyor:

“18 yaş altındaki çocuklara tıbbi tedavi yapılmalı mı sorusuna evvel tıp karşılık verecek. Devletin bir üniversitesi de kesinlikle belirli standartlara uygun tedavi yapıyor. [Çocuklar için] ne gerekiyorsa yapılmalı fakat bununla ilgili bir yasal düzenleme de yapılmalı.”

Getty Images

BİLİMSEL ÇALIŞMALAR NASIL DENETLENİYOR?

Dr. Şebnem Korur Financı, İstanbul Üniversitesi’nin dahil olduğu araştırmanın retrospektif, yani aslında ilgili yasalar ve heyet onayları çerçevesinde uygulanan tedavilerden tecrübelerin paylaşıldığı bir çalışma olduğuna dikkat çekiyor.

Tedavilerin de uzun yıllardır yapılmış çalışmalara, memleketler arası kılavuzlara ve bilimsel standartlara uygun biçimde yapıldığının altını çizen Fincancı şöyle devam ediyor:

“Burada mevzuata karşıt rastgele bir uygulama kelam konusu olmadığı üzere bilimsel bilgi açısından da çok değerli bilgiler var” diyor.

Yönergelere nazaran cinsiyet hoşnutsuzluğuyla hastanelere başvuran her gencin durumunu inceleyen bilimsel konseyler, ulusal mevzuata ve memleketler arası tıbbi uygulama kılavuzlarına nazaran kıymetlendirme yapıyor.

Bunun yanı sıra, bilimsel araştırmaların metodolojisini, idaresini, yapılma şartlarını, yapan bireylerin yeterliliklerini ve kamuoyuyla paylaşımını pahalandıran ve çalışmanın datalarının uygun formda paylaşılıp paylaşılmadığını denetleyen bir etik şura da bulunuyor.

TEPKİLER NE OLDU?

İstanbul Tabip Odası (İTO) da toplumsal medyadan, “Hakemli memleketler arası bir mecmuada yayınlanan makaleleri nedeniyle meslektaşlarımız Yeni Şafak Gazetesi tarafından tekrar gaye gösterildi. Rastgele bir bilimsel itirazın olmadığı, etik konsey onayı alınarak yapılan bu bilimsel yayını, toplumda infial yaratmaya çalışan bir lisanla magazin materyali haline getirmeye hiçbir meslektaşımızın ve yayın organının hakkı yoktur” açıklamasını yaptı.

Hakemli uluslararası bir dergide yayınlanan makeleleri nedeniyle meslektaşlarımız @yenisafak gazetesi tarafından yine hedef gösterildi. Bilimsel yazılara bilimsel yanıtlar verilir. Herhangi bir bilimsel itirazın olmadığı, etik kurul onayı alınarak yapılan bu bilimsel yayını,…

— İstanbul Tabip Odası (@istabip) August 12, 2023

Ergen Sıhhati Derneği de “Bilim doğrultusunda yalnızca mesleklerinin gereğini yerine getirmeye çalışan, hastaları için delile dayalı tedavi yaklaşımı sergileyen meslektaşlarımıza karşı yapılan bilim dışı, insanları yanlış yönlendiren, taciz ve şiddete teşvik eden bu haberin kaldırılmasını talep ediyoruz” dedi.

Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği de “Tek gayesi yaşama kıymet vererek, sıhhati önemseyerek muhafazaya çalışmak olan, tüm gençleri eşit görerek, cinsiyet kimliği ile ilgili süreksiz ya da uzun periyodik meseleleri olan gençleri yok saymadan tahlil üretmeye çalışan İstanbul Üniversitesi’nin son derece kıymetli öğretim üyesi doktorlarını amaç koyan başta Dr. Zeki Bayraktar’ı ve buna alet olan Yeni Şafak ve Aydınlık gazetelerini kınıyoruz” sözlerini kullandı.

Yeni Şafak Gazetesi haberinde Sıhhat Bilimleri Üniversitesi Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim Araştırma Hastanesi’nde çalışan Prof. Dr. Zeki Bayraktar’ın görüşlerine yer verilmişti.

Türk Pediatri Kurumu ise “Çocuk sıhhati alanında ülkemizde ve dünyada değerli bir merkez olan ve memleketler arası bilim heyetlerine nazaran karar veren İstanbul Tıp Fakültesi’ndeki meslektaşlarımızın uyguladığı tedavileri arka niyetli bir halde farklı taraflara çekenleri kınıyoruz” dedi.

Türkiye Psikiyatri Derneği, “Çağdaş bilimsel bilgiler doğrultusunda mesleği icra etmek ve bilimsel hakikati savunmak hekimliğin vazgeçilmezlerindedir. Bilimsel misyonlardan ötürü maksat göstermeler kabul edilemez. Meslektaşlarımızın maksat gösterilmesini kınıyoruz” dedi.

Çağdaş bilimsel veriler doğrultusunda mesleği icra etmek ve bilimsel hakikati savunmak hekimliğin vazgeçilmezlerindedir. Bilimsel görevlerden dolayı hedef göstermeler kabul edilemez. Meslektaşlarımızın hedef gösterilmesini kınıyoruz. Olayın takipçisi olacağız.

— Türkiye Psikiyatri (@PsikiyatriDer) August 13, 2023

Türk Tabipler Birliği Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Heyeti ise, “Cinsiyet ve cinsiyet kimliğine ait çarpıtılmış içerikler ile yapılan bu akınlara bilimsel kılıf oluşturma gayreti ise sıhhate erişim hakkını engelleyecek birçok tehlike barındırmaktadır” dedi.

DÜNYADA CİNSİYET DEĞİŞTİRME SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?

Dünyanın birçok yerinde cinsiyet değiştirme tedavileri uygulanıyor. Lakin çeşitli ülkelerde, reşit olmayan gençlerin hormon tedavisine erişimi, mümkün fizikî ve ruhsal yan tesirler nedeniyle tekrar bedellendiriliyor.

Diğer taraftan, hassas pozisyondaki bu gençlerin tedaviye erişiminin büsbütün kesilmesinin nasıl sonuçlara yol açacağının da düşünülmesi gerektiği söyleniyor.

Dünyada cinsiyet değiştirme tedavilerini yasallaştıran birinci ülke olan İsveç, bu yıl reşit olmayanlar için cinsiyet değiştirme hormon tedavilerini, uzun vadeli yan tesirleriyle ilgili tasalar nedeniyle kısıtlamaya başladı.

İsveçli sıhhat yetkilileri 2015 yılında ergenliği bastıran hormonları ve cinsiyetler ortası steroid hormonlarının “güvenli” olduğunu belirtmişti.

Ancak Ulusal Sıhhat ve Refah Şurası Lideri Aralık’ta yaptığı açıklamada “Elimizdeki bilgilerin meçhullüğü dikkatli olmayı gerektiyor. Şu an için riskler beklenen yararlardan daha fazla” dedi.

Finandiya, Şubat ayında trans bireylerin yasal cinsiyetlerini değiştirmelerini kolaylaştıran yeni bir maddeyi onaylamıştı. 2020’de ise Sıhhat Hizmetlerinde Tercihler Kurulu (COHERE) ergenlikte başlayan cinsiyet hoşnutsuzluğu için ergenliği baskılayan ilaçların ve öbür tıbbi müdahalelerin birinci basamak olarak kullanılmamasını tavsiye etti.

Fransa’da reşit olmayanlar ergenlik engelleyici ilaçlara yahut hormon tedavisine, birkaç yıl sürebilen ruhsal kıymetlendirme sürecinin akabinde erişebiliyor.

Fransa’da Ulusal Tıp Akademisi de geçen yıl mümkün yan tesirlere karşı “son derece ihtiyatlı” olunmasını istedi.

İngiltere’de ise cinsiyet hoşnutsuzluğu yaşayan 17 yaş altındaki gençler, birinci etapta klinik psikolog, çocuk psikoterapisti, çocuk ve ergen psikiyatristi ve aile terapistiyle görüşebileceği sıhhat kuruluşlarına sevk ediliyor. Değerlendirmelerin akabinde, reşit olmayanlara hormon tedavisi uygulanmasına karar verilebiliyor.

17 yaşından sonra yetişkin sıhhat merkezlerine başvuranlarsa, en az 1 yıl tercih ettiği cinsiyet kimliğine toplumsal olarak geçiş yapmış olması, sigara içmemesi ve birtakım cerrahi süreçler için cinsiyetler ortası hormon almış olması kuralıyla ameliyat edilebiliyor.

İstanbul Üniversitesi’nde cinsiyet değiştirme tartışması: ‘Kurallara uygun’ süreçler, neden soruşturma konusu oldu? yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“Biri bu hekimleri durdursun: 15-16 yaşlarındaki çocukların cinsiyetini değiştiriyorlar” başlığıyla haber yapan yandaş gazete, tabiplerin fotoğraflarını da yayınladı. Kelam konusu duruma İstanbul Tabip Odası’ndan reaksiyon geldi. 

“MESLEKTAŞLARIMIZIN YANINDAYIZ”

İstanbul Tabip Odası’nın toplumsal medya hesabından yapılan açıklamada, “Hakemli milletlerarası bir mecmuada yayınlanan makaleleri nedeniyle meslektaşlarımız Yeni Şafak gazetesi tarafından yeniden amaç gösterildi. Bilimsel yazılara bilimsel cevaplar verilir. Rastgele bir bilimsel itirazın olmadığı, etik konsey onayı alınarak yapılan bu bilimsel yayını, toplumda infial yaratmaya çalışan bir lisanla magazin gereci haline getirmeye hiçbir meslektaşımızın ve yayın organının hakkı yoktur. Bu örgütlü taarruz karşısında meslektaşlarımızın yanındayız” denildi. 

Hakemli uluslararası bir dergide yayınlanan makeleleri nedeniyle meslektaşlarımız @yenisafak gazetesi tarafından yine hedef gösterildi. Bilimsel yazılara bilimsel yanıtlar verilir. Herhangi bir bilimsel itirazın olmadığı, etik kurul onayı alınarak yapılan bu bilimsel yayını,…

— İstanbul Tabip Odası (@istabip) August 12, 2023

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ’NDEN AÇIKLAMA

Yeni Şafak gazetesinin gaye gösterdiği İstanbul Üniversitesinden de (İ.Ü.) argümanlara karşılık geldi. İstanbul Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tufan Tükek, İstanbul Tıp Fakültesi hastanesinde 2017’den beri kapsamlı bir heyet bulunduğu bilgisini verdi.

Bu şurada, psikiyatrist, çocuk ve erişkin endokrinoloji, üroloji, isimli tıp, bayan doğum uzmanları yer aldığına işaret eden Prof. Dr. Tükek, açıklamasında şu tabirlere yer verdi:

“Birçok hastaneden yönlendirilen hastalar bu konseyde değerlendirildikten ve aile onamı alındıktan sonra büsbütün yasal ve tıbbi münasebetlere dayandırılarak tedavi uygulanmaktadır. Bu süreçler cinsiyet değişimi değil, 18 yaşına kadar orta periyot hazırlık devri süreçleri olmaktadır. Sonuç olarak birçok üniversite hastanesinde olduğu üzere tıbbi münasebetlerle, heyet kararı ile yasal tedavi süreçleri uygulanmaktadır. Ülkemizde bu işi bilimsel platformda yapan heyetleri maksat göstermek, onları kıymetsizleştirmek merdiven altında bu işi etik dışı yapanlara prim sağlayacaktır. Cinsiyet hoşnutsuzluğu maalesef birtakım ailelerin çok sorun yaşadığı bir bahistir. Ve bunun tahlil yeri bilimsel heyetlerdir.” 

SUÇ DUYURUSUNDA DA BULUNULDU

Söz konusu durum ile ilgili İstanbul Üniversitesi ile üniversitenin Tıp Etik Heyeti vazifelileri hakkında Yesevi Alperenler Eğitim, Kültür ve Yardımlaşma Derneği Genel Lideri Kürşat Mican, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na cürüm duyurusunda bulundu.

Hekimleri maksat gösteren yandaş gazeteye Tabip Odası’ndan reaksiyon: ‘Meslektaşlarımızın yanındayız’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

“Biri bu tabipleri durdursun: 15-16 yaşlarındaki çocukların cinsiyetini değiştiriyorlar” başlığıyla haber yapan yandaş gazete, tabiplerin fotoğraflarını da yayınladı. Kelam konusu duruma İstanbul Tabip Odası’ndan reaksiyon geldi. 

“MESLEKTAŞLARIMIZIN YANINDAYIZ”

İstanbul Tabip Odası’nın toplumsal medya hesabından yapılan açıklamada, “Hakemli memleketler arası bir mecmuada yayınlanan makaleleri nedeniyle meslektaşlarımız Yeni Şafak gazetesi tarafından yeniden amaç gösterildi. Bilimsel yazılara bilimsel karşılıklar verilir. Rastgele bir bilimsel itirazın olmadığı, etik şura onayı alınarak yapılan bu bilimsel yayını, toplumda infial yaratmaya çalışan bir lisanla magazin gereci haline getirmeye hiçbir meslektaşımızın ve yayın organının hakkı yoktur. Bu örgütlü hücum karşısında meslektaşlarımızın yanındayız” denildi. 

Hakemli uluslararası bir dergide yayınlanan makeleleri nedeniyle meslektaşlarımız @yenisafak gazetesi tarafından yine hedef gösterildi. Bilimsel yazılara bilimsel yanıtlar verilir. Herhangi bir bilimsel itirazın olmadığı, etik kurul onayı alınarak yapılan bu bilimsel yayını,…

— İstanbul Tabip Odası (@istabip) August 12, 2023

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ’NDEN AÇIKLAMA

Yeni Şafak gazetesinin gaye gösterdiği İstanbul Üniversitesinden de (İ.Ü.) tezlere cevap geldi. İstanbul Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tufan Tükek, İstanbul Tıp Fakültesi hastanesinde 2017’den beri kapsamlı bir konsey bulunduğu bilgisini verdi.

Bu konseyde, psikiyatrist, çocuk ve erişkin endokrinoloji, üroloji, isimli tıp, bayan doğum uzmanları yer aldığına işaret eden Prof. Dr. Tükek, açıklamasında şu tabirlere yer verdi:

“Birçok hastaneden yönlendirilen hastalar bu şurada değerlendirildikten ve aile onamı alındıktan sonra büsbütün yasal ve tıbbi münasebetlere dayandırılarak tedavi uygulanmaktadır. Bu süreçler cinsiyet değişimi değil, 18 yaşına kadar orta periyot hazırlık devri süreçleri olmaktadır. Sonuç olarak birçok üniversite hastanesinde olduğu üzere tıbbi münasebetlerle, heyet kararı ile yasal tedavi süreçleri uygulanmaktadır. Ülkemizde bu işi bilimsel platformda yapan şuraları maksat göstermek, onları kıymetsizleştirmek merdiven altında bu işi etik dışı yapanlara prim sağlayacaktır. Cinsiyet hoşnutsuzluğu maalesef kimi ailelerin çok sorun yaşadığı bir husustur. Ve bunun tahlil yeri bilimsel heyetlerdir.” 

SUÇ DUYURUSUNDA DA BULUNULDU

Söz konusu durum ile ilgili İstanbul Üniversitesi ile üniversitenin Tıp Etik Konseyi vazifelileri hakkında Yesevi Alperenler Eğitim, Kültür ve Yardımlaşma Derneği Genel Lideri Kürşat Mican, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na cürüm duyurusunda bulundu.

Hekimleri gaye gösteren yandaş gazeteye Tabip Odası’ndan reaksiyon: ‘Meslektaşlarımızın yanındayız’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.

Karayalçın, parti üyeleri basın mensuplarına gönderdiği mektupta; parti tüzüğünün genel lider ve genel merkez odaklı, oligarşik bir yapının ortaya çıkmasına neden olduğunu belirtti.

Partide yeni bir yapılanmaya gereksinim duyulduğunu vurgulayan Murat Karayalçın, “Partimizin örgüt yapısı, yerelden merkeze, yine yapılandırılmalıdır” bildirisi verdi.

CHP örgütünün tam kapasitede çalışmamasının, seçimin kaybedilmesindeki en kıymetli sorun olduğuna dikkat çeken Karayalçın, bu sorunun uzun vakittir sürdüğü söz etti.

“SEÇİMLERİ KAZANAMADIK”

Murat Karayalçın, 24 sayfalık mektupta, şunları kaydetti:

“Sevgili partili kardeşim, bu metni, kıdemli bir partili olarak, 2023 Mayıs seçimlerinin sonuçlarını yorumlamak ve bundan sonrası için ne yapmamız gerektiğine ait niyetlerimi açıklamak için hazırladım. Seçim gecesi geç saatlerde ya da sonraki sabah, karşı karşıya olduğumuz durumu nitelemek için kullandığımız sözcüklerin ortamızda hassaslık yarattığını, hatta tartışmalara neden olduğunu gördüm. O nedenle 2023 Mayıs’ında yapılan cumhurbaşkanlığı ve meclis seçimleri için, ‘kazanamadık’ demekle yetiniyorum. Bu seçimlerde her şeyi yanlışsız yaptık, her kapasiteyi sonuna kadar kullandık, her şeyi yanlışsız söyledik diyemeyiz… Her şeyi yaptık, fakat buraya kadarmış dersek bir sonraki seçimde seçmenlerden nasıl oy isteyebiliriz? 2023 Mayıs seçimlerini tüm taraflarıyla de tartışmamız gerekiyor; tenkit, özeleştiri yapmamız gerekiyor.

“ÖRGÜT UZUN MÜDDETTİR KAPASİTESİNİN ALTINDA ÇALIŞTIRILIYOR

Bana nazaran sorun ferdî değil, yapısaldır. Partimizin örgüt yapısı, yerelden merkeze, yine yapılandırılmalıdır… 2023 Mayıs seçimlerini örgütümüzü tam kapasitede çalıştıramadığımız için kazanamadığımızı argüman ediyorum. Ayrıyeten bu durum yeni de değil. CHP örgütü çok uzunca bir müddettir kapasitesinin altında çalıştırılmaktadır.

“DÖRT İLKEYİ KIYMETLE GÖZETMELİYİZ”

Yine burada, mektupta, açıklamaya çalıştığım tekliflerden çok temel olan iki adedini özetle belirteyim: Birincisi yerelde güçlü nitelikli bir örgüt yapısı ve ona dayalı bir ön seçim; ikincisi de, genel merkez ve lokal örgütler ortasında, parti oligarşisini önleyen, parti kapasitesini artıran yeni bir yetki paylaşım modeli… Partimizde yapısal dönüşümü sağladığımızda efsane geri dönecektir.

Biz yaklaşık olarak bir milyon üç yüz bin bireyiz. Her birimiz bu tartışmaya katılmalıyız. Lakin tartışmalarımızda şu dört ilkeyi de kıymetle gözetmeliyiz. Birinci prensibimiz, Partimizin bütünlüğüdür. Buna halel veremeyiz. CHP’nin örgütsel bütünlüğü hepimizin kırmızı çizgisi olmalıdır.

İkinci olarak başta Sayın Genel Lider olmak üzere birbirimizin saygınlığına itina göstermeliyiz. Üçüncü unsur açıklık olmalıdır. Kimi eleştirdiğimizi, neyi eleştirdiğimizi, ne istediğimizi çok açık bir biçimde ortaya koymalıyız. Son olarak da parti hukukuna uygun davranmak zorunda olduğumuzu aklımızda tutmalıyız.

“SİYASİ TEMBELLİK…”

Partimizin on iki yıl kapalı kalmasına, mallarına devletçe iki defa el konulmasına ve bir kere de baraj altına inmesine rağmen ayakta kalabilmesi, örgütümüzün direncini, gücünü göstermektedir. CHP örgütü hem yaşama gücüne, hem de direnme gücüne sahip.

Her ikisi de iç içe geçerek birbirini besliyor. Direnme gücü olmayan bir örgütün aslında yaşama gücü de olamaz. Örgüt kapasitesi tam kullanıldığında Parti yüzde 40’lara çıkabilmekte, kapasite kullanımı seviyesine nazaran sıfıra da inebilmekte ya da birçok defa yaşandığı üzere yüzde 20’lerde yatay da seyredebilmektedir.

‘Örgüt kapasitesi’ tabiri ile neyi anlatmak istediğimi açıklayacağım lakin evvel örgütümüzün uzun müddet kapasitesinin altında tutulmasının bizde ‘siyasi tembelliğe’ yol açtığından kelam etmek istiyorum. İki örnek vereyim. Siyasi olarak tembelleşmemizin birinci örneği bir kurtarıcı beklentisidir. Çok uygun konuşan, çok ağır çalışan, yumruğunu sık sık masaya vuran birisi gelecek ve bizi iktidara taşıyacak. Buna beyaz atlı prens- prenses beklentisi diyorum.

Oysa bu türlü bir şey yok. Bizi iktidara taşıyacak olan güç, prensler- prensesler değil, örgütümüzdür. Bir öteki tembellik örneği de ‘sağdan oy alamıyoruz, bari siyasetçi alalım, onlar da sağ seçmeni getirir’ anlayışıdır. Natürel ki partimize sağdan siyasetçi de seçmen de gelecektir, gelmelidir. Partimiz bu türlü büyüyecektir. Ayrıyeten bu arkadaşlarımız Partimize girdikleri andan itibaren de Partimizin rastgele bir üyesi kadar CHP’li olacaklardır. O nedenle benim eleştirim bu iştiraklere asla değil, bu anlayışla yapılan transferlerdir.

“OLİGARŞİK YAPININ ORTAYA ÇIKMASINA NEDEN OLUYOR”

Bana nazaran Cumhuriyet Halk Partisi örgütünün yüksek kapasite ile çalışması dört şeyin eş vakitli ve eş kıymetli olarak sağlanmasına bağlıdır:

–  Örgütlenme etkenliği,

– Örgütün adayları seçmesi,

– Örgütün siyaseti belirlemesi,

– Örgütün olağan fonksiyonu,

Partimizin Türkiye coğrafyasındaki örgütlenmesi çabucak hemen sırf Siyasi Partiler Yasasının getirdiği örgütlenme kalıbı ile sonludur. Siyasetin belirlenmesi ve adayların seçilmesi ise çabucak hemen sırf genel merkez tarafından üstlenilmiştir. Örgütlerimiz sırf örgütün olağan işleri diye isimlendirebileceğimiz ‘broşür- afiş- pankart’ işleri ile seçim işleri ile sandık güvenliği işleri ile sonlu bir hizmet üretmektedir. Bu nedenle örgütümüz kapasitesinin altında çalışmak durumunda kalmaktadır.

Bu durum Cumhuriyet Halk Partisi’nde ‘oligarşik’ bir idarenin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Partinin izleyeceği siyaset, Genel Lider ve merkez yöneticileri ile danışmanlar, uzmanlar tarafından belirlenmekte, hazırlanan siyaset metinleri daha sonra örgüte kullanması, seçmenlere dağıtılması için gönderilmektedir. Kimi durumlarda da örgüt, o hususta o denli bir siyaset izleneceğini gönderilen metinlerden değil, yöneticilerin açıklanmalarından öğrenmektedir. Tıpkı formda partinin milletvekili ve belediye lider adayları ile mahallî meclis üye adayları da merkez takımları tarafından seçilmektedir. Parti kapasitesini tanımlayan bu temel işlerde üyeler ve mahallî örgütler değil genel merkez devrede. Oligarşik idare dediğim budur. Buna oligarşinin ‘Tunç Yasası’ da deniliyor. Oligarşinin Tunç Yasası, “seçilenlerin seçenler, vekillerin vekâlet verenler, temsilcilerin temsil edilenler üzerindeki egemenliğini” açıklayan bir kavram.

TÜZÜK ÖNERİLERİ!

Son yıllarda yapılan sohbetlerde, ‘yerel örgütler olmasa da olur, hatta olmasa daha güzel olur’ üzere tabirlere şahit olunabiliyor. Çok yaygın olarak lisana getirilmese de bu anlayış şöyle bir değerlendirmeye dayanıyor:

– Parti olarak bu güne kadar Siyasi Partiler Yasası’nın getirdiği zarurî örgütlenme biçiminin dışına pek çıkmadık. Vilayetlerimizde, ilçelerimizde var olan toplum kısımları içinde, ayrıyeten üretim alanlarında, proje odaklarında örgütlenebiliriz; üyesi olan, üyelerinin seçilme sistemleri, misyonları, yetkileri tüzükte belirtilen platformlar yaratabiliriz. Bunları Heyet diye isimlendirebiliriz, ya da tüzükte bu konseylerin ‘meclis’ olarak da adlandırılacağını söyleyebiliriz.

Örneğin; Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul Vilayet Örgütü Emekçi Konseyi ya da İstanbul Vilayet Örgütü Emekçi Meclisi üzere. İster şura, ister meclis olsun, bu platformların fonksiyonel kılınabilmesi, etken olabilmesi için, birkaç sayfalık bir metin yazmaları yerine, tekliflerini bulundukları pozisyona nazaran ilçe, vilayet kongrelerine direkt sunmalarına imkan sağlanmalıdır… Her manalı proje alanı, bizim için potansiyel örgütlenme amacı olmalıdır.

– Partimizin milletvekili, belediye lideri, belediye meclisi üyesi, vilayet genel meclisi üye adayları, lokal örgütler tarafından seçilmelidir. Kontenjan adayları merkez örgütü tarafından atanmalıdır. Seçimlere diğer partilerle ittifak yapılarak girilmesinde de çok özel durumlar dışında, bu metot uygulanmalıdır. Yani partimizin adayları, asıl olarak, örgüt tarafından, ön seçim yoluyla seçilmelidir.

– Ülkemizin idaresine ve ülkemizdeki mahallî idarelerin idaresine talibiz, o nedenle de nitelikli, liyakatli takımlar yetiştirmeliyiz. Bunun sağlanabilmesi, birebir vakitte, ön seçimlerle ilgili olarak lisana getirilmekte olan aksiliklerin da giderilmesine bağlıdır.

Önerim şöyledir: Cumhuriyet Halk Partisi’nin tüm üyeleri, vilayetlerinde, dört alanda değerlendirmeye tabi tutulacak ve bunlardan puan toplayacaklardır. Hususlar ve puanlar (ağırlıkları) şöyledir:

Eğitim 40 Puan

Parti Vazifeleri 30 Puan

Aidat 20 Puan

Kıdem 10 Puan

Partilerin puanları ilçelerinde tutulacak ve bilgisayara yüklenecektir. Bu süreç, bir manada partililerin, başarımlarının (performanslarının) kayıt altına alınmasıdır. Kayıtlar açık olmalıdır. Her partili kendi puanlarını görebilmelidir. İtirazlar vilayet örgütünde yapılmalıdır. Teklifim biraz KPSS sistemini andırıyor. Her partili puan toplayacaktır.

Parti içi seçimlerde, o ortada ön seçimde de oy kullanabilmek için, yani seçme hakkını kullanabilmek için, belirli sayıda puanın toplanması; en yüksekten başlayarak sırasıyla milletvekili, belediye lideri, belediye meclis üyesi ve vilayet genel meclis üyesi adayı olabilmek için de o sayıdan daha yüksek sayıda puanın toplaması gerekecektir. Seçme puanları ile seçilme puanlarının ne olacağı PM tarafından belirlenecektir. Mahalle temsilciliğinden başlayarak PM üyeliğine kadar giden, parti içi vazifeler için yapılacak seçimlerde de benzeri bir puanlama sistemi işletilmelidir.

– Partinin işvereni, partinin gerçek hükümranı olan partilidir… İlçe ve vilayet kongrelerinde, delegelere hangi tekniği tercih edersiniz diye sormadan, direkt çarşaf liste uygulamasına gidilerek her partiliye idarede ve üst konseyler için temsilde yer alabilme fırsatı sağlanmalıdır. Tıpkı biçimde genel liderlerin kurultaylarda liste hazırlamaları ya da örtülü bir yolla anahtar liste dağıtmaları önlenmelidir. Genel liderler; Siyasi Partiler Yasasının 37. unsurunun milletvekilliği için öngördüğü yüzde 5’lik kontenjanı, PM için de kullanabilirler. O ortada genel liderlerin gerekli gördükleri vilayetlere, kongre öncesinde vilayet lideri seçilmesini istediği isimleri fısıldamaları da önlenmelidir. Her partiliye ilçelerde, vilayetlerde ve genel merkezde idarelerde yer alabilme hakkı tam manasıyla sağlanmalıdır.

– Parti meclisinin bugünkü üye sayısı 60 kişidir. Parti meclisinin üye sayısının 200 olmasını öneriyorum. Her ilimiz Parti Meclisinde bir üye ile temsil edilecektir. Geri kalan 119 üye, vilayetlerin son seçimlerde elde ettikleri muvaffakiyet seviyesi bir tartı olarak kullanılıp, Kurultay tarafından seçilecektir. Parti Meclisine, iki ya da üç lider vekili ve gerekli görülen sayıda yazmandan oluşan bir Başkanlık Divanı öneriyorum. Parti Meclisinin gündemi başkanlık divanı tarafından hazırlanıp, Genel liderin onayından sonra üyelere sunulmalıdır. Kurulacak başkanlık divanı ayrıyeten Parti Meclisinin genel heyet ve komiteler biçimindeki çalışmalarını planlayacaklar, partinin öteki üniteleriyle alakalarını düzenleyecekler, PM üyelerinin çalışmalarının, etkinliklerinin eşgüdümünü sağlayacaklardır.

– Parti Meclisi çalışmasını komiteler ve genel şura olarak yürütmelidir. Kurulacak komitelerin sayısını belirlemede TBMM’deki kurulların sayıları ve alanları temel alınmalıdır. Kurulların çalışma sonuçları ya da Partinin, hangi ünitede hazırlanmış olursa olsun, ideolojik ve siyasi duruşunu belirleyecek olan tüm çalışmalar, karara bağlanmak üzere PM Genel Heyetine sunulmalıdır. PM Genel Heyeti, CHP’nin en büyük buluşma platformu olacaktır. TBMM küme lider vekilleri ve küme idare konseyi üyeleri, bayan kolları genel lideri ve gençlik kolları genel lideri PM’de yer almaktadır. Genel lider yardımcıları ve genel sekreter aslında PM üyeleridir. Genel lider ise disiplin konseyinin dışında bütün Parti örgütünün lideridir. Bu nedenle partinin değişik alanlardaki siyaset ve stratejisinin, TBMM’ye sunulan yasa, tasarı ve teklifleri de içinde olmak üzere PM’de karara bağlanması doğaldır.

– Partimizde, ‘Örgütlenmenin Etkenliği’, ‘Adayların Seçilmesi’, ‘Siyasetin Belirlenmesi’ başlıklarının dışında kalan işlerin tümünü ‘Olağan İşler’ başlığı altında topluyorum. Vilayet ve ilçelerimizdeki üye yapısının, oralardaki toplumsal doku ile uyumlu olmasını bir örgütlenme prensibi olarak benimsemeliyiz. Partimizde mümkün tüzük ve program ihlallerini önlemek için mevcut disiplin şurası, etik heyet üzere yapıların kâfi olmadığı kanısındayım.

– Tüzük ve Program ihlali argümanları için pratik işleyişi olan bir kuruma muhtaçlığımız var. Bunu Parti Ombudsmanlığı ya da Parti Hakemliği diye isimlendirebiliriz.

“EVET, İKTİDARA GELEBİLİRİZ!”

Bir öbür teklifim, sol bir parti kimliğimizle yapay zekâ konusunu ehemmiyetle ele almamız gerektiği biçimindedir. Benim söyleyeceklerim bu kadar. Kongreler sürecinde bu tekliflerimi değerlendirmenizi istiyorum. Kuşkusuz öbür teklifler de olacaktır, onları da değerlendirmelisiniz. 2023 Mayıs seçimleri sürecinde katıldığım her toplantıda partililerimizin tempolu bir biçimde ‘iktidar, iktidar’ diye haykırışlarına şahit oldum. Daha evvelki seçimlerde bu türlü bir seslenişi anımsamıyorum. Ayrıyeten bu haykırışı bir dilek olarak değil, bir sav olarak alıyorum. Evet, bunu yapabiliriz, iktidara gelebiliriz! Lakin evvel örgütümüzün kapasitesini yükseltmeliyiz. Gelin daima birlikte efsaneyi geri getirelim. Yaşasın Cumhuriyet, Yaşasın Cumhuriyet Halk Partisi, Yaşasın Cumhuriyet Halk Partisi örgütü!”

Karayalçın’dan CHP’ye 24 sayfalık mektup: ‘Seçimlerin kaybedilmesinin en büyük nedeni…’ yazısı ilk önce Habernetik - Haberdeki Benzersiz Etik üzerinde ortaya çıktı.